POWERED BY

Өглөөний мэнд! Үндэсний Дээд Лигийн 2025-2026 оны улирлын аваргын цувралд Сэлэнгэ Бодонс баг анхны хожлоо авлаа. Нөгөөтээгүүр, өчигдрийн тоглолтод өмнө Хасын Хүлэгүүд баг хожиход 10 дахь аваргын цомоо өргөхөөр байв. Гэвч тус тоглолтод Сэлэнгэ Бодонс хожсоноор цувралын харьцаа 3:1 болж, цуврал цааш үргэлжлэхээр боллоо. Дараагийн тоглолт 4 сарын 24-нд буюу яг 7 хоногийн дараа болно. Манай лимонууд аль багийг нь дэмжиж байна? 🏀🏆

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

POM: Өчигдөр Ерөнхийлөгчийн өргөн мэдүүлсэн УИХ-ын гишүүнийг эргүүлэн татах тухай хуулийн төслийг УИХ-аар хэлэлцэх эсэх санал хураалт болж, 56.4%-ийн саналтайгаар хэлэлцэхийг дэмжлээ.

CHN: 2026 оны эхний улиралд Хятадын эдийн засаг 5% өсөж, эдийн засагчдын таамаглалаас давж, сүүлийн 1 жил дэх хамгийн өндөр улирлын өсөлтийг үзүүлэв.

TPP: 2026 онд ДЦС-3 нь усаар түгээх нэг гигакалори эрчим хүчийг ₮29,418-өөр үйлдвэрлэдэг ч 9 дахин бага үнээр буюу ₮3,251-өөр борлуулж буйгаас шалтгаалж дулаан түгээлтээс ₮69 тэрбумын алдагдал хүлээхээр тооцоолов.

🔋 Хүчирхэгжих Монгол паспорт 

АН гишүүддээ “Ардчиллын паспорт” олгодог болсон нь нөлөөлсөн үү, эсвэл 2021 оноос хойш Гадаад харилцааны сайдаар нэг хүн тогтвортой ажилласны үр дүн үү, бүү мэд. Ямартай ч Henley & Partners-н гаргадаг дэлхийн паспортын шинэчлэгдсэн чансаанд Монгол 6 байр ахиж, 70-р байрт жагслаа. 

🇲🇳 Өсөлтийн нууц

Тус өсөлтийн гол хөдөлгөгч хүчин зүйл нь томоохон шийдвэрээс илүү урт хугацааны бодлоготой холбоотой. Henley & Partners-н тайланд дурдсанаар, 2026 онд Монголчууд дэлхийн 64 оронд визгүй зорчих боломжтой байгаа нь өмнөх оноос 2-оор буурсан үзүүлэлт ч 10 жилийн өмнөхтэй харьцуулахад 10-аар өссөн дүн аж. 

• 🔦 Товчхондоо: Сүүлийн жилүүдэд зарим оронтой визийн нөхцөлөө зөөлрүүлж, тодорхой чиглэлд визгүй зорчих боломжийг нэмэгдүүлсэн нь тус өсөлтөд нөлөөлжээ. Мөн бусад улс орнуудын онооны хөдөлгөөн ч Монголын байр урагшлахад нөлөө үзүүлсээр байна. 

🌏 Зорих чиглэл 

Монголоос гадаад руу зорчсон иргэд 2026 оны I улиралд өмнөх оны мөн үеэс 7% өсөж 736.4 мянгад хүрчээ. Үүнд Хятад руу зорчсон иргэдийн тоо 13.8%, Япон руу 10.9%, Өмнөд Солонгос руу 8.1% тус тус нэмэгдсэн нь голлон нөлөөлжээ. Харин Орос руу зорчсон иргэдийн тоо 25.1% буюу 18.8 мянгаар буурсан аж. 

• 🧳 Зорчих хүмүүс: Гадагшаа явсан Монголчуудын 64% нь эрэгтэйчүүд бол үлдсэн 36% нь эмэгтэйчүүд байв. Хамгийн ихээр 30-54 насныхан гадаадад зорчсон бөгөөд тус насны бүлгийн 485 мянган хүн нь нийт зорчигчдын 65.9%-ийг бүрдүүлжээ. Цаашлаад, нийт хүмүүсийн ердөө 2.3% нь албан болон бизнесийн томилолтоор гадаад руу зорчсон байна.

Эцэст нь… Энэ сараас эхлэн Америкийн B1/B2 ангиллын визийн шаардлагыг хангаж буй Монгол иргэд $15,000 хүртэлх барьцаа байршуулах шаардлагатай болсон. Өмнө нь голдуу Африкийн орнуудад үйлчилдэг байсан бол энэ журамд шинээр Монгол, Гүрж, Камбож тэргүүтэй улсууд нэмэгджээ. Магадгүй энэ нь Монголчуудын визийн хугацаа хэтрүүлэх, харлах гэх мэт асуудлаас улбаатай байх. Тиймээс визтэй, визгүй хаа газар зорчихдоо тухайн улсын дүрэм, журмыг чандлан сахих хэрэгтэй шүү. 

• 🎙️ Гишүүнийг эгүүлэн татах дээр УИХ-ын гишүүдтэй хийсэн мэтгэлцээн. (LibertyPub)

• 💹 X дээр крипто болон хувьцааны датаг харуулдаг Cashtags фукцтэй боллоо. (TheBlock)

• 🎪 Энэ амралтын өдрүүдийг илүү сонирхолтой болгох 12 эвент. (UBLife)

• 👩🏻‍🏫 Оюутнууд тааруу газар ажиллахын оронд хувийн бизнесээ эхлүүлэх болжээ. (Bloomberg)

🤯 AI таны ажлыг хулгайлах уу?

Энэ он гарснаас хойш технологийн томоохон компанид ажилладаг 80 мянга гаруй хүн ажлын байраа алдаад байна. Шалтгаан нь хиймэл оюун ухаан (AI)-ы үсрэнгүй хөгжилтэй холбоотой.

🎭 Snapchat, META гээд цуврал үргэлжилсээр

2026 оны эхний 4 сар өнгөрөхөд технологи салбар дахь цомхотголын долгион дахин сэргэлээ. Snapchat-н эзэн Snap (SNAP) компани өчигдөр тайлбарлахдаа “AI нь давтагдсан ажлыг бууруулж, ажлын бүтээмж, хурдыг нэмэгдүүлж, илүү жижиг багаар илүү ихийг бүтээх боломжтой болж байна” гэж мэдэгдсэн. Компани AI tool ашиглан Snapchat+, сурталчилгаа, дэд бүтэц зэрэгт том ахиц гаргаж, жилд $500 саяын зардал хэмнэх зорилготой байгаа.

• 👺 Асар том тоо: Энэ бол зөвхөн нэг жишээ. 2026 оны эхний улиралд технологийн салбарт 80,000 гаруй ажилтан ажлаасаа халагдсан бөгөөд үүний ойролцоогоор 50% нь AI эсвэл автоматжуулалттай холбоотой гэж тооцоолж байна.

• 🏄‍♂️ Цуваа үргэлжилсээр: Meta (META), Amazon (AMZN), Atlassian (TEAM), Pinterest (PINS) зэрэг томоохон компаниуд ч мөн адил “AI руу шилжих” нэрийн дор ажилтнуудаа цөөлж байна. Угаас том зургаар өнгөрсөн онд Америкт нийт 1.2 сая гаруй хүн цомхотголд өртсөн нь 2024 оны мөн үеэс 58% өссөн дүн болсон. Үүний 5% нь мөн л AI-тай холбоотой.

🪘 Ирээдүйн төлөв: Айдас уу, боломж уу?

World Economic Forum-н Future of Jobs Report 2025 дагуу бол 2030 он гэхэд 92 сая ажлын байр орлуулагдах боловч 170 сая шинэ ажлын байр үүсэх аж. Тэгэхээр нэмэлтээр нийт +78 сая ажлын байр бий болох нь! LinkedIn-н мэдээллээр AI аль хэдийнээ 1.3 сая шинэ ажлын байр бий болгосон гэнэ.

Эцэст нь… AI-н улмаас зарим ажлын байр устаж, цөөрч байгаа ч шинэ боломжийн үүд хаалга ч нээгдэж байна. “AI таны ажлыг авна” гэхээс илүү “AI-г ашиглаж, мэддэг хүн таны ажлыг авна” гэдэг үг үнэн болж байна даа.

💡 Таавар таацгаая. 

… нь мэргэжлийн кареерынхаа хугацаанд NBA-с нийт $94.3 саяыг олжээ. Тэрээр нийт 11 жилийн турш NBA-н 8 багт хүчин зүтгэсэн бөгөөд хамгийн удаан тоглосон багаасаа $56.9 саяын цалин авч байв. Сонирхуулахад, тус тамирчин нь 2018 онд Samsara Luggage гэх ухаалаг тээш үйлдвэрлэгч стартапд angel хөрөнгө оруулалт хийж, дараагийн жилд нь хувьцаагаа заржээ. Тэр хэн бэ? Хариултыг олсон бол бидэнтэй хуваалцаарай. ✌️

🍋 Өмнөд Солонгос энэ оны эхний улиралд 4.8 сая гадаад жуулчин хүлээн авсан нь өмнөх оны мөн үеэс 23% өссөн дүн болжээ. Тэгээд ч зогсохгүй бүх жилүүдийн I улирлын дээд амжилт болсон байна. Ирсэн жуулчдыг улсаар нь задлан харвал, Хятадын жуулчид 29% өсөж 1.45 сая болж тэргүүлсэн бол араас нь Япон, Тайванийн жуулчид жагсав. Энэ өсөлтөд BTS-н Gwanghwamun-н үнэгүй концерт ихэд нөлөөлсөн гэнэ дээ. 

🍋 Тээвэр хөгжлийн банкны I улирлын ашиг жилийн өмнөхөөсөө 27.6% буурч ₮3.5 тэрбум болсон байна. Учир нь тэдний цэвэр хүүгийн орлого 34.4% буюу ₮4.4 тэрбумаар өсөж ₮12 тэрбумыг давжээ. Цаашлаад, тус банкны төлбөр түргэн гүйцэтгэх чадварын харьцаа үзүүлэлт 45.3%, өөрийн хөрөнгийн зохистой харьцааны үзүүлэлт 18.8% байгаа аж.

🍋 Тайвань $4.14 их наяд ын зах зээлийн үнэлгээтэй болж, Их Британийг ардаа орхилоо. Улмаар дэлхийд 7-рт эрэмбэлэгдэх том хөрөнгийн зах зээл боллоо. AI чипийн асар их эрэлт, ялангуяа TSMC-ийн хүчтэй өсөлтөөр tech компаниудын хувьцаа огцом өссөн нь гол шалтгаан болов. Мөн Ираны дайны хүч буурна гэсэн найдвар ч нөлөөлжээ.

🍋 Багануур ХК (BAN) 2027 онд нүүрс олборлолтоо 5 сая тн-д хүргэнэ. Тэдний хувьд төвийн эрчим хүчний нүүрсний хэрэглээний 52%-ийг дангаараа гүйцэтгэж байгаа бөгөөд 2025 онд ₮1.5 тэрбумын орлоготой ажилласан байна. Мөн тус онд нийт ажилчдынхаа үндсэн цалинг 13%-20% нэмэгдүүлсэн гэнэ.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд! Хүссэн газраасаа олуулаа зэрэг зурж болох Everyone Draw платформыг мэдэх хэр олон хүн байна? Өнгөрсөн сарын байдлаар тус платформ дээр нийт 512 сая орчим зураг зурагдаж, 140 гаруй улсын 466 мянган хэрэглэгч өөрийн бүтээлээ үлдээжээ. Манайхаас ч мөн адил зургаа оруулсан байгаа шүү. Хэрэв сонирхож байвал ЭНД дарж үзээрэй. Мөн лимонууд маань ч бас хүссэнээрээ зургаа нэмээрэй. Гэхдээ эелдэг, хүндэтгэлтэй байж, бусдын бүтээлийг битгий баллаарай. 🤗🎨

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

NSO: Улсын нэгдсэн төсвийн нийт орлого, тусламжийн хэмжээ 2026 оны I улиралд өмнөх оны мөн үеэс 11.9% өсөж ₮7.2 их наядад хүрсэн бол нийт зарлага, эргэж төлөгдөх цэвэр зээлийн хэмжээ 17.9% нэмэгдэж ₮7.7 их наядад хүрснээр тэнцвэржүүлсэн тэнцэл ₮1.4 их наядын алдагдалтай гарчээ.

HIGA: Энэ оны I улиралд эрүүл мэндийн даатгалын сангийн орлого өмнөх оны мөн үеэс 3.2% буурч ₮593.4 тэрбумд, эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний багцын зардал 15.5% багасаж ₮609.6 тэрбумд тус тус хүрэв.

MSE: УУББ-ийн өчигдрийн арилжаагаар Энержи Ресурс ХХК-ийн 2 багц 12,800 тн баяжуулсан коксжих нүүрс ₮6.3 тэрбум, Эрдэнэс Тавантолгой ХК-ийн 3 багц дэгдэмхий бодис дунд коксжих нүүрс $9.3 тэрбум зэргээр арилжаалагдаж нийт ₮48.7 тэрбумын арилжаа явагдлаа. 

😲 Унтааг сэрээж, аргууг зөөллөнө

Шинэ Ерөнхий сайд маань дугуйн засвар, үсчин, оёдол, кофе шоп, фитнес зэрэг өдөр тутмын үйлчилгээний бизнес эрхлэх гэж байгаа бол зөвшөөрөл гэж бүү зов гэлээ. 

• 📌 Тодруулбал, жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдийг дэмжих хүрээнд 146 төрлийн үйл ажиллагааг зөвшөөрлийн шат дамжлагаас чөлөөлсөн аж. Шинэ зохицуулалтын дагуу иргэд www.e-business.mn системээр гар утаснаасаа мэдэгдэл өгч, үйл ажиллагаагаа шууд эхлүүлэх боломжтой болсон гэнэ. Энэ шийдвэр нөхцөл байдлыг өөрчлөх үү?

🫩 Аргуу нөхцөлийг зөөллөх үү?

Монгол Улсад бүртгэлтэй ААН-үүдийн тоо нийт дүнгээрээ тогтвортой өсөж байгаа ч бодитой үйл ажиллагаа явуулдаг компаниудын тоо идэвхгүй, унтаа эсвэл бүртгэлтэй ч зогсонги ААН-үүдээс хамаагүй бага хэвээр байна. Энэ нь бизнесийн орчны хүндрэл, татвар, авлигал, хүнд суртал, зөвшөөрлийн олон шат дамжлага зэрэг шалтгаантай холбоотой. 

• ☯️ Ин янг тоогоор: Уг нь бол үйл ажиллагаа явуулж байгаа ААН-ийн тоо 2022 оны эхнээс 2026 оны эхэн хүртэл 37% өсөж 117,381 болсон буюу жил бүр дунджаар 7-10 мянгаар нэмэгдэж байгаа. Гэхдээ энэ бүх хугацаанд идэвхгүй ААН-үүдийн тоо идэвхтэйгээсээ дунджаар 29.8 мянгаар их байсаар иржээ. 

👼 Илүү бага хүнээр ажиллана

Сонирхолтой нь одоогоор 1-9 хүнтэй компаниудын нийтэд эзлэх хувь 86.9% байгаа юм. Энэ нь 2023 оны мөн үеэс 1.7 нэгж хувиар өссөн үзүүлэлт. Нөгөө талд 50+ хүнтэй компаниудын эзлэх хувь 0.4 нэгж хувиар буурчээ. Энэ нь мэдээж үйл ажиллагааны зардлын өсөлт, санхүүжилтийн хомс байдалтай холбоотой.

💭 Шийдвэрийн нөлөө

ЗГ-ын шийдвэр хөрсөн дээрээ бууж хэрэгжвэл жижиг бизнес эрхлэгчид хялбархан бүртгүүлж, ажлаа эхлүүлэх боломжтой болно. Улмаар ирэх улирлуудад идэвхтэй хуулийн этгээдийн өсөлт 10%-15% хурдсаж, нийт тоо 280-300 мянгад хүрэх боломжтой. Гэхдээ бүртгэл, зөвшөөрөл авах процессыг сайжруулах нь дангаараа хангалтгүй.

• ❤️‍🩹 Юунд анхаарах ёстой вэ? Өмнө нь бизнес эрхлэгчид зээлийн хүүг хамгийн том саад гэж нэрлэдэг байсан бол 2025 оны эцсийн байдлаар үнийн өсөлт, инфляц хамгийн том толгойны өвчин болсон. Үүний араас санхүүжилт, ажиллах хүчин, төрийн тогтвортой байдал гээд олон асуудал байна даа. 

• 📝 Монос Хүнс ХК-ийн 2026 оны хувьцаа эзэмшигчдийн ээлжит хурал амжилттай зохион байгуулагдлаа. (LemonPress)

• 👀 Эмэгтэй улс төрчдийг бодлогоор нь бус гадаад төрхөөр нь олон нийт шүүж байна. (gogo)

• 🇰🇷 Чэжү арал аялал жуулчлалын зах зээлээ тэлэхээр Монголыг онилжээ. (JoongAngDaily)

• 🥃 Яагаад дэлхийн бурбон вискиний 95% нь Кентаки мужид үйлдвэрлэгддэг вэ? (Freakonomics)

💎 Сурталчилгааг хэн базах вэ?

Сүүлийн жилүүдэд дэлхийн зар сурталчилгааны зах зээлд сошиал медиагийн орон зай улам бүр тэлж, Meta (META), Google (GOOG) зэрэг томчууд давамгайлах болсон. Тэгвэл үүнтэй холбоотой нэгэн сонирхолтой судалгааг өнөөдөр толилуулъя.

📈 Тэлэх нь гарцаагүй

Omdia-н тооцооллоор, 2030 он гэхэд дэлхийн зар сурталчилгааны орлого $1.6 их наядад хүрэх төлөвтэй байна. Үүний 94% буюу $1.5 их наядыг онлайн сурталчилгаа бүрдүүлэх аж. Одоогоор онлайн сурталчилгаа түлхүү сошиал медиад төвлөрч, энэ трэнд цаашид ч үргэлжлэхээр байна. Өнгөрсөн онд онлайн зар сурталчилгааны орлого $935 тэрбумд хүрсэн ба 2026 онд 13% өсөхөөр таамаглажээ. 

