POWERED BY

Morning! Өнөөдөр Баасан гарагтай давхцан пиво ууж, пицца иддэг өдөр тохиож байгаа юм байна, базарваань. 🍻🍕

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

NSO: Өнгөрсөн сард хэрэглээ бараа, үйлчилгээний үнийн өсөлт буюу инфляц улсын хэмжээнд 12.9%-тай гарчээ. Үүнд өмнөх оны мөн үеэс бараа бүлгийн үнэ 13.5%, үйлчилгээний бүлгийн үнэ 11.2%, хүнсний бүлгийн үнэ 20.8%, хүнсний бус бүлгийн үнэ 10% тус тус өссөн нь нөлөөлөв.

CUS: Энэ оны эхний 9 сарын байдлаар 684.9 мянган тн автобензин импортолсон нь өмнөх оны мөн үеэс 9.6%, 1,463.5 мянган тн дизель түлш импортолсон нь өмнөх оны мөн үеэс 7.5% тус тус өсжээ.

GOV: S&P агентлаг Монгол Улсын зээлжих зэрэглэлийг “BB-, Тогтвортой” түвшинд хэвээр хадгаллаа.

DBM: Өчигдрийн Монгол Улсын Хөгжлийн банкны ТУЗ-ийн хурлаар Гүйцэтгэх захирлын үүрэг гүйцэтгэгч С.Баатарсүрэн, Тэргүүн дэд захирлын үүрэг гүйцэтгэгч А.Энхжин нарыг тус албан тушаалд жинхлэн томилжээ.

🍂 Ээлжит томилгооны синдром

Намрын налгар эдгээр өдрүүдэд Монголын санхүү, хөрөнгө оруулалтын ертөнцөд захирлын томилгоонууд хаа сайгүй л явагдаж байна. Энэ мөчийг Монголын Хөрөнгийн Бирж (MSE) зүгээр өнгөрөөсөнгүй. Учир нь өчигдөр тэдний удирдлага дахиад л солигдчихлоо.

⏰ 34 сарын дотор 5 хүн

Тэртээ 2023 оны 12 сард $MSE-г 7.4 жилийн турш удирдсан Гүйцэтгэх захирал асан Х.Алтай ажлаа өгч байв. Энэ үеэс хойш сүүлийн 34 сарын хугацаанд $MSE-н удирдлага 5 дахь удаагаа солигдож байна. Сонирхуулахад, эдгээр томилогдсон эрхмүүдээс хамгийн удаан $MSE-г удирдсан нь 12.7 сар ажилласан Ж.Цогтбаяр аж.

• 📊 Цалин хэд байв? ТУЗ-ийн тогтоолуудаас харахад, сүүлийн 3 жилд $MSE Гүйцэтгэх захирлын албыг түр орлон гүйцэтгэсэн хүмүүст нийт ₮241.2 саяын нэрлэсэн цалинг олгожээ. Үүнээс хамгийн өндөр цалинтай ажилласан нь сарын ₮10.4 саяын цалинтай Б.Дөлгөөн байсан бөгөөд тооцоод үзвэл тэрээр нийт ₮90.5 саяын цалин авсан аж. Тогтоол дээрх нэрлэсэн дүн гэдгийг санаарай.

👁️ Сүүлийн кейс

Өчигдөр $MSE-н Гүйцэтгэх захирал асан Д.Мөнхбат ажлаа өөрийн хүсэлтээр хүлээлгэн өглөө. Түүний хувьд өнгөрсөн оны 12 сард ажлаа хүлээн авснаас хойш зах зээл үүсгэгчийн тогтолцоо, шорт арилжаа, үнэт цаас зээлэх, зээлдүүлэх зэрэг ажлыг нэг шат ахиулахад гар бие оролцжээ. Мөн олон жилийн турш өөрчлөгдөөгүй явсан вэбсайтаа шинэчлээд амжсан. Цаашлаад, $MSE-н III улирлын нийт орлого ₮44.5 тэрбумд, цэвэр ашиг ₮37.4 тэрбумд тус тус хүрсэн нь энэ жилийн төлөвлөгөөгөө давуулсныг илтгэв.

• 🚺 Шинэ захирал: Гүйцэтгэх захирлыг томилох хүртэл хугацаанд Гүйцэтгэх захирлын үүргийг $MSE-н Захиргаа, санхүүгийн газрын захирал Х.Эрдэнэбүрэн хавсран гүйцэтгэхээр болов. Ингэснээр МХБ-ийн I ангилалд бүртгэлтэй 25 ХК-ийн эмэгтэй удирдлагатай компанийн тоо 8-д хүрээд байна.

Эцэст нь… Хөрөнгийн зах зээлийн хамгийн чухал оролцогчдын нэг $MSE-н удирдлага тогтворгүй байгаад хувьцаа эзэмшигчдийн бүтэц нөлөөлж буй. Учир нь компанийн 66%-ийг Сангийн яам буюу төр эзэмшиж байна. Хөрөнгийн зах зээлийг түүчээлж байгаа компанид тогтвортой байдал хамгийн чухал байхад тун тоогүй. Энэ байдлыг нэг мөр шийдэх нь ус агаар мэт л чухал байна шүү. 😮‍💨

• 😵‍💫 Төсвийн тодотголоор халамж өсөж, эрчим хүчний засвар танагдлаа. (iToim)

• 🗽 Криптод данстай Riffle Wall Street-н банкнуудтай өрсөлдөж эхлэв. (WSJ)

• 🎎 Х.Нямбаатараас тамгаа авахаар МАН хүмүүсээ Япон явуулжээ. (news.mn)

• 🇨🇳 AI-н өрсөлдөөнд Хятад дата төвүүдээ огцом өсгөсөөр байна. (FT)

🤧 Эрхүү найтаавал Монгол ханиах уу?

Эрхүүд гарсан байж болзошгүй тахлын мэдээлэл газар авч Америк болон ДЭМБ Оросоос дэлгэрэнгүй мэдээлэл шаардаж эхэллээ.

🤔 Яг юу болов оо? 

Эрхүүгийн тахлын эсрэг хүрээлэнгийн 28 настай лаборант 9 сарын 29-нд хүнд хатгалгаатай эмнэлэгт хэвтэж, 10 сарын 1-нээс 2-нд шилжих шөнө нас барсан. Үхлийн нь тухайн ажилтан тахлын нянтай хоолой хагалсан гэх яриа тархсан ч батлагдаагүй байгаа. Оросын эрүүл ахуйн байгууллага Роспотребнадзор лабораторид осол гараагүй гэж мэдэгдсэн ч 200 орчим хүнийг ажиглалтад авч, маск зүүх журам тогтоож, аюулгүй ажиллагааны зөрчлөөр эрүүгийн хэрэг үүсгэжээ. 

• 📌 Одоогийн байдал: Ажиглалтад байгаа хүмүүсийн 60%-д тахал илрээгүй, харин 2 Ковид, 2 ханиад илэрсэн аж. Орон нутгийн удирдлага нөхцөл байдал бүрэн хяналтад байгаа гэж мэдэгдэв.

⚠️ Дэлхий юу гэв?

Америк Орост албан ёсны нот хүргүүлж, нэмэлт мэдээлэл шаардаад байна. ДЭМБ ч хөл хорио тогтоосон үндэслэлийг мэдэхийг хүсэж байгаа. Нэмээд Ерөнхийлөгч Трамп Орост тусламж санал болгож, Путинтэй удахгүй утсаар ярих юм гэнэ. Оросын тал саналыг хүлээж авсан ч нөхцөл байдлыг өөрсдөө хянаж чадна гээд, "Бид ч та бүхэнд халдварт өвчинтэй тэмцэхэд тусалж чадна" хэмээн хоржоонтой хариулсан байна.

🇲🇳 Монгол юу хийв?

Манай тал хилийн боомтуудад ариутгал, хяналтыг чирэгдэлгүй сайжруулах чиглэл өгөв. Учир нь Эрхүү бол Монголын түлшний сав юм. Бид шатахууныхаа 97%-ийг Оросоос авдаг бөгөөд гол нийлүүлэгч нь Эрхүүгээс 40 км-т орших Ангарскийн үйлдвэр билээ. Тахал батлагдвал бүс нутагт хорио цээр тогтож, ажиллах хүч, төмөр замын хөдөлгөөн, цистерний ариутгал удааширна. Хэдхэн хоногийн саатал манайд шатахууны очер, тээврийн зардал, хүнсний үнэд жинхэнэ цөм цохилт болно.

Эцэст нь... Тахал батлагдах эсэхээс үл хамааран энэ түүх нэг үнэнийг сануулав. Нэг үйлдвэр, нэг төмөр зам, нэг нийлүүлэгч. Монголын эдийн засгийн хамгийн эмзэг цэг нь вирус биш, хараат байдал байна даа. Гэснээс юу ч батлагдаагүй байхад сандарч шатахуун, эм хуримтлуулбал бид хомсдолыг өөрсдөө бий болгоно гэдгийг санаарай.

📲 5 минутад цоо шинэ iPhone 18-тай

Шинэ iPhone 18 авах гэж байгаа бол дэлгүүр хэсэж, бичиг баримт бүрдүүлж гадуур олон дахин явахгүйгээр Toki апп-аас шууд лизингээ шийдүүлээд хүргүүлж авах боломжтой болжээ. 🥹

• ⚡ Хамгийн амар нь: Toki апп-аар ердөө 5 минутын дотор ₮8 сая хүртэлх лизингийн эрхээ тооцуулаад, утсаа онлайнаар захиалж болно. Тэгээд хот дотор үнэгүй хүргэлтээр ирнэ.

• 🎁 Жилийн турш дататай: Toki апп-аас хүргэлтээр захиалсан тохиолдолд сар бүр 30GB, бүтэн жилдээ нийт 360GB дата бэлэгтэй. Өөрөөр хэлбэл, утсаа авсан өдрөөсөө датагаа ч давхар шийдчихнэ гэсэн үг.

🛡️ Shield+ гэж юу вэ?

Мөн 1 жилийн Shield+ баталгаа дагалдах бөгөөд энэ хугацаанд дэлгэц эсвэл арын шилийг 1 удаа үнэгүй солиулах эрхтэй аж. Дээрээс нь албан ёсны баталгаатай гээд боддоо. Тэгэхээр iPhone 18 авах гэж байгаа бол лизинг + хүргэлт + дата + нэмэлт хамгаалалтаа нэг дор шийдэх хамгийн амар хувилбар нь Toki болж байна. 😌

Toki апп → Дэлгүүр цэс → Лизингийн эрхээ шалгах → iPhone 18 гэж сонгоод захиалаарай.

Өө нээрээ, Aлбан ёсны борлуулалт эхэлснээс эхний 3 хоногт багтан iPhone 18 Pro/Promax загвар худалдан авахаар бүртгүүлсэн тохиолдолд Apple-н ₮40 сая, 18ш Apple Watch-н супер бэлэгтэй урамшуулалд оролцох боломжтой гэнэ шүү. 😉

💡 Таавар таацгаая.

… нь 1940 оны яг энэ өдөр Англид нэгэн хотноо мэндэлжээ. Тэрээр дууныхаа үг, аяыг өөрөө бичиж, дуулаад зогсохгүй кино урлагт хүч үзсэн нэгэн юм. Түүний хамгийн алдартай уран бүтээлээ туурвисан цагаан төгөлдөр хуурыг хожим нь өөр нэгэн поп од дуудлага худалдаанаас $2.1 саяар худалдаж авч музейд бэлэглэсэн бөгөөд Түүнийг нас барснаас хойш ч нэр дээр нь жилд дунджаар $14 саяын орлого орсоор байдаг гэнэ шүү. Энэ хэн бэ? Таасан бол өнөөдрийг түүний дуугаар эхлүүлээрэй. 🎵🎧

Reuters

🍋 Энэ оны III улиралд Samsung Electronics (005935.KS)-н үйл ажиллагааны ашиг өмнөх оны мөн үеэс 783% өсөж рекорд тогтоожээ. Тодруулбал, AI-н чипний эрэлттэй холбоотой компанийн орлого 126.6% нэмэгдэж $145.6 тэрбумд хүрснээр $80.2 тэрбум буюу ₩107.4 их наядын үйл ажиллагааны ашигтай ажилласан аж. Ингэснээр энэ нь Өмнөд Солонгосын компаниудын түүхэнд нэг улиралд ₩100 их наядын ашгийн босгыг давсан хамгийн анхны тохиолдол боллоо.

🍋 Энэ оны эхний 9 сард Монголын гадаад худалдааны бараа эргэлт 34.7% өсөж $25.9 тэрбумд хүрчээ. Үүнээс экспорт 51.3% нэмэгдэж $16.2 тэрбумд, импорт 14% өсөж $9.7 тэрбумд тус тус хүрснээр гадаад худалдааны тэнцэл $6.5 тэрбумын ашигтай гарсан байна. Сонирхуулахад, импортын барааны бүтцэд нефтийн бүтээгдэхүүн хамгийн өндөр буюу 22%-ийг эзэлж $2.2 тэрбумд хүрчээ.

🍋 Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн бүтээн байгуулалт 57.7%-д хүрч, төслийг эрчимжүүлэх Ажлын хэсэг анхны хурлаа хийв. Одоогийн байдлаар үйлдвэрийн дэд бүтэц бүрэн дуусаж, 527 км түүхий тос дамжуулах шугамын угсралт 90%-ийн гүйцэтгэлтэй үргэлжилж байна. Тус төслийг 2028 онд ашиглалтад оруулснаар Монгол түлш, шатахууны хэрэгцээнийхээ 50%-55%-ийг дотоодын бүтээгдэхүүнээр хангах боломжтой болох аж.

🍋 Америк гадаад оюутнуудыг төгсөөд мэргэжлээрээ ажиллах боломж олгодог OPT хөтөлбөрийн хураамжийг $500-аас $70,000 болгох санал гаргалаа. Үүнээс гадна STEM чиглэлийн 24 сарын сунгалтад нэмэлтээр $30,000 төлөхөөр тусгажээ. Энэхүү өөрчлөлтийг Америкийн Дотоод аюулгүй байдлын яам залилангаас сэргийлж, хөдөлмөрийн зах зээлийг хамгаалах зорилготой гэж тайлбарлаад байна. Одоогоор саналын шатандаа байгаа бөгөөд ирэх сарын 9 хүртэл олон нийтийн санал авч, дараа нь эцсийн шийдвэрээ гаргах аж.

🍋 Төрийн үйлчилгээний салбарын ажилтнуудын цалинг 50%, төрийн захиргааны болон тусгай албан хаагчдын цалинг 20% нэмнэ. 2026 оны төсвийн тодотголоор төрийн үйлчилгээний албан хаагчдын цалинг 11 сарын 1-нээс нэмэгдүүлэхэд ₮170.1 тэрбумыг тусгасан бол 2027 оны II улирлаас төрийн захиргаа, тусгай албаны албан хаагчдын цалинг 20%, үйлчилгээний салбарын албан хаагчдын цалинг дахин 10% нэмэхэд ₮888.1 тэрбумыг зарцуулахаар төлөвлөжээ.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд! Өнөөдөр 10:00 цагаас СБД, 1-р хороо, Эрүүл мэндийн яамны баруун талд байрлах International Trade Center-н 2 давхарт ITStore Business салбарт iPhone 18 Pro болон Pro Max загварын албан ёсны нээлт болох нь ээ. Нээлтийн үеэр худалдан авалт хийсэн хэрэглэгчдэд AirPods 5 үнэгүй бэлэглэхээс гадна хуучин утсаа Trade-in хийж шинээр авах боломжтой гэж байна шүү. 📲✨

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

BOM: Энэ оны эхний 8 сарын байдлаар урсгал данс $484.4 саяд, хөрөнгийн данс $62.6 саяд, санхүүгийн данс $983.7 саяд тус тус хүрснээр төлбөрийн тэнцэл $1.3 тэрбумын ашигтай гарчээ.

MIMR: Өчигдрийн ЗГ-ын хуралдаанаар Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн дэд сайд Б.Мөнхтамирыг Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн дэд сайдаар шилжүүлэн томилов.

GOV: Ирэх сарын 1-нээс 6 хүртэлх насны өвчтэй хүүхдээ асарч буй эцэг, эхийг ажлын 5 хүртэлх өдөр зайнаас ажиллуулах, цалинтай чөлөө олгохын зэрэгцээ томуугийн оргил ачааллыг тооцон нэмэлт ор дэлгэж, бэлэн байдлыг хангахыг ЕС Н.Учрал үүрэг болголоо.

😵‍💫 Татварын орлого = 0

Өчигдөр ЗГ хуралдаад 3амын-Үүд, Булган, Шивээхүрэн боомтоор импортолж байгаа 92 октантай автобензин болон дизелийн түлшний гаалийн албан татварын хувь, хэмжээг энэ сарын 21-нээс 2028 оны 12 сарын 31 хүртэлх хугацаанд 0% байхаар тогтоов. Юу алдаж юу хожих вэ? 

💀 Чөлөөт уналт

Одоогоос яг 10 жилийн өмнө улсын төсөвт ₮217 тэрбумын автобензин, дизелийн түлшний татварын орлого орж ирдэг байж. Тухайн үеийн төсвийнхөө 6.1%-ийг бүрдүүлдэг байсан хэрэг. Харин одоо татварын орлогын дүн нь 72.5 дахин буурсан буюу ердөө ₮3 тэрбум болсноор эзлэх хувь нь 0.01% болтлоо чөлөөт уналт хийжээ. 

• 📌 Шалтгаан нь энгийн: ЗГ шатахууны үнэ өсөх бүрд татвараа бууруулж, үнээ барьж ирсэн. 2016 онд нэг тн бензин тутмаас ₮260 мянгын онцгой албан татвар авдаг байсан бол одоо бараг авахаа больжээ. Энэ оны 4-р сараас гаалийн татварыг ч тэглэсэн. Одоо нэмээд Хятадын хилийн гурван боомт дээр 2028 он хүртэл "0" татвартай байх нь дээ.

💰 Юу хожих вэ?

Хожил нь үнэ биш, нийлүүлэлт. Өнгөрсөн 8-р сард импортолсон бензиний 91% нь Оросоос ирсэн. Энэ зун шатахуун хомсдож, Оросын нийлүүлэгч үнээ нэмэхэд манай үнэ шууд өссөн билээ. Хятадаас татваргүй оруулах боломж нээгдвэл ганц нийлүүлэгчээс хараат байдал бага ч гэсэн багасах нь хаа юм. 

⚠️ Юу алдах вэ?

Харин нөгөө талаас зам засварын асуудал сөхөгдөх нь. Шатахууны татварын нэг зорилго нь замыг санхүүжүүлэх. 1995 оны хуулиар тн бензинээс ₮25,700-ийн татвар авч, үүнээс ₮22 мянгыг нь авто замын санд өгдөг байв. Гэвч энэ дүн 31 жил өөрчлөгдөөгүй тул өнөөдөр литр бензинд ердөө ₮16 ногдож байна. Улмаар төсвийн мөнгөнөөс улсын замын 10%-12%-ийг л засаж чадаж байгаа..

Эцэст нь… Та машиндаа 50 литр бензин хийхэд замын санд ердөө ₮800 үлдэх буюу алга дарам замын нүхийг ч нөхөхөд хүрэлцэхгүй гэсэн үг. Бензиний үнийг хүчээр барьснаар эвдрэлтэй замаас үүдэлтэй авто засварт илүү их зардлыг далд хэлбэрээр төлсөөр байгаа хэрэг.

• 💸 Монголчуудын мөнгөний тухай ойлголтыг инфляц хэрхэн өөрчилсөн бэ? (gogo)

• 🪤 Гэрээсээ ажиллаад амжилттай бизнес босгоно гэдэг үлгэр. (DOAC)

• 🦠 Эрхүү хотод гарсан тахал дэлхийд хэр аюултай вэ? (CNBC)

• ⚽ Лионель Месси хөлбөмбөгийн агуу карьераа бизнесээр үргэлжлүүлнэ. (BBC)

🫪 Дата төвүүдэд тулгамдаж буй асуудал

Энэ онд анх удаа дэлхийн дата төвийн салбар руу урсаж буй хөрөнгө оруулалт $1 их наядыг давах төлөвтэй байгаа ч эсрэг талд эсрэг талд капиталын зардал ч ялгаагүй $800 тэрбумд хүрэх төлөвтэй байна. 

🧐 Дата төв = Бөөн зардал

Дэлхий даяар үйл ажиллагаа явуулж буй 800 гаруй дата төвийн компани, удирдлага, ханган нийлүүлэгчдээс авсан судалгаагаар, ирэх 12 сарын хугацаанд хамгийн ихээр санаа зовниж буй гол асуудал нь зардлын өсөлт байв. Үүнд нь, эрчим хүч, ажиллах хүчин, AI-д шаардлагатай дэд бүтцийг угсрах болон хуучин төхөөрөмжүүдийг шинэчлэх тэргүүтэй асуудлууд нөлөөлж буй.  

• 😵‍💫 Тухайлбал, судалгаанд оролцогсдын 79% нь зардлын өсөлтөд их, бага хэмжээгээр санаа зовниж байгаа бол араас нь AI хэт хурдацтай хөгжиж буйтай холбоотойгоор энэ хурдыг гүйцэхийн тулд дата төвүүд хэр их хэмжээний багтаамжтай байх шаардлагатай вэ гэдэг асуудал эрэмбэлэгджээ.   

🙂‍↕️ Дата төвийн ажиллах хүчний хомсдол

Сонирхолтой нь, дэлхий даяар хүмүүсийн ажлын байрыг булааж, гудамжинд гаргах нь ээ гэх айдаст автуулж буй AI-г эргүүлээд тогтвортой ажиллуулах дата төвийн инженерүүдийн хомсдол энэ онд эргэн эрчимжих болжээ. Тухайлбал, дата төвийн удирдлагуудын чадварлаг ажилтан олох болон тогтоох асуудал дээрх санаа зовнил 2025 оныхоос 7 нэгж хувиар өсөж 53%-д хүрсэн байгаа юм. Учир нь туршлагатай ажилтнууд тэтгэвэрт гарч, шинэ боловсон хүчний нийлүүлэлт хангалтгүй байгаа аж.

Эцэст нь… Эдгээр дарамтаас үүдэж, компаниуд бүх дэд бүтцээ өөрсдөө барьж, ажиллуулахын оронд анх удаа гуравдагч талын буюу үүлэн дата төвийн үйлчилгээг авахыг илүүд үзэх болов. Цаашлаад, AI-н хурдацтай хөгжлөөс үүдэн дата төвүүдийн сервер ашиглалтын хугацаа богиносож 41 сар болсон гэнэ. Ер нь тэгээд, хүмүүс гэлтгүй бүхэл бүтэн салбар AI-н хөгжлийн хурдыг гүйцэхгүй чирэгдэж байгаа явдал юм даг уу даа.

₮2,000
Энэ оны сүүлээр ашиглалтад орох Яармагаас Хархорин захын чиглэлд 4.2 км үргэлжлэх “Дүүжин замын тээвэр”-ийн зорчих үнэ ₮1,500-₮2,000 байхаар төлөвлөжээ.
40 жил
Төслийн санхүүжилтийг Францын ЗГ-ын $51 саяын нэн хөнгөлөлттэй, 40 жилийн хугацаатай, жилийн 0.0076%-ийн хүүтэй зээлээр хэрэгжүүлж байна. Тус зээлийг ашиглалтад орсноос хойш 12 дахь жилээс төлж эхэлнэ.
4%
Төсөл ашиглалтад орсноор нийтийн тээврийн хүртээмж нэмэгдэхээс гадна, тухайн бүсийн замын хөдөлгөөний дундаж хурдыг 4%-иар нэмэгдүүлнэ гэж тооцжээ.

Jaguar Land Rover Automotive Plc

🍋 Их Британийн алдарт Jaguar брэнд 2024 оны дуулиант ребрэндингийнхээ араас 2 жилийн дараа $130,500-ын анхны EV-гээ танилцууллаа. Нью-Йорк хотод танилцуулсан спорт загварын, 4 хаалгатай Type 01 машин нь 1,000+ морины хүчтэй, 100 км/цаг хурдыг 3.2 секундэд авах чадалтай бөгөөд нэг цэнэглэлтээр 724.2 км туулах чадвартай аж. Захиалгын хувьд 2027 оны эхээр нээгдэж, Их Британийн Солихалл дахь үйлдвэрт үйлдвэрлэгдэхээр төлөвлөгджээ.

🍋 Капитрон Банкны Гүйцэтгэх захирлаар Э.Төрболд томилогджээ. Тэрээр Японы Киотогийн Их Сургуульд эдийн засгийн бакалавр, Токиогийн Их Сургуульд санхүүгийн инженерчлэлийн магистрын зэрэг тус тус хамгаалсан бөгөөд энэ оны 10 сарын 1-ний өдрөөс тус албан тушаалд томилогдон ажиллаж эхлэв. Түүний хувьд өмнө нь Худалдаа Хөгжлийн Банк ХК (TDB), Ньюком групп, Голомт банк ХК (GLMT), М Банк зэрэг томоохон байгууллагуудад удирдах түвшинд ажиллаж байсан аж.

🍋 ЗГ-ын нөөц сангаас ямааны годрон өвчнөөс сэргийлэх үйлдвэрлэж, нөөц бүрдүүлэхэд ₮1.5 тэрбумыг зарцуулна. Тус зардалд бэлтгэл, бүтээгдэхүүний үнэлгээ, чанарын баталгаажуулалт, үйлдвэрлэл болон нийлүүлэлтийн зардлыг багтаажээ. Санхүүжилтийг шийдвэрлэснээр Биокомбинат ТӨХХК 1.5 сая тун вакциныг 2 сарын хугацаанд үйлдвэрлэхээр төлөвлсөн аж. Ингэснээр ирээдүйд ямааны годрон өвчнөөс сэргийлэх вакциныг дотооддоо үйлдвэрлэх нөхцөл бүрдэх гэнэ.

🍋 Малчдыг уур амьсгалын өөрчлөлтөд дасан зохицоход туслахаар “SMART-Herders” төслийг хэрэгжүүлж эхэллээ. Төсөлд 3 жилийн турш, $2 саяыг зарцуулахаар төлөвлөсөн бөгөөд Баянхонгор, Дундговь аймгийн 4 сумын 4,000 малчин өрхийг хамруулах аж. Гол зорилго нь ган, зуд, цөлжилт, шороон шуурга зэрэг уур амьсгалын эрсдэлд малчдын тэсвэрлэх чадварыг нэмэгдүүлэх явдал.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Morning! Өнөөдөр Энх тайван харилцааны олон улсын өдөр тохиож байна. Бидний амьдарч байгаа сошиал төвтэй энэ үед ажил, амьдрал, нийгмийн харилцаанд эелдэг, боловсон байж, бие биеийнхээ эрх ашгийг хүндлэх нь юу юунаас илүү чухал байна даа. 🧘🧘

WB: Дэлхийн банк Монголын эдийн засгийн өсөлтийн төсөөллөө 2026 онд 5.7% болгож нэмэгдүүлсэн бол 2027 онд 5.6%, 2028 онд 5.4% болж аажмаар саарах төлөвтэй хэмээн үзжээ.

ERDN: Эрдэнэ Ресурс Девелопмент Корпорэйшн ХК-ийн энгийн хувьцааны тоог Торонтогийн хөрөнгийн биржээс хасагдсан 66,166 ширхэг хувьцаагаар бууруулж, нийт хувьцааны тоог 65,493,544 ширхэг болгон үнэт цаасны бүртгэлд өөрчлөлт орууллаа.

MRPAM: Энэ сарын эхний 5 хоногт 4,400 тн АИ-92 автобензин, 12,800 тн дизель түлш импортоор орж ирсэн бөгөөд өчигдрийн байдлаар Улаанбаатар төмөр замын хэмжээнд 38 вагон буюу 2,280 тн АИ-92 автобензин байгаагаас 1,680 тн-ыг агуулах байрлах өртөөнд буулган ШТС руу хүргүүлэв.

‼ 2027 он: Төсвийн ачаанаас сална

Монголбанк 2027 оны мөнгөний бодлогын үндсэн чиглэлийн төслөө боловсруулаад буй. Энэ нь 2026-2030 оны стратегийн эхний жилийн баримт бичиг бөгөөд 17 арга хэмжээ, 11 хэмжигдэхүйц үзүүлэлттэй аж. 

📌 Онош: Бодлогын хүү дангаараа хангалтгүй

2026 оны эхэнд инфляц зорилтод байсан ч махны үнийн 49.8%-ийн өсөлт, шатахууны нийлүүлэлтийн шок болон үнэ нь 28.2% нэмэгдсэн зэрэг нь төсвийн тэлэлттэй давхацсанаар инфляц 12.5%-д хүрээд байна. Нэмээд сонгуулийн өмнөх жил төсвийн зардал дунджаар 28% өссөн билээ. Улмаар бодлогын хүүг 12.5% болгож чангаруулсан ч инфляц хазаарлагдахгүй байгаа. Харин 2027 онд инфляцыг 8.3%-10.7% байхаар төсөөлж байгаа аж.

• 👀 Цаашид: УИХ мөнгөний бодлогын чиглэлтэй хамт төсвийн зарлагын хязгаарыг батлах, нийлүүлэлтийн шокийг үнэ тогтворжуулах хөтөлбөр бус факторинг, агуулахын санхүүжилтээр шийдэх нь.

💔 ГВУН: Дээд түвшинд хүрсэн ч эмзэг хэвээр

Нөгөө талаас гадаад валютын албан нөөц 8-р сарын байдлаар $8.4 тэрбумд хүрч 7.5 сарын барааны импортын хэрэгцээг хангах боломжтой болов. Энэ өсөлт арилжааны банкнуудын гадаад зээл болон Монголбанкны алт худалдан авалтаас нэлээд хамаарч байгаа.

• 🔺 Иймээс: Төрийн өмчлөлтэй уул уурхайн компаниудын валютыг Монголбанк шууд худалдан авдгийг үе шаттайгаар зогсоож, зах зээлийн зарчмаар арилжаалдаг болгож, АМНАТ-ийн орлогыг төгрөг рүү хөрвүүлэхгүйгээр ЗГ-ын валютын дансанд шууд төвлөрүүлэх замаар 2030 он гэхэд валютын нөөцийг импортын 12 сарын хэрэгцээг хангах түвшинд хүргэх нь ээ.

⛔️ Монголбанкны алдагдлыг хэрхэн шийдвэрлэх вэ?

Цаашлаад, ₮11.2 их наядын ипотекийн зээлийн 73%-ийг Төв банкнаас санхүүжүүлснээс үүдэн Монголбанкны хуримтлагдсан алдагдал ₮6.9 их наяд, өөрийн хөрөнгийн дутагдал ₮4.8 их наядад хүрээд буй. Шаардлагатай арга хэмжээг нэн даруй авч хэрэгжүүлэхгүй бол уг дутагдал 2030 онд ₮7 их наядад хүрэх эрсдэлтэй. Үүнийг шийдвэрлэх арга замууд:

• 💰 Тусгай үнэт цаас гаргах: ЗГ 2027-2030 онд жил бүр ₮1.5 их наядаас багагүй, нийт ₮7 их наядын тусгай үнэт цаас гаргаж, Монголбанкны өөрийн хөрөнгийн дутагдлыг нөхөх гэнэ.

• 💸 Зардлын хэмнэлт: Монголбанк тусгай үнэт цаасыг өндөр хүүтэй Төв банкны үнэт цаасны оронд ашигласнаар жилд ₮0.3-₮0.4 их наядын хүүгийн зардлыг хэмнэнэ.

• ❌ Төсвийн шинжтэй санхүүжилтийг зогсоох: Ипотекийн хөтөлбөрийг бүрэн ЗГ-т шилжүүлж, Төв банкнаас төсвийн шинжтэй санхүүжилт олгохыг хуулиар хориглоно.

⚠️ Эрсдэл ба анхаарах зүйлс

2027 оны төсөв одоогийн өргөн барьсан төслөөрөө батлагдвал инфляц 2.9 нэгж хувиар нэмэгдэж, инфляцыг зорилтот түвшинд хүргэх хугацаа 3 улирлаар хойшлохоор байна. Иймд мөнгөний бодлогын талаар баримтлах үндсэн чиглэлийн амжилт УИХ болон ЗГ-ын төсвийн сахилга батаас шууд хамаарахаар байна даа.

• 🏀 Ш.Энхийн-Одын NBA-н талбайд хийх тоглолтын хуваарь. (NBAGLeague)

• 🚙 Land Cruiser-н хүүхэд хочит FJ загварын Азийн борлуулалт тэлсээр байна. (Japantimes)

• 🔮 AI, дата, кибер аюулгүй байдал компанийн ирээдүйг хэрхэн өөрчлөх болов? (Unitel)

• 🍺 Oktoberfest фестивалийг тойрсон картелийн сүлжээ. (MME)

🔮 Тарот, зурхайн зах зээл хэр том бэ?

Дэлхий даяар эдийн засаг, геополитикийн тогтворгүй нөхцөл байдал улам л бүрхэг болж буй хэцүүхэн жилүүдэд Z үеийнхнээс эхлээд ирээдүйгээ тарот уншлагаар таамаглах оролдлого нэмэгдэх болов. 

✨ Мэргэ, төөргийн зах зээл

Тухайлбал, өнгөрсөн онд Америкийн 18-49 насны эмэгтэйчүүдийн бараг л тал нь буюу 46% нь жилдээ дор хаяж 1 удаа зурхай, тарот уншлагын үйлчилгээ авах болжээ. Улмаар мэргэ, төөргийн уншлага, үйлчилгээ үзүүлж буй салбарын орлого сүүлийн 5 жил тутамд дунджаар 5.5% өсөж 2025 онд $2.3 тэрбумд хүрсэн байна. 

• 🔎 Сонирхолтой: Хэдий цахим ертөнцөд ирээдүйг таамаглах, мэргэ төөрөг, тарот уншлагын үнэгүй, ерөнхийлсөн уншлага мянга мянгаараа байгаа ч хувьчилсан зурхай, тарот уншлага авахын тулд мөнгө төлөх хандлага нэмэгдэж байгаа аж.

• 🤑 Тэр байтугай энэхүү зах зээлийн эрэлтийг овжин ашиглаж, цаана чинь хүмүүсийн тодорхойгүй ирээдүйг бага ч болов тодорхой болгох хүслийг бизнес болгож буй платформууд ч эрчийг авч байна.

☝️ Далдын хүч 

Үүний нэгээхэн жишээ бол Америкийн хөрөнгө оруулалт, санхүүгийн салбарын томоохон тоглогч Robinhood (HOOD)-д ажиллаж байсан Брук Бекофф өнгөрсөн 9-р сард зурхай, тарот, энергийн засал тэргүүтэй үйлчилгээг нэг дор төвлөрүүлсэн Divina хэмээх платформыг зах зээлд танилцуулжээ. Улмаар ердөө эхний сардаа тус платформд 100 гаруй хэрэглэгч, 200 гаруй зурхай, тарот уншлагын мэргэжилтнүүд бүртгүүлж, нийт захиалгын тоо $1,000-ыг давсан сурагтай. 

• 👀 Хамгийн эрэлттэй сэдэв: Divina-д бүртгүүлсэн хэрэглэгчид ихэвчлэн хайр дурлал, карьер, мөнгө санхүү, жирэмслэлтийн тухай асуудаг төдийгүй үйлчилгээ үзүүлж буй хүмүүс нь өөрсдөө үнээ тогтоож, тус платформ захиалга бүрээс нь 10%-ийн шимтгэл авдаг гэнэ.

🤔 Харин Монголд

Сүүлийн үед Монголд ч тарот уншлага, зурхайн чиглэлд контент бүтээгчид олширч, чамгүй үзэгч, сонирхогчтой болж буй нь анзаарагдах болсон. Судлаад үзтэл, тарот уншлага хийдэг 10 гаруй идэвхтэй сошиал хаяг байдаг төдийгүй YouTube дээрх хамгийн олон дагагчтай суваг нь 121 мянган дагагчтай байдаг юм байна.  

Эцэст нь… Harris Poll-н судалгаагаар Z үеийнхний 57% нь далд ертөнц, ид шид, “manifestion”-р дамжуулан ирээдүйгээ хянаж байгаа мэт мэдэрдэг гэж хариулсан байна. Ай, тэгээд хүн гэх оршихуйн тодорхойгүй нөхцөл байдлыг хүлцдэггүй чанар хүртэл $2.3 тэрбумын орлоготой салбарыг бий болгож байна гэхээр сонирхолтой шүү. 

Getty Images

🍋 Google (GOOG) дата төвүүддээ зориулж Constellation Energy (CEG)-тай $1 тэрбумын цөмийн эрчим хүчний гэрээ байгуулна. Олон жилийн хугацаатай уг хэлцлийг энэ долоо хоногт зарлах төлөвтэй байгаа бөгөөд AI-н эрчим хүчний өндөр хэрэглээ технологийн компаниудыг цөмийн эрчим хүч рүү хошуурахад хүргэж байна. Сонирхуулахад, өнгөрсөн долоо хоногт Amazon (AMZN) мөн $CEG-тай 690 МВт-ын эрчим хүч худалдан авах гэрээ байгуулжээ.

🍋 Монголын 4,000 малчин өрхөд цаг агаарын эрсдэлийг даван туулахад туслах шинэ төсөл хэрэгжинэ. Нийт $2 саяын санхүүжилттэй уг төслийг Олон улсын Хөдөө аж Ахуйн Хөгжлийн Сан Ерөнхийлөгчийн Тамгын газар, НҮБ-ын Аж Үйлдвэрийн Хөгжлийн Байгууллагатай хамтран Баянхонгор, Дундговьд 3 жил хэрэгжүүлэх аж. Ингэхдээ 2 нарны эрчим хүчтэй усан станц, 40 ус хуримтлуулах байгууламж барьж, сургалт явуулан зуд, гангийн эрт сэрэмжлүүлгийн системийг сайжруулах гэнэ.

🍋 DeepSeek $12 тэрбумын хөрөнгө оруулалт татаж, үнэлгээгээ $74 тэрбумд хүргэнэ. Энэхүү хөрөнгө оруулалтын цаана Хятадын технологийн аварга Tencent (0700.HK) болон дэлхийн хамгийн том цахилгаан машины батарей үйлдвэрлэгч CATL (300750.SZ) нар байгаа бөгөөд DeepSeek уг санхүүжилтээр  Huawei чип дээр суурилсан дата төв барих болон AI судалгаандаа зарцуулахаар төлөвлөж байна.

🍋 Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ цахилгааны үнийн зөрүүнд ₮107.3 тэрбум гаргана. Тухайлбал, 2026 оны төсвийн тодотголд эрчим хүчний үнийн өсөлтөөс иргэдэд ирэх ачааллыг бууруулах зорилгоор ₮107.3 тэрбумын татаас олгохоор тусгасан бөгөөд уг татаасыг Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ хариуцахаар болжээ. Эргэн сануулахад, ковидын үед Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ ₮1.1 их наядаар буюу нэг жилийн орлоготойгоо дүйцэх хэмжээний мөнгөөр цахилгаан, дулаан, ус, хогны төлбөрийг санхүүжүүлж байв.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй 
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Hey! Манай Lemonade in Japan цувралын маань ээлжит дугаар цацагдсан байгаа. Энэ удаад Япон Улс дахь Amazon (AMZN) компанийн хүний нөөцийн ахлах менежер С.Цэрэндолгор оролцлоо. Дугаарыг бүтнээр нь ЭНД дарж үзээрэй. 🍋🎞️

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

UB: Улаанбаатар хотын замын хөдөлгөөнийг шуурхай зохицуулахаар нийслэл шуурхай штаб байгуулж, холбогдох газруудыг 365 өдөр удирдлагаар хангаж ажиллана. 

MSE: Говь ХК (GOV)-н хувьцаа эзэмшигчдийн ээлжит бус хурлаар ТУЗ-ийн даргаар Ц.Баатарсайханыг 3 жилийн хугацаатайгаар томиллоо. 

KR: Өмнөд Солонгосын 7 банк болон санхүүгийн байгууллагууд AI ашигласан байж болзошгүй кибер халдлагад дараалан өртөж, 67 мянган харилцагчийнхаа мэдээллийг алдав.

OTC: Өнгөрсөн 7 хоногт ББЗЗ дээр нийт ₮289 тэрбумын болон $617.4 мянгын арилжаа явагдлаа. ₮-ийн арилжаа өнгөрсөн 7 хоногийнхоос 69% өссөн хэрэг. 

👺 Тодотголын чөтгөрийн тойрог 

2022 оны 6-р сар, 2023 оны 11-р сар, 2024 онд он гараад 51 хоногийн дараа, 2025 оны 3-р сар, 2026 онд 8 долоо хоногийн дараа. Нийслэлийн төсөв жил бүр ингэж тодотгогдсон. УИХ-ын сонсголд шинжээчид 2024, 2025 оны төсвийг дөрөв дөрвөн удаа тодотгож алдагдлаа өсгөсөн нь хуульд нийцээгүй гэж дүгнэсэн билээ. Гэтэл одоо байдал өөрчлөгдөхгүй нь. 

🤡 Сонгуулийн жил ба рекорд алдагдал

2021-2025 онд нийслэлийн орлого, зардал жилд дунджаар 40% өссөн. 2024 оны сонгуулийн жил зардал 75% тэлж ₮5.6 их наядыг давсан бол 2025 онд ₮7.3 их наядыг шүргэж, алдагдал ₮3 их наядад хүрч рекорд тогтоов. 

• 👿 Бондын дарамт: Нийслэлийн гаргасан ₮2.5 их наядын бонд ЗГ-ын өрөнд бүртгэгддэг. Гэтэл 2024 онд гаргасан бондын 43.2% ашиглагдаагүй, 16 мега төсөлд энэ онд өртгийн 22.3%-ийг зарцуулна гэснээс 0.8%-ийг л зарцуулжээ. Мөнгө биш, бэлтгэл дутаж байна.

💩 2026: Гурав дахь тойрог

Өнгөрсөн 3-р сарын нийслэлийн төсвийн тодотголоор орлогыг ₮438 тэрбумаар нэмж, трамвайд ₮350 тэрбумыг суулгасан. 6-р сард шинэ хотын дарга хөрөнгө оруулалтаас ₮443 тэрбумыг өвөлжилтөд шилжүүлсэн. Одоо улсын төсвийн тодотгол батлагдмагц нийслэлийн төрийн албан хаагчдын цалингийн нэмэгдлийг тусгах 3 дахь тодотгол хийнэ гээд байдаг.

💀 Асуудал мөнгөнд биш

Хотын дарга Б.Пүрэвдагва ₮758 тэрбумыг улс татаагүй, Сэлбэд энэ онд зарцуулахаар төлөвлөсөн ₮1.5 их наядаас ₮787 тэрбумыг л зарцуулж чадах тул үлдэгдлийг 2027 онд шилжүүлсэн гэж тайлбарлав. Мөнгө байгаа ч зарцуулах бэлтгэл алга. 

Санал… Нэгд, ТЭЗҮ, зураг, төсөвгүй төслийг төсөвт суулгахгүй байхаараар хуульчлах. Хоёрт, том төслийг бодит гүйцэтгэлийн хуваарьтай олон жилийн төсвөөр батлах. Гуравт, улсаас шалтгаалаагүй тодотголыг жилд нэг удаа, хагас жилийн гүйцэтгэлд үндэслэн хийх. Төсөв бол хотын амлалт, ноорог биш шүү дээ. 

• 🕵️ ₮60 тэрбумаас нүүрсний хулгай хүртэл мартагдсан түүх. (iToim)

• 🛍️ Онлайн худалдааг байлдан дагуулсан Temu-н эрч саарч эхлэв. (SCMP)

• 🎙️ Оюу толгойн хэлцлүүд бидний амьдралд ямар нөлөөтэй вэ? (TheBusinessRoom)

• 🌐 Дэлхий даяар сошиал медиаг ардчилалд халгаатай гэж үзэх болжээ. (PRC)

😵 Унших, бодох чадвар шал арчив

Дэлхий даяар 15 насныхны унших, бодох чадвар сүүлийн 7 жилд огцом буурч, PISA 2025 оны үнэлгээгээр анх удаа 3 хичээлийн үзүүлэлт бүгд түүхэн доод түвшинд хүрлээ. 

• 🔙 Өнгөрсөн удаад бид Монголын гүйцэтгэлийг тоймлон хүргэсэн. Харин энэ удаад том зургаар нь технологийн үсрэнгүй хөгжлийн эринд дэлхий даяар хүүхдүүдийн сурлага хэр байгааг харцгаая.

📉 Жил жилээр уруудах суурь боловсрол

PISA үнэлгээгээр 2000 оноос унших, 2003 оноос математик, 2006 оноос байгалийн ухааны чадварыг шалгаж эхэлсэн. Тус шалгалтыг эхэлсэн цагаас нь хойш оролцож буй 23 орны дунджаас харахад хамгийн анх буюу 2006 оны оролцогчдын математикийн оноо түүхэн өндөр буюу 502 оноотой үнэлэгдэж, түүнээс хойш ховорхон өссөн ч ихэнх жилүүдэд шалгуулагчдын чанар буурчээ. Улмаар өнгөрсөн жил ёроол гэж хэлэхүйц 469 оноонд хүрэв. 

• 😵 Хачирхалтай нь 2000 болон 2025 оныг харьцуулаад харвал, эдийн засаг, боловсролын хүртээмж талаасаа сурагчдын чадавх өсөх байтал ёроол байдаг бол түүнийг нь харъя гэсэн мэт уруудсан юм. 

• 🔎 Нөлөөлөл: Угтаа 2015 оноос эхлэн шалгуулагчдын 3 хичээлийн оноо бага зэрэг буурах хандлага ажиглагдаж байсан ч Ковид-19 цар тахлын жилүүд үүнийг улам хурдасгах нь тэр.  

☠️ AI байхад толгой байхын хэрэг юун? 

Цар тахлаас ч илүү дор зүйл нь AI-н үсрэнгүй хөгжил сурагчдын суралцах арга барилд хэрхэн нөлөөлснийг өнгөрсөн оны түүхэн доод үзүүлэлт хангалттай харуулна. Тухайлбал, 5 сурагч тутмын 1 нь AI-г өдөр тутамд ашиглаж байгаа төдийгүй AI ашигладаггүй сурагчид AI ашигладаг сурагчдаас дунджаар 20 орчим өндөр оноо авчээ. Энэ нь бүтэн 1 жилийн хичээлийн хоцрогдлын зөрүүтэй тэнцэх үзүүлэлт аж. 

Эцэст нь… Уг шалгалтаас хүүхдүүдийн анхаарал төвлөрөлт буурч, уншиж буй зүйлээ ч ойлгохгүй хэмжээнд хүрсэн нь хамгийн цочирдом хэсэг байлаа. Мөн AI-г туслахаа болгон ашиглаж байгаа ч шууд драфт гаргуулах, сэдэв хураангуйлах зэрэгт ч түгээмэл ашиглаж байгаа гэнэ. Энэ янзаараа явбал ирээдүйд өөрөөрөө бодож, сэтгэх чадвартай хүүхдүүд ховордох вий. 

🪩🎸 ₮100,000-өөр The Weeknd-н тоглолт үзэх боломж?

11 сарын 5-нд Куала Лумпурт болох The Weeknd-н дэлхийн аялан тоглолтын хаалтын шоуны тасалбар аль хэдийн дуусжээ. Харин ердөө ₮100,000-өөр хөрөнгө оруулаад энэ тоглолтыг хосоороо үзэх боломж байгааг мэдэх үү? 🎤

🔎 Юу билээ?

Апекс Капитал ҮЦК нь 10 сарын 20 хүртэл InvestX үйлчилгээг ашиглан хөрөнгө оруулсан хэрэглэгчдээс нэг азтан хосыг шалгаруулж, Улаанбаатар - Куала Лумпур 2 талын нислэг, зочид буудал болон The Weeknd-н 11 сарын 5-ны тоглолтын тасалбарыг бэлэглэх аж.

👀 InvestX гэж юу вэ?

InvestX нь таны хөрөнгө оруулалтын зан төлөв, эрсдэлийн түвшинд тохируулан 2 төрлийн багц санал болгох ухаалаг хөрөнгө оруулалтын үйлчилгээ гэнэ. Багцуудад S&P 500, чип үйлдвэрлэгчид, технологийн тэргүүлэгч компаниудын хувьцаа болон дотоодын бонд зэрэг хөрөнгө оруулалтын хэрэгслүүд багтжээ.

🎯 Хэрхэн оролцох вэ?

Apex Traders эсвэл Tino апп-аар бүртгүүлээд InvestX цэс дэх хөрөнгө оруулалтын зан төлөвийн тестээ бөглөж, санал болгосон багцдаа хөрөнгө оруулахад л хангалттай. Харин багцдаа байршуулсан ₮100,000 тутамд 1 хөтөлбөрт оролцох нэг эрх үүсэх бөгөөд азтан хосыг 10 сарын 20-нд InvestX Community-д шууд дамжуулалтаар тодруулах юм байна.

Wikipedia-н бүх мэдээллийг хэвлэвэл юу болох талаар бодож байсан уу? 🖨️📚

Giphy

👀 Орчин цагийн мэддэгт мэргэн цоохор Wikipedia тасралтгүй өргөжсөөр ирсэн. Зөвхөн англи хэл дээр гэхэд 7.2 сая гаруй нийтлэл, 5.3 тэрбум гаруй үгтэй болсон бөгөөд хэрэв энэхүү мэдээллийг уламжлалт нэвтэрхий толь шиг хэвлэвэл 3,971 гаруй боть ном болох аж. Цаашлаад, эдгээр ботийг дээр дээрээс нь давхарлан өрвөл Цонжин Болдог дахь Чингис хааны морьт хөшөөнөөс 5 дахин өндөр буюу 200 метр хүрэх гэнэ дээ.

Unsplash

🍋 Өчигдрийн байдлаар Монгол Улс 273.9 мянган тн үр тариа хураан авчээ. Энэ нь 2026 оны урьдчилсан балансаар хураан авах 555.3 мянган тн үр тарианы 49.3%-тай тэнцэх дүн юм. Үүнээс гадна 134.3 мянган тн төмс, 111.6 мянган тн хүнсний ногоо хурааж, 100 мянган тн улаанбуудай нөөцлөхөөс 52.6 мянган тн-ыг бүрдүүлээд байна. Үлдсэн хугацаанд ургац хураалтыг 26–30 хоногт дуусгах техникийн боломжтой аж.

🍋 Өмнөд Солонгос Frontier AI хөгжүүлэхэд ₩4.7 их наяд буюу $3.5 тэрбумын хөрөнгө оруулалт хийнэ. Ирэх онд үүний ₩3.9 их наядыг Nvidia (NVDA)-н дараагийн үеийн 10,000 Vera Rubin GPU худалдан авах бол үлдсэн ₩800 тэрбумыг AI сургалтын өгөгдөлд зарцуулж, гадаадаас 20 шилдэг судлаач урьж ажиллуулахаар төлөвлөжээ. Тус төсөл нь одоо хэрэгжиж буй Sovereign AI төслөөс ангид ба дэлхийн тэргүүлэх AI загваруудтай өрсөлдөх зорилготой аж.

🍋 Сүүлийн 5 жилд Улаанбаатар хотын хүн ам 150 мянгаар нэмэгдсэн бол орон нутгийн хүн ам 11 мянгаар буурав. Тодруулбал, нийслэлийн хүн ам 2021 онд 1.65 сая байсан бол 2025 онд 1.8 саяд хүрч, орон нутгийн хүн ам 1.05 саяас 1.03 сая болж буурсан аж. Ингэснээр хот суурин газарт оршин сууж буй хүн амын тоо 2.6 саяд хүрч, үүний 69.2% буюу 1.8 сая нь Улаанбаатар хотод амьдарч байна.

🍋 Ирэх оноос ажил олгогчоос төлөх НДШ-ийн хувь хэмжээг 0.1-0.2 нэгж хувиар багасгана. Ингэхдээ одоогийн 10.5%, 11.5%, 12.5%-ийн шатлал тус бүр 10.4%, 11.3%, 12.3% болж буурах аж. Үүнд үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалах өвчний даатгалын шимтгэл буурсан нь голлон нөлөөлжээ. Харин ажилгүйдлийн даатгалын хувь 0.5%-иас 0.6% болж нэмэгдэх гэнэ.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Багш нарын баярын мэнд хүргэе! Өнөөдөр Монголын багш нарын баяр 60 дахь удаагаа тохиож байна. Манай улсын аливаа асуудлын үндэс суурь эцсийн дүндээ боловсролтой холбогддог. Багш нарын маань мэлмий тунгалаг, оюун хурц байж, хөдөлмөр нь шударгаар үнэлэгдэх болтугай! 🧑‍🏫💯

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

ADB: Азийн хөгжлийн банк Монголд 2027 он хүртэл $1.3 тэрбум хүртэлх санхүүжилт олгохоор төлөвлөж, эхний ээлжид эрүүл мэнд, боловсрол, гамшгийн бэлэн байдалд зориулж $455 саяын зээлийн гэрээ байгууллаа.

MSE: Өнгөрсөн Баасан гаргийн арилжаагаар 52 ХК-ийн ₮672.4 саяын үнийн дүн бүхий арилжаалагдсанаас 23 ХК-ийн хувьцааны үнэ өсөж, Э-Транс ложистикс (ETR) 15%, ЛэндМН ББСБ (LEND) 6.7%, Түмэн шувуут (TUM) 3.7% зэрэг компаниудын хувьцаа хамгийн өндөр өсөлттэй байв.

BOD: Тандэм Инвэст ББСБ ХК-ийн ТУЗ-ийн даргаар Н.Соёмбыг 100%-ийн саналаар, харин Хүрд ХК-ийн ТУЗ-ийн даргаар Б.Мөнхбатыг олонхын саналаар тус тус сонгожээ.

BI: Бизнесийн нөхцөл байдлын индекс 26.5 болж, 8-р сарынхаас 1.9 нэгжээр буурлаа.

🚂 Хотын дундуур явдаг "шатахууны цуваа"

2024 онд буюу УБТЗ-ын ачаа тээвэрлэлтийн рекорд тогтдог жил Улаанбаатарт 37,642 вагон буюу 2.5 сая тн аюултай ачаа ирж буусан бөгөөд үүний 84% нь дизель түлш, бензин байсан. Бас болоогүй сар бүр 400-500 вагон Улаанбаатар, Толгойт өртөөнд 5-10 хоног зогсдог гэж байгаа. Харин эрсдэлийг хотоос гаргах зорилгоор Багахангай-Хөшигийн хөндий-Эмээлт чиглэлийн салбар төмөр замын төсөл урагшилж байна. Гэхдээ... 

🚉 Ажил биш тоо томорсоор

2025 оны 4-р сард Багахангай–Хөшигийн хөндий–Эмээлт чиглэлийн салбар төмөр замыг 102.5 км урт, ₮840 тэрбумын өртөгтэйгөөр баригдана гэж байлаа. Одоо гол зам Эмээлт хүртэл уртсаж 127.1 км болсон. Газар шорооны ажил төлөвлөсөн 21 сая м³-аас 30.7 сая м³ болж 46% давжээ. Санхүүжилт саатаж байсан ч шинэ танилцуулгад нийт өртөг дурдагдаагүй. 

• 🎃 Харин амлалтууд өссөн: Байнгын ажлын байр 420-оос 976 болсон бол 15 жилд төлөх татвар ₮294.8 тэрбумаас ₮442.2 тэрбум, эхний жилийн ачаа 3.5 сая тн-оос 20 сая тн болжээ. Ачааны энэ таамаг УБТЗ-ын бүх сүлжээгээр 2024 онд тээвэрлэсэн 34.5 сая тонны бараг 60%-тай тэнцэнэ. 

🚋❌ Зам бий, терминал алга

Өнгөрсөн 8 сарын 29-нд энэ чиглэлийн шинэ замаар анхны туршилтын галт тэрэг явсан. Гэхдээ галт тэрэгт ачаагаа буулгах газар буюу терминал хэрэгтэй. Танилцуулгад 87.8-р км дахь ачааны терминал, 102-р км дахь аюултай ачааны терминал хоёулаа "төлөвлөсөн" гэж бичигдсэн ч бодитоор босоогүй байгаа юм. Терминалгүй бол шатахуун ачсан вагонууд хуучнаараа хотын өртөөнд буусаар байна.

📌 Жинхэнэ шалгалт одоо эхэлнэ

Ачааны галт тэрэг хотын дундуур явж, хот доторх терминалд ачааг хүргэх үед гарам хаагдаж, машинууд хоногт дунджаар 144 минут хүлээдэг. Шинэ зам үүнийг 90% бууруулна гэх боловч ачаа бодитоор шилжвэл л биелнэ. Хот доторх 13 гаруй терминалыг нүүлгэх ажлыг яамны танилцуулгад "ирээдүйд" гэжээ. Зам баригдсан ч ачааг хотоос гаргах хамгийн хэцүү ажил одоо л эхэлж байна даа.

• 🌀 Төрийн ордонд үргэлжилсэн 2 жилийн чөтгөрийн тойрог. (graph.mn)

• ⛏️ AI-н хөдөлгүүр болсон чухал ашигт малтмалын зах зээлийн том тоглогчид. (VC)

• 👀 Монгол залуучуудын хөдөлмөр эрхлэлтийг тольдох 10 тоо. (Unread)

• 😷 Намар цагт дархлаагаа дэмжихдээ юуг анхаарах хэрэгтэй вэ? (Metabolics)

🇫🇷🇰🇷 Парисын гудамжинд Сөүлийн гоо сайхан

Парисын Сантье дүүрэгт франц бүсгүйчүүд AI-р арьсаа оношлуулж байна гэнэ дээ. Юу болсон бэ гэхээр, Өмнөд Солонгосын Эрүүл мэндийн салбарын хөгжлийн хүрээлэн (KHIDI) Францын нийслэл Парист K-beauty хаб нээсэн нь энэ.

🍚🤔 Ямар учиртай хаб вэ? 

Парис дахь K-beauty хабаар дамжуулж Солонгосын 20 гаруй жижиг, дунд гоо сайхан, beauty-tech брэнд оролцож, арьс арчилгаа, будаг, эрүүл мэндийн бүтээгдэхүүн, уламжлалт гоо сайхны хэрэгслийг санал болгож буй. Тодруулбал, бүтээгдэхүүн сурталчлах, борлуулахаас гадна Европын гэрчилгээ авахад туслах, худалдан авагчтай холбох үйлчилгээг нэг дор үзүүлж байгаагаараа онцлог. 

• 🙀 Анхдагч нь биш: Парисын хаб нь Европ дахь 3 цэгийн сүүлчийнх юм. Үүнээс өмнө Италийн Миланд 3 өдрийн поп-ап дэлгүүр ажиллаж, Германы Штутгартад жижиглэн худалдааны дэлгүүр нээгдсэн аж. Бас болоогүй энэ сарын сүүлээр Америкийн Лос Анжелест ч энэ төрлийн хаб нээгдэнэ гэж байгаа. 

🇪🇺💶 Яагаад Европ гэж?

K-beauty бүтээгдэхүүний дэлхийн зах зээл 2025 оны $118.3 тэрбумаас жил бүр 10% өсөж 2033 онд $252.4 тэрбумд хүрэх төлөвтэй байгаа. Үүнээс Европын зах зээл ойролцоогоор $22 тэрбумаас $42 тэрбум болж өсөх ч жилийн дундаж өсөлт нь 8.5% буюу бүс нутгуудаас хамгийн бага нь. Шалтгаан нь түгээлтийн суваг хязгаарлагдмал байгаа явдал. Тиймээс л иймэрхүү төрлийн хабуудад ач холбогдол өгөөд байгаа хэрэг. 

Эцэст нь... Өмнөд Солонгосын ЖДҮ-ийн гоо сайхны экспорт 2026 оны эхний хагаст өмнөх оны мөн үеэс 62.4% өсөж $1.3 тэрбумд хүрсэн гэж байгаа. Тодорхой зах зээлд байр суурь, хөгжлөө олоод түүчээлж байгаа улсын жишээ ч атаархам юм даа. Эдийн засгийн солонгорлыг ярих биш харуулж байгаа нь сайхан.

📢 Мэргэжилтнүүдэд зориулав: Ажлын байр + Сошиал платформ

Өндөр цалинтай ажлын байрууд болон шилдэг мэргэжилтнүүдийг холбодог Nito.mn платформ шинэчлэгдэж, NitoFeed-тэй болжээ.