$META 🆚 $GOOG

Өмнө нь онлайн сурталчилгаагаар $GOOG-г гүйцэх компани байдаггүй байлаа. Харин энэ онд $META анх удаа онлайн сурталчилгааны орлогоор $GOOG-г гүйцэж магадгүй байна. Тухайлбал, $META-н сурталчилгааны орлого 2025 оноос 24% өсөж $243.5 тэрбумд хүрэхээр байгаа бол $GOOG-н орлого 12% нэмэгдэж $239.5 тэрбумд хүрэх төлөвтэй аж. Тус өсөлтөд WhatsApp, Threads дээр сурталчилгаа нэвтэрч, Instagram-н Reels TikTok-той өрсөлдөж эхэлсэн нь хүчтэй нөлөөлөх гэнэ.

• 👑 Платформ дундаа $META: Өнөөдрийн байдлаар сошиал медиагийн сурталчилгааны орлогын 90%-ийг Facebook, Instagram, YouTube, TikTok бүрдүүлж байна. Нарийвчлаад харвал, $META сошиал медиагийн сурталчилгааг базаж, нийт орлогын 70% нь Facebook болон Instagram-д төвлөрөх болсон аж.

• 💫 Шинэ суваг: Өдгөө олон хүний хэрэглээнд нэвтрээд буй ChatGPT дээр сурталчилгаа нэвтрүүлэх эсэх дээр туршилт хийгдэж эхэлжээ. Хэрэв тус туршилт амжилттай болвол онлайн сурталчилгааны зах зээлд AI-д суурилсан шинэ экосистем бүрдэх юм.

Эцэст нь… Өнгөрсөн оны 10-р сарын байдлаар Монголд 2.7 сая хүн сошиал медиа ашиглаж байгаа нь нийт хүн амын ойролцоогоор 76.5%-тай тэнцэж байна. Энэ нь өнөө үед компаниудын хувьд зар сурталчилгаагаа сошиал медиагаар хүргэх нь хамгийн үр дүнтэй сувгуудын нэг болсныг харуулж байна. 🔎

149 сайд
2016 оноос хойш Монголд 7 Засгийн газар солигдоход давхардсан тоогоор нийт 149 сайд томилогджээ. 
20 байр
Дэлхийн банкнаас гаргасан ЗГ-ын үр ашгийн судалгаанд Монгол 2016 оноос 2023 оны хооронд 12 оноо алдаж, 20 байр ухраад байна.
1.4 жил
Өнгөрсөн 7 ЗГ-ууд дунджаар 1.4 жил ажилласан бөгөөд хамгийн тогтвортой нь 2021–2024 он буюу 3.4 жил ажилласан Л.Оюун-Эрдэнийн ЗГ байв.

😋 Triple Catering: Хүслийн амтыг, хүссэн газартаа

Наадам, фестиваль, хурим найрын сар ч дөхөж байна даа. Судлаад л гүйгээд байна уу? Хэрэв тэмдэглэлт өдөр, арга хэмжээн дээрээ найдвартай катеринг үйлчилгээ хайж байгаа бол Triple Catering-г судлаад үзээрэй. 

🎡 Бөөндөнө

Triple Catering тэмдэглэлт өдөр, арга хэмжээний катеринг үйлчилгээ үзүүлэхээс гадна уул уурхайн компаниудад зориулсан тусгай цогц үйлчилгээтэй. 

• Тухайлбал, кемпийн хоол үйлдвэрлэлээс эхлээд, кемпийн өдөр тутмын цэвэрлэгээ, ахуйн үйлчилгээ, явуулын ресторан, зөөврийн асар гэхчлэн кемпийнхээ бүх асуудлыг 1 дор шийдэх боломжтой гэж байгаа. 

• Туршлагын хувьд ч 2018 онд үүсгэн байгуулагдсанаасаа хойш Монгол Улсын 21 аймаг, Улаанбаатар хотын 9 дүүрэгт давтагдсан тоогоор 300,000 гаруй хүнд хүрч үйлчилсэн туршлагатай аж.

Гэснээс яг одоо болж буй “Mongolia Mining 2026” арга хэмжээнд оролцож, Triple Catering-н бүүтээр зочлоод халуун кофегоор дайлуулж, буу халангаа үнийн санал, мэдээлэл авах боломжтой гэсэн шүү. За тэгээд тулсан газар хэрэг болох тул хадгалаад аваарай. 😉

📍 Буянт-Ухаа Спортын ордон
⏰ 4 сарын 15-17

tenor

🍋 Хөдөлмөрийн гэрээгээр ажил эрхэлж буй гадаад иргэдийн тоо жилийн өмнөхөөсөө 18.7% нэмэгдэж 11.8 мянгад хүрэв. Энэ тоог 2 жилийн өмнөхтэй харьцуулбал бүр 3.7 мянгаар нэмэгдсэн байна. Нийт гадаадаас ирж хөдөлмөр эрхлэгчдийн 59.6%-ийг Хятадын иргэд эзэлж байгаа бөгөөд тэдний тоо жилийн өмнөхөөсөө 18.5% өсөж 7 мянгыг давжээ. 

🍋 Шинэ орон сууцны үнэ өмнөх оны мөн үеэс 8.1% өслөө. Улмаар м.кв-н дундаж үнэ нь ₮4.91 саяд хүрсэн бол Сүхбаатар дүүрэгт хамгийн өндөр буюу ₮5.91 сая байна. Харин хуучин орон сууцны үнэ 9.5% өсөж дундаж нь ₮4.71 сая болсон бөгөөд мөн л Сүхбаатар дүүрэгт хамгийн үнэтэй, Сонгинохайрхан дүүрэгт хямд байгаа аж.

🍋 Claude AI-н бүтээгч Anthropic компани венчур капиталистуудаас хөрөнгө оруулалтын санал авснаар $800 тэрбумын үнэлгээд хүрээд байна. Энэ нь хоёрхон сарын өмнөх үнэлгээнээс 2 дахин өссөн үзүүлэлт юм. Компани энэ жил IPO хийхээр байгаа. Хэрэв ийм хэмжээний үнэлгээтэйгээр хөрөнгө оруулалт татах эсвэл IPO хийвэл AI салбарт гал гарахаар байна даа.

🍋 “Эрчим хүч-4” төсөл буюу Мандалговь-Арвайхээр чиглэлийн дэд станцыг өргөтгөх төслийг $78 саяын зээлийн хөрөнгөөр хэрэгжүүлнэ. Үүнд 287 км урттай 220 кВ-ын цахилгаан дамжуулах агаарын шугам болон 1 дэд станцыг шинээр барих, 3-ыг өргөтгөх ажлууд хийгдэх хамрагдах нь. Санхүүжүүлэгч нь Олон улсын сэргээн босголт, хөгжлийн банк бөгөөд зээлийн хугацаа 25 жил гэнэ дээ. 

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд! Өмнөд Солонгос кино урлагийн салбараа дэмжих зорилгоор 2026 онд $44.2 саяыг зарцуулахаа мэдэгдлээ. Ингэхдээ Монгол шиг шууд мөнгө тараах бус зөвхөн дотоодын кинонуудын 4.5 сая ширхэг театрын тасалбарын үнээс ₩6,000-ыг хасах аж. За тэгээд энэ жил ямар кино Солонгост хит болж буйг харах бол ЭНД дараарай. Манай лимонуудын үзсэн кино энэ дунд байна уу? 🎥🍿

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

NSO: Өнгөрсөн сард мөнгөний нийлүүлэлт (M2) өмнөх оны мөн үеэс 21.3% өсөж ₮49.4 их наядад хүрэхэд ₮-ийн хадгаламж 22.1% өссөн нь голлон нөлөөлөв.

MOFA: Энэ онд хөдөө аж ахуйн салбарт улаан буудайн тариалахад ₮130 тэрбум, хүнсний ногоо тариалахад ₮70 тэрбумын хөнгөлөлттэй зээл олгоно.

UR: Улаанбаатар төмөр зам ХНН 2025 оны 9-р сарын 20-ноос 2026 оны 4-р сарын 13-ныг хүртэл нийт 7,860 вагон 367.2 мянган тонн коксожсон хөх нүүрсийг Хятадын Эрээн өртөөнөөс хүлээн авч, тээвэрлэж дуусав. 

😤 Төсөв нь нэмэгдээд ажил нь тэглээд

Таныг ажлаа хийхгүй байсан ч цалинг тань нэмнэ гэж байхгүй биз? Харин ийм тохиолдол Улаанбаатарын автозамын төслүүдэд болоод байна даа. Нийт төслүүдийн 2025 оны тайланд хийсэн аудитын дүгнэлтээр ₮4.5 тэрбумын зөрчил ч илэрчээ.

🥊 Үрээд л байдаг гүйцэтгэл байдаггүй

2025 оны төсвийн төлөвлөгөөгөөр хотын автозам, тээврийн төслүүд нийт ₮182.9 тэрбумын орлого хүлээж байсан ч бодит гүйцэтгэл нь ердөө ₮30.1 тэрбум. Харин зардал 97.1% биелсэн. Төлөвлөсөн ₮30.7 тэрбумаас ₮29.9 тэрбумыг буюу бараг бүрэн зарцуулжээ. Гэхдээ гүйцэтгэл хангалтгүй буюу дунджаар 16%.

• 😴 Унтаж буй ₮16.3 тэрбум: Тайлант хугацаанд төсвийн нийт хөрөнгийн хэмжээ ₮16.3 тэрбум болжээ. Үүнээс ₮16.2 тэрбум нь банкны дансанд хэвтэж байгаа аж. Санхүүгийн хувьд тогтвортой мэт харагдавч, энэ мөнгөөр Улаанбаатарын түгжрэлийг бууруулах ёстой байтал хадгаламж болж хувирсан нь харамсалтай.

• 🫩 Зөрчлийн цаана: Төрийн хэмнэлтийн тухай хууль, Шилэн дансны тухай хууль, зээлийн гэрээний нөхцөл, дотоод хяналтын шаардлагыг зөрчсөн нь ₮4.53 тэрбумаар үнэлэгдэж буй. Материаллаг алдаа ч ₮575.9 саяд хүрсэн гэнэ. Хэмнэлтийн тухай хуулийг зөрчиж байгааг нь сайн санаарай. 

⚠️ Төсөв +17.9%, Гүйцэтгэл 0%

Цаашлаад, Сэлбэ голын баруун эрэг дагуух 2.5 км шинэ автозам болон Нарны замын зүүн өргөтгөх 4 км замын 2 гол төслийн ТЭЗҮ, нарийвчилсан зураг төсөл боловсруулах болон барилгын ажилд хяналт тавих зөвлөх үйлчилгээний гэрээг 2023 онд анх байгуулжээ. Гэтэл 2024, 2025 онуудад гэрээний үнэ удаа дараа нэмэгдсээр 17.9% буюу ₮993 саяар нэмэгдэн нийт ₮4.8 тэрбумд хүрсэн. Үүний 75.6%-ийг зөвлөх компани аль хэдийн авсан аж.

• 📌 Харин бодит байдал ямар байна вэ? Эдгээр 2 замын барилгын ажил эхлээгүй хэвээр. Тендер шалгаруулалт хийгдсэн ч зам тавих, барилга угсрах ажил огт эхлээгүй, зөвхөн зураг төсөл, хяналтын шатанд гацсан байна.

Эцэст нь… Улаанбаатарын иргэд өдөр тутам түгжрэлд гацаж, цаг алдаж, агаар бохирдуулж байхад ийм том төслүүдийн зөвлөх үйлчилгээнд их хэмжээний мөнгө төлсөн ч зам барилга нь жил дараалан хойшлогдож байгааг хүлээн зөвшөөрөх аргагүй л байна даа. 

• 🙊 Өнгөрсөн 10 жилийн хугацаанд Монголын төрд 149 сайд томилогджээ. (Ubn)

• 🆚 Америк болон Хятадын AI моделиуд бараг ялгаагүй ажиллаж эхэллээ. (StanfordHAI)

• 🫗 Татвартай өртэй 12 мянган ААН-үүд сарын дотор өрөө төлж дуусгах боломжгүй. (news.mn)

• 🕵🏻‍♂️ Таны гар утас өөрийг тань үнэхээр чагнадаг уу? (CBSNews)

🎬 Хулгайн кино газар авлаа

Анимэйшний салбарт Ази соёлыг гүн гүнзгий дүрсэлсэн Avatar: The Last Airbender франчайзын бүрэн хэмжээний кино болох Avatar: Aang, The Last Airbender нь энэ оны хамгийн өндөр хүлээлттэй кинонуудын нэг байсан ч өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд киноны хэсгүүд, цаашлаад бүтэн хувилбар хүртэл интернэтээр тарсан гэх мэдээлэл гарчээ.

🤦🏻‍♂️ Санамсаргүй алдаа

2026 оны 10-р сард нээлтээ хийх байсан Avatar: Aang, The Last Airbender-н бичлэг задрахад ямар нэг гадны нөлөө байсангүй. Эх сурвалжийн мэдээллээр, тус киног хийсэн студийн ажилтан санамсаргүйгээр имейл андууран X платформын нэгэн хэрэглэгч рүү бүтэн киног илгээснээс энэ бүхэн үүдэлтэй аж. Эхэндээ тус хэрэглэгч киноны 3 гаруй минутын бичлэгийг нийтэлсэн бөгөөд хүмүүс AI-р бүтээгдсэн байж магадгүй хэмээн сэжиглэж байв. 

• 🥊 Хариу арга хэмжээ: Гэвч X дээрх тус 3 минутын бичлэг 100 мянга like авсны дараа Paramount Skydance (PSKY)-н зохиогчийн эрх эзэмшигчийн хүсэлтийн дагуу устгагджээ. Харамсалтай нь нөхцөл байдал улам хүндэрч одоо X дээр бүрэн хэмжээний хувилбар тавигдсаар байна. 

🕰️ Өөр кейс олон бий

Одоогоор Box Office-г тэргүүлж, дэлхий даяар $628.6 саяыг олоод буй The Super Mario Galaxy Movie-н бичлэг энэ сарын эхээр сошиал медиад цацагдсан. Өмнөх анги болох The Super Mario Bros. Movie-д ч мөн адил зүйл тохиосон ба 2023 онд бүтэн бичлэг нь X дээр тавигдаж, 9 сая гаруй удаа хүмүүс үзжээ.

• Сонирхуулахад, нээлтээ өмнө задарсан Hollywood-н томоохон тохиолдол бол X-Men Origins: Wolverine ба ойролцоогоор $150 саяын өртгөөр бүтээгдсэн тус кино нээлтээсээ нэг сарын өмнө интернэтэд тарж байв. 

Эцэст нь… Сошиал медиагийн цар хүрээ тэлэхийн хэрээр оюуны өмчийн асуудал ч газар авах боллоо. Үүний тод жишээ нь кино уран бүтээл болсныг дээрх мэдээллээс харж болно. Ирээдүйд энэ асуудал дээр ямар нэг шийдэл гарч ирэх нь гарцаагүй биз ээ. 🤞🏻

💻 MacBook Neo Монголд

Өнгөрсөн 3-р сард Apple удаан хугацаанд хүлээлт үүсгэж байсан хамгийн хямд буюу $599-ын MacBook Neo загвараа олон нийтэд танилцуулж байсан бол одоо Apple-н Монгол дахь хэрэглэгчид ITStore-с авах боломжтой боллоо. 

⭐ Your First Mac 

MacBook-н үндсэн хэв маягийг шингээсэн дизайнтай хэр нь өнгөний хувьд урд өмнө нь харагдаж үзэгдэж байгаагүй 4 өвөрмөц өнгөтэй гэдэг нь MacBook Neo-н хамгийн том давуу тал. Мөн iPhone 16 Pro-д ашигласан А18 Pro чипээр тоноглогдсон тул өдөр тутмын энгийн оффис хэрэглээнд тун давгүй. 

Юутай ч ITStore MacBook Neo-н Монгол дахь нээлтээ тохиолдуулан “You First Mac” урамшуулал зарлажээ. MacBook Neo-гоо худалдан аваад Magic mouse, Hub, Laptop Stand бэлгэд авч болох нь ээ. Загвар бүр урьдчилгаагүй лизинг, үнэгүй хүргэлтээр авах боломжтой гэсэн шүү. 

Tenor

🍋 “Атар-4” аяны хүрээнд тариалангийн эргэлтийн зээлийн эх үүсвэрийг ₮55 тэрбумаар нэмэгдүүлж, хөрөнгө оруулалтын зээл олгохоор боллоо. ХХААХҮЯ 7 арилжааны банктай гэрээ байгуулж тариалан эрхлэгчдэд олгох эргэлтийн хөрөнгийн зээлийг ₮130 тэрбумаас ₮185 тэрбум болгож нэмэгдүүлжээ. Мөн төмс, хүнсний ногоо, хүлэмжийн үйлдвэрлэлийг дэмжих ₮15 тэрбумын хөрөнгө оруулалтын зээл олгох аж.

🍋 НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцын талуудын 17 дугаар бага хуралд 10 мянган хүн оролцуулахаар төлөвлөсөн. Тус бага хурлыг зохион байгуулахад зориулан 44 м.кв түр барилга байгууламжийг Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн зүүн талд барьж байгаа бөгөөд оролцогчдыг 85 зочид буудалд хүлээн авахаар төлөвлөж, эхний ээлжид 30 гаруй зочид буудалтай гэрээ байгуулсан гэнэ. 

🍋 Disney (DIS) үйл ажиллагаагаа оновчтой болгох зорилгоор 1,000 орчим ажилтнаа цомхотгож эхэллээ. Гүйцэтгэх захирал Жош Д’Амарогийн санамжид дурдсанаар, энэхүү шийдвэр нь маркетингийн салбаруудыг нэгтгэсэнтэй холбоотой бөгөөд студи, телевиз, ESPN болон технологийн хэлтсүүдийг хамарч байна.

🍋 Талх Чихэр ХК (TCK) өнгөрсөн онд Гүйцэтгэх захиралдаа ₮50.9 саяын цалин урамшуулал олгожээ. Өчигдөр экс Ерөнхийлөгчийн хувь эзэмшдэг 2 ХК үйл ажиллагааны тайлангаа оруулжээ. $TCK-н хувьд ТУЗ-ийн гишүүддээ нийт ₮95 саяын цалин олгосон байна. Х.Баттулга нь $TCK-н 18.94%, Мах Импекс ХК (MMX)-ийн 38.8%-ийг тус тус эзэмшиж буй. 

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд!  Өчигдөр ЗГ-ын шийдвэрийн дагуу нийслэлийн төр, захиргааны байгууллагын ажилтнууд ажлын 4 өдрийн горимд шилжлээ. Ингэснээр төрийн албан хаагчид 4 өдөр биечлэн, 1 өдөр цахимаар ажиллаж, бүтээмжээ нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ түгжрэлийг бууруулах аж. Одоогийн байдлаар дэлхийн 20 гаруй улс ажлын 4 өдөртэй болсон бөгөөд аль улс орнууд ийм нөхцөлөөр ажиллаж буйг мэдэх бол ЭНД дараарай. Ер нь манай лимонууд энэ шийдвэр дээр ямар бодолтой байна? 🤔

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

MED: Хөрөнгө оруулагчдын эрх ашгийг хамгаалах төвөөс зохион байгуулж буй ээлжит салбарын арга хэмжээ болох “Эрчим хүчний салбарын 7 хоног” эхэллээ. 

UBX: Үнэт Секьюритис ҮЦК нь Улаанбаатар Үнэт Цаасны Биржийн Арилжааны гишүүн болжээ.

OTC: Өнгөрсөн 7 хоногт ББЗЗ-д нийт ₮66.2 тэрбумын болон $8.9 саяын арилжаа явагдсан байна. ₮-ийн арилжааны 46.3%-ийг анхдагч зах зээлийн арилжаа бүрдүүлэв.

MPP: Ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслөөр геологийн судалгаа, хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг нээлттэй, ил тод олгох болон зэсийн АМНАТ-ийг дэлхийн жишигт хүргэх гэхчлэн одоо байгаа хуулийн 40%-д өөрчлөлт хийхээр боловсруулжээ. 

🔮 Гишүүдийн хувь заяа хэрхэх вэ?

Энэ Пүрэв гарагт олны хэл ам дагуулсан Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн санаачилсан “УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах тухай” хуулийн төслийн санал хураалт явагдана. Хэрэв энэхүү хуулийн төсөл батлагдвал олон хачирхалтай үйл явдлууд тохиох нигууртай гэж УИХ-ын гишүүд хийгээд олон судлаачид үзжээ.

• 🔦 Огцрох нөхцөл: Хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөд УИХ-ын гишүүн өргөсөн тангаргаасаа няцсан, ээлжит чуулганы хуралдааны 30%-иас дээшид хүрэлцэн ирээгүй, санал хураалтын 30%-иас дээшид биечлэн оролцоогүй, ёс зүйн дүрмийг ноцтой болон удаа дараа зөрчсөн бол эргүүлэн татахаар тусгагджээ.

🚫 Таслагчдын цуваа

УИХ-ын өнгөрсөн хавар намрын 3 чуулганыг таслалтаараа экс Ерөнхийлөгч Х.Баттулга тэргүүлсэн ба тэрээр нийт чуулганы хуралдааны дунджаар 34.7%-д суугаагүй аж. Түүний араас 14.9%-ийн таслалттай Сангийн сайд асан Б.Жавхлан, 14.3%-ийн таслалттай ХББОС-ын сайд асан Ж.Батсуурь нар бичигдээд байна. Ажиглаад үзвэл, ихэвчлэн Засгийн газарт ажилласан гишүүд чуулганыг таслах тохиолдол олон аж.

• 😬 Татагдахад ойр 34: 2025 оны намрын чуулганы 36 хуралдааны ирцээс харахад өөрийн биеэр очиж оролцсон тоогоор Ерөнхийлөгчийн санаачилсан хуульд 34 гишүүн тэнцэхгүй буюу эргүүлэн татагдахаар байна. Эдгээр гишүүдийг Л.Гантөмөр, Х.Баттулга, М.Нарантуяа-Нара нар өнгөлжээ.

🗣️ Намуудын байр суурь 

Өчигдөр УИХ-д суудалтай 2 томоохон нам уг хуулийг эрс шүүмжиллээ. Тухайлбал, АН-аас бүлгийн хуралдаа оролцсон 25 гишүүн бүгд энэ хуулийн төслийг үзэл баримтлалынх нь хувьд дэмжихгүйгээ мэдэгдсэн бол ХҮН-аас УИХ-ын гишүүнийг эргэн татах саналыг зорилгын хувьд дэмжих ч өргөн барьсан хуулийн төслийг дэмжихгүй гэдгээ илэрхийлжээ. Мөн өнгөрсөн 7 хоногт тус хуулийн төсөлд МАН-ын нэр бүхий гишүүд болон хэд хэдэн иргэний нийгмийн байгууллагууд эсрэг байр суурьтайгаа хэлээд амжсан.

Эцэст нь… Ерөнхийлөгчийн санаачилсан гишүүнийг эргүүлэн татах хуулийн төсөл батлагдвал хүмүүсийн ярьдаг парламентын дархлаа ороо бусгаа, засаглалын тогтолцоо шалдар булдар болох эрсдэлтэй байна. Одоо хэдүүлээ энэ Пүрэв гаргийн 10 цагт УИХ-ын гишүүд ямар шийдвэр гаргахыг харах л үлдлээ. 👀

• 🇲🇳 Нэг эмэгтэйд ногдох төрөлтийн тоо 2.6 буюу хөгжингүй орны адилаар буурах болов. (iKon)

• 🥦 Хөгширсөн хойноо ч ногоо сайн идэх нь зөнөхөөс сэргийлдэг. (CNN)

• 🛜 The Mongolz-с шалтгаалж улсын хэмжээнд интернэт сүлжээ гацаж байна. (FreezeTime)

• 🏀 NBA-н 2025-2026 оны улирлын Playoff-н тоглолтууд эхлэхэд бэлэн боллоо. (NBA)

🏭 DeepSeek Өвөр Монголд дата төвтэй…

Хятадын өнөө алдарт AI хөгжүүлэгч DeepSeek анх удаа өөрийн дата төвийн байршлыг нийтэд ил болголоо.

 ⚖️Албаар уу, азаартав уу? 

Тэд саяхан Өвөр Монголд дата төвийн инженер болон хүргэлтийн менежер гэсэн 2 ажлын байр зарласны улмаас дата төв нь Өвөр Монголд байдаг гэх хардлагад өртөөд буй. Ажлын зарын агуулга ч үүнийг бататгах мэт инженерийн орон тоо нь сервер, сүлжээний тоног төхөөрөмжийн засвар үйлчилгээ, оновчлол, зохицуулалтыг хариуцах үүрэгтэй аж.

👀 Юу нь буруу байгаа юм бэ?

Уг асуудал олны анхаарлыг татаж буй гол шалтгаан нь өмнө нь Reuters DeepSeek хамгийн сүүлийн үеийн гэгдэж буй Трампын экспортын хориг тогтоосон Nvidia (NVDA)-н Blackwell line чип байж магадгүй гэх хардлагыг буцаан сэдрүүлээд байгаа. Сүүлийн жилүүдэд Өвөр Монгол ялангуяа Хөх хот болон Улаанцав орчимд Хятадын дата төвүүд эрчимтэй төвлөрөх болсон. 

• 🎡 Тухайлбал, Хөх хотын орчимд хэд хэдэн асар том хүчин чадалтай дата төвүүд ажиллаж байгаа бол Улаанцав орчимд 10 орчим томоохон дата төв бүртгэлтэй байгаа юм. Бодит байдал дээр үүнээс ч их байх магадлалтай.

• 🫢 Цаашлаад, нээлттэй мэдээллүүдээс харахад зөвхөн Улаанцав хотод л гэхэд дата төвийн 17 төсөл хэрэгжүүлэх гэрээ байгуулсан бөгөөд үүнээс дор хаяж дөрөв нь аль хэдийн ашиглалтад оржээ.

👉 Өсөх ирээдүйтэй бүс

Хэдий Хятадын дата төвүүд Бээжин, Шанхай, Шензэнь тэргүүтэй мужуудад төвлөрч байгаа ч Өвөр Монголын хүйтэн, сэрүүн цаг уурын онцлог, нэмээд сэргээгдэх эрчим хүчний эрчимтэй хөгжил, хямд өртөг гэхчлэн Өвөр Монгол Хятадын дата төв болох хангалттай боломжтой гэгдэж байгаа.

Эцэст нь… Өвөр Монголд дэлхийд томд тооцогдох газрын ховор элементийн уурхай байршдаг. Энэ ч утгаараа уул уурхайн автоматжуулалт, сүүлд AI-н туршилт, хэрэглээ эрчимжих хандлага ажиглагдаж буй. Магад бид ирээдүйд уул уурхай болон AI-н хослолыг Өвөр Монголоос харах ч магадлал ихэссээр.

Яагаад Apple (AAPL)-н зар сурталчилгаа дээрх бүх бүтээгдэхүүнүүд өглөөний 9 цаг 41 минутыг заадгийг мэдэх үү?     

Apple

📱 2007 онд Стив Жобс анхны iPhone-г танилцуулахад түүний гартаа барьж байсан туршилтын гар утас 9 цаг 42 минутыг зааж байв. Харин 2010 онд анхны iPad-г танилцуулахад цагийг 9 цаг 41 минут болгожээ. Үүний шалтгаан нь тун энгийн. Apple-н дизайнерууд Стив Жобс тайзнаас бүтээгдэхүүнийг гаргах яг тэр мөчид слайд дахь цаг бодит цагтай таарч байхаар урьдчилан тооцдог байсан аж. Түүнээс хойш 9 цаг 41 минут нь энгийн цаг биш Apple-н түүхэн мөчийг илтгэх брэндийн бэлгэдэл болж үлджээ.

CSEP

🍋 Энэтхэг рүү коксжих нүүрсний дээж туршилтаар тээвэрлэхээр болов. Энэтхэгийн талаас өнгөрсөн оноос эхлэн Монголоос нүүрс авах саналаа хэд хэдэн удаа илэрхийлж байлаа. Энэ удаад газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн төслийг амжилттай хэрэгжүүлэхэд Эрдэнэс Монгол нэгдэл дэмжиж ажиллах тохироогоор тээвэрлэлтээ эхлүүлэх гэж байгаа юм байна.

🍋 Нано Интернэйшнл ХХК Төв Азийн зах зээлд хөл тавилаа. Тодруулбал, компанийн 20 жилийн хамтрагч Японы алдарт Kao корпорац тэдэнд Төв Азийн бүс нутгийг хариуцсан албан ёсны дистрибьютер хийх онцгой эрхийг олгосон байна. Компани экспортын анхны орноороо Узбекистаныг сонгосон бөгөөд эхний захиалгаа амжилттай хүлээн авч, тээвэрлэлтийн шатандаа орсон аж.

🍋 Малайзын SMTrack Berhad (0169.KL) болон Монголд төвтэй зөвлөх үйлчилгээ, хөрөнгө оруулалтын компани Madyna Global хамтарч тусгай зориулалтын компани (SPV) байгууллаа. Гол зорилго нь Улаанбаатар хотод байрлах Z Terra Event Hall-н эзэмшигч Голд мүүн ДТТ-г худалдан авахад чиглэж буй. Тус SPV-н 90%-ийг SMTrack Berhad эзэмших бөгөөд 10%-ийг Madyna Global эзэмших аж. 

🍋 Боловсролын зээлийн сангийн 2025 оны санхүүгийн тайлан, төсвийн гүйцэтгэлд нийт ₮10.6 тэрбумын зөрчил илэрчээ. Аудитын тайланд дурдагдсан хамгийн том зөрчил нь 2025-2026 оны хичээлийн жилд суралцах 258 оюутанд ₮9.3 тэрбумыг гэрээ байгуулахгүйгээр олгосон, 7 суралцагч ₮1.1 тэрбумын зээл авсан ч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, эргэн төлөх хуваарь хийгдээгүй зөрчлүүд байв.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй 
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд! Дэлхий даяар хэрэглэгддэг Amazon Kindle-тэй холбоотой нэг гунигтай мэдээ байна. Amazon-н зүгээс 2012 оноос өмнө гарсан Amazon Kindle төхөөрөмжүүдийг Kindle Store-той холбогдох шинэчлэлийг ирэх 5 сарын 20-ны өдрөөс зогсоохоор болжээ. Ингэснээр тухайн төхөөрөмжүүд шинэ ном худалдан авах, түрээслэх, татаж авах боломжгүй болох юм. За тэгээд Amazon Kindle дээр хамгийн их зарагдсан номын жагсаалтыг харах бол ЭНД дараарай. 📖👓

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

NSO: Эдийн засаг 2026 оны эхний 2 сард 7.6% өслөө. Үүнд уул уурхай, олборлолтын салбарын нэмэгдэл өртөг 32.3% өссөн нь голлон нөлөөлөв.  

WB: Монголд насанд хүрэгчдийн 95% нь нь дэлгүүрт карт эсвэл утсаараа худалдааны төлбөрөөр тооцоо xийдэг. Үүнийг бусад улстай харьцуулахад онцгой өндөр аж.  

OTC: Биржийн бус зах зээл дээл 2021 оноос хойш буюу өнгөрсөн сарын 31-нийг хүртэл 225 үнэт цаас гаргагчийн 464 өрийн хэрэгсэл бүртгэгдсэн байна. 

POL: Төрийн болон орон нутгийн өмчит компаниудын засаглал, ил тод байдлыг сайжруулах, нээлттэй, хараат бус үйл ажиллагаагаар дамжуулан эдийн засгийн үр өгөөжийг нэмэгдүүлэх хуулийн төслийг өргөн мэдүүлэв.

Токенжуулалт зах зээлийг хаах биш, нээх ёстой

Нийгэмд мэргэжилтнүүдийн дуу хоолойг хүргэх зорилготой Lemon Press Opinions-н ээлжит дугаарт тавтай морил. Энэ удаа бид Монгол Дифай ХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Ц.Энхтүвшиний токенжуулалтын тухай нийтлэлийг хүргэж байна. Тухлан сууж уншина уу!

Токенжуулалт бол зөвхөн технологийн давлагаа биш юм. Энэ бол өмчлөл, хөрөнгө оруулалт болон зах зээлийн хүртээмжийг харах өнцгийг үндсээр нь өөрчлөх шинэ боломж. Олон улсын McKinsey судалгааны байгууллагын тооцоолсноор, токенжуулсан хөрөнгийн зах зээл 2030 он гэхэд $2 их наяд, өөдрөг төсөөллөөр $4 их наядад хүрэх төлөвтэй байна. Гэвч токенжуулалтын жинхэнэ үнэ цэн нь зөвхөн статистик үзүүлэлтээр бус, харин зах зээлийн оролцоог хэрхэн тэлж байгаагаар хэмжигдэнэ.

🙏 Тогтвортой, тэсвэртэй байдлыг хадгалах нь

Геополитикийн хүнд нөхцөл байдал үргэлжилж, шатахууны үнээс эхлээд бүхий л барааны үнэ өсөж эхлэв. Манай эдийн засаг эдгээр өдрүүдийг туулж гарах уу, элгээрээ хэвтэх үү гэдэг асуулт байна. 

• 📌 Судалгаа: Өчигдөр Дэлхийн Банкнаас Монголын эдийн засгийн тойм тайлангаа танилцуулсан. Энэ удаагийн тайлан, төсөөлөлд дайны үеийн нөхцөл байдлыг тусгасан нь онцлог. 

🥴🫨 Өсөлтийг дагасан өсөлт

Өнгөрсөн онд Монгол шатахууны хомсдолд дахин нэрвэгдсэн. Одоо нөөц хэвийн байгаа хэдий ч 7 хоногийн Оросын талаас экспортод тавьсан хоригоо өргөтгөх шийдвэр гаргасан. Манай улс руу шатахуун хэвийн нийлүүлэх хэдий ч АИ-92-оос бусад төрлийн шатахууны борлуулалтын үнэ энгийн дизель түлш ₮2,200, Евро-5 дизель түлш ₮1,300, АИ-95 ₮500-өөр тус тус нэмэгдэхээр байгаа. 

• ❤️‍🩹 Хүчтэй мэдрэгдэж эхлэв: Улмаар 3 сарын 30-ны байдлаар шатахууны үнийн өөрчлөлт ердөө 4% байсан бол 7 хоногийн дараа буюу 4 сарын 6-ны байдлаар энэ үзүүлэлт 10% болжээ. Шатахууны үнэ цаашид ч өссөөр байвал инфляц дахин 2 оронтой тоо руу орох нь дамжиггүй. Тэгвэл бодлогын хүү нэмэгдэж, зээлийн хүү ч өсөж, өндөр хүүгийн чөтгөрийн тойрог нахина. 

😪 Бид тэсэж үлдэх үү… 

Дэлхийн Банкны зүгээс дээрх нөхцөл байдал болон нүүрсний үнийн бууралт, биет хэмжээний өсөлтийн хязгаарлагдмал байдлыг харгалзан үзэж Монгол Улсын эдийн засгийн өсөлтийг таамгийг 2026 онд 5%, 2027-28 онд дунджаар 5.5% орчим гэж зарлав. Түүнчлэн,

• ‼️ Анхаар: Хэдийгээр ирэх 2 жилд төсвийн ерөнхий тэнцэл ашигтай гарч, өрийн хэмжээ тогтвортой байх ч нүүрсний үнийн уналт болон импортын өсөлтөөс шалтгаалан урсгал тэнцлийн алдагдал тэлэх, гадаад өрийн эргэн төлөлт нэмэгдэх зэрэг санхүүжилтийн томоохон эрсдэлүүд хүлээгдэж байгааг санууллаа. 

• 🥊 Сануулга: Геополитикийн мөргөлдөөнөөс үүдэлтэй гадаад эрэлтийн сулрал нь экспортын орлогыг бууруулж болзошгүй тул төсвийн сахилга батыг сахиж, мөнгөний бодлогыг хянуур хэрэгжүүлэх замаар эдийн засгийн тэсвэрлэх чадварыг бэхжүүлэх шаардлага тулгарч буй.