⭐ CV-ээс цааш: Feed болон Chat feature нэмэгдсэнээр мэргэжилтнүүд зөвхөн CV дээрх хэдэн мөрөөр өөрийгөө илэрхийлэх шаардлагагүй боллоо. Өөрийн туршлага, ур чадвар, хийсэн ажил, салбарын талаарх үзэл бодлоо Feed дээрээ хуваалцаад, бусад мэргэжилтнүүдээс ялгарах боломжтой гэсэн үг.

• 💡 Яагаад энэ чухал вэ? ResumeBuilder-н 1,013 хүний нөөцийн менежерийг хамруулсан судалгаагаар тэдний 75% нь ажил горилогчийн сошиал медиаг үргэлж эсвэл заримдаа шалгадаг гэж хариулжээ. Өөрөөр хэлбэл, ажил олгогч таны CV-г хараад зогсохгүй, онлайнаар өөрийгөө хэрхэн илэрхийлж байгааг ч сонирхдог болсон гэсэн үг.

Тэгэхээр Nito дээр сайн CV + сайн профайл + сонирхолтой Feed-тэй байхад дараагийн карьерын боломжийг заавал та хайх албагүй ч байж болох юм. 😌

Өчигдөр хагас сар үргэлжилсэн “Айчи-Нагояа 2026” Азийн наадам өндөрлөлөө. Энэ удаагийн наадамд манай улсын баг тамирчид 1 алт, 1 мөнгө, 13 хүрэл медаль хүртсэнээр 40 улсын дунд медалийн амжилтаар 27-д жагсжээ. Тэгвэл өмнөх наадмуудад манай тамирчид ямар амжилт үзүүлж байсныг харцгаая.

• ▫️ 2010 он: 2 алт, 5 мөнгө, 9 хүрэл

• ▫️ 2014 он: 5 алт, 4 мөнгө, 12 хүрэл

• ▫️ 2018 он: 5 алт, 9 мөнгө, 11 хүрэл

• ▫️ 2022 он: 3 алт, 5 мөнгө, 13 хүрэл

• ▫️ 2026 он: 1 алт, 1 мөнгө, 13 хүрэл

Үүнээс харахад 2014–2018 онд Монголын баг Азийн наадмаас хамгийн олон медаль хүртэж байсан бол сүүлийн хоёр наадамд медалийн тоо буурчээ. Дараагийн буюу XXI удаагийн Азийн наадам 2030 онд Катарын нийслэл Доха хотноо зохион байгуулагдана. Тэр хүртэл даанч хол байна даа. 🇲🇳🕰️

Reuters

🍋 G7-гийн бүлэг стратегийн нөөцөөсөө 100 сая баррель газрын тос, дизель түлш гаргахаар тохиролцов. Америкийн шахалтаар гаргасан энэхүү шийдвэр нь Ойрх Дорнодын зөрчилдөөнөөс үүдсэн шатахууны хомсдол, үнийн өсөлтийг намжаах зорилготой аж. Тус мэдээллийн дараа дизель түлшний фьючерс үнэ 3%-5% буурсан бөгөөд G7 цаашид харилцан эрчим хүчний экспортод хязгаарлалт тавихгүй байхаар тохиролцсон байна.

🍋 Энэ оны эхний 9 сард Монголд Улсад 841.5 мянган жуулчин ирсэн нь өмнөх оны мөн үеэс 39.5% өссөн дүн боллоо. Зөвхөн өнгөрсөн сард 107.2 мянган жуулчин хүлээн авсан бөгөөд нийт жуулчдын тоогоор Орос, Хятад, Өмнөд Солонгос тэргүүлж, Япон, Америк, Казахстан удаалжээ. Том зургаар, сүүлийн 3 жилийн хугацаанд 9-р сарын байдлаарх жуулчдын тоо жилд дунджаар 21.5% өссөн аж.

🍋 Fervo Energy (FRVO) дэлхийн анхны дэвшилтэт газрын хэвлийн дулааны цахилгаан станцыг 23 сарын дотор барьж, 3.5 МВт эрчим хүч үйлдвэрлэж эхэллээ. Тус станц нь  хэвтээ өрөмдлөг ашиглан байгалийн халуун рашаангүй газраас ч газрын гүний дулаанаар эрчим хүч үйлдвэрлэдэг бөгөөд Google (GOOG)-н 24/7 дата төвүүдээ эрчим хүчээр хангахад ашиглахаар худалдан авчээ. Сонирхуулахад, Fervo тавдугаар сард IPO-р $1.9 тэрбум босгосон байна.

🍋 Монголд олон улсын стандартад нийцсэн хөлбөмбөгийн цэнгэлдэх хүрээлэн байгуулах төслийг FIFA дэмжинэ. Өнгөрсөн Баасан гарагт ЗГ болон FIFA хамтын ажиллагааны санамж бичиг байгуулснаар FIFA төслийн төлөвлөлт, барилгын ажилд техникийн болон мэргэжлийн зөвлөгөө үзүүлэхээр болжээ. Уг төсөл хэрэгжсэнээр Монгол олон улсын хөлбөмбөгийн тэмцээнүүдийг эх орондоо зохион байгуулах боломжтой болох аж.

• Даваа: Дэлхийн багш нарын өдөр тохионо.

• Мягмар: Лионель Месси Аргентины төлөөх сүүлийн тоглолтоо хийнэ.

• Лхагва: Эпштейний асуудлаарх сонсгол болно.

• Пүрэв: Өнгөрсөн сарын ХҮИ танилцуулагдана.

• Баасан: Гадаад худалдааны гүйцэтгэл нийтлэгдэнэ.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд ээ! Нэг талд шатахууны хомсдол, нөгөө талд тэтгэлэгтэй холбоотойгоор жагсаал цуглаан хийж байна. Харин тэр дээр эрх баригчид эхнээсээ иргэдийн амьдрал хүнд байна, аргагүй гэх мэт хөөрхийлсөн яриа өгсөн харагдана. Иргэдийн бухимдал хуримтлагдаж, тэсрэх үед улс төрчид ямар нүүдэл хийдэг тухай сонирхолтой нийтлэлийг ЭНД дарж уншаарай.

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

MSE: Бодь Даатгал ХК оноосон нэрээ Богд Даатгал ХК (BODI) болгон өөрчиллөө. 

GOV: Говь ХК (GOV) энэ оны эхний 8 сарын байдлаар нийт ₮151 тэрбумын орлого олж ₮412 саяын ашиг олжээ.

MNG: Зам тээврийн яам MIAT ТӨХК-ийн онгоцны паркийг шинэчлэх хүрээнд Хятадын COMAC компанийн C919 онгоцыг авах боломжийг судалж байна.

🇲🇳 Монголын бүтээлч салбар

Монголын Маркетингийн Холбооноос 10 дахь жилдээ зохион байгуулсан “SMART Festival of Creativity 2026” анх удаа 2 өдөр үргэлжилж, амжилттай өндөрлөлөө. Энэ удаагийн фестивальд Мобиком Групп ерөнхий ивээн тэтгэгчээр оролцсон бөгөөд нийт 1,000 гаруй оролцогч, 19 байгууллага нэгдэж, олон улсын 5 орны 7 шилдэг илтгэгч үндсэн тайзнаа чууллаа. 

• 📌 Онцлог нь юу байв? Салбарын тулгамдсан асуудлыг нээлттэй хэлэлцэхийн зэрэгцээ дэлхийн жишиг мэдлэгийг газар дээр нь авчирснаараа илүү далайцтай болов.

🤳 Анхаарал татахаас итгэлцэл бий болгох руу

Фестивалийн хөтөлбөр салбарын ирээдүйг тодорхойлох 3 гол чиглэлд өрнөлөө. Нэгт, брэндүүд сурталчилгаагаар хэрэглэгчийн анхаарлыг татах оролдлогоос илүү итгэлцэл дээр суурилсан фэн бааз бүрдүүлэх шаардлагатайг онцлов. Хоёрт, AI бол ердөө хурдасгуур хэрэгсэл бөгөөд жинхэнэ ялгарах давуу талыг зөвхөн хүний бүтээлч сэтгэлгээ бүтээдгийг санууллаа. 

• 3️⃣ Гуравт, Cannes Lions-н ахлах дэд ерөнхийлөгч Эд Пэнк дэлхийн шилдэг бүтээлүүдийг задлан шинжилж, креатив санаа хэрхэн бодит борлуулалт, брэндийн өсөлт болж хувирдгийг харуулсан юм.

🎞️ Бүтээлч байдал & бизнесийн бодит өсөлт

McKinsey-н судалгаагаар бүтээлч байдлаараа ялгарч байгаа компаниудын 67% нь органик орлогын өсөлтөөр, 70% нь хувьцаа эзэмшигчийн өгөөжөөр дунджаас давсан байна. Өөрөөр хэлбэл бүтээлч маркетинг бол зардал биш, өсөлтийн хөрөнгө оруулалт гэсэн хандлага дэлгэрч буй. Нэг талаас AI-н эрин үед энэ ялгаа улам тодорч, нөгөө талаас энэ удаагийн арга хэмжээнд AI storytelling, AI кампанит ажил зэрэг сэдвүүд багтсан нь цагаа олсон хэрэг байв.

Эцэст нь… SMART Festival 2026 нь Монголын маркетингийн салбар дэлхийн жишигтэй хөл нийцүүлэн алхаж байгааг харуулав. Цаашид олон улсын энэхүү стандартыг зөвхөн хоёр өдрийн фестивалийн хүрээнд хязгаарлахгүйгээр, дотоодын компаниудын өдөр тутмын стратеги, шийдвэр гаргалтад бодитоор нутагшуулан хэрэгжүүлэх нь салбарын ирээдүйн гол сорилт болох нь ээ. 

• 🥩 Махны үнэ өссөн ч малчдын халаасанд нөлөөлсөнгүй. (gogo)

• 🤖 AI-н шуургаар шинэ төрлийн крипто луйвар газар авчээ. (TheEconomist)

• 🇮🇹 Сэргэн мандалтын сор бүтээлүүд Чингис хаан музейд дэлгэгдлээ. (EMBIT)

• 🍿 Веритигээс Digger хүртэлх энэ сарын алгасаж болохгүй 12 кино. (BBC)

🏀 Дээд лиг эхэллээ

Өнөөдөр олон хүний хүсэн хүлээсэн сагсан бөмбөгийн Үндэсний Дээд Лигийн 2026-2027 оны улирал эхэлж байна. Тэгвэл энэ улирал бусад жилээс юугаараа онцгойрч буйг хамтдаа сонирхъё.

👀 Гол онцлог

Өнгөрсөн улиралд Бишрэлт Металл, BurenScore Mongolians багууд Хөгжлийн лиг рүү унаж, оронд нь Western Warriors, TLG Tushig Bagana багууд дээд лигт дэвшин орж ирлээ. Эхний тойргийн тоглолтууд өнөөдрөөс 10 сарын 22-ныг дуустал 20 хоногт нийт 45 тоглолтоор үргэлжилнэ. Өөрөөр хэлбэл, энэ улирал нэлээд шахуу хуваарьтай явагдаж, үндсэн тоглолтууд ирэх 1-р сард дууссанаар Playoff өмнөх жилүүдээс эрт эхлэх төлөвтэй байна.

• ⏱️ Импортын дүрэм: Энэ улирлаас багууд импорт тоглогчдыг тооны хязгааргүйгээр бүртгүүлэх эрхтэй болжээ. Мөн импорт тоглогчид тоглолтын бүх үед зэрэг талбайд гарах боломжтой болсон байна. Харин нэг импорт тоглогч улирлын хугацаанд дээд лигийн зөвхөн нэг багийн төлөө тоглох эрхтэй аж.

💰 Ивээн тэтгэгчдийн өөрчлөлт 

Энэ жил дээд лигийн нэг баг дунджаар 5 ивээн тэтгэгчтэй гэрээлжээ. Үүнээс хамгийн олон буюу 10 ивээн тэтгэгчтэй нь Sono Brothers бол хамгийн цөөн нь 2 ивээн тэтгэгчтэй BCH Knights аж. Задлаад харвал, Sono Brothers баг Соно Финтек ББСБ, Бичил Глобус Финанс ББСБ, Тэнгэр Капитал ҮЦК зэрэг санхүүгийн салбарын компаниудтай, BCH Knights баг уул уурхайн BCH Resource, хүнсний томоохон үйлдвэрлэгч Монос Хүнс (MFC)-тэй хамтран ажиллахаар байна. 

• 🐎 Аваргууд нэрээ солив: Дээд лигийн 10 удаагийн аварга Хасын Хүлэгүүд баг улирлын өмнө ХасБанк (XAC)-тай байгуулсан 22 жилийн хамтын ажиллагаагаа өндөрлүүлж, нэрээ Өмнөговийн Хүлэгүүд болгож өөрчилжээ. Мөн тус багийн улирлын болон финалын үнэ цэнтэй тоглогч А.Азбаяр энэ улирлаас Японы B.LEAGUE-н Fukushima Firebonds багт нэгджээ.

Эцэст нь… Өмнөх жилүүдэд аваргын төлөө өрсөлдөөнд хэдхэн баг яригддаг байсан бол энэ удаад нөхцөл байдал өөр харагдаж байна. Шинэ дүрэм, шинэ бүрэлдэхүүний нөлөөгөөр аваргын төлөөх өрсөлдөөн ч, доош унах багийн таамаг ч тун төвөгтэй болжээ. Лимонууд маань аль багийг энэ улирлын хамгийн хүчтэй өрсөлдөгч гэж харж байна даа? 🤔

💡 Таавар таацгаая.

Шинэ ногооны үзэсгэлэн худалдаагаар нэгэн хүн "Төмс" гэдэг үгийг ₮1,000-өөр, "Лууван" гэдэг үгийг ₮2,000-өөр, харин "Манжин" гэдэг үгийг ₮2,000-өөр үнэлэн зарж байв. Хэрэв энэ логикоор бодвол, тус худалдаагаар "Сонгино" гэдэг үг ямар үнэтэй байх вэ? Хариултыг нь олсон бол дотнын нэгнээрээ таалгаад үзээрэй. 🧅😛

🏬 “Select.” концепт дэлгүүр: Шилмэл тансаглал

Дэлхийн чанартай брэндийн бүтээгдэхүүнүүдийг дотоодын зах зээлд сүүлийн 16 жил тасралтгүй танилцуулж яваа Zebra International Distribution анхны биет дэлгүүр болох “Select.” концепт дэлгүүрээ нээлээ. 

☝️ Дэлхийд таашаагдсан чанарыг Монголоос

Тус компанийн бэлэг тэмдэг болсон Данийн домогт шар айраг Carlsberg-с эхлээд Kirin, Tsingtao, Kronenbourg 1664, Gérard Bertrand, Stolichnaya, Nemiroff гэхчлэн олон улсад чанар, амтаараа хүлээн зөвшөөрөгдсөн бүтээгдэхүүнээ хэрэглэгчдэд илүү ойртуулаад буй нь энэ. 

• 😋 Кофе шоптой дэлгүүр: Гэснээс “Select.” концепт дэлгүүр дотор өөрсдийн бейкери, кофены үрээр үйлчлэх кофе шоптой гэсэн шүү. Бэйкеринийх нь хувьд хадгалалтын горим яг таг байх ёстой тул гадуур төдийлөн байдаггүй бейкириг амтлах боломжтой аж. 

Эцэст нь… Дан ганц хэрэглэгчдээс гадна албан байгууллагуудад зориулсан бэлгийн багц гаргахын сацуу бүтээгдэхүүн танилцуулангаа сонирхолтой воркшоп, нетворкинг арга хэмжээ зохион байгуулахаар төлөвлөж гэнэ. Сошиал хаягийг нь дагахад илүүдэхгүй л юм байна.

⏰ Цагийн хуваарь: 09:00-22:00
📌 Хаяг: Хан Уул дүүрэг 17-р хороо Ривер Плаза цогцолбор, Г514 байр B1 давхар “Select.”  

U.S Resist News

🍋 Энэтхэгийн төрийн өмчит ган үйлдвэрлэгч SAIL Монголоос 1 тн  нүүрсний дээж авч, гангийн туршилтаа эхлүүллээ. Уг асуудлыг одоогоос яг жилийн өмнө ярьж байсан бол эцэст нь нэг юм дээжээ авч, ган үйлдвэрлэлд нийцэх эсэхийн туршиж эхэллээ. Хэдий туршилт эхэлсэн нь сайн хэрэг ч логистикийн асуудал хүндрэлтэй байгаа л гэнэ. Байнга онгоцоор тээвэрлээд байлтай биш. 

🍋 Advance Credit болон Remitly Монгол руу чиглэсэн мөнгөн гуйвуулгын шинэ стандартыг тогтоов. Тэд стратегийн хамтын ажиллагаа эхлүүлж, гадаадаас Монгол руу Remitly-р илгээсэн гуйвуулгыг хүлээн авагчийн банкны дансанд шууд шилжүүлэх боломж бүрдэж байна. Мөн хоёр компани дансны мэдээллийг урьдчилан шалгах шийдэл нэвтрүүлж, гүйлгээний буцаалт, саатлыг бууруулахаар ажиллаж байна. Сонирхуулахад, Advance Credit Австралид амьдарч буй 30,000 гаруй монголчуудад гуйвуулгын үйлчилгээ үзүүлдэг аж.

🍋 Япон гадаадын иргэдэд байнгын оршин суух эрх олгох шалгуураа чангарууллаа. Шинэ журамд тухайн гадаадын иргэний орлого нь Японы дундаж өрхийн орлогоос давсан байх, япон хэлний B1 түвшинтэй байх зэрэг шаардлагууд багтсан аж. Мөн өргөдлийн хураамжийг 20 дахин нэмэгдүүлж ¥200,000-д хүргэсэн бөгөөд эдгээр өөрчлөлт өчигдрөөс эхлэн мөрдөгдөж, бусад нарийн шалгуурууд нь ирэх оны 4-р сараас албан ёсоор хэрэгжих эхлэх гэнэ.

🍋 Өнгөрсөн улиралд Micron Technology (MU)-н орлого өмнөх оны мөн үеэс 379% өсөж рекорд тогтоов. Тайлант улиралд компанийн орлого $54.3 тэрбумд хүрсэн нь шинжээчдийн таамаглаж байсан $51.1 тэрбумын хүлээлтийг хол давсан үзүүлэлт болжээ. Ингэснээр цэвэр ашгийн хэмжээ өмнөх оноос 11.7 дахин нэмэгдэж $37.7 тэрбумд хүрчээ. Цаашид, AI-н эрэлтээс хамааран шинжээчид ирэх улирлын орлогыг $61.5 тэрбумд хүрнэ гэж төсөөлөөд байна.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Шинэ сарын мэнд! Өнөөдөр нэлээд түгжрэх бололтой. Автомашинтай жагсагчид төв замыг хааж эсэргүүцлээ илэрхийлэх нь. Гэхдээ энэ жагсаал иргэдийн уур бухимдлын илэрхийлэл үү, зохион байгуулалттай турхиралт уу гэдэг сонирхолтой. 🤔

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

DBM: Монгол Улсын Хөгжлийн банк Киргизстан Улсын Хөгжлийн банк хамтран 2 орны  санхүүгийн зах зээл дэх хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, эх үүсвэр татах болон төсөл хөтөлбөрийн санхүүжилтийн чиглэлд хамтын ажиллагааны санамж бичиг байгууллаа. 

JPN:  Улаанбаатар хотод газрын тосны бүтээгдэхүүн хадгалах агуулахын цогцолбор байгуулах ТЭЗҮ-ийг Японы Засгийн газрын “POWERR Asia” санаачилгын хүрээнд боловсруулахад ЖАЙКА дэмжлэг үзүүлэхээ илэрхийлэв. 

MNG: Монгол Улс Төв Азийн бүс нутгийн эдийн засгийн хамтын ажиллагаа (КАРЕК)-ны гишүүн улс хоорондын хөрөнгийн зах зээлийн хөгжлийн форумын тухай харилцан ойлголцлын санамж бичигт гарын үсэг зурлаа. 

 💰❌ 60%-ийн шаардлага ба 34%-ийн хязгаар

Америкийн Төрийн департаментаас гаргасан "2026 оны Хөрөнгө оруулалтын орчны мэдэгдэл"-д Монгол Улсын Засгийн газар болон УИХ 2025 онд хөрөнгө оруулалтын орчныг бодитой сайжруулж чадаагүй гэж дүгнэжээ. 

• 📌 Товчхондоо, манай улс гадаадын хөрөнгө оруулагчдын сонирхлыг өдөөж байгаа ч тэрхүү сонирхлыг бодит хөрөнгө оруулалт болгож чадахгүй байна. Гаднын нүдээр яг юуг асуудал гэж харсныг тоймлоё.

⛔️ Өмчийн баталгаа: Хамгийн том эрсдэл 

2024 онд баталсан Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулиар стратегийн ордын 34%-иас доошгүйг төрд үнэ төлбөргүй шилжүүлж, ногдол ашгийг төсөл эхэлснээс хойш буцаан төлүүлэхээр заасан. Энэхүү заалт одоогоор 16 хүртэлх ордод хамаарч байгаа ч УИХ хэзээ ч ямар ч ордыг стратегийн ангилалд багтуулан зарлах бүрэн боломжтой. Үүн дээр нэмэгдээд төрөөс орлогын 60% хүртэлх хэсгийг албан бусаар шаардаж байгаа нь өмчийн баталгаанд томоохон эрсдэл дагуулж байна.

🧑‍⚖️🔻 Шүүх & татварын сунжирсан тогтолцоо 

Манай улсад шүүхийн шийдвэр гаргуулж, биелүүлэх процесс заримдаа 4 жилээс ч илүү хугацаагаар сунжирдаг. Тайланд дурдсанаар, гадаадын нэхэмжлэгч тал төрийн өмчит компанитай шүүхдэлцээд ялсан ганц ч тохиолдол бүртгэгдээгүй. Мөн маргаантай татварын дүнг бүхэлд нь барьцаалах хатуу шаардлага нь компаниудад хэт өндөр акт тавьж, улмаар тохиролцоонд ороход албаддаг хэрэгсэл болжээ.

💔 Хууль & хэрэгжилтийн зааг 

Журмыг олон нийтийн санал авалгүйгээр баталдаг, албан тушаалтнууд хуульд тусгагдаагүй шаардлага зохиодог дадал асуудал болж. Хүнд суртлыг бууруулах хуулийн хэрэгжилтийг ч бэлгэдлийн чанартай гэж үзжээ. Авлига, хүнд суртлын улмаас гадаадын хөрөнгө оруулагчид Монголоос гарч байгаа хэрэг.

• 😞 Боломж хаагдаагүй: Уг нь бол манай зах зээлд нэвтрэх саад бага, валютын чөлөөтэй горим зэрэг боломжууд бий. Мөн айлын тал манай франчайзинг болон ХАА-н салбар, банкны чанаргүй зээлийн хэмжээ сүүлийн 15 жилийн хамгийн доод түвшинд хүрснийг сайнаар үнэлсэн аж.

Эцэст нь... Монголд баялаг, боломж дутаагүй, харин тогтвортой бөгөөд тодорхой дүрэм дутаж байна. Энэхүү дүрэм тогтворжихгүй бол хөрөнгө оруулагчид өрсөлдөгч орнуудыг сонгосоор, бид хоосон хоцорсоор байх нь дээ.

•  📈 ТОП-20 индексийн өсөлт дэлхийг түүчээлэв. (Bloomberg)

• 🕵🏻‍♂️ Fitch агентлагийн Монголд өгсөн үнэлгээг тайлбарлах нь. (CMM)

•  🤖 AI-с санхүүгийн зөвлөгөө авахад хэр найдвартай вэ? (NPR)

• 🎟️ Багачуудын амьдрал цэцэрлэг, сурах бичгээсээ эхлээд тэр чигтээ аз болов. (news.mn)

🎓 Дэлхийн их сургуулиудын чансаа шинэчлэгдлээ

Times Higher Education (THE)-н 2027 оны дэлхийн их сургуулиудын чансаанд Азийн их сургуулиуд чамгүй байр ахиж, хүч түрэн орж ирлээ. 

• 🗞️ 2027 оны их сургуулиудын чансааг 118 улс, нутаг дэвсгэрийн 2,297 их сургууль, 20 сая орчим судалгааны ажлыг хамруулан үнэлжээ. 

☝️ Баруунаас зүүн рүү

Дэлхийн ТОП-10 их сургуулийн жагсаалтыг Оксфорд 11 дэх жилдээ тэргүүлсэн төдийгүй ТОП-10 их сургуулийн 9 нь Америк, Их Британийн их сургуулиуд. Энэ жилийн онцлох өөрчлөлт нь Азийн их сургуулиуд чансаагаа ахиулж, түүхэндээ анх удаа Хятадын Цинхуа их сургууль Цюрихийн Холбооны технологийн дээд сургуулийг давж 11-р байранд эрэмбэлэгдэх болсон бол Бээжингийн их сургууль 13-рт жагслаа. Тэдний араас Сингапурын Үндэсний их сургууль ч мөн нэлээн өндөр буюу 15-р байранд бичигджээ. 

• 👀 Үүгээр тогтохгүй, Хятадын 100 гаруй их сургууль уг жагсаалтад эрэмбэлэгдэж байгаагийн 8 нь ТОП-100-д багтжээ. Харин Их Хятад буюу Хонконг, Макао хамтдаа 23 их сургууль нь ТОП-200-д багтах болсноор Германыг гүйцэж түрүүлээд буй.

• 🔎 Өөр нэгэн онцлох зүйл нь, Америкийн ТОП-200-д багтсан их сургуулийн тоо анх удаа түүхэн доод түвшин болох 53-т хүрсэн бол Европын их сургуулиуд 90-аас 85 болж буурчээ. Үүнийг салбарынхан дэлхийн боловсролын чансаа баруунаас зүүн рүү шилжиж байна хэмээн онцолсон юм. 

🚀 Ази сургалтын арга барил моодонд…  

Цаашлаад, Хонгконгийн 5 их сургууль ТОП-100-д багтаж, гол усаар нэг юм болж байгаа бол Малайзын их сургуулиуд анх удаа ТОП-200-д багтсан нь онцлох үзүүлэлт байлаа. Харин Японы их сургуулиуд бага зэрэг ухарч, Токиогийн их сургууль 27-рт, Киотогийн их сургууль 62-р байрт оржээ. Энэтхэгийн хувьд чансаанд багтсан их сургуулийн тоо 143-т хүрч, мэдэгдэхүйц өссөн байна. 

Ёсыг бодож… Харин манай улсын урдаа барьдаг МУИС маань 2001-р байранд жагссан харагдав. Заах арга зүй, судалгааны орчин, судалгааны чанар нь 14.7-18 оноотойгоор хамгийн сул үнэлэгдсэн бол олон улсын оролцоо буюу гадаад сурагч, багш нарын оролцоо хамгийн өндөр 52.8 оноо авсан байна. Ер нь л манай улсын боловсролын чанар бүхий л түвшинд хоцрогдож байна даа.

📢 Мэргэжилтнүүдэд зориулав: Ажлын байр + Сошиал платформ

Өндөр цалинтай ажлын байрууд болон шилдэг мэргэжилтнүүдийг холбодог Nito.mn платформ шинэчлэгдэж, NitoFeed-тэй болжээ.

⭐ CV-ээс цааш: Feed болон Chat feature нэмэгдсэнээр мэргэжилтнүүд зөвхөн CV дээрх хэдэн мөрөөр өөрийгөө илэрхийлэх шаардлагагүй боллоо. Өөрийн туршлага, ур чадвар, хийсэн ажил, салбарын талаарх үзэл бодлоо Feed дээрээ хуваалцаад, бусад мэргэжилтнүүдээс ялгарах боломжтой гэсэн үг.

• 💡 Яагаад энэ чухал вэ? ResumeBuilder-н 1,013 хүний нөөцийн менежерийг хамруулсан судалгаагаар тэдний 75% нь ажил горилогчийн сошиал медиаг үргэлж эсвэл заримдаа шалгадаг гэж хариулжээ. Өөрөөр хэлбэл, ажил олгогч таны CV-г хараад зогсохгүй, онлайнаар өөрийгөө хэрхэн илэрхийлж байгааг ч сонирхдог болсон гэсэн үг.

Тэгэхээр Nito дээр сайн CV + сайн профайл + сонирхолтой Feed-тэй байхад дараагийн карьерын боломжийг заавал та хайх албагүй ч байж болох юм. 😌

191,776 ахмад
2025 оны мэдээллээр Улаанбаатар хотын нийт хүн амын 191,776 буюу 11.5%-ийг ахмад настнууд эзэлжээ.
7.9%
Эдгээр ахмад настны 7.9% нь тэтгэвэрт гарсан ч хөдөлмөрийн зах зээлд үргэлжлүүлэн оролцож байна.
700 байгууллага
Нийслэлийн хэмжээнд ахмад настны төлөө үйл ажиллагаа явуулдаг 700 гаруй байгууллага байдгаас 462 нь ААН-ийн дэргэдэх ахмадын байгууллага аж. 

Pinterest

🍋 Монголбанк 2027 оны мөнгөний бодлогын үндсэн чиглэлийн төслийг УИХ-д өргөн барилаа. Төсөлд үнийн болон банкны салбарын тогтвортой байдлыг хангах, инфляцыг 5% орчимд тогтворжуулах 17 арга хэмжээ тусгагджээ. Мөн төсөв, мөнгөний бодлогын уялдааг сайжруулж, Төв банкны хараат бус байдал болон цахим шилжилтийг бэхжүүлэхэд чиглэж байна.

🍋 Улаанбаатар хотын түгжрэлийг бууруулах зорилготой дүүжин замын тээвэр 12-р сард ашиглалтад орно. Дүүжин замын тээвэр нь 4.2 км урт, хоёр өртөөтэй бөгөөд 98 кабинаар цагт 2,320 зорчигч тээвэрлэхээр төлөвлөжээ. Одоогоор барилга угсралтын ажил бүрэн дуусаж, төслийн нийт гүйцэтгэл 90%-д хүрээд байна. Үлдсэн хугацаанд аюулгүй ажиллагааны тохиргоо, туршилтын ажлыг хийж, ашиглалтад оруулах бэлтгэлээ хангах аж.

🍋 Солонгос хэлний TOPIK шалгалтын үеэр хуулах оролдлого нэмэгдэж байгаа тул дүрмээ чангалав. Өнгөрсөн онд гарсан зөрчлийн тоо 2021 оноос 2 дахин өсөж 606-д хүрсэн тул шинэ журмаар бусдын өмнөөс шалгалт өгөх, асуулт задруулах, хуурамч бичиг баримт ашиглах, AI ухаалаг нүдний шил, чихэвч зэрэг төхөөрөмж ашиглавал шалгалт өгөх эрхийг 5 жилээр хасахаар болжээ. Шинэ журмыг ирэх оноос хэрэгжүүлж, цаашид металл илрүүлэгч болон AI-д суурилсан шалгалтын систем нэвтрүүлэхээр болжээ.