Эцэст нь… Нөхцөл байдал хүнд л байна даа. Бодитоор гэвэл сүүлийн үед сошиал медиад хаалгаа барих гэж байгаа үйлчилгээний газруудын пост олшров. Шалтгаан нь мэдээж үнийн өсөлт, татварын дарамт, худалдан авах чадвар муудсанаас ашигт ажиллагаа доголдсоных. Яана даа. Юутай ч Дэлхийн Банкны тоймыг ЭНД дарж бүрэн эхээр нь монгол хэл дээр уншаарай. Бага ч гэсэн ойлголт авах биз ээ. 

• 🛡️ Амьдралын даатгал бол зардал биш хөрөнгө оруулалт. (FRC)

• 🚅 Вьетнамын $67 тэрбумын аварга мега төсөл хэр эрсдэлтэй вэ? (TheB1M)

• ⁉️ Уяачид хүүхдүүдийг цовоо уралдаанч бус ажилчид болгон өөрчилж байна. (FactCheck.mn)

• 💆🏻‍♂️ Геополитикийн эрсдэл Санхүү эрхэлсэн захирлуудын толгойны өвчин болжээ. (McK)

🪩 K-pop: Дараагийн хувьсгал бол AI

Тэртээ 1990-ээд оноос эхэлсэн K-Pop урсгал дэлхийн хөгжмийн ертөнцийг байлдан дагуулаад багагүй хугацаа өнгөрчээ. Харин одоо энэ урсгалд хүний авьяас чадварыг AI болон роботууд орлохоор бэлтгэгдэж эхэллээ. Энэхүү хувьсгалыг эхлүүлэх тэр нэгэн стартап бол Galaxy Corp гэнэ дээ. 

🇰🇷 Стартапын тухайд

Өмнөд Солонгосын Galaxy Corp гэх стартапыг 2019 онд Чой Ён-хо байгуулсан бөгөөд ирэх 2027 онд багтан дотоодын болон Америкийн хөрөнгийн бирж дээр IPO хийхээр зорьж байна. Ингэснээр гадаадын биржид хувьцаагаа бүртгүүлсэн анхны K-pop агентлаг болно. 

• 🧠 Технологийн давуутай: Тэдний хамгийн том давуу тал нь хүний авьяас чадварт баригдахгүй, цаг ямагт дуулах, бүжиглэх чадвартай AI-ууд болон роботууд аж. Бодит амьдрал дээр хэрхэн бүжиглэдгийг нь харах бол ЭНД дараарай.

🦄 Ганц эвэрт

Өнөөг хүртэл компани $150 саяын санхүүжилт татаж, алдарт G-Dragon болон Тайванийн уран бүтээлч Жэй Чоу нарын оролцуулаад нийт 30 орчим хөрөнгө оруулагчтай болжээ. Сонирхуулахад, 2025 оны сүүлээр Galaxy Corp нь ₩100 тэрбумын санхүүжилтийг хөрөнгө оруулагчдаас амжилттай татсан. Ингэснээр компанийн үнэлгээ ₩1 их наяд буюу $679.8 саяын үнэлгээнд хүрч, албан ёсоор unicorn статуст багтсан түүхтэй.

🕺🏻 Супер одын түншлэл

2023 онд G-Dragon 20 жилийн турш хамтарч ажилласан YG Entertainment-с гарч, Galaxy Corp-тай гэрээ байгуулсан. G-Dragon гэрээний урамшуулал болгон Galaxy Corp-с $14.5 саяыг авахдаа тал хувийг нь бэлэн мөнгөөр, үлдсэн талыг нь хувьцаа хэлбэрээр авчээ. Энэ нь компанийн урт хугацааны өсөлтөд итгэлтэй буйгаа илэрхийлсний дохио байв. Тэрээр одоогийн байдлаар Galaxy Corp-н 2% орчмыг эзэмшдэг ба түүнтэй гэрээлснээс хойш компанийн үнэлгээ даруй 2 дахин өсжээ.

Эцэст нь… Энэ оны II хагаст Galaxy Corp 4 гишүүнтэй виртуал охидын хамтлагаа анх удаа тайзнаа гаргахаар төлөвлөжээ. Цаашлаад, хөгжим болон клипний тодорхой хэсгийг Suno, Sora зэрэг AI-р бүтээхээр шийдсэн аж. Үүний тусламжтай дунджаар $2 саяар бүтдэг K-pop клипний зардлыг 90-99% хүртэл бууруулах боломжтой гэж үзээд байна.

💡 Таавар таацгаая. 

… -- ..- ... ..- -. / -.. . . .-. / -- ..- -. --. ..- -. / .- -.-- --. .- / - . .-. / -.-- ..- / ...- . / ..--.. / - .- .- ... .- -. / -... --- .-.. / .... .- .-. .. ..- .-.. - .- .- / -... .. -.. . -. - . .. / .... ..- ...- .- .- .-.. - ... .- .- .-. .- .. .-.-.- ✌️

🍕🚕 Poca Pizzeria-г хүргэлтээр

Сүүлийн үед шуугиулаад байгаа Poca Pizzeria хүргэлттэй болжээ. 

🤨 Очих гэсээр байтал өөрөө ирдэг болчих үед… 

Хэрэв одоог болтол очиж амжаагүй байгаа бол хүргэлтээр авчхаж болох нь ээ. Амар^2. Poca Pizzeria-н гол онцлог нь 100% гар аргаар бэлтгэсэн, байгалийн хөрөнгөөр удаан исгэсэн гурилтай тул идсэн ч таргална гэж айх шаардлагагүй. Үндсэн менюд нь 9 төрлийн пицца гарч байгаа тул очиж амжихгүй яваа бол халуунаар нь хүргэлтээр авч болох нь байна шүү. 

• 🤙 Захиалга өгөх бол 7777-1088

Tenor

🍋 Малын зах зээлийн дундаж үнийн өнгөрсөн сарын мэдээгээр эр хонины үнэ жилийн өмнөхөөсөө ₮50 мянгаар нэмэгдэж ₮330 мянга болов. Цаашлаад, эр үхрийн үнэ Хэнтий, Сүхбаатар аймгуудад хамгийн өндөр буюу ₮2.7 сая байгаа бол Увс аймагт хамгийн бага буюу ₮1.3 сая байгаа аж. Махны үнэ ч хаданд гарч байна даа. 

🍋 Их Британи болон Монголын ЗГ хооронд байгуулсан Агаарын харилцааны тухай хэлэлцээр эцсийн шатандаа очлоо. Тодруулбал, 2 улсын хооронд шууд нислэг үйлдэх эрх зүйн орчныг шинэчлэх хэлэлцээр Их Британийн Парламентад албан ёсоор танилцуулагдсан байна. МИАТ (зорчигч тээвэр) болон Езнис Эйрвэйз (ачаа тээвэр) компаниудыг Лондон руу нислэг үйлдэх тээвэрлэгчээр урьдчилан томилоод байгаа юм.

🍋 Засгийн газрын дотоодод гаргасан ₮4 тэрбумын үнэт цаасны төлбөр төлөгджээ. ЗГ 2017 он оноос хойш дотооддоо үнэт цаас гаргаагүй байсан бөгөөд жилийн өмнөөс ХЗЗ-д идэвх сэргэлт авч ирэхээр ЗГҮЦ-ны дотоодын арилжааг эхлүүлсэн. Үүний нэг хэсэг болгож энэ сарын 15-ны өдөр ₮10 тэрбумын бондын анхдагч зах зээлийн арилжаа явагдана.  

🍋 Зам, тээврийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргаар М.Баярмагнайг томиллоо. Салбарын тухайд, бүх төрлийн тээврээр оны эхний 2 сарын байдлаар нийт 26.7 сая тн ачаа тээвэрлэсэн нь өмнөх оны мөн үеэс 41.1% өсөөд байгаа. Мөн хугацаанд 28.8 сая зорчигч зорчсон нь өмнөх оны мөн үеэс 10.2% өсжээ.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд! Маргааш олон хүний үзэх дуртай “Малколмын эргэн тойронд” олон ангит киноны шинэчлэгдсэн хувилбар Disney+ болон Hulu платформууд дээр нээлтээ хийх гэж байна. Гол дүрүүдэд анхны жүжигчдийн ихэнх нь эргэн ирж байгаа ч Малколмын дүү Дьюигийн дүрийг бүтээсэн Эрик Пер Салливан тус кинонд тоглохгүй гэдгээ мэдэгдсэн аж. За тэгээд лимонууд минь элгээ мэдэж үзээрэй. 🙊😂

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

NSO: Хэрэглээний бараа, үйлчилгээний үнэ жилийн өмнөхөөсөө 7.4%, сарын өмнөхөөсөө 1.2% тус тус өслөө. Жилийн өмнө үйлчилгээний үнэ хамгийн их өсөж байсан бол энэ удаад хүнсний үнэ хамгийн ихээр нэмэгджээ.

POL: Засгийн газраас баталсан 2026 оны нэгдсэн төлөвлөгөөнд 9,376 иргэн, ААН, байгууллагын объектод хяналт шалгалт хийхээр байсныг цуцаллаа.

BOM: Он гарснаас хойш ₮-ийн $-той харьцах ханш алгуур суларсаар 2025 оны 12 сарын 10-ны өдрийнхөөс ₮26.4-өөр суларч $1=₮3,571 болоод байна.

OIL: Америк болон Ираны талууд 2 долоо хоногийн хугацаанд гал зогсоох тохиролцоонд хүрснээр брент болон WTI төрлийн газрын тосны үнэ буурч, нэг баррель нь $100-оос доошиллоо.

⛏️🔑 Уул уурхайн салбарын "Алтан хамаарал"

Сүүлийн 15 жилд уул уурхайн салбарт олгосон зээл олголтын хэмжээ 1,204% өссөн бол салбарын ДНБ 982% өсжээ. Яг энэ холбоо хамаарлыг ухъя. 

📈 Санхүүжилт ба Өсөлт

Уул уурхайн салбарын зээл олголт нэмэгдэхэд түүнийг дагаад эсвэл тодорхой хугацааны дараа салбарын ДНБ-ий хэмжээ өсдөг хамаарал ажиглагдаж байна.

• 💰 Өсөлтийн хурдасгуур: Жишээ нь, 2011 онд зээл олголт 141.8% нэмэгдсэн нь салбарын эргэлтийг эрчимжүүлсэн. Мөн 2021-2023 оны хооронд зээлийн нийлүүлэлт тогтвортой өссөнөөр 2023 онд уул уурхайн ДНБ-ий жилийн өсөлт 59.8% хүрч түүхэн дээд үзүүлэлтээ тогтоожээ.

• 🍦 Хүнд үеийн дэр: 2020 онд цар тахлын улмаас салбарын өсөлт -9.1% болж унахад зээл олголт 47.8% өссөн нь компаниудын хувьд үйл ажиллагаагаа хадгалж үлдэх гол тулгуур болсон аж.

🏦 Банкнуудын нөлөө

Уул уурхай бол хөрөнгө оруулалт хамгийн их шаарддаг, эрсдэл өндөртэй ч өгөөж нь эдийн засгийг бүхэлд нь чирдэг салбар. 2010 онд ₮403 тэрбум байсан тус салбарын зээл олголт 2025 онд ₮5.2 их наяд болж өссөн нь салбарын зардал тасралтгүй нэмэгдэж байгааг харуулж буй. Энэ утгаараа тус салбарын санхүүжилтэд банкнууд чухал үүрэгтэй.

• 💵 TDB-н хувь нэмэр: Салбар дундаа ХХБ (TDB) өнгөрсөн онд худалдааны санхүүжилтийн 40%, уурхайн санхүүжилтийн 33%-ийг тус тус бүрдүүлсэн. Нийт зээлийн багцыг бүтцээр нь авч үзвэл,  алтны төсөл 60.7%, чулуун нүүрс 19.6%, төмрийн хүдэр 12.3%, бусад ашигт малтмалын салбар 7.4%-ийг тус тус эзэлжээ.

🤔 Уул уурхайн салбараа яах вэ… 

Өчигдөр ХХБ “Худалдааны санхүүжилтийн форум”-аа Нөөцийн эдийн засаг сэдвийн дор зохион байгуулсан. Форумын үеэр хөндөгдсөн гол асуудал нь ганц зээл олгох тухай биш эдийн засгийн ирээдүйг тодорхойлогч нөөцийг хэрхэн ухаалаг, тогтвортой бөгөөд олон улсад өрсөлдөх чадвартай болгох тухай байв.

🔱 Төр, хувийн хэвшил, банкны Алтан гурвалжин: Уул уурхайн салбарын нөөц боломжийг бүрэн нээхийн тулд энэ 3 тал хамтарч ажиллах нь чухал. Ингэснээр зөвхөн олборлолтыг дэмжих бус, экспортын нэмүү өртөг шингэсэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд чиглэсэн худалдааны санхүүжилтийн шинэ механизмыг нэвтрүүлэх боломжтой байна даа.

• 🎭 Ерөнхий сайд Н.Учралын тоглож үзүүлсэн 3 үзэгдэлт жүжиг. (unnu.news) 

• 🔑 OpenAI-н үүсгэн байгуулагч Сэм Алтман хэр итгэж болохоор хүн бэ? (TheNewYorker)

• 🧠 Хятадын тархи угаалт ба Монголчуудын үндэсний ондоошил. (BitterWinter)

• 🐙 Хамгийн эртний наймаалж яг үнэндээ шал өөр амьтан байжээ. (ScienceAlert)

🇲🇳 Интернэтээр эрх чөлөөтэй вэ? 

Өмнө нь хүмүүсийн хэлдгээр ном ертөнцийг харах цонх байсан бол өдгөө интернэт энэ үүргийг гүйцэтгэж байна. Гагцхүү тухайн хүний дэлхийн хаанаас интернэтэд нэвтрэхээс шалтгаалан тэр цонх хэр том, хэр жижиг байх нь тодорхойлогдох болсон. Тэгвэл дэлхийн 171 орныг интернэт эрх чөлөөгөөр эрэмбэлсэн нэгэн судалгаатай танилцъя.

• 📏 Тооцох арга: Улс орнуудын интернэт эрх чөлөөг тооцохдоо torrent хандалт, насанд хүрэгчдийн контент, сошиал медиа хэрэглээ, үзэл бодлын илэрхийлэл, VPN хандалт гэсэн 5 үзүүлэлтэд үндэслэн 0-100 оноогоор үнэлдэг. 2025 онд нийт 149 орныг хамруулсан бол энэ оноос эхлэн 171 орныг оролцуулсан ба шинээр нэмэгдсэн улсууд дунд Монгол багтаад байна.

🌐 Бүс нутагтаа #2

2026 оны интернэт эрх чөлөөгөөр Монгол 76 оноо авсан нь Зүүн Ази, Номхон далайн бүс нутгийн 22 орноос 2-т орох амжилт байлаа. Тухайлбал, бүс нутгийг 92 оноотой Шинэ Зеланд, Зүүн Тимор тэргүүлжээ. Харин Монгол болон Фижигийн хувьд адил 76 авснаар удаах байрыг эзэлжээ. Түүнчлэн Монголтой ижил 76 оноотой, дэлхийн жагсаалтын 4-т бичигдэж буй 14 улс байгаа аж. 

• 🛜 Манай онцлог: Монголоос интернэт ашиглахад сошиал медиа, VPN хандалт бүрэн нээлттэй байдаг бол torrent хандалт, насанд хүрэгчдийн контент, үзэл бодлын илэрхийлэлд хязгаарлалт байдаг хэмээн тус судалгаанд тусгагджээ.

🚫 Эрх чөлөөний Э үсэггүй

Интернэт эрх чөлөөгөөр хамгийн боогдмол улсаар 0 оноотой Хойд Солонгос тодорлоо. Араас нь Орос, Пакистан, Иран, Хятад улс тус бүр 4 оноотой жагссан бөгөөд эдгээр улсуудад X, Facebook, YouTube, TikTok зэрэг томоохон сошиал платформуудыг бүхэлд нь эсвэл түр хугацаанд хаах, хориглох тохиолдол байсаар байна.

Эцэст нь… Интернэтийн эрх чөлөөгөөр Америк, Австрали, Герман, Өмнөд Солонгос, Япон гэх мэт өндөр хөгжилтэй орнууд манай ард бичигдлээ. За тэгээд Монголын интернэтийн урсгалыг цонхоор бол дэлхийд харьцангуй томдоо багтаж байна даа. 🥸

26 орон
Энэ Бямба гарагт Монголд зохиогдож буй 26 орны тамирчид өрсөлдсөн Ази тивийн сонирхогчдын боксын аварга шалгаруулах тэмцээн өндөрлөнө.
20 жин
Тэмцээний шигшээ шатанд эрэгтэй, эмэгтэй 20 жингийн 11 улсын тамирчид медалийн төлөө өнөөдөр болон маргааш өрсөлдөнө.
5 медаль
Монголоос эмэгтэйчүүдийн 48 кг-д Э.Номундарь, эрэгтэйчүүдийн 55 кг-д Х.Билгүүнсайхан нар алтан медалийн төлөө тулалдана. Одоогийн байдлаар  эмэгтэйчүүдийн 60 кг-д М.Намуун, эрэгтэйчүүдийн 75 кг-д Г.Далай, эрэгтэйчүүдийн 85 кг-д Д.Бариахаан нар хүрэл медаль хүртээд байна.

💦 Усны нэгдсэн платформ

Ураа! Усны тоолуурын заалтаа мессежээр явуулах шаардлагагүй боллоо. Цаана чинь ус, дулаантай холбоотой бүхий л үйлчилгээг 1 дороос авах боломжтой E-water хэмээх платформ зах зээлд нэвтэрсэн байна. 

🙋‍♂️ Бүгдийг 1 дороос

Дан ганц усны тоолуурын заалтаа явуулаад зогсохгүй E-water платформоор иргэд, ААН-үүд усны хэрэглээгээ хянах, засвар үйлчилгээний дуудлага өгөх, санал гомдол гаргах гэхчлэн олон төрлөөр ашиглах боломжтой юм байна. 

• ⚡ Хамгийн сонирхолтой нь иргэд тус платформоор усны тусгай зөвшөөрөл авах, ус ашиглуулах дүгнэлт гаргуулах гэхчлэн төрийн үйлчилгээг ч авч болох нь ээ. Системд нэвтрэхдээ ДАН системээр баталгаажуулаад хялбархан ашиглах боломжтой юм байна. 