🍋 Өнөөдрөөс цэцэрлэг, сургуулиудад эрт илрүүлэг эхэлж, 270 мянган хүүхэд хамрагдана. Ингэхдээ цэцэрлэгийн 3 настай 53.6 мянган хүүхэд, ЕБС-ийн 1-р ангийн 75.8 мянган сурагч 6-р ангийн 74.8 мянган сурагч, 10-р ангийн мянган 66.5 сурагч багтаж байна. Сонирхуулахад, 3 жилийн өмнө 1-р ангийн хүүхдүүдийг үзлэгт хамруулахад 3 хүүхэд тутмын 2 нь шүдний, 3 хүүхдийн 1 нь харааны асуудалтай гэж гарч байв.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд ээ! Шатахууны хомсдол бараг 2 сар үргэлжилж байна. Эрх баригчид ч аргаа барж, сүүлдээ шатахууны хэрэглээгээ бууруулахын уриалах дээрээ туллаа. Ай хөөрхий аргагүй хорвоо юм даа. Энэ өвөл ч хэцүүдэх нь дээ. 🫩

ETG.TO: Entrée Resources-н шинэ CEO хувьцаа эзэмшигчдэд илгээсэн захидалдаа 9-р сард Монголд ирж, ЗГ, Rio Tinto (RIO), “Оюу толгой” ХХК-ийн талуудтай уулзан, Hugo North Extension Lift 1-ийн олборлолт болон лиценз шилжүүлэлтийг урагшлуулж буйгаа дурджээ.

MNG: Гашуунсухайт-Ганцмод боомтын хил дамнасан 19.5 км төмөр замын төсөл нь 57.7%-тай үргэлжилж байна. 

IAAC: АТГ “Эрдэнэс Оюутолгой” ХХК-ийн удирдах албан тушаалтан Э.Ганхүүгийн гэрээний нөхцөл хангагдаагүй байхад ₮6.5 тэрбум буюу төлбөрийн 80%-ийг олгож, нэр бүхий ААН-д эдийн засгийн давуу байдал бий болгосон хэргийг прокурорт шилжүүлжээ. 

CS: Монголын банк, санхүүгийн байгууллагууд кибер халдлагын мэдээллээ хоорондоо шуурхай хуваалцах нэгдсэн тогтолцоо буюу ISAC байгуулах боломжийг судлахаар Японы туршлагыг судалж байгаа аж. 

🤔 Залуусын хуурамч мэдээлэл таних чадвар: Дундаж

IRIM-н судалгаагаар 16-25 насны 400 монгол залуусын хуурамч мэдээлэлд өртөх эмзэг байдал дундаж түвшинд үнэлэгджээ. 

• 🗞️ Уг судалгаанд Улаанбаатар, Хөвсгөл, Төв аймгийн залуусыг хамруулж, 5 үнэн, 5 хуурамч контент харуулан “Disinformation Vulnerability Index” (DVI) тооцсон байна. Эмзэг байдлыг 1-5 оноогоор үнэлсэн бөгөөд тус насны бүлгийнхний дундаж үр дүн 2.58.

👉 Боловсролоос илүү итгэл үнэмшил

Залуусын хуурамч мэдээлэл таних чадвар харьцангуй сайн буюу 2.85 оноогоор үнэлэгдсэн төдийгүй судалгаанд оролцогсдын 75.3% нь бүх эсвэл ихэнх хуурамч мэдээллийг ялгаж, салгаж чадсан бол 31.5% нь 1 ч хуурамч мэдээллийг ялгаж чадаагүй аж. Харин үнэн мэдээлэлд итгэх байдал нь жигд бус буюу 2.71 оноотой гарчээ. Өөрөөр бол 51.5% нь бүх эсвэл зарим үнэн мэдээлэлд итгээгүй буюу залуусын дунд мэдээлэлд эргэлзэх хандлага хүчтэй байгааг харуулж буй.

• 🤨 Цаашлаад, хуурамч мэдээлэл хуваалцах хандлага дундаж түвшинд байгаа ч анхаарал татахуйц зүйл нь 4 залуу тутмын 1 нь мэдээллийн үнэн, худлыг буруу дүгнэж, ⅓ орчим нь эргэлзсэн байдалтай хүлээн авч байна. 

🔎 Хэвлэл мэдээлэл, мэдээллийн боловсрол хэр байна? 

16-25 насныхан өөрсдийн хэвлэл, мэдээллийн боловсролыг өндөр хэмээн үнэлсэн буюу тэд мэдээлэл олж авах, ойлгох чадвараа сайн гэж үнэлж байна. Гэвч тэдний мэдээллийн эмзэг байдалд хамгийн хүчтэй нөлөөлж буй зүйлс нь,

• 👀 Мэдээллийг анхааралтай шалгалгүйгээр хүлээн авах, давтагдсан зүйлийг үнэн мэт ойлгох хандлагатай,

• ☝️ Өөрийн итгэл үнэмшилтэй нийцүүлэн дүгнэх, бусдын байр суурийг дагах, эх сурвалжид шүүмжлэлгүй итгэх,

• 😵 Айдас, уур, ёс суртахууны хүрээнд өдөөгдсөн мэдээлэлд шууд хариу үйлдэл үзүүлэх байдал. 

Үндсэндээ тус насны бүлгийнхний мэдээлэлд хандах хандлагад нас, хүйс, боловсрол зэрэг хүн ам зүйн шинжүүдээс илүүтэй танин мэдэхүй, итгэл үнэмшил, сэтгэл хөдлөлийн хүчин зүйлс эмзэг байдлын бараг ⅓-т нөлөөлж байгаа юм.  

Уг судалгааны гол зорилго бол юу залуусыг хуурамч мэдээлэлд итгэхэд нөлөөлж байгааг тодруулах зорилготой байв. Сонирхолтой үр дүн нь хотод амьдарч буй залуус айдас, жигшүүр, уур бухимдал зэрэг хүчтэй сэтгэл хөдлөлөөр, харин орон нутагт амьдарч буй нь мэдээллийг шалгалгүйгээр шууд итгэснээр хуурамч мэдээлэлд илүү эмзэг болдог байх нь.

• 🇺🇳 НҮБ-ын индрээс дэлхийд өгсөн Монголын мессеж. (Ubn)

• 🩺 Эмч нарын AI хэрэглээ аль улсад хамгийн өндөр байна вэ? (WPR)

• 🏠 Ипотекийн шинэ зээлийг хэнд олгох вэ? (gogo)

• 🧪 Breaking Bad хэрхэн XXI зууны шилдэг цуврал болсон бэ? (NYT)

 🙀 +$1 тэрбумын зээл

Сүүлийн өдрүүдэд Монгол Улстай холбоотой хэд хэдэн томоохон зээлийн санхүүжилтийн шийдвэр дараалан гарлаа. Анхаарал татаж буй нь Японы ЗГ-аас Чингис хаан олон улсын нисэх буудлыг өргөтгөхөд олгох хөнгөлөлттэй зээл юм. Одоогийн ханшаар энэ нь ойролцоогоор $1 тэрбумтай тэнцэх нь. 

• 🧣 Үүн дээр нэмээд Азийн хөгжлийн банк (АХБ)-ны төсвийн дэмжлэг болон болзошгүй санхүүжилтийн шугам, гамшгийн эрсдэлийг бууруулах зээл зэрэг хэд хэдэн шийдвэр давхар гараад байна.

🎃 $1 тэрбумын зээл ганцаараа

Японы талын ¥158.3 тэрбумын зээл нь дээрх санхүүжилтүүдээс хэмжээгээрээ хамгийн том нь. Зээлийг нисэх буудлын хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх, дэд бүтцийг өргөтгөхөд ашиглах бөгөөд жилийн 1.1%-ийн хүүтэй, 40 жилийн хугацаатай, үндсэн төлбөрөөс эхний 10 жилд чөлөөлөгдөх нөхцөлтэй байна.

• 📌 Өөрөөр хэлбэл, сүүлийн өдрүүдэд яригдсан $1 тэрбум орчим дүнгийн гол хэсэг нь бусад зээлийн нийлбэр биш, зөвхөн энэ нэг төслийн санхүүжилт юм.

✚ Нэмэгдлүүд

Үүний зэрэгцээ АХБ Монгол Улсад төсвийн дэмжлэг үзүүлэх $200 саяын санхүүжилт, мөн шаардлагатай үед ашиглах боломжтой $250 сая хүртэлх болзошгүй санхүүжилтийн шугамыг багтаасан шийдлүүдийг урагшлуулсан. Гэхдээ эдгээрийг бүгдийг нь Монгол Улс шууд $450 саяыг зээлчихлээ гэж ойлгож болохгүй. Ялангуяа $250 саяын хувьд бодит нөхцөл үүссэн үед ашиглах боломжтой санхүүжилтийн эх үүсвэр тул бүрэн дүнгээрээ шууд өр нэмэгдэж байна гэсэн үг биш.

• ⚠️ Мөн гамшгийн эрсдэлийг бууруулах чиглэлээр АХБ-ны $100 саяын зээл тусдаа яригдаж байгаа. Энэ санхүүжилт нь гамшгийн бэлэн байдал, онцгой байдлын байгууллагын чадавх, орон нутгийн эрсдэлийг бууруулах арга хэмжээнд чиглэнэ.

🤔 Өр нэмэгдэх үү, хөрөнгө оруулалт болох уу?

Эдгээр зээлийн санхүүжилтийг зөвхөн “Монгол Улс хэдэн тэрбумын зээл авсан бэ?” гэж харахаас илүү ямар нөхцөлтэй санхүүжилт вэ, хэдийд бодитоор олгогдох вэ, ямар өгөөж бий болгох вэ, цаашид төсөвт ямар өрийн дарамт үүсгэх вэ гэдгээр нь үнэлэх шаардлагатай байна даа.

🇯🇵🇲🇳 Япон руу ₮4 саяын тэтгэлэгтэй суралцах уу?

Японд хэлний бэлтгэлээр суралцах төлөвлөгөөтэй ч эхний саруудын санхүүгийн асуудал санаа зовоож байна уу? Тэгвэл танд нэг сонирхолтой боломж дуулгая. 👀

Олон улсын боловсрол, сургалт, зуучлалын чиглэлээр 2019 оноос үйл ажиллагаа явуулж буй Nebline байгууллага Япон улсад хэлний бэлтгэлээр суралцах залууст зориулсан “Achieve Your Dream” хэсэгчилсэн тэтгэлэгт хөтөлбөрөө зарлажээ. Тус байгууллагын мэдээлснээр сургалт, зуучлалын байгууллагуудын дундаас Монголд анх удаа хэрэгжүүлж буй хөтөлбөр аж.

📚Хамгийн сонирхолтой нь: Японы хэлний бэлтгэлийн сургуулиуд жилд 4 удаа буюу 1, 4, 7, 10 дугаар саруудад элсэлт авдаг бөгөөд Nebline элсэлт бүрээс 1 оюутныг тэтгэлэгт шалгаруулах аж. 

⭐Ямар боломж вэ? Тэтгэлэгт шалгарсан оюутан Японд суралцах эхний 6 сарын хугацаанд сар бүр ¥30,000, нийт ¥180,000 буюу ойролцоогоор ₮4 саяын санхүүгийн дэмжлэг авна. Ингэснээр эхний саруудын зардлаа хөнгөвчилж, хэлний бэлтгэлдээ илүү анхаарах боломжтой гэсэн үг.

За тэгээд Японд суралцах хүсэлтэй ч хаанаас эхлэхээ мэдэхгүй байгаа бол Nebline-с сургуулийн сонголт, материал бүрдүүлэлт, виз болон тэтгэлгийн талаар зөвлөгөө авах боломжтой. 😌

📞 Холбогдох утас: 77142828, 88294422, 88294433
📍 Хаяг: Циркийн урд, Нарны зам дагуу, Encanto Centro Mall, 3 давхар

New York Post

🍋 NBA-н домог ЛеБрон Жеймсийн Филадельфи хотод үзүүлэх эдийн засгийн нөлөө $400 саяд хүрнэ. Түүний Philadelphia 76ers багт тоглох эхний жилд бүс нутгийн эдийн засагт $250–430 саяын өгөөж авчирна гэж тооцоолжээ. Мөн шинэ багтайгаа гэрээ байгуулснаас хойш эхний 48 цагт өмсгөлийн борлуулалт нь бейсболын супер од Шохэй Отанигийн рекордыг эвдсэн аж. Сонирхуулахад, 76ers-ийн тасалбарын борлуулалт өнгөрсөн оны мөн үеэс 7 дахин өсөж, одоогоор NBA-г тэргүүлж байна.

🍋 Монголын Хөрөнгийн Бирж (MSE)-д бүртгэлтэй ногоон болон тогтвортой санхүүжилтийн бондуудын мэдээллийг Люксембургийн хөрөнгийн биржийн DataHub-д нийтэлдэг боллоо. Тус мэдээллийн санд дэлхийн 4,200 гаруй үнэт цаас гаргагчийн 25,000 гаруй ногоон, нийгмийн болон тогтвортой хөгжлийн бондын мэдээлэл багтдаг аж. Ингэснээр Монголын үнэт цаас гаргагчдын мэдээлэл олон улсын хөрөнгө оруулагчдад илүү хүртээмжтэй болж, гадаадын хөрөнгө оруулалт татах боломжийг нэмэгдүүлэх юм.

🍋 Хөдөө аж ахуйн ₮5.9 их наядын зээл, дэмжлэгийн үр дүнг хэлэлцэх сонсгол УИХ-ын гишүүдийн ирцээс болж хойшиллоо. Уржигдрын сонсголоор 2008-2025 онд салбарт ₮538 тэрбумын урамшуулал, ₮1.1 их наядын дэмжлэг, ₮4.4 их наядын хөнгөлөлттэй зээл олгосон талаар мэдээлсэн ба өчигдөр эдгээрийн үр дүнг хэлэлцэхээр байв. Гэвч Байнгын хорооны 29 гишүүний 12 нь буюу 41.4% нь ирж, 17 гишүүн хүрэлцэн ирээгүй тул сонсгол хойшилжээ.

🍋 Улаанбаатар-Шинэ Дели чиглэлийн шууд нислэг 9 сарын 28-наас эхэллээ. Хүннү Эйр компанийн нислэг 7 хоног бүрийн Даваа гарагт үйлдэгдэх бөгөөд хоёр хотын хооронд ердөө 5 цаг нисэх юм. Өмнө нь дамжин нисэхэд 13-18 цаг зарцуулдаг байсан бол шууд нислэгтэй болсноор хоёр улсын аялал жуулчлал, эрүүл мэндийн аялал болон худалдаанд томоохон боломж бүрдэж байна.

🍋 Samsung Group AI дэд бүтцийн Helix Digital Infrastructure-д $1 тэрбумын хөрөнгө оруулна. Үүнээс $500 саяыг Samsung Electronics дангаараа гаргах бол үлдсэн хэсгийг Samsung C&T, Samsung SDS, Samsung SDI болон даатгалын компаниуд нь хамтран санхүүжүүлэх аж. Хөрөнгө оруулалтаар AI дата төвүүдийн эрчим хүч, сүлжээ, хөргөлтийн дэд бүтцийг хөгжүүлэхээс гадна Samsung-ийн чип, барилга, батарейн технологийг ашиглах гэнэ.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй 
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Happy Coffee Day! Америк болон бусад хэд хэдэн оронд өнөөдрийг кофены өдөр болгон тэмдэглэдэг. Манай гаргийн хүмүүс өдөр бүр дунджаар 2.2 тэрбум аяга кофе хэрэглэдэг гэж байгаа. Харин та өдөрт хэдэн аяга кофе ууж байна даа? ☕️

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

ADB: Азийн Хөгжлийн Банк Монголын гамшгийн эрсдэлийг бууруулах, бэлэн байдлыг сайжруулах чиглэлээр хэрэгжүүлэх төсөлд $100 саяын зээл баталлаа.

CH: Хятадын Засгийн газар ByteDance, Alibaba (BABA) зэрэг дотоодын компаниудад Nvidia (NVDA)-н өндөр хүчин чадлын RTX PRO 5500 чипийг худалдан авах зөвшөөрөл олгох төлөвтэй байна.

JPN: Япон Улс Чингис хаан олон улсын нисэх онгоцны буудлыг өргөтгөхөд зориулан Монгол Улсад ¥150 тэрбумын хөнгөлөлттэй зээл олгоно.

😵‍💫 Ээлжит сангийн сонсгол

2008 оноос хойш манай улс хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн (ХХААХҮ) салбарт 30 гаруй үндэсний хөтөлбөр хэрэгжүүлжээ. Үүнийгээ дэмжихийн тулд төрөөс урамшуулал болгон ₮538 тэрбум, дэмжлэг хэлбэрээр ₮1.1 их наяд, хөнгөлөлттэй зээл болгон ₮4.4 их наядыг зарцуулж. Чамгүй их мөнгө. Харин үр дүн нь?

• 🗞️ Өчигдрөөс эхлэн УИХ-ын ерөнхий хяналтын сонсголоор ХХААХҮ-ийн салбарт 2008 оноос хойш төрөөс олгосон дэмжлэг, урамшуулал, ЗГ-аас хариуцан төлж буй зээлийн хүүгийн татаасын хэрэгжилтийг хэлэлцэж эхэлсэн. Өнөөдөр буюу сүүлийн өдөр "Цагаан алт" хөтөлбөрийн хэрэгжилт, зээл олголтыг хэлэлцэнэ.

🫪 Ундраад л, урсаад л байдаг төсөв

Өнгөрсөн 18 жилд бид хүнс, ХАА-н салбарыг өндийлгөж, дотоодын хэрэгцээгээ хангах, нэмүү өртөг шингээсэн бүтээгдэхүүн экспортлох зорилгоор бараг ₮6 их наядыг зарцуулсан хэр нь тус салбарын бүтээмж нь улсын дунджаас 2 дахин буурах нь тэр. ₮4.4 их наядын хөнгөлөлттэй зээлээс гадна ₮603 тэрбумыг зөвхөн зээлийн хүүгийн татаасанд зарцуулсан гэж байгаа. 

😵‍💫 Но-той, ноцтой: Зээлийн эргэн төлөлт 

Хамгийн ноцтой асуудал нь зээлийн эргэн төлөлт. Тухайлбал, Жижиг, дунд үйлдвэрийг хөгжүүлэх сангаас 2009 оноос хойш ₮267.2 тэрбумын зээл олгосны ₮2 тутмын ₮1 нь авлага болж үлдсэн. 2025 оны эцсийн байдлаар ₮195.5 тэрбумын авлага бүртгэлтэй байгаагийн 51.4% нь хугацаа хэтэрсэн, хэвийн бус, эргэлзээтэй, муу зээлийн ангилалд шилжсэн байна.

• 👉🏻 Цаашлаад, сүүлийн 10 жилийн аудитаар нийт ₮484.4 тэрбумын зөрчил илэрсэн төдийгүй Хөдөө аж ахуйн корпорац дээр байдал бүр ч хүнд буюу авлагын зөрчил ₮627.2 тэрбум, дамжуулан зээлийн эргэн төлөлтийн хүндрэл ₮359.7 тэрбумд үрсэн байгаа юм.

Эцэст нь… Өнөөдөр "Цагаан алт" хөтөлбөрийн талаар үргэлжлүүлэн хэлэлцэнэ. Өчигдрийн сонсголоор бодлогын чиглэл зөв байсан ч зээлийн эргэн төлөлт, хяналт сул байгаагаас төрийн бодлого нэн шаардлагатай малчид, тариаланчдад хүрэхгүй байгааг ихээхэн шүүмжилсэн. Сан тойрсон асуудлуудыг цэгцлэхгүй бол том, том тоо ярьж, нэгээс нөгөө рүү үсрэхээс цаашгүй, хариуцлага тооцох механизм байхгүй байгаа нь харамсалтай.

• 🐑 Хонь бүрэн, чоно цатгалан 2027 оны төсөв. (Baabar.mn)

• 📊 Өнгөрсөн 7-р сард Доналд Трамп 1,100 гаруй удаагийн арилжаа хийжээ. (Fortune)

• ⚡ Эрчим хүчний салбарын шинэ томилгоонууд. (iToim)

• 💻 Монголд хэрэгжсэн OLPC буюу хүүхэд бүрт компьютер төсөл яагаад бүтэлгүйтэв? (TheVerge)

🇰🇿🇨🇳 Торгоны замаас хөнгөн цагааны үйлдвэр хүртэл

Одоогоос яг 13 жилийн өмнө Си Жиньпин Астанад айлчлахдаа "Торгоны замын эдийн засгийн бүс" санаачилгаа зарлаж байв. Харин өдгөө эртний худалдааны замын уулзвар байсан Алматад 2 улс дахин нэг том алхам хийлээ.

😲 Нэг форумд 50 гэрээ

Казахстан болон Хятадын хөрөнгө оруулалтын форумын үеэр нийт $8.2 тэрбумын 50 арилжааны гэрээ байгуулжээ. Гол онцлог нь түүхий эд экспортлохоос илүү үйлдвэрлэл, дэд бүтэцтэй холбоотой гэрээ зонхилж байгаа явдал.

🦖 Ногоон эрчим хүч ба хүнд үйлдвэр

Хамгийн анхаарал татсан төсөл бол Абай мужид салхин цахилгаан станцтай хамт барих электролизийн хөнгөн цагааны үйлдвэр юм. Хөнгөн цагаан үйлдвэрлэл маш их цахилгаан шаарддаг тул сэргээгдэх эрчим хүчтэй хослуулсан нь ухаалаг шийдэл. Үүнээс гадна Акмолад 450 МВт-ын салхин станц, Туркестанд карбамидын бордооны үйлдвэр, Зүүн Казахстанд суудлын болон тусгай зориулалтын машины үйлдвэр барихаар тохирчээ.

🏦🌁 Санхүүгийн гүүр

Гэрээнүүдийн анзаарагдахааргүй боловч чухал хэсэг нь санхүүгийн салбарт хамаарна. Алмата хот Хонконгийн хөрөнгийн бирж дээр юанийн "дим сам" бонд гаргах санамж бичигт гарын үсэг зурсан бол Торгоны замын санхүүгийн корпорац AIFC-д тусгай хөрөнгө оруулалтын сан байгуулахаар боллоо. Энэ нь Казахстан Хятадын хөрөнгийн зах зээлд шууд гарах суваг нээж буйг харуулж байна.

🤔🔍 Эрсдэл ба сургамж

Хятадын хөрөнгө оруулалтаас хэт хамаарах, орон нутгийн ажиллах хүчний оролцоо, байгаль орчны асуудал Казахстанд олон нийтийн хэлэлцүүлгийн сэдэв хэвээр байна. Гэвч Астана төслүүдийг нэмүү өртөг шингэсэн үйлдвэрлэл рүү чиглүүлж буй нь анхаарал татна. Ижил хөрштэй, уул уурхайд түшиглэсэн Монголын хувьд энэ бол түүхий эдээ бус боловсруулсан бүтээгдэхүүнээ экспортлох загварын нэгэн жишээ болж байна даа.

Алдарт Nintendo хамгийн анх хөзөр үйлдвэрлэдэг байсан гэвэл итгэх үү? 🍄🎴

Giphy

👀 Видео тоглоомын салбарын тэргүүлэгчдийн нэг Nintendo 1889 онд байгуулагдахдаа Японы уламжлалт “Hanafuda” хөзөр үйлдвэрлэдэг байжээ. Түүнчлэн такси, зочид буудал, бэлэн гоймонгийн бизнест хүртэл хүч үзэж байв. Харин 1960-аад оны сүүлээр “Ultra Hand” гэх тоглоомоор амжилт олж, улмаар Donkey Kong, Super Mario, Game Boy зэрэг видео тоглоомоор дэлхийд танигдсан байна. Сонирхолтой нь өдгөө тэд “Hanafuda” хөзрөө Мариогийн дүрстэй тусгай хувилбараар ч үйлдвэрлэсээр байгаа гэнэ дээ. 

The Walt Disney

🍋 “Avengers: Endgame” дахин нээлтээ хийж, бокс оффисыг $86 саяын орлогоор тэргүүллээ. Үүнээс $26 саяыг дотоодын, $60 саяыг олон улсын зах зээлээс олсон байна. Ингэснээр тус киноны нийт орлого $2.9 тэрбумд хүрч, бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой киноны жагсаалтад “Avatar”-н араас удаах байрт бичигдэж эхэлжээ. Сонирхуулахад, энэ удаагийн нээлтээр Роберт Дауни Жуниорын Doctor Doom-н дүрийн талаарх шинэ мэдээлэл цацагдсан нь олны анхаарлыг татсан аж.

🍋 Асгатын мөнгөний орд руу 2.6 км зам тавьж, нэмэлт хайгуулын ажлыг сэргээжээ. Тус орд нь Баян-Өлгий аймгийн Ногооннуур сумын нутагт, Монгол-Оросын хилийн зурваст оршдог бөгөөд далайн түвшнээс дээш 2,600-3,100 метрийн өндөрт, мөнх цэвдэг, эгц хад асгатай хүнд нөхцөлд Монгол инженерүүд тус замыг 2 сарын хугацаанд барьж дуусгасан байна. Ингэснээр өмнө нь Оросын хилээр дамжин хүрдэг байсан ордод Монголын нутаг дэвсгэрээр шууд хүрэх боломж бүрдэв.

🍋 NIO (9866.HK) болон Geely (9175.HK) EV-н батарей солих, цэнэглэх дэд бүтцийг хамтран хөгжүүлэхээр тохиролцлоо. Хэлцлийн хүрээнд Geely нь NIO Power-н 30%-ийг эзэмшихээр болж, үүний оронд өөрийн батарей солих үйлчилгээний Yiyi Power-г NIO Power-т нэгтгэж, дээрээс нь ¥640 саяын бэлэн мөнгийг өгөхөөр болжээ. Харин NIO China нь Geely-н цэнэглэх үйлчилгээний Haohan Energy-н 10%-ийг авахаар болж, хоёр компанийн цэнэглэх сүлжээг харилцан ашиглах боломжтой болгох аж.

🍋 Ирэх сарын 15-наас даац хэтэрсэн задрах боломжгүй ачаа тээвэрлэлтийг түр зогсооно. Тодруулбал, Зам тээврийн хөгжлийн төвөөс 10 сарын 15-наас 11 сарын 15-ны хооронд зөвшөөрөгдөх хэмжээнээс хэтэрсэн задрах боломжгүй ачаа тээвэрлэлтийг зогсоохоор болжээ. Энэ хугацаанд даац хэтрүүлэн тээвэрлэж, авто зам, замын байгууламжид хохирол учруулсан тохиолдолд тухайн иргэн, ААН холбогдох хуулийн дагуу хохирлыг барагдуулах юм.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Шинэ 7 хоногийн мэнд! Өнгөрсөн амралтын өдрөөр зохиогдож хэл ам дагуулсан шөнийн марафонд 9 мянга орчим хүн оролцсон гэнэ. Нийслэлээс санаачилсан уг марафоны зохион байгуулагчдын нэгээр дөнгөж өнгөрсөн 8 сарын 31-нд үүсгэн байгуулагдсан Шөнийн марафон ХХК оролцож. Төсөв нь хэд байсан бол гэдэг сонирхолтой юм даа. 🤔🏃👟

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

GOV: Ерөнхий сайд Н.Учралын Япон Улсад хийх албан ёсны айлчлал өчигдөр эхэллээ. Энэ нь түүний ЕС-ын хувиар хийж буй анхны гадаад айлчлал бөгөөд хоёр талын хүн төвт харилцаа, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхээр талууд санал солилцоно.

MSE: Өнгөрсөн долоо хоногт 5 удаагийн үнэт цаасны арилжаа, 4 удаагийн нүүрсний арилжаа, 4 удаагийн төмрийн арилжаа, 1 удаагийн зэсийн арилжаа, 1 удаагийн молибдены баяжмалын арилжаа явагдаж, нийт ₮351.7 тэрбумын арилжаа хийгдэв.

GOBI: Өнгөрсөн Баасан гарагт болсон Говь ХК (GOV)-ийн хувьцаа эзэмшигчдийн ээлжит бус хурлаар компанийг цаашид нээлттэй ХК-ийн хэлбэрээр үргэлжлүүлэхээр шийдвэрлэж, ТУЗ-ийн 9 гишүүнийг сонгон томилжээ.

💆 Ажилтнаа хайрлах шинэ арга

Gartner болон LinkedIn-н судалгаагаар дэлхийн хэмжээнд ажилтны дундаж эргэц 2020 онд 13% байсан бол 2024 онд 22.3% болтлоо өсжээ. Нэмээд ажилтнуудын 60% нь ажлаас гарах эсвэл солиход санхүүгийн байдал хамгийн том хүчин зүйл болдог гэж хариулсан байна. Тиймээс ажилтныг тогтворжуулахад зөвхөн цалин хангалтгүй болсон тул байгууллагууд тэдний урт хугацааны санхүүгийн баталгаанд анхаардаг болж буй.

🤕 Улсын сангийн асуудлууд 

Монголд ажилчдын цалингийн өсөлт нь бараа бүтээгдэхүүний үнийн өсөлтийг давахгүй байгаагаас гадна ажилтны амьжиргаа, эрсдэлийг хариуцах нийгмийн даатгалын сан тэр дундаа тэтгэврийн даатгалын сан нь хямралтай болоод удаж байгаа. ТДС-гийн алдагдал л гэхэд 2021 оноос хойш жил бүр рекорд тогтоож байгаа. Иймд ажилтныхаа санхүүгийн баталгаанд санаа тавигч, өндөр гүйцэтгэлтээ ажилтнаа тогтоон барих зорилготой компаниудад өөр сонголт хэрэг болж буй. 

💰📈 Ажил олгогч, ажилтнуудад зориулсан сан

Сонирхолтой нь, Монголд дотоодын компаниудын ажилтан болон ажил олгогчийн хамтын хуримтлалыг бий болгох зориулалттай сан бий. Тодруулбал, Инвескор Ассет Менежмент ХОМК нь "И Эс Пи Ирээдүй" буюу EFUND гэх Хамтын Нээлттэй Хөрөнгө Оруулалтын Сан (ХОС)-г удирдаж буй. EFUND-н онцлогийг дурдвал: 

• 📌 Механизм: Ажилтан сар бүр цалингийнхаа 3%-5%-ийг хуримтлуулахад ажил олгогч тухайн дүнтэй тэнцэх 3%-5%-ийн дэмжлэгийг нэмж байршуулна. Нэмээд хуримтлалын хувь, хугацааг уян хатан тохирох бөгөөд ажилтны сар бүрийн хуримтлал дээр ажил олгогч тэнцүү хэмжээний дэмжлэг нэмэх боломжтой аж.

• 👆 Хөрөнгө оруулалтын бодлого: Сангийн хөрөнгийн 85%-иас дээш хэсгийг өрийн хэрэгсэлд, 15% хүртэлх хэсгийг мөнгөний зах зээлийн хэрэгсэлд байршуулах ба зорилтот өгөөж нь 16% байна.

• 🔍 Хөрөнгө хадгалалт ба хяналт: EFUND-н хөрөнгө кастодиан банканд аюулгүй хадгалагдаж,  СЗХ хянадаг бөгөөд ажил олгогч, гишүүд цахим системээр бодит цагийн NAV болон багцаа шууд хянах боломжтой. Сонирхуулахад, тэдний технологийн системийг AILab компани хөгжүүлсэн аж. 

🔺🤔 Хэр өгөөжтэй вэ?

Байгууллага болон ажилтан талаас сар бүр ₮100 мянга буюу жилд ₮1.2 саяыг хуримтлуулаад сангийн өгөөж жилийн 16% байна гэж үзвэл 5 жилийн дараа нийт хуримтлал ₮18 сая, 10 жилийн дараа ₮55.3 сая болох нь. Нийт ₮55.3 сая болох хуримтлалын талаас их буюу 56.6% нь сангийн өгөөжөөс орж ирж байгаа хэрэг. Мэдээж сангийн зорилтот өгөөжийн биелэлт нь дотоодын бондын зах зээлийн хүү болон инфляцын түвшнээс хамаарна гэдгийг санах нь чухал. Заа тэгээд дэлгэрэнгүй мэдээллийг ЭНД дарж аваарай. 

• 🏙️ Дэлхийн хотуудын чансаанд Улаанбаатар 426-д эрэмбэлэгдэв. (OxfordEconomics)

• 🏠 Шинэ Америк мөрөөдөл: Илүү их ажиллах биш, илүү сайхан амьдрах. (Bloomberg)

• 🐎 Монголын малчид цаг уурын хүндрэлийг технологиор даван туулж байна. (Japantimes)

• 🌍 Хүн төрөлхтөн дэлхийг хэрхэн аварч болох вэ? (OpenPlanet) 

📌 Маркетингийн экспертүүдийн цуглах өдөр

Монголын маркетингийн салбарын хамгийн том уулзалт Smart Marketing Festival 10 дахь жилдээ өнөөдөр болон маргааш зохион байгуулагдах гэж байна!

• 💡 Яагаад оролцох ёстой вэ? Сингапур, Герман, Англи, Хонгконг, Өмнөд Солонгосоос ирэх 7 чиглүүлэгч болон дотоодын шилдэг экспертүүдийн воркшоп болно. Мөн бодит кейсүүдээ хуваалцаж байгаагаараа онцлог.

• 🥵 1 тасалбараар 2 өдөр: Өнөөдрийн арга хэмжээ буюу Insight Day нь Хаан Театрт болох бол маргаашийн Festival Day нь M Bank Arena-д болно. Олон төрлийн сонирхолтой хөтөлбөрүүд, сүлжээ үүсгэх After Party-д оролцох боломжтой. Мөн кофе, сэндвич, өдрийн хоол, ундаа, шар айрагт санаа зовох хэрэггүй.

Дэлхийн трэндийг Монголын хөрсөн дээр буулгаж, карьер болон бизнесээ дараагийн түвшинд гаргахыг хүсвэл одоо амжиж тасалбараа баталгаажуулаарай!

🐐 Монгол ноолуур масс зах зээлд 

Дэлхийн хамгийн том жижиглэн худалдааны сүлжээ Walmart (WMT) ноолуурын зах зээлд хүчтэй түрэн орж ирлээ. Ингэхдээ “Монгол ноолуур” гэсэн нэрийг ашиглаж байгаа ч үнэн хэрэгтээ Өвөр Монголын ноолуур аж.

🛒 Тансаг хэрэглээг "супермаркет"-ын үнээр

Walmart-н өөрийнх нь брэнд Free Assembly-н эмэгтэй ноолууран цамц ердөө $45, эрэгтэй хувилбар нь $58-оор зарагдаж байгаа бөгөөд худалдан авагчдыг шууруулж байгаа бололтой.

• 🛍️💰 Хямд гэхдээ загварлаг: Тус брэндийн дизайныг Лэди Гагагийн стилист асан, алдарт дизайнер Брандон Максвелл удирдаж байгаа нь хямд атлаа загварлаг гэсэн байр суурийг илтгэж буй. Материалын хувьд эмэгтэй цамц нь 98%-ийн ноолуур, 2% спандекс орцтой бол эрэгтэй цамц нь 100%-ийн цэвэр ноолуур аж.

䷼🔍 Өвөр Монголын гарал үүсэл

Walmart энэ чиглэлд анхдагч биш юм. Quince брэнд хэдэн жилийн турш "Grade-A Монгол ноолуур"-аар хийсэн $50-ын цамцаар зах зээлд танигдсан бол Uniqlo ч хямд ноолуураараа алдартай. Уламжлалт дэлгүүрүүдэд ийм цамц $148 хүрдэг бол эдгээр брэндүүд нийлүүлэлтийн сүлжээгээ оновчилсноор үнийг 3 дахин хямдруулж чаджээ. 

• 📌 Сонирхолтой нь, Walmart ноолуураа Өвөр Монголын малчдаас шууд бэлтгэдэг хэмээн зарлажээ. Бас болоогүй тэдний цамц байгаль орчинд ээлтэй хариуцлагатай үйлдвэрлэлийг баталгаажуулдаг The Good Cashmere Standard (GCS) гэрчилгээтэй гэж байгаа.

🤔 Боломж уу, эрсдэл үү?

Нэг талаас дэлхийн аварга сүлжээнүүд ноолуурыг өдөр тутмын хэрэглээ болгож, "Монгол" гэдэг нэр чанарын тэмдэг болон олон сая хэрэглэгчид хүрч байна. Нөгөө талаас $45-ын үнэ хэрэглэгчдийн хүлээлтийг бууруулж, гарал үүсэл нь бүрхэг бараа "Монгол ноолуур" нэрийг элэгдүүлэх эрсдэлтэй. Иймд манай үйлдвэрлэгчдийн хувьд үнээр бус, жинхэнэ гарал үүсэл, чанар, малчны түүхээ баталгаажуулж өрсөлдөх нь хамгийн зөв зам болох нь.

Энэ долоо хоногийн Ням гарагт 16 хоногийн турш үргэлжилсэн “Айчи-Нагояа 2026” Азийн наадам өндөрлөнө. Тэгвэл наадамд оролцсон 12 мянга гаруй тамирчнаас аль улс хамгийн өргөн бүрэлдэхүүнтэй ирснийг сонирхъё.

• 1️⃣ Япон: 927

• 2️⃣ Хятад: 811

• 3️⃣ Өмнөд Солонгос: 787

• 4️⃣ Тайланд: 690

• 5️⃣ Хонгконг: 581

Сонирхуулахад, хамгийн өргөн бүрэлдэхүүнтэй оролцож буй улсаар 927 тамирчинтай Япон тэргүүлж байгаа бол хамгийн олон буюу 190 медалийг Хятад хүртээд байна. Харин Монгол Улс спортын 31 төрөлд 303 тамирчинтай оролцож байгаа бөгөөд одоогоор 1 хүрэл медаль хүртжээ. 🚴🥉

Giphy

🍋 Монголд хиймэл дагуулаас гар утсанд шууд холбогдох технологийн туршилт эхлэхээр боллоо. Харилцаа холбооны зохицуулах хороо уг туршилтад шаардлагатай PLMN-ID дугаарлалтыг Мобиком Корпораци ХХК болон Жимобайл ХХК-д олгожээ. Ингэснээр цаашид үүрэн холбооны сүлжээ хүрдэггүй алслагдсан бүсэд хэрэглэгчид тусгай төхөөрөмжгүйгээр гар утсаараа мессеж илгээх, хүлээн авах боломж бүрдэх аж.

🍋 Азийн Хөгжлийн Банкны Ерөнхийлөгч Масато Канда 11 жилийн дараа Монголд айлчилж, КАРЕК-ийн 25 жилийн ойн Сайд нарын бага хуралд оролцоно. Өнөөдөр Улаанбаатар хотод эхэлж буй тус хурлаар бүс нутгийн эдийн засгийн хамтын ажиллагааны дараагийн чиглэлийг хэлэлцэнэ. КАРЕК-ийн хүрээнд 2001 оноос хойш $57.9 тэрбумын 300 төсөл хэрэгжсэн бол Монгол Улс 19 төсөлд $1.49 тэрбумын санхүүжилт татаад байна.

🍋 Америкийн шүүхээс Apple (AAPL)-г $5.7 тэрбумын нөхөн төлбөр төлүүлэхээр болов. Тодруулбал, $AAPL-н iPhone болон Apple Watch-д ашиглагддаг Taptic Engine технологи нь Taction Technology-н 2 патентыг зөрчсөн гэж үзсэн байна. Ингэснээр уг шийдвэр нь АНУ-ын түүхэн дэх хамгийн өндөр дүнтэй патентын маргааны шийдвэрүүдийн нэг болов. Харин $AAPL уг шийдвэрийг эсэргүүцэн давж заалдахаа мэдэгдсэн тул нөхөн төлбөрийн хэмжээ цаашид өөрчлөгдөх боломжтой аж.

🍋 Эрдэнэс Тавантолгой ХК 2025 онд Гашуунсухайт–Ганцмод төмөр замд ₮240.5 тэрбумын санхүүжилт олгожээ. Гэвч уг төсөл нь компанийн үндсэн үйл ажиллагаанд хамааралгүй гэж аудитын тайланд дүгнэсэн байна. Тиймээс цаашид төслийг ЭТТ-ийн хөрөнгөөр санхүүжүүлэхгүй байх, олгосон ₮240.5 тэрбумыг төрийн эзэмшлийн хувьцааны ногдол ашгийн өглөгөөс суутган тооцохыг аудитын байгууллагаас зөвлөв.

• Даваа: SMART Marketing Festival эхэлнэ.

• Мягмар: Америкийн хэрэглэгчийн итгэлийн индекс ил болно.

• Лхагва: Олон улсын подкастын өдөр тохионо.

• Пүрэв: $ACN, $NKE, $MKC нар санхүүгээ тайлагнана.

• Баасан: Үндэсний Дээд Лигийн шинэ улирал хөшгөө нээнэ.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд ээ! Ирэх 7 хоногт буюу 9 сарын 30-нд анхны цас орно гээд цаагуур чинь дотуур өмдөө хайгаад эхэлчихсэн байна лээ шүү. Уур амьсгалын өөрчлөлт улиралд хүртэл нөлөөлж, ирээдүйд зун болон өвөл гэсэн 2 л улиралтай болох судалгаа хүртэл байдаг юм байна. ЭНД дарж уншаарай. 🍋

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

ADB: Азийн Хөгжлийн Банк Монголын эдийн засаг 2026 онд 5.7%, 2027 онд 6%-иар өснө гэх таамаглалаа хэвээр үлдээсэн бол инфляцийн төсөөллөө 2026 онд 7.8%-иас 10.7%, 2027 онд 6.8%-иас 8.3% болгон нэмэгдүүлжээ.

GOV: Монголд ₮100 тэрбумаас дээш хэмжээний хөрөнгө оруулалт хийсэн тохиолдолд 20 жилийн хугацаатай тогтворжуулалтын гэрчилгээ олгоно.

GLMT: Голомт Банк ХК (GLMT) холбогдох этгээд болох Үндэсний соёл амралтын хүрээлэн ХХК-д ₮30 саяын ивээн тэтгэлэг үзүүлж, Медиа Боловсрол суваг ХХК-ийн адал явдалт нэвтрүүлгийн ₮195 саяын ерөнхий ивээн тэтгэгчээр оролцохоор болжээ.

SWF: Багануурын нүүрсний уурхайг түшиглэн ₮483 тэрбумын өртөгтэй нүүрс-пиролизын үйлдвэр байгуулах хамтарсан компани байгуулна. Ингэхдээ Чингис хаан баялгийн сан нэгдэл ХХК 67%-ийг эзэмших бол үлдэх 33%-ийг эзэмшигчийг НИТХ-аас тогтоохоор болов.

🙃 Том жижиггүй зээлтэй

Өнгөрсөн улиралд банкнууд ААН-ийн зээлийн нөхцөлөө бага зэрэг сулруулжээ. Шалтгаан нь эх үүсвэрийн зардал болон эрсдэл буурч, банкнуудын эрсдэл даах чадвар нэмэгдсэн. Ер нь нөхцөл байдал хэр байгаа вэ?

🔺 Улиралд ₮500 тэрбумаар өсдөг

Одоогоор хувийн байгууллагуудын зээлийн үлдэгдлийн хэмжээ улс даяарх нийт зээлийн 40%-ийг бүрдүүлж байгаа. Зах зээл дээр гаргаж байгаа ₮10-ийн зээл тутмын ₮4-ийг нь ямар нэгэн хувийн байгууллага авсан гэсэн үг. 

• 🚦 Гэрлийн хурдаар: Тодруулбал, хувийн байгууллагуудын зээлийн үлдэгдэл 2020 оны III улирлаас хойш улирал тутамд дунджаар ₮502 тэрбумаар өссөөр өнөөдөр ₮19.5 их наядыг даваад байна. Өөрөөр хэлбэл, тус хугацаанд хувийн компаниудын зээлийн хэмжээ нийт 2.4 дахин буюу ₮11.6 их наядаар нэмэгдсэн хэрэг. 

↗️↖️Хэн хамгийн их зээлтэй вэ?

Нийт зээлийн үлдэгдлийг салбараар харвал бөөний болон жижиглэн худалдааны салбарынх хамгийн өндөр буюу ₮5.4 их наяд байна. Мөн тус салбарын зээл сүүлийн 6 жилд хамгийн ихээр буюу 205.7% нэмэгдсэн байгаа юм. Араас нь барилгын салбарын зээл гозойж буй. Тус салбар 2020 онд ₮1.5 их наядын зээлтэй байсан бол одоо энэ тоо нь 2.3 нугарсан нь энэ. Түүнчлэн уул уурхайн салбар зээлийн хэмжээгээрээ 4-т эрэмбэлэгдэж байгаа ч 6 жилийн өсөлт нь хамгийн бага буюу 79% байна. 

• 👆🆙 Нэрлэсэн өсөлт: Цаашлаад, 6 жилийн өмнөх жигнэсэн дундаж хүүг харвал 15.9% байсан бол өнгөрсөн улиралд 17%-д хүрсэн байгаа юм. Компани жилийн хугацаатай ₮100 саяын зээл авсан гэж үзвэл хүүгийн зөрүүнд ₮1.1 саяыг төлж байгаа гэсэн үг. Гэхдээ Фишерийн томьёогоор 6 жилийн өмнөх болон одоогийн инфляцын нөлөөг тусгаж харвал бодит хүү буурсан үр дүн гарна. 

Эцэст нь… Банкнууд зээлийн нөхцөлөө сулруулж эхэлсэн нь бизнесүүдэд санхүүжилт авах боломж бага ч гэсэн нэмэгдэж байгааг харуулж буй. Гэвч авсан зээлийн санхүүжилтээ дарамт багатайгаар эргэн төлж, эргэлдүүлэх зах зээлийн орон зай байгаа юу гэдэг л байна даа. 

• 🤔 Төсвийн тодотгол дээр талууд ямар байр суурьтай байна вэ? (iToim)

• 🗯️ Доналд Трамп НҮБ-ын индрээс Иран, Кубыг шүүмжилж, AI-г магтав. (CNBC)

• 🚙 Автомашингүй нэг өдөр Улаанбаатарын түгжрэлийг шийдэхгүй. (eagle.mn)

• 📱 Таны гар утасны кейс ажил дээрх имижид тань нөлөөлж байж мэднэ. (BI)

🗣️☠️ НҮБ-ын индэр дээрээс хэлсэн заналхийлэл

Энэ 7 хоногт НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81-р чуулган эхэлж, Трамп Ираныг шууд заналхийлсэн болон Монгол Улс НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлийн байнгын бус гишүүнээр нэрээ дэвшүүлсэн гэхчлэн урьд, хожид харагдаагүй өрнөлтэй зохион байгуулагдах төлөвтэй. 

🤨 Байнгын бус гишүүн орны статус юу авчрах вэ? 

Бид бол НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлд хэзээ ч ажиллаж байгаагүй 58 улсын 1. Гэтэл манай улс НҮБ-д элссэнээсээ хойш буюу жил олон улсын энхийг сахиулах ажиллагаанд маш идэвхтэй оролцож, 23 мянга гаруй цэргүүдээ илгээсэн байдаг. Энэ удаад 2048-2049 оны хугацаанд байнгын бус гишүүн болохоор нэрээ дэвшүүлээд буй. Гэснээс уг чуулган дээр Финланд 2029-2030 онд байнгын бус гишүүн болохоор нэрээ дэвшүүлсэн.

• 👉 НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөл байнгын бус 10 гишүүн оронтой бөгөөд жил бүр 5 орныг 2 жилийн хугацаатай сонгодог. Сонгон шалгаруулахдаа ОУ-ын энх тайван, аюулгүй байдалд үзүүлсэн нөлөө болон бүс нутгийн квотыг харгалздаг аж. 

• 🔇 Манай улс Ази Номхон далайн бүс буюу Япон, Энэтхэг, Пакистан, Өмнөд Солонгос зэрэг хүчтэй өрсөлдөгч олон. Тэр байтугай бид 2014 онд 2023-2024 оны суудалд нэрээ дэвшүүлж байсан ч Японд суудлаа тавьж өгсөн удаатай.

😵 Трамп: Ираныг газрын хөрснөөс арчина!

Харин олон улсын түвшинд Доналд Трамп Ираныг дайнд буулт хийх буюу Америктай тохиролцох үгүй бол газрын хөрснөөс арчина хэмээн илт сүрдүүлэх нь тэр. Тэрбээр 2017 онд Хойд Солонгосыг бүрэн устгана гэх агуулгыг НҮБ-ын индэр дээрээс хэлж байв. Товчхондоо түүнээс өөр бусад улсын эсрэг заналхийллийг тус индэр дээрээс зарласан удирдагч бараг л байхгүй. 

☝️ AI-н хэлэлцүүлэг

Улс төрийнхнөөс гадна анх удаа Хятадын DeepSeek , Moonshot Америкаас OpenAI, Anthropic, Hugging Face тэргүүтэй AI хөгжүүлэгчдийг AI-н эрсдэлийн талаар мэдээлэл солилцох хэлэлцүүлэг хийхээр болсон юм. Уг асуудлыг анх 2023 онд Аюулгүйн зөвлөл хэлэлцэж байсан бол энэ жил анх удаа компаниудыг татан оролцуулснаараа онцлог тохиож буй.

Эцэст нь… Энэ жилийн НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн хурал улс төр талаасаа ч, AI-н бодит эрсдэлийг хамтран хэлэлцэж байгаагаараа нэлээд шинэлэг бас түрэмгий болох шинжтэй.  

🏠💰 Орон сууцны урьдчилгаа цуглуулах шинэ арга

Орон сууцтай болохоор төлөвлөж байгаа ч урьдчилгаа төлбөрөө нэг дор бүрдүүлэх амаргүй санагдаж байна уу? 🏠

Тэгвэл Ариг банкны “Орон сууцны хадгаламж” нь хүссэн байрныхаа урьдчилгаа төлбөрийг сар бүр төлөвлөгөөтэй хуримтлуулахад зориулсан хадгаламжийн бүтээгдэхүүн танд яг тохирно. 

• ⭐ Хуримтлуулаад зогсохгүй: Та 1-3 жилийн хугацаатай хадгаламж сонгон, жилийн 15.5% хүртэлх хүүгээр мөнгөө өсгөх боломжтой. Ингээд сар бүр хадгаламждаа мөнгө нэмэх бүрдээ орон сууцтай болох зорилгодоо нэг алхам ойртоно гэсэн үг.

• 💡 Хамгийн сонирхолтой нь: Орон сууцны үнийн 10%-н урьдчилгаа төлбөрөө бүрдүүлж, холбогдох нөхцөлийг хангасан тохиолдолд Ариг банкны орон сууцны зээлийн 1.55%-1.7%-н хүүгийн хөнгөлөлтөд хамрагдах эрхтэй. Үүгээр ч зогсохгүй орон сууцны даатгалын эхний жилийн хураамжаас 10% хөнгөлөлт, мөн хамтран ажилладаг барилгын компаниудын нэмэлт хөнгөлөлтийг эдлэх боломжтой аж.

За тэгээд хадгаламж нээлгэхэд маш энгийн. Монгол Улсын иргэн бол иргэний үнэмлэх, гадаадын иргэн бол гадаад паспорт болон Монгол Улсад оршин суух үнэмлэх байхад л хангалттай гэнэ. 😌

500 баавгай
ШУА-ийн 1986 оны тооцоогоор Монголд 500 орчим хүрэн баавгай тархан амьдарч байжээ. Түүнээс хойш хүрэн баавгайн популяцийг хамарсан улсын хэмжээний тооллого хийгдээгүй байна.
350-500 гр
Монголын хүрэн баавгай ихэвчлэн 1-2 бамбарууш, голдуу ихэр төрүүлдэг. Зарим тохиолдолд 3-4 бамбарууш төрөх бөгөөд тэд төрөхдөө ердөө 350-500 гр жинтэй байдаг аж.
₮1.9 тэрбум
Сүүлийн 2 сард 12 аймагт баавгай орж ирсэн 240 гаруй тохиолдол бүртгэгджээ. Үүнтэй холбоотой баавгайн эрсдэлийн үед ажиллах зориулалтын хэрэгсэл болон шатахууны зардалд ₮1.9 тэрбумыг улсын нөөцөөс гаргахаар шийдвэрлэлээ.

Gif Abyss

🍋 ЗГ-тай холбоотой гадаадын хөрөнгө оруулагчдын гомдол, саналыг 30 хоногийн дотор шийдвэрлэнэ. Монгол 1990-2025 онд нийт $52.3 тэрбумын гадаадын хөрөнгө оруулалт татсан ч үүний 80% нь хувь уул уурхайн салбарт төвлөрч байна. Тиймээс гомдлыг Худалдаа, хөрөнгө оруулалтын агентлаг хүлээн авч, холбогдох байгууллагад шийдвэрлэх чиглэл өгөх замаар хөрөнгө оруулагчдын асуудлыг шүүхийн шатанд хүргэхээс өмнө шийдвэрлэхээр болсон аж.

🍋 Нью-Йорк хотын захирагч Зохран Мамдани DoorDash (DASH)-тай $131.5 саяын нөхөн төлбөрийн тохиролцоонд хүрлээ. Энэхүү төлбөрийг хүргэлтийн ажилчдын цалинг дутуу тооцсон асуудалтай холбоотойгоор олгох бөгөөд тус компанийн түүхэн дэх ажилчдад олгож буй хамгийн том нөхөн төлбөрийн нэг болж байна. Задлаад харвал, 260 мянга гаруй хүргэлтийн ажилчинд $115 саяыг шууд олгохоор болсон аж.

🍋 Kakao (035720.KS) воноор баталгаажсан стэйблкойны экосистем байгуулахаар түншлэлээ өргөжүүлсээр байна. Тэд Grab, Тайландын SCBX, Kyobo Life Insurance зэрэг компаниудтай хамтран стэйблкойн гаргах, төлбөр тооцоо болон хил дамнасан шилжүүлэгт ашиглах боломжийг судалж байгаа аж. Мөн блокчэйнд суурилсан Fireblocks болон Circle компаниудтай технологийн түншлэл байгуулжээ. Сонирхуулахад, энэ оны 4-р сард Kakao Bank М-Си-Эс Группийн хөрөнгө оруулалттай М банканд стратегийн хөрөнгө оруулалт хийхээр болсон билээ. 

🍋 Хотын албан татварыг 2%-иас 1% болгон бууруулах саналыг НИТХ-аар хэлэлцүүлнэ. Аялал жуулчлал, зочлох үйлчилгээ, хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний салбарын 11 холбоо, 100 гаруй бизнесийн төлөөлөл уг саналыг дэвшүүлж, 2027 оны 1-р сарын 1-нээс мөрдүүлэхийг хүсжээ. Харин Улаанбаатар хотын удирдлагууд саналыг ойрын хугацаанд НИТХ-аар хэлэлцүүлэхээ илэрхийлсэн байна.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд ээ! Өнгөрсөн 7 хоногт УИХ-ын гишүүдийн ирц бүрдэлгүй хойшилсон ХЗДХ-ын сайдын томилгоо албажлаа. Ийнхүү бид Ерөнхий сайдын тодорхойлсноор “Хулгайч ч танихгүй, хурандаа ч танихгүй” шинэ ХЗДХ сайдтай боллоо. Илд, бамбай болоод явчихгүй бол болоо^2. 🙄

MSE: Шунхлай ХХК-ийн ₮100 тэрбумын, 12 сарын хугацаатай, жилийн 18%-ийн хүүтэй Шунхлай-4 бондын анхдагч зах зээлийн арилжаа эхний өдрөө 100% биелж, бондын захиалга бүрэн биеллээ.

MNG: UG Group Өмнөд Солонгосын t’order Stay болон AKT MN компанитай хамтран ширээн дээрээс өөрөө захиалга өгдөг дижитал үйлчилгээг Улаанбаатарын ресторан, хоолны газруудад туршиж, нэвтрүүлэх гэж байгаа гэнэ.

SK: Өмнөд Солонгос Техас мужийн байгалийн хийгээр ажилладаг цахилгаан станцыг Америк дахь $200 тэрбумын стратегийн хөрөнгө оруулалтынхаа анхны төсөл болгон сонгожээ.

📌 ТӨСВИЙН МАРАФОН: Нүүдэг таазны гацаа

Монгол Улсын ирэх оны төсвийн тоолуур аль хэдийн гүйж эхэлсэн ч төсвийн хэлэлцүүлэг эхний шатандаа гацлаа. УИХ дахь Ардчилсан намын бүлэг 3 хоногийн завсарлага авснаар Төсвийн хүрээний мэдэгдэл болон төсвийн багц хуулийн хэлэлцүүлэг зогсов.

🏃 Хөдөлдөг тааз

Энэ удаагийн маргаан ерөнхий тоон дүнд бус хуулийн дараалал, зарчим дээр өрнөж байна. Хүчин төгөлдөр үйлчилж буй баримт бичгээр төсвийн орлогын дээд хязгаар ₮36 их наяд байхад ЗГ ₮43 их наядын төсөв өргөн барьж, хязгаарлах ёстой таазаа төсөвтэйгөө хамт нэмэхээр оруулж ирсэн нь Үндсэн хуулийн цэцэд гомдол гаргах хэмжээнд хүрлээ. Үндсэндээ төсвийг хазаарлах ёстой бодлогын тааз нь ЗГ-ынхаа амбицыг дагаж нүүдэг баримт бичиг болон хувираад байна.

• 📌 Багагүй амбиц: Ерөнхий сайд 2027 оны төсөвтэй холбоотой 9 шийдвэр танилцуулсан. Үүнд дундаж тэтгэврийг ₮1.34 сая болгох, ₮792 мянга хүртэлх цалинг ХХОАТ-аас чөлөөлөх, төрийн үйлчилгээний албан хаагчдын цалинг 50% нэмэх, 16 мянган өрхийг орон сууцжуулах, 34 эмнэлэг, Дулааны VI станц барих зэрэг амлалт багтаж буй. Эдгээртэй хамааралтай ачааг тааз өөрөө үүрч, нүүж байгаа хэрэг.

💰💔 Төсвийн саатал: Хоног бүрд ямар өртөг төлөх вэ?

Төсөв батлах эцсийн хугацаа жил бүрийн 11 сарын 15-нд байх ёстой. Маргаан сунжрах тусам УИХ-ын нягтлан шалгах хяналтын цаг багасна. ДНБ-ий ⅓-ээс илүү хувийг эргэлдүүлэх ₮43 их наядын төсвийг нухацтай шүүхийн оронд хугацаанд шахагдан нүдээ аниад баталбал таатай зүйл болохгүй нь мэдээж.

• 🙈 Парламентын хяналт сулрах: Хэдэн зуун хуудас санхүүгийн баримтыг гүйцэд хянаж чадалгүй өнгөрөөснөөс үр ашиггүй зардлууд шүүлтүүргүй үлдэнэ. Нэмээд улсын төсөв хоцорч батлагдвал орон нутгийн төсөв, худалдан авах ажиллагаа, хувийн хэвшлийн гэрээнүүд дагаж хойшилно.

• 🆘 Яаралтай зарцуулалт & тодотгол: Дутуу нягталсан төсөв он гармагц эргээд л тодотгол нэрээр дахин орж ирж, санхүүгийн тогтворгүй байдлын эргүүлгийг давтана. Төсвийн хэмжээ жил бүр томрох тусам саатсан нэг хоног бүрийн цаана үүсэх эдийн засгийн бодит алдагдал өмнөх жилүүдийнхээс хэд дахин өссөөр байгаа хэрэг.

Эцэст нь… 2017-2024 онд төсвийг хэлэлцсэн дундаж хугацаа 40 хоног байсан. Сүүлд өргөн барих хугацааг нэг сараар урагшлуулж, хэлэлцэх хугацааг 45-аас 75 хоног болгож сунгасан ч 2025 оны бадрангуй төсөв хоригт орж, хүчин төгөлдөр болтлоо 105 хоногийг элээсэн. Харин одоо төсвийн хэлэлцүүлгээс завсарлага авахаас илүүтэй засаж, танаж, хянаж, хэлэлцэхэд анхаарах нь чухал байна.