Хамгийн гол нь тоолуурын заалтаа илгээхдээ апп доторх тоолуур цэс дээр дарж, мэдээлэл илгээх үл хөдлөхөө сонгоод тоолууртай холбоотой заалтын мэдээллээ бөглөөд л болоо. Мэдээж зургийг нь дараад явуулсан ч болно. За тэгээд туршаад үзээрэй. ✨

JSW Steel

🍋 Дархан-Уул аймагт 1 сая тн-оос багагүй хүчин чадалтай, $806 саяын хөрөнгө оруулалт бүхий Ган үйлдвэрлэлийн цогцолбортой болно. Төслийн олон улсын нээлттэй сонгон шалгаруулалтыг ирэх сарын 27-ны дотор зохион байгуулах гэнэ. Үр ашгийн хувьд дотоодын гангийн хэрэгцээний 60%-70%-ийг хангаж, барилгын материалын өртгийг бууруулан импортын хамаарлыг багасгах стратегийн ач холбогдолтой аж.

🍋 Apple (AAPL) анхны нугардаг iPhone-оо ирэх 9-р сард iPhone 18 Pro загваруудтай хамт танилцуулна. Хэмжээний хувьд дэлгэцээ нээхэд 7.7-7.8 инч буюу iPad mini-тэй ойролцоо, хаалттай үедээ 5.5 инч орчим хэмжээтэй байх төлөвтэй байгаа бөгөөд A20 чип болон 12GB RAM-тай байх магадлалтай аж.

🍋 Төвийн бүсийн нэгдсэн сүлжээний цахилгаан эрчим хүчний нэгжийн өртөг ₮323-т хүрсэн ч хэрэглэгчдэд ₮280-өөр буюу зардлаасаа доогуур үнээр нийлүүлж байна. Энэхүү өртгийн бүтцийг авч үзвэл үйлдвэрлэлийн зардал хамгийн өндөр буюу 55.6%-ийг эзэлж байгаа бол түгээлтийн зардал болон алдагдал нийлээд 25.8%-ийг бүрдүүлж буй.

🍋 Төрийн албан хаагчдыг 20-30 төрлийн тайлангаас чөлөөллөө. Улмаар “Once-Only” зарчим буюу ижил агуулга бүхий тайланг 1 удаа гаргадаг болгох аж. Мөн ажлын цагийн менежментийг уян хатан зохион байгуулах, төрийн албан хаагчдыг олон нийтийн амралтын өдөр, Бямба, Ням гарагт ажиллуулахгүй байх, ажлын 5 өдрийн 1 өдрийг цахимаар буюу зайнаас ажиллах зэрэг шийдвэрийг гаргав.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд! Өчигдөр Монгол орны хэд хэдэн бүс нутагт энэ жилийн анхны бороо оржээ. Мөн өнөөдөр ч бороо орох магадлал тун өндөр байна. Гэхдээ хаврын улирал тул цас орж ч магадгүй. Тиймээс нөхцөл байдалд тохируулан лимонууддаа хоёр төрлийн дууны жагсаалт санал болгож байна. Хэрэв бороо орвол ЭНД, цас орвол ЭНД дарж энэ өдрийг эрч хүчтэй өнгөрүүлээрэй. ❄️💧

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

CUS: Өмнөх 3-р сард Монгол Улсын экспортолсон чулуун нүүрсний хэмжээ өнгөрсөн оны мөн үеэс 66.8% өсөж 26.3 сая тн-д хүрчээ. 

GOV: Энэ онд улсын хэмжээнд 633 мянган га талбайд тариалалт хийхээр төлөвлөж, хаврын тариалалтыг хэвийн явуулахын тулд 10 мянган тн шатахууныг л тутамд ₮3,400-өөр нийлүүлэхээр болов. 

MNG: Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын эргэлтэд хяналт тавих тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн бусад хуулийн төслүүдийг хэлэлцэх байсныг хойшлууллаа. 

🏙️ Хотын төв дэх зэн архитектурын шийдэлтэй оффисын барилга 

Хотын төвд оффис хайж буй бизнес эрхлэгч, хөрөнгө оруулагч нарт зориулан ITC Tower-р зочлов. 

📅 2026 оны 3 сарын 27
⏲ 11:30
📍 ITC Tower

Барилгын талаар товчхон

2016 онд UB Group тус барилгыг худалдаж авч, 8 давхар өргөтгөлтэйгөөр 2 барилгыг холбосон ITC Tower-г сүндэрлүүлжээ. Товчхондоо ICT Tower нь 16 давхар бүхий оффисын зориулалттай үндсэн блок, 8 давхар өргөтгөл, хажуудаа Ballroom ZU эвэнт холл гэсэн 3 блокоос бүрдэж буй. Тус барилга 27,700 м² бүхий оффисын талбайтай гэж байгаа.  

🤑 Гадаад төлбөр, тооцооны апп-ууд

Саяхан Mongol iD Holdings-н охин компани Takara Solutions Узбекистаны Humo-той хамтарч 2 орны  төлбөр тооцооны асуудлыг шийдэх тухай мэдээ гарсан. Тэгээд бодлоо. Ер нь манай төлбөр тооцооны апп-ууд хэр хөгжиж байна, хаана ямар апп-аар төлбөр, тооцоо хийх боломжтой байгаа талаар судалъя. 

🗺️ Өргөн сүлжээ

2 жилийн өмнө Apple Pay, жилийн өмнө Google Pay нэвтэрснээс хойш монголчууд 3 банкны тусламжтайгаар дэлхийн аль ч оронд төлбөр, тооцоогоо хялбархан хийх боломжтой болсон. Тэднээс тусдаа яг төвлөрсөн зах зээлээр харах юм бол манай төлбөр, тооцооны апп-ууд Хятадын зах зээлд илүү төвлөрч буй. Тухайлбал, ХААН Банк (KHAN), HiPay AliPay-тай тус тус хамтран ажилладаг. Сүүлд SocialPay WeChat-д холбогддог болсон.  

• 🔥 Харин сүлжээ талаас нь харвал UnionPay-н сүлжээ бүхий дэлхийн 50 гаруй оронд төлбөр хийх боломжтой гэхээр гадаад төлбөр, тооцоо дээр бараг л SocialPay тэргүүлэх байр суурьтай явж буй. 

• 👉🏻 Узбекистан х Монгол: Takara Solutions-н яриа руу эргэн ороход тус компани нь Сингапурт төвтэй монгол компани бөгөөд HUMO-той хамтран эхний ээлжид картаар, дараагийн шатанд QR-р төлбөр төлдөг болохоор ажиллаж байгаа бололтой. 

🤾🏻 Үсрэнгүй хөгжил

Ер нь л сүүлийн 5-6 жилд Монголын төлбөр тооцооны зах зээл сүүлийн үсрэнгүй хөгжих болсон. Монголбанкны мэдээлснээр 2023 онд банкны нийт гүйлгээний 99.4% нь дижитал хэлбэрээр хийгдэж байжээ. 3 жилийн өмнө буюу Apple Pay, Google Pay гэхчлэн картны хэрэглээг халсан шийдэл нэвтрээгүй байхад ийм байсан гэхээр одоо бол бараг бүрэн дижиталчлагдсан гэж бодохоор.

• 🧐 Уг өсөлтөд ухаалаг утасны хэрэглээ нэмэгдсэн гэхээсээ илүү QR, дижитал хэтэвч, банкны супер апп-ууд эрчимтэй дэлгэрч буй нь нөлөөлж буй. Угаас бид чинь гар утасны хэрэглээ маш өндөр ард түмэн. 

Эцэст нь… Уншигчид маань гадагш явахдаа төлбөр, тооцоогоо юугаар хийж байна? Дотоодын апп-ууд хэрэглээтэй байж чадаж байна уу? Аль эсвэл ApplePay, GooglePay, карт ашиглаж байна уу? 

• 👊🏻 УИХ дахь МАН-ын бүлэг гишүүдээ нэг дуутай, нэг үзэл бодолтой байлгахыг тулгав. (news.mn)

• 🚽 Сар луу ниссэн Artemis II хөлгийн жорлонг бүтээхэд $23 саяын зардал гарчээ. (Smithsonian)

• 🚗 Toyota Prius автомашин Японд мэндэлж, Монголд ясаа тавьж байна. (CNA)

• 🤕 Шинжилгээний хариугаа AI-р оношлуулах нь хэр аюултай вэ? (WSJ)

📈 Анхаарал татсан Америкийн төсөв

Өнгөрсөн долоо хоногт Доналд Трамп Америкийн ирэх жилийн төрийн яамнуудын төсвийг танилцууллаа. Дайн дажин, зах зээлийн савлагаатай энэ цөвүүн цагт тус төсвийн төсөл дотор сонирхол татах олон тоо байна. Тэгвэл өнөөдөр яг юу нь хүмүүсийн сонирхлыг тэгж ихээр татаад байгааг хамтдаа харцгаая.

🇺🇸 Том зураглал

Ирэх санхүүгийн жилд Америк төсвийн орлогоо $5.9 их наяд, зарлагаа $8.1 их наяд байхаар тусгагдсан бөгөөд үүний үр дүнд төсвийн алдагдал $2.2 их наядад хүрэх аж. Сонирхуулахад, ирэх жилийн төсвийн орлого өмнөх оноос 13%, зарлага 7.4% тус тус өсөхөөр тооцсон байна.

• 🔎 Яамдын задаргаа: Нийт 15 яамны 10-ынх нь төсөв $59.2 тэрбумаар танагдах бол үлдсэн 5 яамны төсөв $459.6 тэрбумаар өсөх хүлээлттэй байна. Хамгийн их төсвөө тануулсан нь Гадаад харилцааны яам ба ирэх жил тус яамны төсвийг өмнөх оноос $15.5 тэрбумаар бууруулж $35.6 тэрбумд хүргэх саналыг гаргажээ.

🪖 Хамгийн том өсөлт

Америкийн яамнуудыг төсвөөс өсөлтөөр Батлан хамгаалах яам тэргүүлж байна. Тухайлбал, ирэх жил тус яамны төсөв өмнөх оноос ойролцоогоор $440.9 тэрбумаар өсөж $1.5 их наядад хүрэхээр тусгагджээ. Хэрэв тус төсөв батлагдвал Дэлхийн II дайнаас хойших Америкийн батлан хамгаалах яамны хамгийн өндөр төсөв болно.

• 💣 Дарийн үнэр: Тус төсвийг тэнгисийн хүчний хөлөг онгоц, шинэ үеийн сөнөөгч онгоц, цөмийн зэвсгийн шинэчлэл зэрэг төслүүд рүү зарцуулахаар төлөвлөжээ. Эндээс ойрын дайн, тулаан идэвхтэй хийж буй Америк 2027 онд ч тайван суухгүй нь харагдаж байна даа. 

Эцэст нь… Өчигдөр сарыг зорьсон Artemis II хөлөг хүн төрөлхтний өмнө нь хүрч байгаагүй сансрын уудамд хүрч, хөлгийн жолоогоо Дэлхий рүү залсан билээ. Тэгсэн энэхүү амжилтыг Доналд Трамп NASA-н төсвийг $5.6 тэрбумаар танах болсноороо бэлэг барьж буй бололтой. 🤔

Tenor

🍋 Tous Les Jours өнгөрсөн 10 жилийн хугацаанд Монголын зах зээлд 1.7 сая бялуу борлуулжээ. Тус фрайнчазын толгой компани болох CJ Foodville энэ жил Монголын зах зээлд нэвтэрсний 10 жилийн ойгоо тэмдэглэж, хугацаанд 24 салбартай болсноо мэдээлэв. Цаашлаад, тус дүн нь нийт хүн амтай харьцуулахад, 2 хүн тутмын 1 нь тэдний бялууг худалдан авсантай дүйцэх дүн хэмээсэн байна.

🍋 Pershing Square сан €55.8 тэрбумаар Universal Music Group (UMG.AS)-г худалдан авах саналыг тавьлаа. Билл Акманы удирддаг тус хөрөнгө оруулалтын сан $UMG-н нэгж хувьцааг €30.4-гоор үнэлсэн нь компанийн сүүлийн өдрийн хаалтын үнээс даруй 78% өндөр дүн аж. Тус хэлцэл батлагдвал $UMG Pershing Square SPARC Holdings-тай нэгдэж, Нью-Йоркийн хөрөнгийн биржид бүртгэгдэнэ.

🍋 Казахстан болон Монгол спортын хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлнэ. Казакстаны Үндэсний олимпын хорооны Ерөнхийлөгч болон төлөөлөгчид Монголд айлчилж, 2 орны спортын салбар дахь хамтын ажиллагааг нэмэгдүүлэх, спортын байгууллагуудын түншлэлийг өргөжүүлэх, MoU боловсруулах асуудлаар санал солилцжээ. 

🍋 АТГ-ын зөвлөмжөөр Нийгмийн даатгалын сан чөлөөт үлдэгдлээсээ ₮150 тэрбумаар, тэтгэврийн нөөц санд байршуулсан хөрөнгөөс ₮85 тэрбумаар ЗГ-ын дотоод бонд худалдан авлаа. Энэ нь АТГ-ын гүйлгээн дэх бэлэн бус төлбөр тооцооны эзлэх хувийг нэмэгдүүлж, төсвийн орлогын суурийг өргөжүүлэх ажлуудыг эрчимтэй хэрэгжүүлж байгаатай холбоотой гэнэ ээ.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд! Шинээр томилогдсон сайдуудын хөрөнгө орлогын мэдүүлэгтэй танилцах уу? Хамгийн их мөнгө олдог нь ₮2.5 тэрбумын орлоготой Тэргүүн шадар сайд Ж.Энхбаяр бол хамгийн үнэтэй унаа хөлөглөдөг нь ₮8.5 тэрбумын үнэлгээтэй 12 тээврийн хэрэгсэл эзэмшдэг Шадар сайд Н.Номтойбаяр гэнэ дээ. Ер нь Шадар сайдууд л бусдыгаа тэргүүлээд байна уу гэвэл бас үгүй. За тэгээд сайдуудын ХОМ-тэй танилцахыг хүсвэл ЭНД дараарай. 👀

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

GOV: ЗГ татварын өрийн улмаас хаагдсан 12,100 компанийн дансыг сарын хугацаатай нээлээ.

UB: Арьс шир, ноос, ноолуур боловсруулах Эмээлт эко аж үйлдвэрийн паркийн барилгын ажил энэ сарын дундуур эхэлнэ. 

KZ: Казахстан Монголоор дамжих Оросын байгалийн хийн хоолойг өөрийн нутгаар дамжин өнгөрүүлэх боломжийг нээлттэй үлдээж, яриа, хэлэлцээрээ үргэлжлүүлж байгаагаа мэдэгдэв.

🤔 Хээл хахууль авлигын үүр болсон яам…

Улс төрийн ороо бусгаа байдал арай гэж намдаж, яамдууд сайдтай боллоо. Амьсгаа авах завдал гарсных шинэ сайд нар маань хэр авлигажсан, хэр асуудалтай яам дээр томилогдож буйг харах уу даа. 

🤓 Шударга байдлын үнэлгээ

АТГ-ын 2025 оны Шударга байдлын үнэлгээний тайланд төрийн 81 байгууллага оролцож, үнэлгээ нь өнгөрсөн оноосоо 2.3 оноогоор нэмэгдэж 74.9 болжээ. Энэ бол манай төрийн байгууллагуудын 100 онооноос авсан дүн. 

• 👉 Яамдуудын хувьд дунджаас чүд доор буюу тус онд шударга үнэлгээний байдал нь 73.5 оноотой үнэлэгджээ. Угтаа 2022-2024 онд яамдуудын үнэлгээ дунджаас дээш түвшинд хадгалагдаж байсан ч өнгөрсөн онд буурчих нь тэр. 

• 👇 Ийн буурахад яамдуудын гадаад шударга байдлын үнэлгээ 3.2 оноогоор буурсан нь ихээхэн нөлөөлсөн юм. 

🖼️ Зураглал

Сүүлийн 7 жилийн хугацаанд яамдуудын шударга байдлын үнэлгээнд нэлээдгүй өөрчлөлт орсон. Тухайлбал, 2019 онд Эрчим хүчний яам, Сангийн яам, Хууль зүй, дотоод хэргийн яам шударга байдлын үнэлгээгээрээ тэргүүлдэг байсан бол ёроолд нь ХХААХҮЯ, Зам тээврийн яам, Гадаад хэргийн яам тус тус тунадаг байв. 

• ⚖️ 2025 он гэхэд Гадаад хэргийн яам ТОП-5-т, багтаж томоохон дэвшилт гаргасан бол 2019 онд дээрээсээ 6-рт эрэмбэлэгддэг байсан Эрүүл мэндийн яам доороосоо 2-рт бичигдэх хэмжээнд ухарчээ. Үүгээр тогтохгүй ганцхан жилийн дотор 8 оноо алдаад зогсохгүй Эрүүл мэндийн яамны шууд авлигын оноо 50.7, ил тод байдал 14.7 оноогоор хамгийн их буурсан юм. 

Товчхондоо тус яам сүүлийн 5 жилд авлигал ил цагаан болж, хамгийн их тархсан цорын ганц яам болоод буй. 

Эцэст нь… Тус тайланд дурдсанаар төрийн байгууллагуудад авлигал цэцэглэж буй гол шалтгаануудыг цалин хөлс бага, ажилгүйдэл, ядуурал, шунал тэргүүлжээ. Шинэ сайд нарнаас хамгийн их үсээ зулгааж, үгээ хэлэх сайдаар Э.Батшугар тодорчих шиг боллоо. Ай хө… 

• 🧐 Хувийн нэмэлт тэтгэврийн тухай хуулийн төсөл батлагдах уу? (Eagle.mn)

• 🛰️ 2027 онд Америк NASA-н төсвийг $5.6 тэрбумаар танана. (Reuters)

• 🇰🇷 Илвүү сангийн бакалаврын тэтгэлэгт хөтөлбөрийг зарлагдлаа. (MOE)

• 👓 Дэлхийн 193 улсын алинд нь амьдрал хамгийн таатай байна? (TheEconomist)

⛏️ Уул уурхайн томролт

Дэлхийн уул уурхайн хамгийн том 50 компанийн зах зээлийн үнэлгээ 2026 оны эхний улиралд $250 тэрбумаар нэмэгдэж $2.4 их наядад хүрчээ. Тэгвэл энэ өсөлтөд юу нөлөөлснийг сонирхоод үзье.

👣 Аваргуудын жагсаалт

Уул уурхайн аваргуудыг зах зээлийн үнэлгээгээр Австралид төвтэй BHP (BHP) тэргүүлж байна. Одоогийн байдлаар $BHP-н зах зээлийн үнэлгээ $186.7 тэрбумд хүрсэн бөгөөд он гарснаас нэгж хувьцааны үнэ 21.3% өсжээ. Харин удаах байранд $153.6 тэрбумын үнэлгээтэй Монголчуудын сайн танил Rio Tinto (RIO) орж, 3-р байранд $146.9 тэрбумын үнэлгээтэй Southern Copper (SCCO) тус тус бичигдлээ.

• 🔦 Өсөлтийн нууц: Өнгөрсөн 2-р сард Ираны дайн эхлэхээс өмнө алт болон мөнгөний үнэ огцом доош савлаад амжсан. Харин одоо нэг унц алтны үнэ $4.7 мянга, мөнгө $70 орчим буюу тогтвортой түвшинд арилжаалагдаж байна. Ерөнхийдөө, геополитикийн эрсдэл нэмэгдсэн ч түүхий эдийн үнэ өндөр хэвээр хадгалагдсанаар компаниудын үнэлгээ өсжээ. 

🌋 Эргэн ирэлт

Хамгийн өндөр үнэлгээтэй 50 компанийн жагсаалтад Чилийн SQM (SQM) болон Америкийн Albemarle (ALB) нар өнгөрсөн оны IV улиралд эргэн нэгдсэн. Тус өсөлтөд зах зээл дээрх литийн үнэ сэргэсэн нь голлон нөлөөлжээ. Үүнээс шалтгаалан 2026 оны I улиралд Хятадын Ganfeng Lithium (002460.SZ)-н нэгж хувьцаа үнэ 56% өссөн ба энэ нь ТОП-50 компани дотроо 2-т бичигдэх амжилт болсон аж.

Дотоодын хэд… 2026 он гарснаас хойш Тавантолгой (TTL)-н нэгж хувьцаа үнэ 6.9% буурч, зах зээлийн үнэлгээ нь ₮1.5 их наядад хүрсэн бол Эрдэнэ Ресурс Девелопмент Корпорэйшн (ERDN)-н нэгж хувьцаа 10.4% буурч, үнэлгээ нь ₮1.2 их наядад хүрээд байна. 🧐

Логистикийн аварга FedEx (FDX)-г дампуурлын ирмэгээс мөрийтэй тоглоом аварч байсан гэвэл итгэх үү?

🎰 Одоогоос 50-иад жилийн өмнө үйл ажиллагааныхаа эхэн үедээ явсан FedEx-н дансанд ердөө $5 мянга үлдээд байлаа. Тэгтэл компанийн үүсгэн байгуулагч Фредерик Смит бууж өгөхийн оронд тэрхүү эцсийн $5 мянгаа аваад Лас Вегас руу ниссэн аж. Тэрээр казинод блэкжек тоглон $27 мянгыг хожиж, компанийнхаа үйл ажиллагааг үргэлжлүүлэх боломжийг олж чадсан гэдэг. Ингэж л FedEx-г дампуурлаа даван туулсан гэнэ дээ.

✈️ Аялал бүхнээ "Ухаалаг"-аар шийд: SkyTrip-г сонгох 3 шалтгаан

Та гадаад руу нисэхдээ хамгийн хямд тийз хайж цаг алддаг уу? Эсвэл буусан даруйдаа датаны асуудалд ордог уу? Тэгвэл SkyTrip таны аяллыг илүү хялбар, илүү "супер" болгож байна.

🎁 Тийзээ аваад, Дататай СИМ бэлгэнд ав!

SkyTrip зөвхөн тийз биш, таны тав тухыг худалддаг. Та SkyTrip-ээр тийзээ захиалаад, очсон улсдаа шууд ашиглах 7 хоногийн дата эрхтэй SIM картыг бэлгэнд авах боломжтой. Хоёр ажлыг нэг дор амжуулж, дата хайх асуудлаа мартаарай!

• 🌎 Дэлхийн сүлжээ: Lufthansa, United, Korean Air зэрэг топ авиа компаниудын тийзийг хамгийн бодит үнээр, шууд захиална.

• 💯 Ганц товчлуур: Өөрийн мэдээллээ нэг удаа хадгалаад, дараагийн удаа ердөө нэг товшилтоор захиалгаа баталгаажуулна.

Цаашлаад, SkyTrip нь UNICEF-тэй хамтран ажилладаг бөгөөд таны захиалга бүрийн тодорхой хувь хүүхдийн сайн сайхны төлөөх үйлсэд зарцуулагддаг. Ухаалаг аялаад, сайн үйлсийг дэмжээрэй.

Adco Law

🍋 Өнгөрсөн I улиралд Монгол Улсад 2 сая гаруй зөрчил бүртгэгджээ. Энэ нь өмнөх оны мөн үеэс 14.9% өссөн үзүүлэлт бөгөөд нийт зөрчлийн 99.5%-ийг цагдаагийн байгууллага хянан шийдвэрлэсэн байна. Улмаар зөрчил гаргасан 1.9 сая хүн, 81.9 мянган хуулийн этгээдэд нийт ₮45.5 тэрбумын торгох шийтгэл ногдуулжээ. 

🍋 Ормузын хоолой хаагдсаны улмаас Өмнөд Солонгос газрын тосны хангамжаа тасалдуулалгүй явуулах шинэ чиглэлийг хайж эхлэв. Өмнө нь Өмнөд Солонгос Ормузын хоолойгоор газрын тосныхоо 70% гаруйг авдаг байсан юм. Улмаар нийлүүлэлтээ хадгалахын тулд Саудын Арабын Yanbu боомтыг ашиглан Улаан тэнгист 5 хөлөг онгоц байршуулж, татан авалт хийхээр төлөвлөжээ.

🍋 Anthropic Claude Code-н хэрэглэгчдээс OpenClaw ашиглавал нэмэлт төлбөр авахаа мэдэгдлээ. Өнгөрсөн Бямба гаргаас эхлэн тус багцын хэрэглэгчдийг OpenClaw хэрэглэхээр бол “pay-as-you-go” горимд шилжүүлэн нэмэлт төлбөр төлж, ашиглах талаар мэдээлсэн юм. Цаашид, тэд OpenClaw-с гадна бусад 3-дагч платформуудыг ч нэмэлт төлбөртэй болгохоор төлөвлөж байгаа гэнэ. 

🍋 Евроазийн Хөгжлийн Банк энэ зун Казакстаны Алматы хотод жилийн хурлаа зохион байгуулна. Улмаар ирэх 6 сарын 25-26-нд болох тус хуралд 15 орны төлөөлөл оролцох төдийгүй онцлох хэсэг нь “Eurasia 2030+: Хөрөнгө оруулалт, өсөлт, шинэ боломжууд” сэдэвт хурал байх аж. 

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй 
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Шинэ 7 хоногийн мэнд! 2026 оны байдлаар Америкчууд тэтгэвэртээ гарахын тулд дор хаяж $1.5 сая хэрэгтэй гэж үзэж байна. Энэ нь өнгөрсөн оноос 15% өссөн дүн юм. Тэгвэл Монголд тэтгэвэртээ гараад тайван амьдрахад хэдэн ₮ хангалттай байх бол? 🫨 GenZ-г тэтгэвэртээ гарах үед ер нь юу болох бол оо, хэдэн сан нь байдаг байгаа?

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

POM: Өнгөрсөн Баасан гарагийн УИХ-ын чуулганаар УИХ-ын даргыг томилох асуудлыг хэлэлцэж, 114 гишүүн оролцсоноос 84-ийн саналаар С.Бямбацогт УИХ-ын даргаар сонгогдлоо.

BOM: Энэ оны I улиралд Монголын гадаад валютын нөөцийн хэмжээ оны эхнээс $182.5 саяар өсөж $7,187.8 саяд хүрснээр түүхэн дээд түвшинд хүрчээ.

OTC: Өнгөрсөн 7 хоногт ББЗЗ дээр нийт ₮118.4 тэрбумын болон $27.4 саяын арилжаа явагдсан байна. ₮-ийн арилжааны 57% нь анхдагч зах зээлийн арилжаа аж. 

ETT: 2026 оны эхний улиралд Эрдэнэс Тавантолгой ХК-ийн борлуулалтын орлого өмнөх оны мөн үеэс 72% нэмэгдэж $641.6 саяд хүрч, улсад ₮350.4 тэрбумын татвар, хураамж төлөв.

🎤 Д.Мөнхбат: Удирдагч хүн “0”-ээс “1”, оргүй хоосноос систем бүтээгч байх ёстой

 Lead W/ булангийн шинэ дугаарт Монголын Хөрөнгийн Бирж ХК-ийн Гүйцэтгэх захирлын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч Д.Мөнхбат оролцож, өөрийн манлайллын туршлага, удирдах арга барилаас хуваалцлаа. Хүлээн авна уу.

Тэрбээр ажлын гараагаа Америкийн банкны салбарын луугаруудын нэг болох JPMorgan банкнаас эхлүүлж, карьерынхаа туршид хөрөнгө оруулалт босгох, зах зээлд шинэлэг технологи, систем, санхүүгийн бүтээгдэхүүнүүдийг нэвтрүүлэх төслүүд дээр ажилласан туршлагатай нэгэн юм. Түүний манлайллын мантра нь “0-ээс 1”.

🥴 Бизнесүүдийн толгойны өвчин

Шинэ ЕС маань хувийн хэвшлээ жигтэйхэн дэмжиж ажиллана гэж ам гарсан. Тэгвэл бизнес эрхлэгч, ААН-үүдэд ямар асуудал тулгараад байгааг, юуг нь шийдэхийг яаруу тодоор хүүрнэе ээ.

• 📌📐 Судалгаа: МҮХАҮТ-аас гаргадаг “Бизнес итгэлийн индекс” судалгааны 2025 оны IV улирлын үр дүн гарсан байна. Судалгаанд Улаанбаатар хот, орон нутгийн нийт 335 ААН, бизнес эрхлэгчдийг хамруулсан аж. 

🤒 Худалдааны салбар: Бидэнд итгэл алга

Судалгааны үр дүнд Бизнесийн орчин, бизнесийн үйл ажиллагаа, хөрөнгө оруулалтын орчин, макро үзүүлэлт гэсэн үндсэн 4 бүлгийн нийт 12 үзүүлэлтүүдэд тулгуурлан тооцсон Бизнес итгэлийн индекс (БИИ) -0.15 гарсан нь бизнес эрхлэгчдийн дунд гутранги хүлээлт давамгайлсан хэвээр байгааг илтгэж байна.

• 🧱 Барилгын салбар: Хамгийн эерэг хүлээлттэй байгаа нь төрөөс хэрэгжүүлж буй дэд бүтцийн төслүүд эсвэл ипотекийн санхүүжилттэй холбоотой байх магадлалтай. Мөн хөрөнгө оруулах итгэл энэ салбарт хамгийн өндөр байгаагаас харахад салбарын тэлэлтийг илтгэж байна.

• 💰 Худалдааны салбар: Энэ салбарт итгэл хамгийн бага байгаа нь иргэдийн худалдан авах чадвар буурч, бараа материал болон тээвэр логистикийн зардал өссөнтэй холбоотой.

🥊 Албан бус секторын эмзэг байдал

Энэ удаагийн судалгааны онцлох хэсэг нь албан бус секторын бизнес эрхлэгчдийг тусад нь авч үзсэн явдал. Тус секторт БИИ илүү муу буюу -0.37 байгаа аж. Хөрөнгө оруулалтын орчны үнэлгээ нь бүр -0.40 гарч.

• 🩸 Мэдрэмтгий байдал: Тэдний 73% нь үнийн өсөлт, ядуурлыг илүү хурцаар мэдэрч байгаа нь тэдний санхүүгийн дархлаа сул, эдийн засгийн шокт хамгийн түрүүнд өртдөг болохыг баталж байна.

‼️ ТОП асуудлууд

Өмнө нь (2018-2020 он) бизнес эрхлэгчид зээлийн хүүг хамгийн том саад гэж нэрлэдэг байсан бол 2025 оны эцсийн байдлаар үнийн өсөлт, инфляц (45.4%) хамгийн том "толгойны өвчин" болжээ. Энэ нь бизнес эрхлэгчдийн зардлын хяналт алдагдаж, ашигт ажиллагаа шахагдаж байгааг илтгэж байна. Инфляцын дараа орох гол хүчин зүйлс нь:

• Санхүүжилт (25.7%): Зээл болон санхүүгийн асуудал хурцадмал хэвээр.

• Хүний нөөц (22.7%): Ажиллах хүчний хомсдол нь бизнесийн тэлэлтийг боомилох түвшинд хүрчээ.

• Эрэлт ба Тээвэр (16.7-20%): Борлуулалтын идэвх болон тээврийн зардал нь үйл ажиллагааны тогтвортой байдалд сөргөөр нөлөөлж байна.

📌 Харин бодлого, зохицуулалт, геополитик талаасаа эдгээр толгойн өвчнийг намдаах эм, анагаах шид гарч ирэх нь үү дээ. 

• 🎫 Монголчуудын визгүй зорчих орнууд болон байрлах боломжит хугацаа. (visafreemn)

• 💥 AI зарим ажлыг устгаж, шинэ ажлуудыг бий болгож байна. (WSJ)

• 🇬🇧 Race Across the World: Сицили арлаас Хатгал сум хүртэл 12 мянган км аялсан түүх. (BBC)

• 🧠 Google-н Gemma 4 модель ямар ид шидтэй вэ? (GoogleBlog)

🤕 Хориг үргэлжилнэ

2026 он гарснаас хойш нэг баррель газрын тосны үнэ 93.4% өсөж $112.1-т хүрлээ. Ойрх дорнодод өрнөж буй Ираны дайнаас шалтгаалсан энэхүү хямрал цаашид хэдий хугацаанд үргэлжлэх нь тодорхой бус хэвээр байна. Тэгсэн энэ цөвүүн цагт хойд хөршөөс дахин нэг хүндхэн мэдээ дуулгажээ. 

🇷🇺 Шатахуун өгөхгүй

Өнгөрсөн долоо хоногт хойд хөршөөс шатахууны экспортод тавьсан хоригоо өргөтгөх шийдвэр гаргалаа. Ингэснээр Орос дотооддоо шатахууны үнээ тогтворжуулах, хөдөө аж ахуйн улирлын эрэлтийг хангах, шатахууны хомсдолоос сэргийлэх боломж үүсэх аж. Түүнчлэн тус шийдвэр нь ирэх 7 сарын 31 хүртэл үргэлжлэх бөгөөд аз болж Монголтой байгуулсан Засгийн газар хоорондын гэрээ уг хоригт орохгүй буюу бид шатахуунаа үргэлжлүүлэн авахаар тусгагджээ.

🇲🇳 Шалдар булдар

Шинэ ЗГ томилогдсон даруйдаа маргааш нь анхны хуралдаанаа хийхээр байсан ч өнөөдөр болгож хойшлуулсан. Гол нь тус хуралдаанаар нефтийн бүтээгдэхүүний үнийн өсөлттэй холбоотой асуудлыг хэлэлцэх хүлээлттэй байв. Дотоодод АИ-92 автобензинээс бусад төрлийн шатахууны үнэ энэ сард Оросоос нэмэгдсэн үнээр орж ирнэ. 

• 📈 Өсөх хүлээлт: Үүний улмаас энгийн АИ-92-оос бусад төрлийн шатахууны борлуулалтын үнэ энгийн дизель түлш ₮2,200, Евро-5 дизель түлш ₮1,300, АИ-95 ₮500-өөр тус тус нэмэгдэх  нөхцөл байдал үүсээд байна.

• 🛢️ Саваа бэлдсээр: ЗГ 2026 онд багтан шатахуун нөөцлөх 150 мянган метр куб савыг ашиглалтад оруулахаар ажиллаж байгаа ба нэмээд 140 мянган тн-ы савтай болох ажлыг ирэх жил дуусгахаар байна. Харин одоогоор Улаанбаатар төмөр замын 1.3 мянга гаруй цистерн вагоныг шатахууны түр агуулах хэлбэрээр ашиглаж, өртөө зөрлөг бүр дээр төвлөрүүлжээ.

Эцэст нь… Дотоодын шатахууны үнийн өсөлтийг хязгаарлахаар ЗГ-аас "Импортын барааны гаалийн албан татварын хувь, хэмжээ батлах тухай" хуульд өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийг боловсруулаад байна. Нэг үгээр шатахууны татварт зохицуулалт хийх замаар үнийн өсөлтийг бууруулах аж. 👨🏻‍⚖️

Өнгөрсөн Баасан гарагт Ерөнхий сайд Н.Учралын шинэ Засгийн газрын бүтэц, бүрэлдэхүүн томилогдоо. Тэгвэл Дуулиан дагуулсан уг томилгоог тоогоор хүргэе.

• Улирсан 10: Хуучин ЗГ-т ажиллаж байсан сайд нарын 53% буюу 10 сайд шинэ бүрэлдэхүүнд үлдлээ. Сонирхуулахад, ХЗДХ-ийн сайдаар ажиллаж байсан Б.Энхбаяр ЗГХЭГ-ын газрын даргаар, ЦХИХХ-ны сайдаар ажиллаж байсан Э.Батшугар ЭМ-ийн сайдаар тус тус сонгогджээ.

• 9 шинэков: Шинээр байгуулагдсан ЗГ-т УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаяр, З.Мэндсайхан С.Амарсайхан тэргүүтэй 9 сайд шинээр томилогдоод байна. Мөн “Үндэсний Эвсэл”-ийн тэргүүн Н.Номтойбаяр Онцгой байдлын асуудал эрхэлсэн шадар сайдаар ажиллахаар болов.

• Ажилгүй 12: Өмнөх ЗГ-т ажиллаж байсан 16 дэд сайдын ердөө 4 нь ажлаа үргэлжлүүлэн хийхээр болсон бол үлдсэн 12 дэд сайд цомхотголд өртлөө.

Давхардсан тоогоор, шинэ ЗГ-ын 19 сайдын энэ удаагийн томилгоог оролцуулаад нийт 40 удаа сайдын албан тушаал хашихаар боллоо. Үүнээс 3 удаа томилогдсон сайд 6 байгаа бол анх удаа томилогдсон сайд 3 байна даа. 🔢

Threads

🍋 "The Super Mario Galaxy Movie" нээлтээ хийсэн эхний 5 хоногтоо 4,252 кино театраас $190 саяын орлого оллоо. Нээлтээ хийсэн өдрөө л гэхэд $34.5 саяыг олсон нь энэ оны хамгийн өндөр орлоготой нээлтийн өдрөөр бүртгэгдэв. Нөгөө талд А24 студийн Роберт Паттинсон, Зендая нарын тоглосон "The Drama" кино $28 саяын орлого олоод байна. 

🍋 FIBA 3x3 Asia Cup 2026 өндөрлөлөө. Эрэгтэй Шинэ Зеландын баг болон эмэгтэй Австралийн баг ялалт байгуулав. Тус тэмцээнд Монголын эрэгтэй баг чансааны 1-рт, эмэгтэй баг 2-рт эрэмбэлэгдэн оролцсон. Харамсалтай нь, манай эмэгтэй баг шөвгийн 8-д Филиппиний багт 15-12 харьцаатайгаар ялагдаж, эрэгтэй баг Японы багт хожигдсон билээ.

🍋 ЗГ хэмнэлтийн горим руу шилжсэн гэнэ. Одоогоор ЗГ-тай холбоотой 3,000 сул орон тоо байгаа бөгөөд үүнийг бөглөхгүйгээр ажиллах нь 26 яам татан буулгасантай адил хэмнэлт болох аж. Шинэ ЕС яам, сайд цомхотгох нь өндөр зардал дагуулах тул бүтцийг хэвээр хадгалах нь оновчтой гэжээ.

🍋 Үнэт цаасны зээл, шорт арилжааны  журам батлагдлаа. Тодруулбал, Улаанбаатар Үнэт Цаасны Бирж уг журмыг СЗХ-гоор батламжлуулснаар зах зээлд үнэт цаасаа зээлж өгөөж хүртэх, ханшийн уналтаас ашиг олох стратегийг хэрэгжүүлэх эрх зүйн орчин бүрдээд байна.

• Даваа: Хасын Хүлэгүүд баг BCL Asia-East тэмцээний эхний тоглолтоо хийнэ.

• Мягмар: Дэлхийн эрүүл мэндийн өдөр тохионо.

• Лхагва: 2026 оны 3-р сард Хэрэглээний үнийн индекс ямаршуухан байв?

• Пүрэв: Хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний үнэ танилцуулагдана.

• Баасан: Гадаад худалдаа, аялал жуулчлал, эрүүл мэндийн салбарын I улирлыг шинжинэ.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд! Маргааш манай эрэгтэй, эмэгтэй 3x3 сагсан бөмбөгийн шигшээ багууд Ази тивийн аварга шалгаруулах FIBA 3x3 Asia Cup 2026 тэмцээний эхний тоглолтоо хийнэ. Өмнө нь Азийн аваргаас эрэгтэй багийн хувьд 2 алт, 2 мөнгө, 1 хүрэл медаль авч байсан бол эмэгтэй баг маань 1 мөнгө, 1 хүрэл медаль хүртэж байжээ. Мөн эмэгтэй багийн тухайд өнгөрсөн жил Дэлхийн аваргаас мөнгөн медаль авч, түүх бүтээсэн. Энэ удаад 2 баг маань хоёулаа алаад өгнө гэдэгт итгэлтэй байна. 🥇🏀

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

BOM: Монголбанк өнгөрсөн сарын үнэт металлын худалдан авалт жилийн өмнөхөөсөө 48% өсөж 949.5 кг болсноор оны эхнээс нийт 3.2 тонн үнэт металл худалдан авлаа.

FRC: 2025 оны III улиралд крипто зах зээл $4 их наядад хүрч түүхэн дээд амжилт тогтоосон ч, 10-р сард явагдсан $19 тэрбумын албадан татан буулгалт хийгдсэнээр оны эцэст $3 их наяд болжээ.

MSE: Өчигдрийн арилжаагаар МХБ-ийн I ангиллын компаниудаас Ард Кредит ББСБ ХК (ADB) болон Таван толгой ХК (TTL)-ийн хувьцааны үнэ хамгийн ихээр өслөө. 

🥵 Улаан нь ногооноосоо их

Шинэ сар гарснаар энэ оны эхний улирлын зах зээлийн хөдөлгөөнд дүн тавих цаг ирлээ. ТОП-20 компанийн хувьцааны үнэ хэр хөдөлснийг харцгаая.

👠 +22% VS -16.4%

Тод томруун том зургаараа бол МХБ (MSE)-ийн ТОП-20 индексэд багтдаг компаниудын зах зээлийн нийт үнэлгээ 2026 оны эхний улиралд ₮130 тэрбумаар буурсан байна. Компани тус бүрийн I улирлын хувьцааны үнийн өөрчлөлтийг тооцвол дундаж нь -1.7% байгаа юм. ТОП-20 компанийн 9-ийнх нь хувьцаа өсөөд 11-ийнх нь буурсан хэрэг. 

• 🔺 Оргил өсөлт: Хувьцааны үнэ нь 10%-иас дээш өссөн ердөө 2 компани байна. Инновэйшн Инвестмент (QPAY)-ийнх хамгийн өндөр буюу 22% өссөн бол ХасБанк (XAC)-ных 11.5% өсжээ. $QPAY-н хувьд 2025 онд цэвэр ашиг нь 34% өсөж ₮13.4 тэрбумд хүрснээр дунджаас нэлээд дээгүүр буюу 17.8%-ийн өгөөжтэй ногдол ашиг тараахаар шийдвэрлэсэн билээ. 

• 🩸 Улаан эргэлт: Эсрэг талд хувьцааны үнэ нь 10%-иас илүү унасан 5 компани бий. Энэ дундаас Премиум Нэксус (CUMN)-ийнх хамгийн ихээр буюу 16.4% унасан аж. $CUMN-н хувьд 2025 оны цэвэр ашиг нь 42.7% буурснаас гадна хувьцаа эргүүлэн худалдан авах хөтөлбөр хэрэгжүүлснээс хойш хувьцааны үнэ нь унасаар байгаа.

• 🥤 Банкнууд дундаа: ТОП-5 банк дунд $XAC-н хувьцааны үнийн өсөлт 1-т, ХААН Банк (KHAN)-ных 2-т байгаа бол ХХБ (TDB)-ных хамгийн сүүлд байгаа. Тэдний IPO-н үнэлгээ ₮33 мянга байсан ч IPO хийснийхээ дараа энэ үнээ огт давахгүй унаж явсаар ₮17 мянга орж зах зээлийн үнэлгээ нь ₮860 тэрбум болоод байна. 

🍒 Их наядын клуб

Эхний улирлын эцсийн байдлаар ₮1 их наядаас дээш зах зээлийн үнэлгээтэй 5 компани байсан бол хоёрхон өдрийн дараа буюу өчигдрийн арилжааны дараа АПУ (APU)-гийн хувьцааны үнэ ₮20-өөр унаснаар тэрбумтнуудын эгнээ рүү шилжээд байна.  

• 🧮 Өнгө сэргэх үү: Эхний улирлын дүр зургаас харахад хөрөнгө оруулагчид өсөлтийн хувьцаанд бус өндөр ногдол ашиг амлаж буй компаниуд руу хөрөнгө оруулалт төвлөрч байгаа харагдаж байна даа. Одоо ихэнх компаниудын хувьцаа эзэмшигчдийн хурлын дараа нөхцөл байдал яаж өөрчлөгдөх нь сонирхолтой.

Эцэст нь… 2025 оны арилжаа нам гүм байсан. Энэ байдал ч энэ оны I улиралд үргэлжиллээ. Харин энэ хаврын чуулганаар олон ТӨХК-иудыг хөрөнгийн зах зээлд оруулж ирэх асуудлууд ч яригдана. МХБ ч арилжааг идэвхжүүлэх, хөрвөх чадварыг сайжруулах тал дээр нэлээд амбицтайгаар ажиллаж байгаа. Дүр зураг хэрхэхийг хагас жилийн тоймоороо хүргэе дээ.  

• ☕️ Тусгай хэрэгцээт иргэд ажиллахад кофе шоп хамгийн тохиромжтой орчин. (iKon)

• ⚙️ Болзооны шинэ апп бүртгэлийн процессоо төвөгтэй болгосноор үр дүнгээ өгөв. (TechCrunch)

• 🐑 1,000 малтай өрх жилд ₮342 саяын бэлчээрийн нөөцийг байгалиас үнэ төлбөргүй авдаг. (iToim)

• 😷 Ковид-19-ийн шинэ төрөл болох “Cicada”-н талаар юу мэдэх хэрэгтэй вэ? (CBSNews) 

🔥 Худалдааны санхүүжилтийн форум 2026 айсуй

Дэлхийн зах зээлд зэс, лити, газрын ховор элементийн эрэлт 2030 он гэхэд 30%-40%-иар өсөх төлөвтэй байна. Энэхүү түүхэн боломжийг Монгол Улс яаж бодит ашиг болгох вэ?

ХХБ дээрх асуултад хариулахаар 4 дэх жилдээ “Худалдааны санхүүжилтийн форум”-ыг зохион байгуулах гэж байна. Энэ удаагийн форум “Resource Economy – Нөөцийн эдийн засаг” сэдвийн дор зохион байгуулагдах бөгөөд хоёр гол асуултад хариулна:

• 🧯 Санхүүгийн хамгаалалт: ОУ-ын геополитикийн тодорхойгүй байдалд Аккредитив (L/C) ашиглан экспортын төлбөрөө хэрхэн 100% баталгаажуулж, эрсдэлгүй ажиллах вэ?

• 🦺 Нөөц ашиглалт: Уул уурхайн санхүүжилтийн 32%-ийг дангаараа бүрдүүлж буй ХХБ-ны оролцоотойгоор байгалийн баялгийг хэрхэн тогтвортой, өндөр өгөөжтэй эдийн засаг болгон хувиргах вэ?

Монгол Улсын нөөц баялгийн менежментийг шинэ түвшинд гаргаж, гадаад худалдааны "тоглоомын дүрмийг" тодорхойлох энэхүү хэлэлцүүлэгт салбарын манлайлагчид цуглах гэж байна шүү. 

⏰ Хэзээ: 4 сарын 8-ны Лхагва гараг 
📍 Хаана: Шангри-ла Улаанбаатар

🕰️ УИХ-ын дарга нарын түүх

Улс төрийн сандал суудлын хөөцөлдөөн хаврын тэнгэр шиг л гэнэтийн үйл явдлаар дүүрэн байна. Тэгвэл үүний нэг жишээ болох УИХ-ын даргын албан тушаалтай холбоотой хөдөлгөөнийг сонирхъё.

🔙 Сүүлийн 21 жилд 

2005 оны 7-р сард Ц.Нямдорж ажлаа хүлээн авснаас хойш 2026 он хүртэл нийт 8 хүн УИХ-ын даргаар ажилласан бөгөөд тэд дунджаар 2.6 жил парламентыг даргалсан байна. Үүнээс хамгийн удаан хугацаанд УИХ-ын даргаар ажилласан нь Г.Занданшатар байв. Тэрээр 2019 оны 2 сарын 1-нээс 2024 оны 7 сарын 2-ныг хүртэл 5.4 жил тус албыг хашсан аж.

• 49 нас: Эдгээр дарга нарын албан тушаалдаа томилогдох үеийн дундаж нас 49 байжээ. Хамгийн ахмад нь 67 насандаа томилогдсон Д.Дэмбэрэл бол хамгийн залуу нь 38 насандаа УИХ-ын дарга болсон Н.Учрал аж.

• Ганц АН: 2005 оноос хойш 7 удаа МАН-ынхан УИХ-ыг даргалсан. Харин 2012-2016 онд ганцхан удаа АН-ын гишүүн З.Энхболд УИХ-ыг удирдсан байна. Энэ нь мэдээж сонгуулийн ялалт, УИХ-д эзлэх суудлын тоотой шууд хамааралтай юм.

🗞️ Шинэ даргын сураг

Өчигдрийн УИХ-ын чуулганы хуралдаанаар МАН-ын гишүүн, ЗГХЭГ-ын дарга асан С.Бямбацогт УИХ-ын шинэ даргаар томилогдохоор хүлээгдэж байв. Гэвч энэ асуудлаар АН-аас ажлын 3 өдрийн завсарлага авахыг хүссэн ч хуралдаан даргалагч УИХ-ын дэд дарга Ж.Бат-Эрдэнэ ажлын нэг өдөр хангалттай хэмээн шийдвэрлэжээ. Тиймээс өнөөдөр шинэ дарга сонгогдох магадлал тун өндөр байна.

• 🤓 Сануулахад, АН парламентын даргыг намын харьяалалгүй хүн байх ёстой гэсэн байр суурь баримталж, УИХ-ын хуралдаанд оролцохоос татгалзан шахалт үзүүлсний эцэст өмнөх УИХ-ын даргыг ЕС-аар томилуулахад нөлөөлж чадсан. Энэ удаад харин яах бол? 

Эцэст нь… Биднийг УИХ-ын даргаас гадна, ЗГ-ын шинэ сайдуудын томилгоо хүлээж байна. Энэ удаагийн 126 гишүүнтэй УИХ маань эхний 2 жилдээ тус бүр 3 ЕС, 2 УИХ-ын даргыг томилоод амжлаа. Тэгэхээр ирэх 2028 он хүртэл дахиад олон сюрприз байх нь гарцаагүй бололтой. 🫣

💡 Таавар таацгаая. 

…Би шинэ зүйлд дуртай ч хуучныг бол үздэггүй. Намайг тоохгүй бол тайлан баланс чинь дэндүү хөөрхөн харагдана. Харин намайг тоогоод ирвэл ашиг чинь гэнэтхэн л ядарсан царайтай болно. Зарим захирлууд чинь намайг хараад дахиад жоохон амраачихмаар бодол толгойд нь төрдөг. Би юу вэ? Хариултыг олсон бол бидэнтэй хуваалцахаа мартуузай. ✌️

YouTrip

🍋 Өмнөд Солонгосын T-money компани Монголын зах зээлээс гарлаа. Компани өнгөрсөн оны 5-р сард Улаанбаатар Смарт Карт ХХК-ийн 55%-ийн хувьцаагаа худалдсан. T-money компани Монголд өнгөрсөн 10 жилийн хугацаанд ₩16.5 тэрбумын хөрөнгө оруулалт хийсэн ч ₩21.6 тэрбумын алдагдал хүлээжээ. Энэ нь тус компанийн гадаад дахь хамгийн их алдагдалтай төсөл болсон байна. 

🍋 Монгол Улсын газрын тосны бүтээгдэхүүний хэрэглээ улам өснө. Тодруулбал, 2025 оны газрын тосны импортын хэмжээ 0.1 сая тн-оор өсөж 2.9 сая тн болсон бөгөөд энэ онд 3 сая тн, 2027 онд 3.1 сая тн газрын тос импортлохоор байна. Гэтэл геополитикийн нөхцөл байдлаас хамааран Роснефть компанийн 4-р сарын хил үнэ өссөн тул дизель түлш ₮2,200-өөр нэмэгдэж ₮5,200-т хүрэх нөхцөл үүсжээ.

🍋 Nvidia (NVDA) компани Marvell (MRVL)-д $2 тэрбумын хөрөнгө оруулалт хийжээ. Уг мэдээллийн араас Marvell-н хувьцааны үнэ 13%, өчигдрийн байдлаар дахин 7.7% тус тус өссөн байна. Nvidia сүүлийн саруудад ганц Marvell-д биш Synopsys (SNPS), CoreWeave (CRWV) зэрэг 5 компанид мөн адил тус бүр $2 тэрбумын хөрөнгө оруулалт хийгээд буй. 

🍋 Нийслэлийн “Нэгдүгээр тойрог зам” төслийн ОУ-ын нээлттэй тендерт Хятадын 4 ААН оролцжээ. Ирэх 7 хоногт гүйцэтгэгчийг эцэслэх аж. Уг тойрог зам нь нийт урт 24.7 км бөгөөд нийт санхүүжилт $918.57 сая. 2028 онд энэ замыг ашиглалтад оруулснаар оргил ачааллын үеийн тээврийн хэрэгслийн дундаж хурд 23.3% буурна гэнэ дээ. Ай даа.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Нислэгтэй өдрийн мэнд! Хүн төрөлхтөн 54 жил хүлээсний эцэст сарыг дахин тойрон нисэхэд бэлэн боллоо. Тодруулбал, өнөөдөр өглөөний 6 цаг 35 минутад сансрын нисгэгчидтэйгээр сарыг тойрон нисэх түүхэн нислэг болох NASA-н Artemis II даалгавар эхлээд байна. Нийт 4 хүний бүрэлдэхүүнтэй Artemis II даалгавар нь 10 хоногийн хугацаанд үргэлжлэх юм. За тэгээд түүхийн амьд гэрч болохыг хүсвэл ЭНД дараад шууд үзээрэй. 🌝 🚀

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

MMA: Монголын Уул Уурхайн Үндэсний Ассоциацийн Гүйцэтгэх захирал Г.Эрдэнэтуяагийн 4 жилийн бүрэн эрхийн хугацаа дуусаж, түүний оронд Гүйцэтгэх захирлын үүрэг гүйцэтгэгчээр Дэд захирал асан П.Оюунбилэгийг томилжээ. 

UB: Урьдчилсан судалгаагаар Улаанбаатар хотод 5,569 га талбайд ус хуримтлуулж, 50-100 сая шоо метр ус нөөцлөх хүчин чадалтай Туул усан цогцолбор төслийн ТЭЗҮ-ийг боловсруулж эхэллээ.

MNG: Төсвийн байнгын хороо “Туулын хурдны зам” төслийн талаарх холбогдох мэдээллийг сонсож, протоколын төслийг зөвшилцөхийг дэмжив.