• 🆚 Шадар болон ЦХИХХ-ны сайд нар Ерөнхий сайдаас нүүр бууруулав уу? (gogo)

• 🥂 Ковидоос хойш анх удаа согтууруулах ундааны хэрэглээ буурав. (CNN) 

• 🏦 Ирэх онд бизнесүүдэд очих хөнгөлөлттэй зээлүүд. (business.mn)

• 🎬 Хэний ч төсөөлөөгүй холливудын хит киног хийдэг Рой Ли гэж хэн бэ? (WSJ)

🇲🇳 Жендерийн тэгш байдал: Дэлхийн дунджаас дээш 

Энэ оны байдлаар дэлхийн жендерийн зөрүүтэй байдлын 69.2% нь арилж, энэ хурдаар явбал 120 жилийн дараа бид ямар ч жендерийн зөрүүгүй дэлхийд амьдрах нь ээ. Одоо бол аль ч улс хүйсийн зөрүүтэй байдлыг арилгаж чадаагүй яваа. 

• 🙌 20 жилийн ойн тайлан: Энэ удаад бид Дэлхийн Эдийн Засгийн Форумын эрхлэн гаргадаг Дэлхийн жендерийн зөрүүний тайланг хураангуйлан бэлтгэлээ.  

🗣️ Сайжирч л байна 

Тус тайланд 2006 оноос хойш тасралтгүй хамрагдсан 97 улсын нийт үзүүлэлт 69.4% болж энэ жил түүхэн дээд түвшинд хүрээд буй нь энэ. Бидний амьдарч буй бөмбөрцөг дээр хүйсийн зөрүүтэй байдлыг хамгийн сайн арилгаж яваа улс бол Исланд. Тэд 93%-ийн үзүүлэлттэйгээр 17 дахь жилдээ тэргүүлж байгаа.

🤨 Ямар салбарт хүйсийн зөрүү хамгийн их байна?

Жендерийн зөрүүтэй байдлыг үндсэндээ хүйс хамаарахгүйгээр сурч боловсрох, эрүүл мэнд болон төрөлтийн хүйсийн харьцаа, ЭЗ-ын боломж, оролцоо, улс төрийн эрх мэдэл гэсэн 4 хэсэгт харьцуулж үнэлж гаргадаг. Тайланд хамрагдсан улсуудын боловсрол болон эрүүл мэндийн үзүүлэлт 95%-иас дээш буюу бараг л хүйсийн зөрүүгүй байгаа бол нөгөө талд жинхэнэ хагарал ЭЗ-ийн оролцоо 61.7%, улс төрийн эрх мэдэл 22.1% байгаагаас харагдана. 

• 🗨️ Өнгөрсөн 20 жилд нийт жендерийн тэгш байдлын үзүүлэлт 64.2%-иас 69.4% буюу 5.2 нэгж хувиар асар удаан өссөн. Угтаа энэ дундаас улс төрийн эрх мэдэл хамгийн их буюу 14.4%-иас 22.4%, ЭЗ оролцоо, боловсрол тус тус 6 нэгж хувиар өссөн байдаг. Харин эрүүл мэнд, төрөлтийн хүйсийн харьцаа бараг өөрчлөгдөөгүй, цаашид ч өөрчлөгдөхгүй таазандаа тулсан гэж үздэг юм байна. 

☝️ Монгол

Уг тайланд манайх нийт үзүүлэлтээрээ дэлхийн дунджаас дээш буюу 71.9% оноотойгоор 144 орноос 70-р байранд жагсжээ. Тодруулбал, эрүүл мэнд, боловсролын чиглэлд жендерийн ялгамжгүй байдлаараа дэлхийд 1-рт, эдийн засгийн оролцоо, боломжийн хувьд 32-р байранд жагссан ч ганц зулгаасан үзүүлэлт нь улс төрийн эрх мэдэл. Улс төрийн эрх мэдлийн үзүүлэлт ердөө 14.1% болж 106-р эрэмбэлэгдэж байна. 

Хэдий бидний улс төрийн оролцоо хамгийн сул үзүүлэлт гэж харагдаж байгаа ч энэ үзүүлэлт дотор эмэгтэй төрийн тэргүүн, сайд, парламент дахь эмэгтэйчүүдийн тоо гэх үзүүлэлтүүдээр хэмжиж байгаа. Гол асуудал нь улс төр дэх эмэгтэйчүүдийн тоо бус мэдлэг, чадвараараа өрсөлдөөд гарч ирэх зам нь хэр нээлттэй байгаа вэ гэдэг. Түүнээс биш оролцоо гэдгийг автомат квот дүүргэлт болгож болохгүй.   

😎 Бизнест хэрэгтэй AI шийдлүүд

Хариулахаас шинжлэх хүртэл CallPro харилцагчийн үйлчилгээнд зориулсан 5 AI бүтээгдэхүүнээ танилцууллаа. Эдгээр шийдлүүд нь дуудлага, чатад хариулах, хэрэглэгчийн хэрэгцээг тодорхойлох, үйлчилгээний чанарыг үнэлэхээс эхлээд харилцан ярианд иж бүрэн анализ хийж, шинжлэх хүртэлх ажлыг автоматжуулахад туслах ажээ. Ямар AI бүтээгдэхүүн байна вэ гэвэл,

• AI оператор: Ирсэн дуудлагад автоматаар хариулж, хэрэглэгчтэй харилцана. Мөн хэрэглэгч рүү автоматаар дуудлага хийж, шаардлагатай мэдээллийг хүргэнэ.

• AI чатбот: Чат дахь хэрэглэгчийн асуултад шуурхай, 24/7 хариулна.

• Дуудлагын чанарыг үнэлэх AI: Үйлчилгээний чанар, стандартыг шалгаж, үнэлнэ.

• Дуудлагад анализ хийх AI: Дуудлагыг шинжилж, яриаг бичвэр болгон хөрвүүлэх, гол санааг хураангуйлах, ангилах зэргээр хэрэглэгчийн хэрэгцээ, асуудлыг тодорхойлно.

• Платформын туслах: Тайлан, үзүүлэлтийг тайлбарлаж, шинжилгээ хийхээс гадна ажилтанд шаардлагатай заавар, мэдээллийг өгнө.

Эцэст нь… Танай байгууллага утас, сошиал хаягтай л бол CallPro AI шийдлүүдийг нэвтрүүлэх боломжтой. Өдөр тутмын ажлаа хөнгөвчилж, бүтээмжээ нэмэгдүүлэхийг хүсвэл CallPro-той холбогдоорой. 📞🙌🏻

NurPhoto

🍋 Meta (META)-н шинэ AI апп Muse-н таталтын тоо эхний 6 хоногтоо 902 мянгад хүрчээ. Энэ сарын 8-нд нээлтээ хийсэн тус апп Америкийн App Store болон Google Play-н жагсаалтыг тэргүүлж, ChatGPT-н нээлтээ хийснээс хойших эхний 6 долоо хоногийн таталтын тоог давсан аж. Тус мэдээтэй холбоотой Meta-н нэгж хувьцааны хувьцааны үнэ даруй 11.4%-иар өсөж $741.3 дээр хаагджээ. 

🍋 Улаанбаатарын үерийн эрсдэлийг 90% хүртэл бууруулах төслийг хэрэгжүүлнэ. Ингэхдээ 2026–2032 онд Дэлхийн Банкны санхүүжилтээр 7 байршилд 66 км үерийн хамгаалалтын байгууламж, 40 км борооны ус зайлуулах шугам шинэчилж, бохир усны шугамыг шуудуу ухалгүйгээр доторлох технологийг нэвтрүүлэх аж. Ингэснээр жилд ₮82.2 тэрбумын хохирлоос сэргийлэх боломжтой гэж тооцоолжээ.

🍋 Зэсийн үнэ 6 өдөр дараалан өсөж, түүхэн дээд хэмжээндээ ойртлоо. LME дээрх 3 сарын фьючерсийн үнэ $14,710.5-д хүрч, энэ сарын 10-нд тогтоосон $14,875-ын дээд амжилтад ойртсон аж. Үүнд Шанхайн биржийн нөөц 43,900 тн болж, 3 жилийн доод түвшинд хүрсэн нь голлон нөлөөлжээ. Мөн Америк 2027 оноос зэсэнд 15%-ийн тариф ногдуулахаар төлөвлөж байгаа нь нийлүүлэлтийн дарамтыг нэмэгдүүлж байна.

🍋 Цонжинболдог руу нийтийн тээврээр зорчих боломжтой боллоо. Тодруулбал, энэ сарын 26-наас Х:17 “Улаанбаатар–Төв аймгийн Эрдэнэ сум–Багануур” чиглэлийн автобус Цонжинболдогийн урд болон хойд зогсоолд зогсох бөгөөд том хүн ₮10,000, хүүхэд ₮5,000-аар зорчих гэнэ. Одоогоор зогсоолын тэмдэг, тэмдэглэгээг байршуулсан бөгөөд буудлын байгууламжийг ирэх онд барихаар төлөвлөжээ.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй 
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Morning! Энэ он дуусахад 100 өдөр л үлдсэн байна шүү, нөхөд өө. Оны өмнө тавьсан зорилго, төлөвлөгөөгөө эргэж нэг хараад ухаарлын 100 хоног болгоно байгаа. 📆

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

MSE: Өчигдрийн арилжаагаар ТОП-20 индекс 66 мянган нэгжийг давж, Монголын хөрөнгийн зах зээлийн үнэлгээ түүхэндээ анх удаа ₮16.4 их наядад хүрлээ.

UBX: OCHUN Finance-н гаргасан ₮40 тэрбумын, 24 сарын хугацаатай, жилийн 18.5%-ийн хүүтэй OCHUN Актив ХБҮЦ-ны анхдагч зах зээлийн арилжаа эхний өдрөө 100% биелж, амжилттай хаагдлаа.

CAAM: Иргэний нисэхийн ерөнхий газрын даргаар тус байгууллагын Гадаад хамтын ажиллагааны хэлтэс болон Агаарын тээврийн бодлого зохицуулалтын газрыг удирдаж байсан туршлагатай Г.Батбаяр томилогджээ.

GOV: Говь ХК (GOV)-ийн охин компани болох Говь Кашмер Казахстан ХХН-д 2026 онд бүтээгдэхүүн нийлүүлэх "Худалдах, худалдан авах гэрээ"-г зах зээлийн үнэ, нөхцөлөөр байгуулахыг ТУЗ-өөс зөвшөөрөв.

😰 Ирээдүйдээ санаа зовж байна

NRCC буюу Үндэсний судалгаа, зөвлөлийн төвийн хэрэглэгчийн итгэлийн индекс (ХИИ)-ийн шинэ дүн гарлаа. Энэ удаагийн дүр зураг тун сонирхолтой. Монголчууд өнөөдрөө гайгүй гэж харж байгаа ч маргаашдаа итгэхээ больжээ.

• 📌 Юуг илэрхийлэх хэмжүүр вэ? ХИИ нь иргэд өнөөгийн болон ойрын ирээдүйн эдийн засгийн нөхцөл, орлого, хөдөлмөр эрхлэлтийн талаар ямар хүлээлт, итгэлтэй байгааг илтгэдэг үзүүлэлт юм.

💔 Итгэл юм шүү дээ: -16.6

2026 оны II улиралд ХИИ 90.6-д хүрч өмнөх улирлаас 16.6 пунктээр буурлаа. Жилийн өмнөхөөс 8.3 пунктээр доогуур байна гэсэн үг. Өнгөрсөн оны сүүлээр 91.9 хүртэл унаад, I улиралд 107.2 болж сэргэсэн итгэл ганцхан улирлын дотор буцаад шалаар нэг болсон хэрэг. Бүр 2025 оны IV улирлын хамгийн доод цэгээс ч доогуур ороод байгаа нь энэ дээ. Учир нь:

• 🙃 Өнөөдөр гайгүй: Бизнесийн нөхцөл болон хөдөлмөрийн зах зээлийн одоогийн байдлыг илэрхийлдэг Өнөөгийн байдлын индекс 105.6-аас 107.9 болж өсжээ. Өөрөөр хэлбэл, иргэд одоогийн ажил, бизнесийн орчноо өмнөхөөсөө арай дээр гэж үнэлж байна. Асуудал өнөөдөртөө биш.

• 🤕 Маргааш санаа зовооно: Харин ирэх үеийн бизнес, орлого, ажлын байрны талаарх хүлээлтийг харуулдаг Ирээдүйн хүлээлтийн индекс 107.7-оос 84.9 болж, нэг улиралд 22.8 пунктээр огцом унав. Нийт итгэлийг доош татсан гол хүчин зүйл нь энэ. Иргэд "одоохондоо болж байна, гэхдээ удахгүй хүндэрнэ" гэж харж байна гэсэн үг.

📈📉 Итгэл ба өсөлт

Өмнөх динамикаас харахад ХИИ 100-гаас дээш үед эдийн засаг дунджаар 6% орчим өсдөг бол 100-гаас доош үед өсөлт 2%-3% орчимд саардаг. 90.6 гэсэн үзүүлэлт нь хүлээлт дахин хэвийнээс доош түвшинд орсны дохио юм. Ирээдүйн хүлээлт муудахаар өрхүүд томоохон худалдан авалтаа хойшлуулж, мөнгөө хуримтлуулах, зардлаа танах хандлагатай болдог. Энэ нь эргээд худалдаа, үйлчилгээ, бизнесийн орлогод нөлөөлж буй. Бидний амьдралын түгшүүр өдрөөс өдөрт л нэмэгдэж байна даа.

• 🏛️ Сайдуудын яриагаар МАН тарах хуулийн болзлоо хангасан уу? (graph.mn)

• 🏫 Америкийн хамгийн шилдэг 10 бизнесийн сургууль. (Bloomberg)

• ✍🏻 Өнөө цагийн манлайлагчдын Чингис Хаанаас авах сургамж. (TheEconomist)

• 🚀 SpaceX-н цаана яг ямар бизнесүүд байдаг вэ? (Goodwork)

🔇 Төрийн Думын сонгуулийн үр дүн

Орос бүрэн хэмжээний дайны байдалд шилжсэнээс хойш анхны парламентын сонгуулиа зохион байгууллаа. Эцсийн дүнг энэ Баасан гарагт зарлах хэдий ч урьдчилаад юу болсон талаар хураангуйлан хүргэе. 

🗞️ Сонин сайхан

Оросын доод парламентын танхим буюу Төрийн Думын сонгууль болон орон нутгийн сонгууль өнгөрсөн Баасан гаргаас эхлэн 3 хоног болсон бөгөөд 450 суудлын төлөө 5 нам өрсөлдсөн юм. Сонгуулийн урьдчилсан дүнгээр иргэдийн ирц 57% буюу сонгууль хүчинтэйд тооцох шалгуурыг давсан. Уг 5 намын хувьд бүгд Путины бодлогыг дэмжигчид буюу өмнөх парламентад суудалтай байсан намууд. 

• 🥴 Угтаа тэднээс гадна дайныг эсэргүүцэгч Ябллоко нам энэ сонгуульд өрсөлдөх байсан ч сонгуулиас ердөө 12 хоногийн өмнө намын дарга нь “Bad to the Bone” гэх дууг сонгуулийн сурталчилгаандаа зохиогчийнх нь зөвшөөрөлгүй ашигласнаас болж сонгуульд өрсөлдөх эрхээ алдсан юм. 

• 🫩 Үр дүн: Одоогийн тооллогоор Нэгдсэн Орос нам намын жагсаалтаар 57.8%-ийн санал,  225 тойргийн 208-д тэргүүлж байгаа тул Төрийн Думд дахин 301+ суудалтайгаар Үндсэн хуулийн олонх болох чигтэй байна. 

Харин сонгуулийн амлалтын хувьд Нэгдсэн Орос нам ирэх 5 жилд өмнөх бодлогоо хадгалж, дайны ялалтыг баталгаажуулах, багш, эмч, батлан хамгаалах салбарынхны цалинг үе шаттай нэмснээр 2030 он гэхэд хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг ₽35 мянгад хүргэх тэргүүтэй бодлогуудаа үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэх аж. 

😵 Нухчин дарав

Сүүлийн 10 жилд хууль ёсоор бүртгэлтэй улс төрийн намын тоо 75-аас 17 болж буурсан буюу Нэгдсэн Орос намаас өөр сонголт байхгүй болтол өрсөлдөгчдөө намнаж чадсан. Энэ удаагийн сонгуульд гэхэд Яблоко намын 29 нэр дэвшигчид ямар нэгэн зөрчлөөс болж хасагдсан сурагтай. 

Эцэст нь… Угаас авторитар улсын сонгуулиас ямар ч хариу хүлээх билээ. Гэвч Орост болж буй сонгуулийн ч бай, улс төрийн тактикууд манайх руу урсаад л ороод ирдэг. Гол тактик нь эрх баригчид сонголтгүй сонгууль явуулахын тулд анхнаас нь, бүр болохгүй бол дундаас нь өрсөлдөгчөө арчиж хаях буюу сөрөг хүчин байлаа ч тэр нь эрх баригчийн таалах өрсөлдөгчтэй ордог. Танил технологи. 

Алдарт Toblerone шоколадны лого дээр сүрлэг уулнаас гадна баавгай нуугдаж байдгийг өмнө нь анзаарч байсан уу? 🐻🔍

Giphy

👀 Энэхүү ухаалаг брэндинг нь 1908 онд Toblerone анх үүссэн Швейцарын Берн хотод зориулсан хүндэтгэл аж. Баавгайн хот гэгддэг Берн хотын сүлдэнд хойд хөл дээрээ боссон баавгай дүрслэгддэг бөгөөд уг дүрсийг лого дээрх Маттерхорн уулын цагаан зайд нуужээ. Нэгэнт олж харсан бол дахин анзаарахгүй өнгөрөх аргагүй энэ жижиг деталь нь Toblerone-н логог илүү онцгой болгодог гэнэ шүү.

Axios

🍋 Ши Жиньпин энэ сарын 23-25-нд Америкт төрийн айлчлал хийхээр болсныг Хятадын Гадаад хэргийн яам баталлаа. Тус айлчлалын үеэр Ши Жиньпин Доналд Трамптай уулзаж, худалдааны тариф, эрчим хүч, AI болон технологийн өрсөлдөөний асуудлаар хэлэлцэхээр төлөвлөжээ. Энэ нь Ши Жиньпиний сүүлийн гурван жилд Америкт хийж буй анхны айлчлал бөгөөд хоёр улсын удирдагчдын энэ оны хоёр дахь уулзалт болох юм.

🍋 Мобиком Корпораци Starlink-тай хамтран mobispace үйлчилгээг нэвтрүүлнэ. Ингэснээр үүрэн холбооны сүлжээний хамрах хүрээнээс гадуур байгаа хэрэглэгчид нэмэлт төхөөрөмжгүйгээр Starlink-н сүлжээнд холбогдон мессеж илгээж, хүлээн авах, сонгогдсон апп-уудыг ашиглах боломжтой болох аж. Энэ нь алслагдсан бүсийн иргэд, малчид, тээврийн жолооч, аялагчид, онцгой байдлын алба хаагчдад чиглэсэн үйлчилгээ гэнэ.

🍋 Өмнөд Солонгосын Төв банк воны 24 цагийн цахим төлбөр тооцооны сүлжээний туршилтыг эхлүүллээ. Туршилтын эхний өдөр дотоодын 4 банк оролцож, ₩1.4 тэрбумын гүйлгээ хийсэн аж. Ингэснээр гадаадын хөрөнгө оруулагчид Солонгосын банканд данс нээлгүйгээр өөрсдийн ажлын цагаар воноор тооцоо хийх боломж бүрджээ. Системийг 2027 оны 1-р сараас олон улсын банкнуудыг хамруулан бүрэн нэвтрүүлэхээр төлөвлөжээ.

🍋 Австралийн парламентын Төлөөлөгчдийн танхимын дарга Милтон Дикийн Монгол дахь албан ёсны айлчлал өнөөдөр эхэлнэ. Тэрээр УИХ-ын дарга С.Бямбацогтын урилгаар энэ сарын 22–23-нд Монголд айлчилж, хоёр улсын парламент хоорондын хамтын ажиллагаа болон Монгол, Австралийн харилцааг хөгжүүлэх асуудлаар санал солилцох аж. Түүний айлчлал Австралийн Төлөөлөгчдийн танхимын даргын Монголд хийж буй 3 дахь айлчлал болж байна.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Шинэ долоо хоногийн мэнд! Өнөөдөр бол Earth, Wind & Fire-н “September” дууг сонсох өдөр шүү. Сонирхуулахад, 1978 онд гарсан энэ дуу Spotify дээр гэхэд 1.6 тэрбум гаруй удаа тоглогдсон бөгөөд жил бүр 9 сарын 21-нд сонсолт нь 200%-300% огцом өсдөг уламжлалтай ажээ. За тэгээд энэ долоо хоногийн их ажил үйлсээ эхлүүлэхийн өмнө ЭНД дарж эрч хүчээ дүүргээд аваарай. 🍁 🕺🏻

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

MSE: Өнгөрсөн Баасан гарагт 51 ХК-ийн ₮738.2 саяын үнийн дүн бүхий 1.4 сая ширхэг хувьцаа арилжаалагдсанаас 20 ХК-ийн хувьцааны үнэ өсөж, үүнээс Улаанбаатар БҮК ХК (BUK) 13.7%, Монгол савхи ХК (UYN) 10%, Монложистикс Холдинг ХК (MLG) 9.6% зэрэг компаниуд өсөлтөөрөө тэргүүлэв.

ERC: Эрчим хүчний зохицуулах хорооны даргаар Л.Жамбааг, тус хорооны орон тооны зохицуулагчаар Б.Амарсанааг, орон тооны бус зохицуулагчаар Б.Ерэн-Өлзий нарыг тус тус 2 жилийн хугацаатай томиллоо.

OTC: Өнгөрсөн 7 хоногт ББЗЗ дээр ₮157.8 тэрбумын болон $2.3 саяын арилжаа явагдсан байна. ₮-ийн арилжааны дийлэнх нь анхдагч зах зээлийнх байсан бол $-ынх эсрэг дүр зурагтай байжээ.

🪫 Хоосрон үгүйрэх сан

Ирэх 11 сарын 1-нээс эхлэн ахмад настанд ₮100–₮300 мянгын суурь буюу баталгаат тэтгэвэр олгогдоно. Үүний дараа 2027 оны 1 сарын 1-нээс 141 мянган ахмад настны тэтгэврийн зөрүүг арилгаж, нийгмийн даатгалын шимтгэлээ олон жил төлсөн хүн илүү өндөр тэтгэвэр авдаг болно гэж байгаа. Тэгвэл энэ сан өөрөө ямар нөхцөл байдалтай байна вэ?

🧻 Ашгаас их наядын алдагдал руу

Одоогоос 7 жилийн өмнө Тэтгэврийн даатгалын сан ₮232 тэрбумын ашигтай ажилласан. Тэр үед сан өөрийн бөнжгөрөө торгоож байсан хэрэг. Харин одоо дүр зураг эсрэгээрээ эргэжээ.

• 🙄 Эргэлтийн цэг нь 2020 он: Цар тахлын үед шимтгэлийн хөнгөлөлт үзүүлснээр сангийн орлого нэг жилийн дотор 23% унаж ₮558 тэрбумын алдагдал хүлээсэн. Энэ цагаас хойш алдагдал арилаагүй юм. 2022 онд ₮913 тэрбум, 2024 онд ₮1 их наяд, 2025 онд ₮1.1 их наядад тус тус хүрч, жил бүр шинэ дээд түвшин тогтоож байна.

‼️ Зардлаа нөхдөггүй

Асуудлын гол нь харьцаанд оршино. Сүүлийн жилүүдэд шимтгэлийн орлого сангийн зарлагын 78%-80%-ийг л нөхөж байна. Өөрөөр хэлбэл, тэтгэвэрт олгож буй ₮100 тутмын 20% орчмыг шимтгэлээс биш улсын төсвөөс нөхөж байна гэсэн үг. Орлого өсөөгүй биш, 2021 оноос хойш 2.3 дахин нэмэгдсэн. Гэвч зарлага ч мөн адил хурдтай өсөж, тэтгэврийг жил бүр инфляцтай уялдуулан нэмдэг болсноор энэ цоорхой үнэмлэхүй дүнгээрээ тэлсээр байна.

• 🫗 Трэндээс гажихгүй: Энэ он ч энэ хандлагаас зөрөхгүй бололтой. Эхний 8 сард л гэхэд ₮877 тэрбумын алдагдал хүлээсэн буюу сарын дундаж алдагдал нь өмнөх оныхоос 20% өндөр байна. Энэ хурдаараа явбал жилийн эцэст алдагдал ₮1.3 их наядад хүрч түүхэн дээд түвшин дахиад л шинэчлэгдэх нь.

Эцэст нь... Хүн ам хөгшрөх тусам тэтгэвэр авагчийн тоо шимтгэл төлөгчөөс хурдан өсөх нь дэлхий нийтийн жам. Харин манайхан бол сангийн орлого, зарлага цаашдын нөхцөл байдалд анхаарахаас илүүтэй улс төрийн зорилгоор тэтгэвэр нэмэх нь л чухал байх шиг.

• 🧹 Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн өмнөх улс төрийн цэвэрлэгээ. (news.mn)

• 🤷🏻‍♂️ Монголын эрчим хүчний салбар 100 МВт-ын AI дата төвийг даах уу? (RobertRitz)

• ⚠️ УИХ-ын шийдэх ёстой 10 асуудал. (Ноорог)

• 🥛 Ургамлын гаралтай сүүний эрэлт саарч эхэллээ. (TheEconomist)

🔥 Санхүүжилтийн рекорд

2022 онд Дэлхийн Банкны Групп хөгжиж буй орнуудад $35 тэрбумын хувийн хөрөнгө оруулалт татаж чаддаг байсан бол 2026 оны санхүүгийн жилд энэ үзүүлэлт $112 тэрбумд хүрч 3 дахин өсжээ. Улмаар банкны өөрийн санхүүжилттэй нийлбэл нийт дүн $200 тэрбумыг давсан хэрэг.

🐘🐭 Зөвхөн хүчирхэг зах зээлд биш

Дунджаас доогуур орлоготой орнуудад татагдсан хувийн хөрөнгө $14-$37 тэрбум, дунджаас дээгүүр орлоготой орнуудад $12-$50 тэрбум болж өссөн аж. Африкт $9 тэрбумаас $22 тэрбум болж бараг 150% нэмэгдсэн нь анхаарал татаж байгаа юм. Харин хамгийн эрсдэлтэй гэж тооцогддог бага орлоготой орнуудад татсан санхүүжилт $3 тэрбумын түвшинд хадгалагджээ.

• 🤔 Юу өөрчлөгдсөн бэ? Дэлхийн Банк сүүлийн 3 жилд улс бүрд төрийн болон хувийн хэвшилтэй ажилладаг нэгжүүдээ нэг цонхонд нэгтгэсэн байна. Түүнчлэн хөрөнгө оруулагчдад санал болгох хэрэглүүрээ өргөжүүлсний үр дүнд олгосон баталгааны хэмжээ $25 тэрбум болсноор 2030 он гэхэд $20 тэрбумд хүргэнэ гэдэг зорилтоо 4 жилээр түрүүлж биелүүлсэн хэрэг.

👔 Гол зорилго нь ажлын байр

Ойрын 10-15 жилд хөгжиж буй орнуудад нийт хөдөлмөрийн насанд хүрэх залуусын тоо 1.2 тэрбумд хүрэх хэдий ч ердөө 420 сая ажлын байр бий болох төлөвтэй байна. Нөгөө талаас эдийн засаг дахь ажлын байрны 10 тутмын 9-ийг хувийн хэвшил үүсгэдэг. Тиймээс Дэлхийн Банк дэд бүтэц, эрчим хүч, ХАА, эрүүл мэнд, аялал жуулчлал, боловсруулах үйлдвэрлэл зэрэг ажлын байр ихээр бий болгодог салбарт төвлөрч, нийт санхүүжилтийнхээ 55%-ийг эдгээр салбарт шингээжээ.

🇲🇳 Тэдний нүдээр: Монголын ирээдүйтэй салбар

Сонордуулахад, Дэлхийн Банк манай 3 салбарыг онцолсон байна. Бид дэлхийн түүхий ноолуурын 40%-ийг нийлүүлдэг ч ердөө 20%-ийг нь дотооддоо боловсруулдаг. Үүнийг өөрчилбөл $150 саяын хөрөнгө оруулалт татаж, 5,000 ажлын байр бий болгох боломжтой аж. Дараагийн 2 нь сэргээгдэх эрчим хүч болон стратегийн ашигт малтмалын салбар. Эдгээрт $430-$730 саяын боломж байгаа гэнэ. 

Netflix-н түүхэн дэх хамгийн олон үзэлттэй бүрэн хэмжээний кино бол KPop Demon Hunters-г мэдэх үү? Тодруулбал, өнгөрсөн онд нээлтээ хийсэн тус бүтээл 325.1 сая үзэлтээр бүх цагийн жагсаалтын тэргүүнд бичигдэж байна. Тэгвэл ТОП-5 дотор ямар кинонууд багтдагийг харцгаая.

• 1️⃣ KPop Demon Hunters: 325.1 сая

• 2️⃣ Red Notice: 230.9 сая

• 3️⃣ Carry-On: 172.1 сая

• 4️⃣ Don't Look Up: 171.4 сая

• 5️⃣ The Adam Project: 157.6 сая  

Сонирхуулахад, эдгээр 5 киног дараалан үзэхэд 9 цаг 48 минут шаардлагатай бөгөөд Netflix-н хэрэглэгчид нийтдээ 2 тэрбум гаруй цагийг эдгээр кинонд зарцуулжээ. Харин манай лимонууд хэдийг нь үзэж амжив? 👀📺

Unsplash

🍋 Өнгөрсөн Баасан гарагт Японы төв банк бодлогын хүүгээ 1.0%-иас 1.25% болгон өсгөлөө. Ингэснээр тус улсын бодлогын хүү сүүлийн 31 жилийн хамгийн өндөр түвшинд хүрэв. Тус шийдвэрээр инфляц болон иений ханшийн сулралыг хязгаарлахыг зорьсон бөгөөд Ойрх Дорнодын хурцадмал байдал, эрчим хүчний үнийн өсөлт тус шийдвэрт мөн нөлөөлсөн аж.

🍋 Улаанбаатар хотын 2027 оны хөгжлийн төлөвлөгөөг баталлаа. Энэхүү төлөвлөгөө нь 8 бодлогын чиглэл, 538 зорилтыг хамрах бөгөөд түгжрэл, агаарын бохирдол, боловсрол, эрүүл мэнд, нийтийн тээврийн хүртээмжийг сайжруулахад төвлөрөх аж. Мөн 2027 онд 10-15 мянган айлыг хийн хэрэглээнд шилжүүлж, агаарын бохирдлыг 10%-15% бууруулах зорилт дэвшүүлжээ.

🍋 Gemini кибер аюулгүй байдлын туршилтын үеэр 3 бодит компанийн системд нэвтрэв. Интернэтэд холбогдсон Gemini нэг компанийн нууц үгийг тааж, хоёр компанийн нэвтрэх эрхийг нээлттэй сангаас олж ашигласан аж. Харин Gemini алдаагаа мэдсэн даруйдаа үйлдлээ зогсоосон бөгөөд Google (GOOG) үүнийг туршилтын орчныг андуурсантай холбоотой гэж тайлбарлажээ.

🍋 Айчи-Нагоя 2026 Азийн наадмын Монголын багийн медалийн салхийг С.Жамбалжамц хагаллаа. Тэрээр Айчи-Нагоя 2026 Азийн наадмын дугуйн төрөлд 42:58.02 минутаар барианд орж хүрэл медаль хүртсэнээр Монголын багийн анхны медалийг эх орондоо авчирлаа. Энэ нь түүний Азийн наадмаас хүртэж буй хоёр дахь хүрэл медаль болж байна. 

• Даваа: Төв цэнгэлдэхэд намрын ногоон өдрүүд арга хэмжээ эхэлнэ.

• Мягмар: Өдөр шөнө тэнцэж, шөнө илүү урт болно.

• Лхагва: Америкийн M2 мөнгөний нийлүүлэлт танилцуулагдана.

• Пүрэв: MNSEC 2026 кибер аюулгүй байдлын арга хэмжээ зохиогдоно.

• Баасан: Олон улсын эм зүйчдийн өдөр тохионо.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Зээ, Намрыг нээж 40 дэх удаагийн Номын баяр "Илүү их уншъя" уриатайгаар эхэллээ. Энэ жил гадаад, дотоодын олон зохиолч, хэвлэлийн газрууд оролцох төлөвтэй байгаа. Амралтын өдрүүдээр хэрэг болгоод зориод очдог юм шүү. 📚💝

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

BOM: Мөнгөний бодлогын хорооны хуралдаанаар бодлогын хүүг 12.5%-д хэвээр үлдээлээ. 

FED: ХНС 2023 оноос хойш анх удаа бодлогын хүүгээ 0.25 нэгж хувиар өсгөж, 3.75-4%-д хүргэв.

GOV: Монгол, Япон мэргэжлийн болон техникийн боловсролын хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлж, орон нутагт КООСЭН коллежийг нэмэгдүүлэх, инженер техникийн чиглэлийн хүний нөөцийг бэлтгэхээр хамтран ажиллана. 

 😵‍💫 ЗГ-аасаа ч тогтворгүй ХЗХД сайдын суудал

168 хоногтой Ерөнхий сайд Н.Учрал кабинетдаа халаа, сэлгээ хийж Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдаар Г.Тэмүүлэнг томилохоор болов. Өнгөрсөн 5 жилд ЗГ 3 удаа унаж, одоо ч тогтворгүй байдал нь үргэлжилж байгаа ч үүнээс тогтворгүй суудал бол Хууль зүйн сайдынх. 

🏇 Сайдын булгидаг суудал

2020 оноос өмнөх сайд нарын ажиллах хугацаа кабинетын насжилтаар хэмжигддэг байсан бол түүнээс хойш ялангуяа нүүрсний хулгайн хэрэгтэй холбоотойгоор уг суудал нэлээн дэнжгэнэсэн. Тухайлбал, тус хугацаанд ажилласан 6 сайдын 3 нь кабинет нь унаснаас болж солигдсон бол үлдсэн 3-ын 1 нь Хотын дарга, 1 нь нүүрсний их тэмцэл, сүүлийнх нь хууль бус үйл ажиллагаа явуулсан гэх шалтгаанаар огцроод буй.  

• 🫩 Тэр их тэмцэх хүсэл хаачив? Өнгөрсөн жилийн өдийд МАН-ын дотоод хагарал задарч, тус үеийн Ерөнхий сайд Г.Занданшатар болон УИХ-ын дарга Д.Амарсайханы асуудал яг л эхэлж байсан цаг. Тэдний зөрчлийн гол шалтгаан нь МАН-ын даргын суудал, түүнээс ил болох шахсан зүйл нь нүүрсний хулгайн хэрэг байсан даа. Уг хулгайг л илрүүлэх гэж Б.Энхбаярыг эргэн ХЗДХ-ын сайдаар томилсон хэмээж байв. 

Өөрөөр бол эрх баригчид юмс хүссэнээр нь явахгүй тохиолдолд бие биеийнхээ хэргийг ухаж, ил гаргана гэж олон нийтэд дохиж, зангадаг хэр нь хоорондоо зохицсоны дараа тэр их тэмцэх хүсэл нь огторгуй руу одчихдог талтай. 

🤔 Шүүх хэзээ биеэ даах вэ? 

Гэвч том зургаараа улс төрчид, эрх баригчдын үйл ажиллагааг шүүж, дэнслэх ёстой шүүх институтийн бие даасан байдал, хүч гэх зүйлгүй болж байна. Гэтэл уг институт чинь засаглалын тулганы 3 чулууны нэг гээд байгаа. 

Эцэст нь… Сүүлийн 10 жилд манай улсын шүүх институт хүчээ хэр алдаж буйг Хууль дээдлэх ёсны индексэд 20 байр ухарч, өнгөрсөн онд 143 орноос 67-рт жагсах болсноос дүгнэнэ биз ээ. Нөгөө талд хөрсөн дээр хүний эрх, өмчийн эрхийн асуудал эрх баригчдын зодооныг давж чадахгүй хүлээгдсээр.

• 🪱 Төсвийн зардал дотор паразит бол урсгал зардал. (eagle.mn)

• 🍽️ Доналд Трамп болон Ши Жиньпинтэй зоог барих технологийн томчууд. (CNBC)

• 📺 Азийн наадамд Монголчууд хэзээ, хаана өрсөлдөх вэ? (iKon)

• 🤫 Хуулийн фирмүүд Эпштейний нууцыг хэрхэн хамгаалсан бэ? (Bloomberg)

🇦🇺 Визний хатуу өөрчлөлт

Монголчуудын суралцах, амьдрахад мөрөөдлийн орон гэгддэг Австрали цагаачлал, оюутны визний зохицуулалтаа эрс чангатгахаар боллоо.

🗣️ Хүлээсэн мэдэгдэл

Австралийн Дотоод хэргийн сайд Тони Бөрк визний өөрчлөлтийн талаар анх өнгөрсөн 8-р сарын эхээр танилцуулахаар төлөвлөж байсан ч ЗГ дотроо нэгдсэн байр сууринд хүрээгүй тул шийдвэр 6 долоо хоногоор хойшилжээ. Харин өчигдөр тус улс энэ санхүүгийн жилд хүлээн авах цагаачдын тоог 47.1 мянгаар бууруулж 245 мянгад хүргэх төлөвлөгөөгөө танилцуулж, визний шинэ зохицуулалтаа зарлав.

• 🙅🏻‍♀️ Гэр бүлээ авчрахгүй: Шинэ журмаар оюутны виз мэдүүлэгчдийн дийлэнх нь гэр бүлийн гишүүдээ дагуулан ирэх эрхгүй болох аж. Өнгөрсөн жил гэхэд 337 мянган оюутны визний 45 мянга орчим нь гэр бүлийн гишүүдэд олгогдсон гэнэ.

• 🚫 Визээ өөрчилж болохгүй: Австралид байх хугацаагаа сунгах зорилгоор нэг визний ангиллаас нөгөө рүү шилждэг "Visa hopping" механизмыг хатуу зогсоох гэнэ. Түүнчлэн жуулчны визээр ирсэн иргэд Австрали дотроосоо өөр виз рүү шилжих боломжгүй болгох заалтыг заавал тусгаж, өргөжүүлэх аж.

• 👋🏻 Албадан гаргана: Австралид визгүй, хууль бусаар амьдарч буй 77 мянган иргэнийг эрэн сурвалжлах үйл ажиллагааг Австралийн Хил Хамгаалах Алба (ABF) болон холбогдох байгууллагууд эрчимжүүлж, албадан гаргах ажлыг эрчимжүүлэхээр тусгагджээ.

🔎 Австрали дахь Монголчууд

2025 оны 6-р сарын байдлаар Монголд төрсөн 14.9 мянга орчим иргэн Австралид амьдарч байгаа аж. Мөн Австралийн Боловсролын яамны мэдээлснээр, энэ оны эхний байдлаар 4.4 мянган Монгол оюутан тус улсад суралцаж байна. Тэгэхээр шинэ өөрчлөлт нь Австралид суралцах, ажиллах эсвэл гэр бүлийн гишүүнээ дагуулан амьдрахаар төлөвлөж буй Монгол иргэдэд шууд нөлөөлөхөөр байна. 

Эцэст нь… Энэхүү өөрчлөлтийг хууль батлуулахгүйгээр Засгийн газрын журам, зохицуулалтаар шууд хэрэгжүүлэх аж. Тиймээс Австрали руу зорчих төлөвлөгөөтэй хүмүүсийн хувьд шинэ журмыг сайтар анхаарах шаардлагатай болж байна шүү.

🤔 ҮХХ-ийн шийдвэрээ судалгаанд үндэслэ!

Инвескор Проперти ХХК Улаанбаатар хотын үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээлийн жилийн тайлангаа 4 дэх жилдээ боловсруулан гаргажээ.

• 🔎 Тус тайланд орон сууц, хаус, оффис, худалдаа үйлчилгээний үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээлийн өнөөгийн нөхцөл, үнэ ханшийн өөрчлөлт, эрэлт нийлүүлэлтийн төлөв, хэрэглэгчдийн худалдан авах зан төлөв болон байршлын хөгжлийн чиг хандлагыг нэгтгэн багтаасан байна.

• 🙌🏻 Тиймээс үл хөдлөх хөрөнгө худалдан авах, хөрөнгө оруулах эсвэл шинэ төсөл төлөвлөж буй бол шийдвэрээ бодит мэдээлэлд тулгуурлан гаргахад энэхүү тайлан туслах нь ээ.

Эцэст нь… Дэлгэрэнгүй мэдээллийг 7507-5454 утсаар болон Инвескор Проперти ХХК-ийн сошиал сувгуудаас аваарай. 🔗 

💡 Таавар таацгаая.

… нь Сибирийн Санхүү, эдийн засгийн институтийг онц дүнтэй төгсөж, санхүү эдийн засагч мэргэжил эзэмшжээ. Сургуулиа төгсөөд Улаанбаатарт ирээд хичээлийн эрхлэгчээр ажиллаж байсан бол хожим Сангийн сайдаар ажиллах хугацаандаа банкны Ерөнхий хорооны даргын үүргийг хавсран гүйцэтгэж байв. Тэр хэн бэ? Таасан бол хариултаа эхлээд өөрийн ойр дотнын хүмүүсээр таалгаад үзээрэй. 😛🕵🏻‍♂️

AAUW

🍋 Монгол жендерийн тэгш байдлын үзүүлэлтээр 145 улсаас 70 дугаарт эрэмбэлэгдэж, өмнөх оноос 5 байр ухарлаа. Дэлхийн Эдийн Засгийн Форумын эрхлэн гаргасан “Global Gender Gap Report 2026” тайланд Монгол 0.719 оноо авсан бөгөөд боловсрол, эрүүл мэндийн үзүүлэлтээр дэлхийд тэргүүлсэн бол улс төрийн оролцооны үзүүлэлтээр 106-р байрт эрэмбэлэгдсэн нь хамгийн сул үзүүлэлт болжээ.

🍋 Улсын бүртгэлийн ерөнхий газар болон Богд банк хамтран ажиллана. Хамтын ажиллагааны хүрээнд барьцааны гэрээг бүртгүүлэх болон зээл төлөгдсөний дараа барьцааг бүртгэлээс хасуулах үйлчилгээг цахимаар хийх боломж бүрдүүлэхээр болжээ.

🍋 Сүүлийн 3 жилд эм, эмнэлгийн хэрэгсэлтэй холбогдох зөрчил 2.1 дахин өслөө. Улмаар өнгөрсөн онд 222 зөрчил бүртгэгдээд буй. Харин 9 сарын 15-ны байдлаар 71 зөрчилд бүртгэгдэж, ₮109.8 саяын торгууль ногдуулсан байна. Эм, эмнэлгийн хэрэгслийн нэр төрөл нэмэгдэхийн хэрээр бүртгэлгүй болон жоргүй эм, цаашлаад, үйлдвэрлэх, худалдаалах экспорт, импортын зөрчил зонхилж байгаа аж. 

🍋 Монгол Улс: Хайгуулыг эрчимжүүлж, нүүрсний нөөцийг нэмэгдүүлэх бодлого баримтална. “Уул уурхайн 7 хоног” олон улсын арга хэмжээний үеэр ЗГ нүүрсний салбарыг олборлолтоос боловсруулалт, нэмүү өртөг шингэсэн үйлдвэрлэл рүү шилжүүлж, уурхайд түшиглэсэн дата төв байгуулан уул уурхай, эрчим хүч, технологийг уялдуулах боломжийг судалж байгаагаа зарлав.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд! Машинаа ачуулж байсан хүмүүс байна уу? Бас л гол зурсан мэдрэмж шүү. Хотын дарга маань машин ачилтыг болиулах тухай шийдвэр гарах эсэхийг ЗГ-тай ярьж байна гэжээ. ЗГ-тай ярихаас илүү иргэдээс санал асуулга авдаг баймаар юм даа. 🤷

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

FSC: Төсвийн тогтвортой байдлын зөвлөл 2027 оны төсвийн зарлагын ДНБ-д эзлэх хувьд 37.8%-д хүрсэн нь эдийн засгийн өсөлтийг дэмжих оновчтой түвшнээс 10.8 нэгж хувь, улсын 5 жилийн зорилтоос 7.8 нэгж хувиар өндөр байгааг анхааруулав. 

AI: Монголын болон ОУ-ын мэргэжилтнүүдийн үүсгэн байгуулсан “Хөвсгөл AI” стартап зах зээлд нэвтэрч, дараагийн шатанд Төв Азийн зах зээлд нэвтрэхээр төлөвлөж байгаа гэнэ. 

GOV: Энэ онд 5,000 айл хийн зууханд шилжиж Улаанбаатар хотод байгаа 270 уурын зуухны 8-ыг нь хийн зууханд шилжүүлснээр агаарын бохирдлыг 5.8% бууруулах аж. 

🧑‍🤝‍🧑 EBRD & Монголын 20 жил

Энэ 7 хоногт Европын сэргээн босголт, хөгжлийн банк (EBRD)-ны Монголд үйл ажиллагаа явуулж эхэлсний 20 жилийн ой тохиож байгаа. Энэ хүрээнд өнгөрсөн 20 жилийн түүхийг эргэн харцгаая. 

💵 20 жилд $3.2 тэрбум 

2006 онд Монгол EBRD-н үйл ажиллагаа явуулж буй 39 орны нэг болж байв. Өнгөрсөн хугацаанд тус банк Монголын нийт 172 төсөлд $3.2 тэрбумын санхүүжилтийг олгоод буй. Эдгээр санхүүжилтийн 90% нь хувийн хэвшилд төвлөрдөг. Одоогийн идэвхтэй санхүүжилтийн багцыг задалбал, 43% буюу $570 саяыг томоохон корпорацуудад, 31% буюу $411 саяыг банк, санхүүгийн салбарт, 26% буюу $337 саяыг тогтвортой дэд бүтцийн чиглэлд олгожээ.

• 🍀 Нарийн, ширийн мэдээ: Тэртээ 2006 онд EBRD анхны зээлээ ХасБанк ХК (XAC)-д олгож байсан бол түүний дараа ХААН Банк ХК (KHAN) нэмэгдэж, саяхан тус банканд $170 саяын санхүүжилт олгосноор EBRD-н Монголын банкны салбарт олгосон хамгийн том санхүүжилт болон тэмдэглэгдэн үлдсэн. 

• ☝️ Өнгөрсөн жилийн хувьд ч түүхэн гэж хэлж болохуйц үзүүлэлт нь манай улсын 15 төсөлд $218-$225 саяын санхүүжилт олгож, сүүлийн 10 гаруй жилийн түүхэн өндөр үзүүлэлтүүдийн нэг болсон түүхтэй.

🍰 Санхүүжилтийн төрөл нэмэгдэв

Цаашлаад, тус банк эхний 10 жилд Монголд голчлон зээл, хувь хөрөнгө оруулалт, худалдааны санхүүжилт олгож, санхүүгийн салбар болон уул уурхайд төвлөрч байсан бол өдгөө зээлийн бүтээгдэхүүн нь төрөлжиж, энгийн зээлээс багц санхүүжилт, эрсдэл хуваалцах зээл, худалдааг дэмжих хөтөлбөр, гадаад хөрөнгө татах санхүүжилт олгох болжээ. 

• 📚 Одоогийн байдлаар EBRD Бизнес эрхлэгч эмэгтэйчүүд, Залуу бизнес эрхлэгчид, Ногоон санхүүжилт зэрэг хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлж байгаа.

Эцэст нь… EBRD болон Монголын 20 жилийн хамтын ажиллагааг хураангуйлж дууслаа. Ирэх 3 жилд тус банк медиа, харилцаа холбоо, технологийн гэсэн шинэлэг салбаруудад хөрөнгө оруулах сонирхолтой байгаагаа зарласан. Гэснээс бидний EBRD-тай хамтран жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдэд зориулсан цуврал подкастыг ЭНД дарж үзээрэй. Хэрэг болно. 😉

• 🤑 Швейцарын 26 муж чинээлэг иргэд, компаниудыг татахын тулд татварын бодлогоороо өрсөлдөж байна. (FT)

• 🤖 AI агентууд бусад AI агентын буруу үйлдлийг ховлох боломжтой болов. (TechCrunch)

• 🪖 Буланд шахагдсан Путин дайнаа улам хурцатгахаар төлөвлөж байгаа юу? (TheEconomist)

• 🩸 Уур амьсгалын өөрчлөлт бидний цусанд хэрхэн нөлөөлж байгаа гээч? (Time)

 🤑 OpenAI: $1.5 их наядын бооцоо

Хөрөнгө оруулагчид OpenAI-д $1.2 их наядын үнэлгээгээр хөрөнгө оруулах санал тавьжээ. Энэ дүн аль ч компанийн хувьд асар өндөр дүн. Гэвч ChatGPT-г бүтээгч компани энэ саналд сэтгэл хангалуун бус байгаа гэнэ дээ. 

🗼 Дэлхийн хамгийн үнэтэй хувийн компани

OpenAI үнэлгээгээ дор хаяж $1.5 их наяд байх ёстой гэж үзэж байгаа аж. Хэлэлцээ амжилттай болбол OpenAI-н үнэлгээ өмнөх $730 тэрбумаас бараг 2 дахин өсөж, дэлхийн хамгийн өндөр үнэлгээтэй хувийн компани болно. Гэхдээ эцсийн шийдвэр хараахан гараагүй, төлөвлөгөө өөрчлөгдөж болзошгүй байгаа гэнэ.

• 😲 Пээ: Хөрөнгө оруулалт өгөх гэж байгаа болон авах гэж байгаа талын хооронд $300 тэрбумын үнэлгээний зөрүү байна гэдэг нь Монголын 10 гаруй жилийн ДНБ-тэй дүйх хэмжээний мөнгө. OpenAI болон хөрөнгө оруулагчид зүгээр нэг багахан зөрүүгээр биш, бүхэл бүтэн нэг улсын арван жилийн эдийн засгийн хэмжээгээр маргаж байгаа хэрэг.

🔺 Өндөр үнэлгээний үндэслэл

OpenAI өөрийн шаардлагыг хэд хэдэн бүтээгдэхүүний амжилттай холбон тайлбарлаж байна. Программ бичихэд зориулсан Codex хэрэгсэл, мөн хамгийн сүүлийн үеийн GPT-6 Astra, GPT-5.6 Sol загваруудын хэрэглээ огцом нэмэгдсэн нь үүний гол шалтгаан юм.

• 📈💰 Санхүү ч сайн: Компанийн өнгөрсөн сарын орлогыг жилээр тооцоход $40 тэрбумаас давсан буюу өнгөрсөн оны сүүлчийн үзүүлэлтээс 2 дахин их нэмэгдсэн хэрэг. Өөрөөр хэлбэл, үнэлгээний өсөлт зөвхөн ирээдүйн хүлээлтэд бус, бодит орлогод тулгуурлаж буй.

• 🔥 Мөрөөдлийн орлого: OpenAI өдөрт дунджаар $110 сая орчим, цаг тутамд $4.5 саяын орлого олж байна гэсэн үг.

💲 Хөрөнгийн бирж рүү

Энэхүү санхүүжилт нь OpenAI-н 2027 онд хувьцаагаа олон нийтэд анх удаа санал болгох (IPO) төлөвлөгөөний өмнөх томоохон алхам болно. Хөрөнгө оруулагчид компанийн нэхэж буй үнэлгээг хүлээн зөвшөөрөх эсэх нь зах зээл хиймэл оюуны ирээдүйд хэр итгэж байгааг харуулах чухал хэмжүүр болох юм.

238.6 мянган төгсөгч
2025/2026 оны хичээлийн жилд бүх төрлийн боловсролын сургалтын байгууллагыг 238.6 мянган суралцагч төгсжээ.
79.5% нь ЕБС
Үүний 79.5% буюу 189.6 мянгыг ЕБС-ийн суралцагчид. 
28.4 мянган оюутан 
Цаашлаад, тус хугацаанд их дээд сургууль, коллежид 28.4 мянган оюутан суралцаж төгсжээ. 

Tenor

🍋 Өмнөд Солонгос намрын аялал жуулчлалыг дэмжих хөнгөлөлтийн хөтөлбөр эхлүүллээ. Хөтөлбөр 10-11-р сард хэрэгжих бөгөөд энэ хүрээнд 80,000 буудлын хөнгөлөлтийн эрх тарааж, байрлах зардалд ₩70,000 хүртэл, автомашинаар зорчигчдод ₩30,000, залуу аялагчдад аяллын зардлын ₩140,000 хүртэлх буцаан олголт олгох аж. 

🍋 Фентанил тариа тасарсан юм уу, үгүй юм уу? Өчигдөр улс даяар хагалгааны үед унтуулга хийхэд ашигладаг фентанил тариа тасарсан гэх шуугиан эрчимжиж, нэг талаас Улсын I Төв Эмнэлэг тасарч өчигдрөөс төлөвлөгөөт хагалгааг зогсоож байгаа гэсэн бол нөгөө талаас Эм, эмнэлгийн хэрэгслийн хяналт, зохицуулалтын газар тасраагүй нөөцийн хуваарилалт хийж байгаа хэмээв. 

🍋 Женсен Хуанг: AI-н аюулгүй байдлыг төрийн шинэ зохицуулалтаар биш компаниуд өөрсдөө инженерчлэл болон зах зээлийн хариуцах ёстой. Тэрбээр өчигдөр болсон Salesforce-н Dreamforce арга хэмжээний үеэр өөрийн байр сууриа илэрхийлсэн бөгөөд түүний үзэж байгаагаар AI бол хүний бүтээсэн техник болон программ хангамж учраас аюулгүй байдлыг хууль эрх зүйн бус инженерийн асуудал гэж үзэж байгаа аж.

🍋 Нийслэл энэ онд 19 арга хэмжээ зохион байгуулж, бизнес эрхлэгчид ₮13 тэрбумын орлого олов. Эдгээр арга хэмжээнд нийт 815 ЖДҮ эрхлэгч оролцож, 300 мянга гаруй хүн үзэж, сонирхсон байна. Орлогын хувьд өнгөрсөн оноос 27% өссөн бөгөөд хот жилийн эцэст 630 мянган жуулчин хүлээн авах тооцоолол гаргаад буй.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Morning! Өнөөдөр Налайх дүүргийн Тайж Хайрханы бэлд MiningWeek & MinePro 2026 арга хэмжээ эхэлж байна. 4 өдөр үргэлжлэх тус арга хэмжээнд уул уурхайн салбарт оролцогч бүхий л талууд цуглаж төрөл бүрийн асуудлыг хөндөж хэлэлцэнэ шүү. Оролцохыг хүсвэл дэлгэрэнгүй мэдээллийг ЭНД дарж аваарай. 🍋

UB: Өвөлжилтийн бэлтгэлийн хүрээнд Улаанбаатар хот 573 төсөл, арга хэмжээ хэрэгжүүлж байна.

MNG: Өчигдөр УИХ-ын намрын ээлжит чуулган эхэлсэн боловч Ардчилсан намын бүлэг 3 өдрийн завсарлага авлаа. 

MNG: ЗГ-ын Өмнөд Солонгосын Эксим банкны зээлээр барьж буй Солонго 1, 2 орон сууцны төслийн 1 м.кв үнэ ₮4.4 саяар борлуулах төлөвтэй байна.  

🤔 Монголын гадаад паспорт хэр хүчтэй вэ? 

Та мэдэх үү, монголчууд дэлхийн 199 орны ⅓ хүрэхгүй орнуудад чөлөөтэй буюу визгүй аль эсвэл хөнгөрүүлсэн нөхцөлөөр нэвтрэх боломжтой гэдгийг? Энэ удаад дэлхийн 199 орны гадаад паспортын чансааг тодорхойлдог Henley Passport Index гарсан байна. Танилцъя.  

✔️ Харлахгүй гэдгээ батал, нотол! 

Манай гадаад паспорт чансаагаараа дэлхийн 199 орноос 74-р байранд жагсдаг. Гол асуудал нь энэ үзүүлэлт хаа байсан 2006 оны үетэй ойролцоо буюу бид ердөө 64 орон руу л визгүй болон хөнгөрүүлсэн нөхцөлөөр зорчих боломжтой байгаа юм. Харин үлдсэн 162 орон руу аялахын тулд тэндээ харлаад үлдчихгүй гэдгээ батлах шаардлагатай. 

🫸 Гол чиглэлүүд хаалттай

Визгүй болон хөнгөрүүлэх нөхцөлөөр нэвтрэх 64 улсыг чамлаж болохгүй ч эдгээр орнуудын дийлэнх нь Африк, Латин Америк, Номхон далайн арлын орнууд. Гэтэл нөгөө талд монголчуудын хамгийн их зорчдог Өмнөд Солонгос, Япон, Америк, Шенгенийн орнуудад одоог болтол монголчууд виз мэдүүлэх шаардлагатай хэвээр. 

• 💪 Гадаад паспортын хүч: Ерөнхийдөө улс орны гадаад паспорт хүчтэй байна гэдэг тухайн улсыг бусад орнууд итгэж болохуйц баталгаатай улс гэж үзэж буйн илэрхийлэл. Виз шаарддаг гол шалтгаан нь ч тухайн орны иргэн хугацаа хэтрүүлэн үлдэх, хууль бусаар цагаачлах гэхчлэн бусад эрсдэлээс болгоомжилж буй хэрэг. 

• 🧭 Бодит үр дүн: Угтаа сүүлийн 3 жилд монголын гадаад харилцаа өргөжиж байгаа ч гол чиглэл бүхий орнуудтай бодит итгэлцэл үүсгэж чадахгүй л байна. 

🍀 Сингапур лугаа хөгжье гэвэл… 

Хэрэв та мэдэх бол дэлхийн хамгийн хүчтэй паспорт бол Сингапурынх. 2026 оны байдлаар тус улсын иргэд нийт 227 чиглэлийн 192-т нь визгүй зорчих боломжтой гэдгээрээ 3 жил дараалан дэлхийн хамгийн хүчтэй паспортоор тодорсон. Үүний гол шалтгаан нь иргэдийн орлого буюу эдийн засгийн бодит өсөлт. Тус улс 2006 онд ердөө 8 оронд л визгүй зорчих боломжтой байсан буюу тухайн үед 1 иргэнд ногдох ДНБ $33,000 байв. Харин 2019 онд $65,600 болж тэргүүлж эхэлсэн. 

• 🧮 Харин Монголд: 2006 онд 1 хүнд ногдох ДНБ $1,300 байсан бол 2019 онд $4,400 болж өссөн. Цаашлаад, өнгөрсөн онд уг өсөлт үргэлжилж $7,100 болоод буй.

Эцэст нь… Улс орнууд гадаад харилцаагаа өргөжүүлж, дор хаяхад иргэдийнхээ бусад улсад зорчих боломжийг тэлсээр. Үүний томоохон жишээ бол Казакстан. Тэдний гадаад паспортын хүч дэлхийд 57-рт эрэмбэлэгдэх болсон. Ердөө 2 жилийн дотор 13 байраар ахиад байгаа нь энэ шүү. 

• 🔎 Монгол компаниуд AI-г хэрхэн ашигладаг вэ? (business.mn)

• 🎯 AI компаниудын шинэ зэвсэг бол инфлүнсэрүүд. (ramp)

• 🔮 Бидний ирээдүйг дата хэрхэн таамагладаг вэ? (InsightsPodcast)

• 🏅 Эмми 2026: Телевизийн салбарын оны шилдгүүд тодорлоо. (NPR)

🏃 Цалин алхаж, мах гүйж байна

2024 оны эхээр дундаж цалинтай ажилтан сарын цалингаараа 100 кг үхрийн мах авч чаддаг байсан гэж төсөөлье. Өнөөдөр тэр хэмжээ 68 кг болж багассан. Шалтгаан нь энгийн: мах цалингаас хурдан өсөж байна.

💔 2 жилийн зөрүү

2024 оны I улирлаас хойш үхрийн цул махны үнэ кг тутамдаа 94.6% буюу бараг 2 дахин өссөн. Мөн хугацаанд дундаж цалин 32.5% өсөж ₮3 сая, голч цалин 45.7% өсөж ₮2.6 сая болжээ. Өөрөөр хэлбэл махны үнэ дундаж цалингаас бараг 3 дахин хурдан нэмэгдсэн хэрэг.

🪫 Хагас жилийн үсрэлт

Зөрүү жигд тэлээгүй. 2025 оны эцэст махны үнийн өсөлт цалингийнхтай бараг зэрэгцэж байлаа. Гэтэл 2026 оны эхний хагаст үнэ дахин 54% өсөж, цалин ердөө 6% нэмэгдсэн. 