🥴 ТӨХК-иудын өр тэнгэрээс дээш

Хаа сайгүй л төрийн өмчит компаниудыг болж, бүтэхгүй, идлэг, уулгын газар хэмээн ярьдаг. Бодит байдал дээр нөхцөл байдал энэ ярианаас улам дордсоор ТӨХК-иудын өр, шир 2023 оноос хойш 2 дахин өсөж ₮11 их наядад хүрчихлээ. 

🫣 Юу вэ төсвийн бараг… 

2026 оны улсын төсвийн зарлага ₮32.9 их наяд. Гэтэл ТӨХК-иуд өнгөрсөн оны IV улирлын байдлаар төсвийн зарлагын бараг ⅓-тай тэнцэхүйц хэмжээний өртэй ажиллажээ. Бүр цаашилбал, ТӨХК-иуд улсын нийт өрийн бараг 24%-ийг эзэлж байгаа юм. ТӨХК-иудын нийт өрийн 64% буюу ₮7.2 их наяд нь богино хугацааны өр, өөрөөр бол 1 жилийн дотор төлөх ёстой өр байгаа нь анхаарал татахгүй байхын аргагүй үзүүлэлт. Үлдэж буй ₮4 их наяд нь урт хугацааны өр төлбөр байгаа юм.  

• 🤾🏻 Задаргаа доторх задаргаа: Богино хугацааны өр төлбөр болох ₮7.2 их наядын ₮3 их наяд нь урьдчилж авсан орлого, ₮3.4 их наяд нь бусад, ₮0.2 их наяд нь үнэт цаасны өр төлбөр. ТӨХК-иуд ойрын хугацаанд энэ өр төлбөрөө яаж төлөх вэ гэдэг асуудлыг хэн ч хөндөхгүй байгаа нь сонирхолтой.

💭 Эсрэг ертөнцөд байсан бол…

Санаж байгаа бол 2025 оны 1-р сард уул уурхайн бус төрийн өмчит 44 компанийг нэгтгэж, менежмент, засаглалыг сайжруулахаар Эрчист Монгол ХХК-ийг байгуулж байв. Гэтэл саяхан ЗГ тус компанийг ₮3.5 тэрбумын алдагдалтай ажиллаж, юун бусад ТӨХК-иудын алдагдлыг бууруулах өөрийгөө ч авч явж чадахгүй хэмжээнд хүрч татан буулгахаар болсон. Үүсгэн байгуулагдаад ердөө жилийн дотор ₮3.5 тэрбумын өр үлдээж чадах компани төрд байхаас өөр хаана ч байх боломжгүй. 

• 🗣️ Гэтэл шинээр томилогдсон Ерөнхий сайд Н.Учрал ТӨХК-иудыг хувьчилж, олон нийтэд нээлттэй болгох талаар маш их ярьдаг хүн. Дор хаяж ТӨХК-иудын үлдээсэн дааж, давшгүй энэ их өрийг хаашаа шингээхээ эхлээд ярихгүйгээр хувьчлал ярих нь утгагүй. 

Эцэст нь… Эрх баригчдын маань үнэлэмж, үнэ ханш, аманд нь багтдаг тоо жил ирэх тусам л өсөж, тэрбумаас их наяд, ₮-өөс $-руу шилжиж байна. ТӨХК-иудыг хувьчилна гэж ярьж эхэлснээс хойш ил цагаан хулгай хийх шахам Эрчист Монгол ХХК-ийг байгуулж, буцаагаад буулгахдаа ₮3.5 тэрбумын өртэй буулгав. ТӨХК-иудыг хувьчилж, олон нийтэд нээлттэй болгох чин хүсэл байгаа бол эхний ээлжид үлдээж байгаа өр дээр нь хариуцлага тооцохгүй бол ч…

• 🛢️ Шатахууны үнийн өсөлт ба Монголд үүсэх сорилтууд. (ThinkMongol)

• 🔮 OpenAI-н рекорд тогтоосон $122 тэрбумын санхүүжилт бол IPO-н эхлэлийн дохио. (CNBC)

• 😥 Ираны дайнаас Арабын орнууд $200 тэрбумын хохирол амсах боломжтой. (Bloomberg)

• 🛡️ Зээл хамгаалах даатгалын үйлчилгээг Pocket болон Mobilife нэвтрүүлэв. (Mobilife)

🏟️ ДАШТ-ий эргэн тойронд

Дэлхийн хамгийн олон үзэгчтэй хөлбөмбөгийн 2026 оны ДАШТ-д оролцох 48 улсын нэр албан ёсоор өчигдөр зарлагдлаа. Хойд Америк буюу Америк, Канад, Мексикт ирэх 6 сарын 11-нээс 7 сарын 19-ний хооронд зохион байгуулагдах энэ удаагийн ДАШТ-ий онцлогтой танилцъя. 

⭐️ Шигшмэл 48 орон

2026 оны ДАШТ-ий урьд өмнөх жилүүдээс ялгарах хамгийн том ялгарал бол зүлэг ногоон дэвжээнээ 48 улсын баг өрсөлдөхөд оршиж байна. Өмнөх тэмцээнд нийт 32 баг оролцсон бол энэ удаад Олон улсын хөлбөмбөгийн холбоо (FIFA) илүү олон улс оролцуулж, тоглолтын тоог 104 хүртэл нэмэх замаар ашиг орлогоо өсгөх зорилгоор уг шийдвэрийг гаргажээ. 

• 💪🏼 Томчууд олноороо: Энэ жил ДАШТ-д домогт Лионел Мессигээр удирдуулсан Аргентин, өмнөх тэмцээний мөнгөн медальт Килиан Мбаппегээр ахлуулсан Франц, залуу од Ламин Ямалиар удирдуулсан Испани зэрэг хөлбөмбөгийн томоохон гүрнүүд бүгд оролцоно. Гэхдээ дэлхийн 4 удаагийн аварга Итали энэ тэмцээнд 3 дахь удаагаа дараалан багтаж чадсангүй.

• 🐴 Битүү морьд: Ази тивээс Узбекистан, Йордан Хойд Америкаас Кюрасао, Африкаас Кабо-Верде зэрэг 4 улс анх удаагаа ДАШТ-д оролцоно. Эдгээр улсууд нь FIFA-н чансаагаар дэлхийд 50-82-р байрын хооронд бичигдэж байна.

🤑 Зардал мөнгө

Нийт $13.9 тэрбумын зардалтай 2026 оны ДАШТ нь 1994 оноос хойш зохиогдсон тэмцээнүүдийн дотор өртгөөрөө 4-т эрэмбэлэгдэнэ. FIFA-н тооцоогоор энэ удаагийн ДАШТ-ээс нийт $10.9 тэрбум орлого олох хүлээлттэй байгаа нь өмнөх Катарт болсон 2022 ДАШТ-ээс 56% өндөр дүн аж. Энэ жил зах зээл хөгжсөн газар болох тулдаа 2022 оны $220 тэрбумын зардалтай ДАШТ-ий гашуун түүхийг давтахгүй бололтой шүү.

Эцэст нь… Дэлхийн аварга үзэхээр Хойд Америкийг зорих гэж байгаа хүмүүс байвал зардлаа эртнээс төлөвлөхийг зөвлөе. Учир нь тасалбар, дотоод нислэг, буудал гээд байж болох зардлыг нэмэхэд хэсгийн шатны тоглолтод дунджаар $5,744, хагас шигшээ шатны тоглолтыг үзэхэд $14,434 шаардлагатай аж. 🫣

73 хэсэг
Ирэх 6-р сард 16 аймгийн 43 сумын нийт 73 хэсэгт нөхөн сонгууль явуулахаар товлон зарласан тогтоолыг Сонгуулийн ерөнхий хороонд ирүүлжээ. 
₮2.1 тэрбум
Нөхөн сонгууль явуулахад шаардлагатай ₮4.9 тэрбумын төсвийн саналыг 55.4% бууруулан ₮2.1 тэрбумаар батлав.
6 төлөөлөгч
Нийт 48 ИТХ-ын төлөөлөгчийн бүрэн эрх дуусгавар болсноос 6 нь гэмт хэрэг үйлдсэн нь шүүхээр тогтоогдсон байна.

📊 2026 оны крипто чиг хандлага

Яг арилжаа хийхээр дундын зуучлагч үнэ, төлбөрийн нөхцөлийг нь шийдээд Крипто зах зээл ихэвчлэн богино хугацааны үнийн хөдөлгөөнд төвлөрдөг. Тэгвэл Bybit-с 2026 оны крипто зах зээлийг бодитой өөрчилж буй дараах гол хүчин зүйлсийг онцолж байна.

• 🔎 Институтийн хөрөнгө оруулагчдын оролцоо крипто зах зээлд нэмэгдэх болсон. Тухайлбал, 2025 оны 10-р сард Биткойн (BTC)-ны үнэ $126,000-ыг давж түүхэн дээд цэгтээ хүрсний дараа зах зээл тогтворжиж, $BTC-н үнэ $68,000 орчимд арилжаалагдаж байна. Энэ нь институтийн хөрөнгө оруулагчид багцаа дахин тэнцвэржүүлсэн, зохицуулалтын орчин илүү тодорхой болж буйтай холбоотой аж.

Үүний зэрэгцээ блокчэйний хэрэглээ илүү дэлгэрч байна. Үүнд хил дамнасан төлбөр тооцоо, нийлүүлэлтийн сүлжээ, бодит хөрөнгийн токенжуулалт багтана. Тус өөрчлөлтүүд нь хөрвөх чадвар, арилжааны урсгал, хөрөнгө оруулагчдын зан төлөвт мэдэгдэхүйц нөлөөлж байна. Иймд богино хугацааны мэдээнд бус урт хугацааны суурь хүчин зүйлсэд төвлөрөх нь илүү чухал шүү. 🧭

The Astana Time

🍋 Казахстаны IT экспорт хурдацтай өсөж, Astana Hub өнгөрсөн онд $681 саяын дүн бүхий IT үйлчилгээ экспортолжээ. Тус хугацаанд Astana Hub-д үйл ажиллагаа явуулж буй 537 компани дэлхийн 111 улсад IT, технологийн үйлчилгээ экспортолж, нийт 32,500 гаруй ажлын байр шинээр бий болгосон байна. Уул уурхайгаас хамааралтай орны хувьд технологид тулгуурлан эдийн засгаа амжилттай төрөлжүүлж буй амжилттай жишиг юм даа. 

🍋 Inter RAO-н хил дамнасан цахилгаан экспорт, импортын нийт хэмжээ 2025 онд 6.9% буурч 724 сая КВт.ц-т хүрэв. Учир нь тэдний Хятад руу нийлүүлсэн эрчим хүчний хэмжээ хумигдсанаар нийт нийлүүлэлт нь ч буурсан байна. Харин Монгол руу 2025 оны эхний 9 сард 700 сая КВт.ц эрчим хүч нийлүүлж, нийт экспортын 13%-ийг бүрдүүлжээ.

🍋 Узбекистан болон Монгол хооронд төлбөрийн системтэй боллоо. Узбекистаны үндэсний төлбөрийн систем HUMO Mongol ID Holdings-н охин компани болох Takara Solutions-тай харилцан ойлголцлын санамж бичиг байгуулжээ. Улмаар хамтын ажиллагааны хүрээнд HUMO-н карт эзэмшигчид Монголд төлбөр хийх, Mongol ID-н хэрэглэгчид Узбекистанд төлбөр, тооцоо хийх боломжтой болжээ.

🍋 Өмнөд Солонгосын экспортын дүн анх удаа сард $80 тэрбумыг давлаа. Өнгөрсөн 3-р сард Өмнөд Солонгосын экспортын дүн өнгөрсөн оны мөн үеэс 48% өсөж $86 тэрбумд хүрчээ. Уг өсөлтөд санах ойн чипийн үнэлгээ өндөр байсан болон дэлхий даяар дата төвүүд рүү урсаж буй хөрөнгө оруулалт нэмэгдсэн нь ихээхэн нөлөөлсөн байна.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Happy April Fools’ Day! Одоо биш ч ирээдүйд нэг нартай өдөр Lemon Press IPO хийнэ гэдэг мэдээ гарах байх. Тэр болтол та хэд маань товхимлоо сайн уншиж, ажлаа сайн хийгээрэй. Мөн 4 сарын 1 тул хэн нэгэнд хууртахаас илүү, түрүүлээд хуурчихвал амар байх шүү. Тэгээд ажлынхныгаа нэг сайн чадахыг хүсвэл ЭНД-ээс хөгжилтэй санаа аваарай. 🤪

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

UB: 2025 онд Нийслэлийн хөрөнгө оруулалтын газрын цэвэр ашиг өмнөх оноос 76.5% өсөж ₮2.7 тэрбумд хүрчээ.

JPN: Санаэ Такайчигийн ЗГ 2026 оны төсвөө хугацаандаа батлуулж чадаагүйн улмаас парламент нь улсын зардлыг түр санхүүжүүлэх ¥8.6 их наядын нөөц төсвийг батлав. 

EEAS: Жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулагддаг “Европын өдөрлөг” арга хэмжээ ирэх 5 сарын 23-нд Дархан-Уул аймагт болно. 

💫 Тэнгэр Капитал ҮЦК-ийн шинэ цаг

Тэртээ 2007 онд үүсгэн байгуулагдсан Тэнгэр Капитал ҮЦК 19 жилийн дараа шинэ өнгө төрх, менежментийн багтайгаар үйл ажиллагаа үргэлжлүүлэхэд бэлэн болжээ. Тэгвэл яг юу өөрчлөгдсөнийг хамтдаа харъя. 

🆕 Удирдлагын өөрчлөлт

Дотоодын хөрөнгийн зах зээлд хэдийн танил болсон захирлуудын нэг С.Ган-Эрдэнэ Тэнгэр Капитал ҮЦК-ийн ТУЗ-ийн даргаар сонгогдсон. Тэрээр өмнө нь Голомт Капитал ҮЦК-ийг 4 гаруй жил амжилттай удирдсан бөгөөд одоо Тэнгэр Капитал ҮЦК-ийг удирдаж, менежментийн багтаа шинэчлэлт хийгээд байна. Түүнчлэн, Тэнгэр Капитал ҮЦК-ийн шинэ Гүйцэтгэх захирлаар хөрөнгийн зах зээлд 7 жил ажилласан туршлагатай Н.Гомбодорж, тус компанийн дэргэдэх Тэнгэр фанд менежмент ХХК-ийн Гүйцэтгэх захирлаар Р.Дарханбаяр томилогджээ. 

• 🎨 Рибрэндинг: Өмнөх логонд ХасБанк (XAC)-ны өнгө аяс давамгайлж, компанийн нэр кирилл бичлэгтэй байсан бол шинэ лого англи нэршил болон serif фонт бүхий минимал хэв маяг руу шилжжээ. Мөн эрхэм зорилго “Үнэ цэнийг эрхэмлэнэ”-ээс “Хөрөнгө оруулалтаар үнэ цэнийг бүтээнэ” болж өөрчлөгдөв.

📊 Төлөв байдал

2025 онд Тэнгэр Капитал ҮЦК-ийн арилжааны дүн өмнөх оноос 13.7 дахин өсөж ₮1 их наядад хүрчээ. Ингэснээр компанийн ашигт ажиллагаа алдагдлаас ашиг руу шилжиж, МХБ (MSE)-д бүртгэлтэй 30 ҮЦК-иас ашгаараа 3-рт буюу нийт ашгийн 27%-ийг бүрдүүлэх болсон аж. Сонирхуулахад, өнгөрсөн онд компани OTC бондын анхдагч зах зээлийн арилжааны 20.8%-ийг бүрдүүлсэн бөгөөд зах зээлээс нийт ₮674.9 тэрбум,  олон улсын зах зээлээс $120 саяыг татан төвлөрүүлжээ. 

• 👀 2026 оны хүлээлт: Компанийн тухайд энэ онд гадаад харилцааг өргөжүүлэх, хөрөнгө оруулалт болон брокерын цогц платформтой болох, зах зээлд эзлэх байр сууриа нэмэгдүүлэх гэсэн 3 үндсэн том зорилтыг тавиад байна.

Эцэст нь… Хөрөнгийн зах зээлийн хөгжилд ҮЦК-иудын оролцоо ус, агаар мэт чухал. За тэгээд энэ хөгжилд шинэчлэгдсэн Тэнгэр Капитал ҮЦК ямар нөлөө үзүүлэх бол гэдэг тун сонирхолтой. 🤔 

• 📚 Үндэсний Номын Сангийн шинэ салбар эртэч уншлагын цагтай боллоо. (NationalLibrary)

• ⛺️ Мега майхан ба ₮90 саяын төсөв. (eagle.mn)

• 👩🏻‍⚖️ Австралийн Цагаачлалын хуульд нэмэлт өөрчлөлт орлоо. (MongolianEmbassyinAustralia)

• 🫣 AI эринд бэлэн үү? Хятадын их сургуулиуд урлагийн чиглэлийн хөтөлбөрүүдээ танаж эхлэв. (SixthTone)

🏙️ Өртэй нийслэл

Энэ 7 хоногт нийслэлээс ДЦС-5 барина гээд МХБ (MSE) дээр ₮200 тэрбумын бонд гаргаж санхүүжилт босгосныг дуулсан байх. Ер нь бидний өр шир юу болж байна вэ? 

• 📌 Тоо тайлах нь: Сангийн яамнаас улирал бүр өрийн статистикийн товхимол гаргадаг. ЗГ өр гэдэгт ЗГ, аймаг, нийслэлээс бусдын өмнө хүлээсэн төлбөрийн үүргийг оруулж тооцдог. Тэгэхээр үүнд нийслэлийн бонд хамаарагдаж байгаа шүү. 

🫨 Нийслэлийн нөлөө

Нийслэл 2 дахь удаагаа дотоодын зах зээл дээр бонд гаргаж байгаа нь энэ. Өмнө нь Бөөрөлжүүтийн 300 МВт-н цахилгаан станцыг барина, хотын авто замыг сайжруулна, бусад дэд бүтцийн төсөлд зарцуулна гээд 12%-14%-ийн хүүтэй, ₮500 тэрбумын бонд гаргасан. Үүний нөлөөгөөр 2024 оны эцэст ЗГ-ын дотоодын өр жилийн өмнөхөөсөө 71.1% нэмэгдэж ₮400 тэрбумын босгыг давж байв. 

• ‼️ Гадаадаас ч: Нэмээд 2024