• 📌 Бодит цалин буурав: Нэмээд өнгөрсөн улиралд нэрлэсэн цалин ₮3 сая болж, өмнөх улирлаас 3.1% өссөн ч хэрэглээний үнийн индекс 5% нэмэгдсэнээр бодит цалингийн индекс 1.8% буурсан гэсэн үг. Татвар, шимтгэлийн дараа ажилтны гарт ₮2.4 сая л үлдэж буй.

🤕 Хэнд хамгийн хүнд тусч байна вэ?

Голч цалин дунджаас хурдан өссөн нь дунд түвшний цалин нэмэгдэж, ялгаа багасаж буйг илтгэнэ. Гэвч нийт ажиллагчдын 12.3% нь ₮792 мянга хүртэлх цалинтай хэвээр. Орлогынхоо илүү их хувийг хүнсэнд зарцуулдаг эдгээр өрхөд махны үнэ хамгийн хүчтэй тусна. Зочид буудал, нийтийн хоолны салбарын дундаж цалин ₮2 сая, уул уурхайнх ₮5.4 сая байгаа нь нэг кг махны үнийн өсөлтийн цохилт хүн бүрд өөрөөр тусаж буйг сануулна. 

Эцэст нь… Цалин нэмэгдэж байгаа нь үнэн ч хүнс, барааны үнэ цалинг гүйцэж түрүүлээд хурдтай давхиж буй нь гунигт үнэн.

Bloomberg

🍋 Ирэх саруудад Apple (AAPL) AI болон шинэ бүтээгдэхүүний томоохон шинэчлэлүүдээ танилцуулна. Тэд энэ оны сүүлээс 2027 оны эхний хагаст 20 орчим шинэ бүтээгдэхүүн гаргахаар бэлдэж байгаа аж. Үүнд Siri AI-тай HomePod mini, Apple TV, ухаалаг гэрийн дэлгэц, OLED iPad mini зэрэг нь бүтээгдэхүүнээс гадна шинэ MacBook, iPad болон iPhone 18 цувралын шинэчлэлүүд багтжээ. Цаашлаад, ирэх жил A20 Pro чиптэй iPhone Air 2, A20 чиптэй iPhone 18 зэрэг шинэ загваруудаа гаргахаар төлөвлөсөн гэнэ.

🍋 Энержи Ресурс ХХК-ийн Монголын эдийн засагт оруулсан нэмүү өртөг 2009-2025 онд 67 дахин өсөж, ДНБ-д эзлэх жин нь 0.2%-иас 1%-д хүрчээ. MMCG-н судалгаагаар, компанийн эдийн засгийн үржүүлэгчийн нөлөө 2.1 байгаа нь ₮1 тэрбумын үйлдвэрлэл ханган нийлүүлэгчид болон орон нутгийн бизнест ₮2.1 тэрбумын нэмэлт үйлдвэрлэл бий болгож байгааг харуулжээ. Мөн нэг ажлын байр тутамд 4 ажлын байр нэмэгдэж, нийт 11.6 мянган ажлын байр бий болгосон байна.

🍋 Япон батлан хамгаалахын зардлаа ДНБ-ий 3.5%-д хүргэхээр судалж эхэллээ. Энэ нь Америкаас холбоотнуудаа цэргийн хүчин чадлаа нэмэгдүүлэхийг шаардсантай холбоотой бөгөөд өмнө нь 1% орчим байсан тус үзүүлэлтийг Япон хэдийн 2% хүртэл өсгөөд байв. Энэхүү мэдээллийн дараа хөрөнгө оруулагчид тус улсын өрийн дарамт нэмэгдэнэ гэж үзсэнээр Японы бондын үнэ буурч, иений ханш ам.долларын эсрэг 0.3% суларч ¥154.8-д хүрчээ.

🍋 Монголбанк болон Сангийн яам ипотекийн зээлийн шинэ багц гаргана. Тус хөтөлбөрийн хүрээнд эхний 3 жилд 6%, дараагийн 7 жилд 12%-ийн хүүтэй зээл олгох аж. Хөтөлбөр нь шинэ барилга санхүүжүүлэх бус, ашиглалтад орсон болон орох гэж буй 22 мянга орчим орон сууцны эрэлтийг дэмжихэд чиглэх бөгөөд ирэх онд 16 мянган өрхийг хамруулахаар төлөвлөжээ. Мөн төрийн албан хаагч, эмч, багш зэрэг зорилтот бүлгийг түлхүү хамруулах гэнэ.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй 
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд ээ! Ерөнхий сайдын хамаарал бүхий сургууль төрөөс хувьсах зардал авах гэж байсан эсэх тал дээр талцаад хэдэн өдөр өнгөрлөө. Гэтэл салбарын сайд нь гарч ирээд мянган файлаас ганцхан файлыг сугалж авч, төрийн хуйвалдаан хийлээ гэж загнав. Уг нь төрийн мөнгийг завшсан эсэхийг л мэдэх нь л чухал байна даа. 🫠

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

MNG: Ховд аймагт барьж буй Эрдэнэбүрэнгийн УЦС-ын бүтээн байгуулалт 40%-тай явагдаж байна. 

AI: Anthropic-н CEO Дарио Амодей, Сэм Алтман, Илон Маск нар AI-н хөгжлийн хурдыг бага зэрэг сааруулах хэрэгтэй хэмээн уриалсны дараа SoftBank (9987.T) 10%, SK Hynix (000660.SK) 6.4%, Intel (INTC) 6%, Nvidia (NVDA) 3% гэхчлэн AI-н хөгжлөөс хамгийн их ашиг хүртэж буй компаниудын хувьцааны үнэ уналаа.  

OTT: SKYmedia дараагийн үеийн OTT үйлчилгээгээ хөгжүүлэхээр Бельгид төвтэй ZEGi компанитай 10 жилийн хугацаатай хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулжээ.

IT: Энэ оны эцэс гэхэд мэдээллийн технологийн салбарын нийт татварын орлого ₮110 тэрбумд хүрэх төлөвтэй байна.

🔎 Монголын ТВ, энтертайнмент салбар: Өмнө ба одоо

Эртээ урьдын цагт бус, ердөө 10 жилийн өмнө бид орой бүр зурагтынхаа өмнө цуглаж, дуртай ТВ хөтөлбөрийнхөө цагийг тэсэн ядан хүлээж үздэг байв. Үүний дараа IPTV, OTT-тэй танилцаж, орон зай, цаг хугацаанаас хамаарахгүйгээр хүссэн контентуудаа үзэх шиг амархан юмгүй болсон. Харин дараагийн хувьсал нь юу байх вэ? 

🛜 Бараг л бүхэлдээ холбогдсон 

1990 онд 100 өрх тутмын 41 нь л ТВ-тэй байсан гэвэл итгэх үү? Үүнээс 34 жилийн дараа нийт өрхийн 97.3% нь ТВ-тэй болов. Тухайн үед монголчуудын үзэж харах мэдээ, мэдээлэл, энтертайнмент зүйлс төрийн өмчит MNB-с эхлээд хэдхэн сувгаар хязгаарлагддаг байсан бол өдгөө бид дотоодын 139 ТВ суваг, IPTV-н тусламжтайгаар гадаад сувгуудыг үздэг болж. 

• 🔖 Гэвч ТВ, энтертайнмент салбар нийт хүн амын 83% буюу 2.9 сая хүн интернэтэд холбогдсоноор ТВ суваг, IPTV-с хальж, нэг талаасаа маш шинэчлэл, том сорилттой тулаад буй.

🙄 Цаг бага, сонголт олон

Интернэт болон гар утасны хэрэглээ жил жилээр эрчимтэй нэмэгдэж, оргилдоо хүрснээр хүмүүсийн 1 платформд зарцуулах хугацаа хуваагдаж, 1 контентод зарцуулах хугацаа ч богиноссоор. Үүнийг дагаад олон ангит драма хүртэл богино болсон тухай бичиж л байлаа. 

• 🍿 Дотоодын медиа, энтертайнмент салбарт тэргүүлэгч Юнивишн ХХК-ийн хувьд анх 2011 онд IPTV, интернэт, суурин утасны 3-ласан үйлчилгээ, дараа нь 2016 онд OTT-г Монголд нэвтрүүлж байхдаа гадаад контентоор өөрсдийн ялгарлыг бий болгоход анхаарч байсан бол одоо илүү өөрсдийн оригинал контент үйлдвэрлэлд анхаарал хандуулж байгаа аж. 

• 🤔Юнител группийн Медиа бизнес хариуцсан дэд захирал Г.Барсын ярилцлагаас сонсох нь ээ, сонголт олширч буй энэ үед хүмүүсийн цензур ч өсөж байгаа тул хэр олон контенттой байх бус тэрхүү контент хэрэглэгчийн сонирхолд нийцэж байгаа эсэх нь дараагийн өсөлтийг бий болгоно хэмээсэн байдаг.

Гэснээс, Юнивишн хэрэглэгчдийн 70% нь дотоодын кино, контентыг илүүтэй таашааж үздэг гэнэ ээ. Угаас дэлхий даяар хүмүүсийн үзэж харж буй, уншиж буй зүйлс нь масс гэхээсээ илүү зөвхөн өөрийн сонирхолд тулгуурлах хандлагатай болж байна гэх тайлан, судалгаа гараад л байгаа. Өөрөөр бол хүмүүсийн цензур улам л өндөр болж байна гэсэн үг. Контент ч яах вэ гэхэд, кино үйлдвэрлэгчид маань анхаарахгүй бол ч… 

• 💔 Инфляц 12%-д хүрэхэд төсөв, мөнгөний бодлого хоёр салсан хосууд шиг болов. (gogo)

• 🃏 Pokemon-н энгийн нэг тоглоомоос хөрөнгө оруулалтын хэрэгсэл болсон түүх. (FT)

• 🏀 2026 оны Азийн наадамд өрсөлдөх эмэгтэй шигшээ багийн бүрэлдэхүүн. (hoopzone)

• 🖼️ Луврын музейн €1 тэрбумын сэргээн засварыг Азийн баячууд санхүүжүүлэх үү? (SCMP)

👔 Z үе ба оффисын шинэ хэл

Өнөөдрийн ертөнцөд нэг оффист сууж байгаа хүмүүс хоорондоо ойлголцохгүй байна гэдэг нь хэлний мэдлэгийн асуудал биш болжээ. Нэг өгүүлбэрийг өөр өөр үеийнхэн өөр өөрөөр тайлбарлаж байгаа нь ажлын харилцааны шинэ сорилт болж байна гэнэ дээ.

📎📍 “За” гэдэг үг хүртэл өөр утгатай

Sunny Workplace, Censuswide-тай хамтран Америкийн 2,004 ажилтны дунд судалгаа хийхэд Z үеийн 80% нь үе хоорондын хэлний ялгааг ажлын байрны сорилт гэж үзсэн бол бүүмер буюу ахмад үеийнхний дунд энэ үзүүлэлт 30% байж. Ахмадуудын 76% нь “delulu” гэх мэтийн үгийн мэддэггүй бол Z үеийн ердөө 22% нь янз бүрийн корпорацын хэллэгийг бүрэн ойлгодог гэж хариулсан гэнэ.

• 🗣️🙊 Асуудал нь үгэндээ биш: Z үеийн хувьд мессеж нь илүү хурдан, шууд харилцаа байдаг бол ахмад ажилтанд имэйл нь албан ёсны, тодорхой бүтэцтэй харилцаа чухал хэвээр байна. Залуу ажилтнууд өмнөх үеийнх шиг имэйлийн соёлыг ажлын байран дээр суралцаж амжаагүй байгаа хэрэг. 

🤔 Зөрүү нь үнэндээ хандлагынх

Deloitte-н 44 орны Z болон миллениал үеийн оролцогчтой судалгаагаар залуу үеийнхэнд карьерын өсөлтөөс гадна харилцаа, эмпати, манлайлал зэрэг зөөлөн ур чадварууд хамгийн чухал аж. Мөн Z үеийнхний ердөө 6% нь карьерынхаа гол зорилгыг удирдлагын түвшинд хүрэх гэж тодорхойлсон байна.

Өөрөөр хэлбэл залуу ажилтнууд “яагаад ингэх ёстой юм?” гэж асуух нь хүндэтгэлгүй байсных биш, ажлын утга, зорилгыг илүүд үзэж, ойлгохыг хүсдэгтэй холбоотой байх нь.

📌 Шийдэл нь нэг үеийг нөгөөдөө орчуулах биш

Испанийн төрийн их сургуулийн 1,751 багшийн судалгаагаар насны хэвшмэл ойлголт үе хоорондын харилцаанд нөлөөлдөг ч өөр үеийн хамт олонтой ажиллахыг эергээр үнэлэх хандлага илүү өндөр байсан аж. Асуудлыг залуус ажиллах дургүй эсвэл ахмад үе хоцрогдсон гэж тайлбарлах нь амархан боловч хамгийн буруу дүгнэлт байж мэднэ. Хүмүүс өөр өөрөөр харилцдаг ч сайн харилцааны үндэс нь нас биш, ойлгомжтой байдал, харилцан хүндлэл, нийтлэг зорилго л болж хувирч байна даа.

📲📶 Дараа төлбөрт багцаа ӨӨРӨӨ БҮТЭЭ 

Hey! Юнител групп дараа төлбөрт хэрэглэгчдэдээ цоо шинэ намрын урамшууллаа зарлаад байна. 👀📢

Урамшууллын хүрээнд Unitel апп-аар дараа төлбөрт багцаа өөртөө тохируулан бүтээгээд 3 сарын турш суурь хураамжаа 50% хөнгөлүүлж, мөн 6 сарын турш сар бүр 5GB дата бэлгэнд аваарай. Санал болгох багцын давуу талууд гэвэл, 

• ➕ Plus багц: Өдөр тутмын хэрэглээнд зориулсан 8GB-24GB дата сонголттой. Бүх сүлжээнд ярих эрхээс гадна Юнителийн сүлжээнд хязгааргүй ярих боломжтой.

• 🛜 Priority багц: Өндөр дата хэрэглээтэй хэрэглэгчдэд зориулсан 24GB-64GB дата сонголттой. Сүлжээний ачаалалтай үед 3 дахин өндөр хурдтай дата ашиглах, лавлах төвөөр хүлээлэггүй үйлчлүүлэх зэрэг нэмэлт давуу талуудыг багтаасан аж.

• 💎 Premium багц: 88GB-200GB дата, олон улсад ашиглах 2GB роуминг дата, 24/7 хувийн тусгай үйлчилгээ зэрэг боломжуудтай. Мөн бүх сүлжээнд хязгааргүй ярих, мессеж бичих эрхийг санал болгож байна.

📆 Урамшуулал үргэлжлэх хугацаа: 10 сарын 15 хүртэл

Жирийн нэг төмсөөр сая $-ын бизнес босгож болдог гэвэл итгэх үү? 🥔💰

Mashed

👀 2015 онд Алекс Крейг гэх 24 настай залуу Potato Parcel нэртэй вэбсайт нээж, $10-$15-аар хүссэн мэндчилгээ, хөгжилтэй үгийг нь жинхэнэ төмс дээр маркераар бичээд шуудангаар илгээдэг хачирхалтай бизнес эхлүүлжээ. Санаа нь тун удалгүй олны анхаарлыг татаж, улмаар бизнесээ хамтран үүсгэн байгуулагч Риад Бекхитэд $42,000-аар зарсан аж. Харин Бекхит “Shark Tank” шоунд оролцож, хөрөнгө оруулалт татсанаар бизнесээ улам өргөжүүлжээ. Өдгөө Potato Parcel 70 мянга гаруй төмс борлуулж, $7 саяын орлого олоод байна.

Giphy

🍋 АН-ын бүлэг Ерөнхий сайдыг огцруулах асуудал оруулж иртэл чуулганы хуралдаанд суухгүй. Өчигдөр АН-ын бүлэг Ерөнхий сайд Н.Учралд итгэл үзүүлэх УИХ-ын тогтоолыг оруулж иртэл нэгдсэн чуулган болон байнгын хорооны хуралдаанд суухгүй байх улс төрийн шийдвэр гаргалаа. Тэдний хувьд Засгийн газар танхимын зарчмаар ажиллаж чадахгүй байгаа, мөн 2026 оны төсвийн тодотгол Үндсэн хууль зөрчсөн гэж АН-ын бүлэг үзэж байна.

🍋 TikTok-н толгой компани ByteDance $29.6 тэрбумын синдикат зээл авлаа. ByteDance нь анх $20 тэрбумын зээл авахаар төлөвлөж байсан ч банкуудын зээл өгөх сонирхол өндөр байсан тул зээлийн хэмжээг нэмэгдүүлжээ. Зээлдүүлэгчээр ICBC (1398.HK), HSBC (HSBC) тэргүүтэй 28 банк оролцсон бөгөөд зээлийн 60%-ийг Хятадын банкууд санхүүжүүлсэн гэнэ. Ингэснээр 3-5 жилийн хугацаатай тус зээл нь энэ онд Азид хийгдсэн ам.долларын хамгийн том хэлцлүүдийн нэг болоод байна.

🍋 Өнөөдрөөс Улаанбаатар хотын 7 дүүргийн хэмжээнд шахмал түлшийг худалдаалж эхэлнэ. Энэ жил нийслэлийн 7 дүүргийн хэмжээнд шахмал түлш борлуулах 500 цэг ажиллуулахаар шийдвэрлэсэн бөгөөд үүнээс 446 нь байнгын ажиллагаатай, 54 нь нөөц цэг байх гэнэ. Ингэхдээ айл өрхүүдэд 300 мянга гаруй тн хагас коксон түлш, 80 мянган тн шахмал түлш, ААН-үүдэд 40 мянган тн савласан мидлинг нийлүүлэхээр төлөвлөжээ.

🍋 Өмнөд Солонгосын ХАА, хүнсний бүтээгдэхүүний экспорт он гарснаас хойш ердөө 253 хоногийн дотор $10 тэрбумыг давж, түүхэн дээд амжилт тогтоолоо. Энэ нь өмнөх оны $10 тэрбумын босгоос 19 хоногоор урагшилсан үзүүлэлт аж. Тус өсөлтийг бэлэн гоймон голлон түүчээлж, ялангуяа Америкийн зах зээлд эрэлт нь огцом нэмэгджээ. Мөн гүзээлзгэнэ, усан үзэм зэрэг жимс болон далайн замгийн экспорт өссөн байна.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Шинэ 7 хоногийн мэнд! Манай уншигчид хадгаламж, хөрөнгө оруулалтаа нэмж байгаа юу? ₮-ийн ханш суларч, үнийн өсөлт өдрөөс өдөрт нэмэгдэж байгаа энэ үед өөрийн хөрөнгөө инфляцаас хамгаалах нь хамгийн чухал шүү. Бид тун удахгүй мөнгөтэй холбоотой шийдвэр гаргалтад туслах платформ танилцуулна. Ойр суугаад хүлээж байна биз ээ. 🤫🍋

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

NSO: Улсын нийт гадаад өр 2026 оны II улирлын байдлаар өмнөх оны мөн үеэс 0.4% өсөж $39.1 тэрбумд хүрчээ. 

BOM: Монголбанк ирэх онд хэрэгжүүлэх мөнгөний бодлогын хүрээнд инфляцыг дунд хугацаанд 5% орчимд тогтворжуулах, ЭЗ-ийн өсөлтийн тогтвортой байдлыг дэмжих, ₮-ийн ханшийг макро эдийн засгийн суурь нөхцөлтэй нийцүүлэн уян хатан тогтоох зарчмыг баримтална.

OTC: Өнгөрсөн 7 хоногт ББЗЗ-д нийт ₮153.5 тэрбумын болон $133 мянгын арилжаал явагдсан байна. Үүнээс $-ын арилжаа 100% хоёрдогч зах зээлд явагдсан аж.

FRC: СЗХ-ны ээлжит хуралдаанаар Шунхлай ХХК-ийн олон нийтэд санал болгон гаргах “Шунхлай-4” бондыг бүртгэхээр шийдвэрлэжээ.

🤕 Улаанбаатарын улиг мөрөөдөл

Хотын дарга “Шинэ үеийн Улаанбаатар” бодлогоо танилцууллаа. Энэ жил 102 жилийн ойгоо зодоглож буй өнөөгийн нийслэлийн Z үеийнхэн ухаан орсон цагаасаа л утаа, түгжрэл хоёртой дассан. Өнгөрсөн 10 жилд амьсгалын замын өвчлөл 2.7 дахин нэмэгдсэн гашуун тоо бидний бодит байдал болсон билээ. Харин шинэ амлалтууд энэ бүгдийг өөрчилж чадах уу?

🚘🚘 Түгжрэлийг бетоноор бус, бүтцээр 

Түгжрэлийн эсрэг 158.8 км шинэ зам, 5 олон түвшний уулзвар, Метро, Трамвай, "Sky Shuttle" зэрэг амлалтууд хөвөрлөө. Мөн сургуулиудын төвлөрлийг сааруулах гэнэ. Дэлхийн банк ба АХБ-ны санхүүжилтээр 84 сургууль барьж, 1-р сургуулийн салбарыг хотын зах руу шилжүүлэх аж.

😤 Агаарын бохирдол: 50.5%-ийн амлалт 

Бохирдол ихтэй гурван бүсийн 73,862 өрхийг хий болон нарны системд шилжүүлж, 273 уурын зуухыг халснаар утааг 50.5% бууруулна гэв. Олон улсын байгууллагаас $400 саяын ногоон санхүүжилт татаж, Багануурт Нүүрс пиролизийн үйлдвэр барина л гэнэ.

• 📌 Дэд бүтэц ба иргэний орон зай: ДЦС-5-ын угсралт 16%, Дамбадаржаагийн станц 70%-ийн гүйцэтгэлтэй яваа. Нөгөө талаас нийт 42 ногоон байгууламж барина гэж байна.

🙂‍↔️ Гоё мөрөөдөл гэхдээ… 

Энэ онд нийслэлийн төсвийг 2 удаа тодотгон нэмж ₮7.8 их наядад хүргэсэн. Энэ бол дөрөвхөн жилийн өмнөхөөс 11 дахин өссөн дүн. Замбараагүй өсөлт гэж үүнийг л хэлнэ. Нэмээд алдагдал, өр, зээл нь ч талийсныг сонсголоор ч хүртэл баталсан. Засаглал  нь ч хүртэл асуудалтай. Энэ нөхцөл байдал олон жил үргэлжилж, солигдсон дарга бүр нь гоё нэртэй бодлого, төсөл танилцуулдаг ч үр дүн алга. 

• 🤒 Эцэстээ та бидний татварын мөнгө л уйлахгүй урсаж байдаг нь харамсалтай. Нийслэлийн төсвийн мөнгөөр тоглосон “Түүхэн” бүтэлгүйтлүүдийг ЭНД дарж хараарай.

• 💥 МАН-ын дотоод тэмцэл 3 дахь Засгийн газрыг унагах уу? (iToim)

• 💍 Oura IPO: Ухаалаг бөгжний эрин үе эхэллээ. (ProfGMedia)

• 🪄 Зарим нэг гишүүн Харвард биш Хогвартсад сурсан байх магадлалтай. (Baabar.mn)

• 📙 Байгууллагуудад зориулсан Gen AI-н гарын авлага. (HBR)

‼️ Дахиад өснө

Шатахууны хомсдол өдөр тутмын амьдралын нэг хэсэг боллоо. Хамгийн сүүлд хэзээ дугаарлахгүйгээр, хямд үнээр шатахуун авснаа санахгүй болж байх шиг байна. Гэтэл цаана чинь цаашид ч үнэ өснө гэнэ ээ. 

🪫 Дунджаас чүд дээр

Улаанбаатарт 1 л дизель түлшний дундаж үнэ жилийн өмнөхөөсөө 40.3% өсөж ₮4.2 мянгыг даваад байгаа. Улсын дундаж бол үүнээс ч өндөр буюу ₮5.5 мянга орчим аж. Дэлхийн бүх улс орнуудын 1 л дизель түлшний дундаж үнийг хамгийн ихээс нь хамгийн бага руу жагсаавал манай үнэ 76-д орно. Дизель түлшийг манайхаас өндөр үнээр хэрэглэж байгаа 75 улс, бага үнээр худалдан авч буй 93 улс байна.

💔 Өсөлт үргэлжилнэ

Шинжээчдийн таамаглаж байгаагаар дизель түлшний үнэ ойрын хугацаанд буурах шинжгүй байна. Шатахууны үнэ ингэж өсөхөд Ойрх Дорнодын болон Орос Украины мөргөлдөөн хүчтэй нөлөөлж байгаа. Америкийн Эрчим хүчний мэдээллийн захиргаанаас (EIA) дэлхийн дизель түлшний үнийн таамаглалыг дахин өсгөж, 2026-2027 он хүртэл өндөр түвшинд хадгалагдана гэж мэдэгдэв. 

• ⚠️ Нөөцийн аюул: Түүнчлэн олон улсын шинжээчдийн сануулж байгаагаар дэлхийн зах зээл дээрх дизелийн үнэ рекорд дээд түвшиндээ хүрч болзошгүй байгаа юм. Учир нь дэлхийн дизелийн нөөц сүүлийн 5 жилийн хамгийн доод түвшиндээ тулаад буй.  

Эцэст нь… Дизель түлш бол зөвхөн автомашин хөдөлгөх шингэн биш, бүх төрлийн ачаа тээвэр, үйлдвэрлэл, эдийн засгийн гол судас билээ. Түүний үнэ өснө гэдэг дэлгүүрийн лангуун дээрх хүнсний бараанаас эхлээд өргөн хэрэглээний бүх бүтээгдэхүүний үнэ өсөхийн дохио юм. Иймд 2027 он хүртэл бид инфляцын болон шатахууны үнийн дарамттай тулгарах бодит эрсдэл нүүрлээд байна.

Энэ оны 8-р сард хуучин орон сууцны 1 метр кв талбайн дундаж үнэ ₮4.8 сая болж, Сүхбаатар дүүрэгт хамгийн өндөр буюу ₮5.8 саяд хүрчээ. Тэгвэл 2022 оноос хойш Улаанбаатарын төвийн 6 дүүрэгт хуучин орон сууцны үнэ хэрхэн өссөнийг харцгаая.

• 🔺 Сүхбаатар: 55.6%

• 🔺 Баянзүрх: 53.9%

• 🔺 Чингэлтэй: 51.2%

• 🔺 Хан-Уул: 49.3%

• 🔺 Баянгол: 48.4%

• 🔺 Сонгинохайрхан: 40.3%

Төвийн 6 дүүргийн хуучин орон сууцны 1 метр кв талбайн дундаж үнэ 2022 оноос хойш 52.7%-иар өсөж, ₮4.8 саяд хүрээд байна. Цаашлаад, өсөлтөөр Сүхбаатар дүүрэг 55.6%-иар тэргүүлсэн бол Сонгинохайрхан 40.3%-иар хамгийн бага өсөлттэй байжээ. 📈🏠

Giphy

🍋 Оюутолгой төслийн Хувь нийлүүлэгчдийн гэрээнд өөрчлөлт орж, 2027 оноос ногдол ашиг хуваарилж эхлэхээр боллоо. Үүний хүрээнд Монголын талын хүртэх өгөөж ирээдүйд ₮13 их наядаар нэмэгдэх хүлээлттэй байна. Мөн менежментийн зардлыг бууруулж, давхардлыг арилгаснаар ₮8 их наяд, хувь нийлүүлэгчдийн зээлийн хүүг бууруулснаар ₮22 их наяд, нийт ₮30 их наядын зардлыг хэмнэхээр тооцоолжээ.

🍋 Энэ оны 8-р сард мөнгөний нийлүүлэлт (M2) өмнөх оны мөн үеэс 24.7% өсөж ₮54.4 их наядад хүрчээ. Үүнд ₮-ийн хадгаламж 24.9%, ₮-ийн харилцах 32.6%, валютын харилцах 48% өссөн нь голлон нөлөөлсөн аж. Сонирхуулахад, нийт зээлийн үлдэгдэл ₮48.7 их наядад хүрсэн нь өмнөх оны мөн үеэс 14.3% өссөн бөгөөд үүний 92.2%-ийг хэвийн зээл, 2.5%-ийг анхаарал хандуулах зээл, 5.2%-ийг чанаргүй зээлийн өрийн үлдэгдэл бүрдүүлжээ.

🍋 Хятад 2030 он гэхэд шинэ суудлын автомашины борлуулалтын 70%-ийг EV болон NEV болгох зорилт тавилаа. Мөн EV-н эзлэх хувийг 40%-д хүргэж, дотоодын томоохон үйлдвэрлэгчдээ дэлхийн ТОП 10-т багтаахаар зорьжээ. Энэ хүрээнд Засгийн газар зах зээлийг цэгцэлж, жижиг стартапуудыг нэгтгэн батерей, чипний үйлдвэрлэлийг дэмжих аж.

🍋 2025-2026 оны хичээлийн жилд ЕБС-ийн 12-р ангийг 48.4 мянган сурагч төгссөн нь өмнөх жилээс 12.5% өслөө. Том зургаар, Бүх түвшний боловсролын сургалтын байгууллагыг 238.6 мянган суралцагч төгссөнөөс хамгийн их буюу 189.6 мянгыг ЕБС-ын сурагчид эзэлжээ. Харин их, дээд сургууль, коллежийг төгссөн оюутны тоо өмнөх оноос 19.4%-иар өсөж 28.4 мянгад хүрсэн байна.

🍋 Өнгөрсөн улиралд Oracle (ORCL)-н орлого өмнөх оны мөн үеэс 30% өсөж $19.4 тэрбумд хүрчээ. Мөн компанийн цэвэр ашиг $4.7 тэрбумд, нэгж хувьцаанд ногдох ашиг (EPS) $1.6-д тус тус хүрсэн аж. Үүнд AI загвар хөгжүүлэх, ажиллуулахад ашигладаг IaaS-н борлуулалт 121%-иар өссөн нь голлон нөлөөлжээ. AI-д зориулсан дата төв, серверийн эрэлт өсөхийн хэрээр Oracle-н үүлэн бизнес огцом тэлсээр байна.

• Даваа: Энэ оны эхний 8 сарын улсын нэгдсэн төсвийн гүйцэтгэл ил болно.

• Мягмар: Хятадын аж үйлдвэрийн салбарын статистик танилцуулагдана. 

• Лхагва: Японы худалдааны тэнцэл 8-р сард хэр ашигтай байв?

• Пүрэв: Олон улсын кантри хөгжмийн өдөр тохионо. 

• Баасан: Үндэсний номын баяр Сүхбаатарын талбайд эхэлнэ.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг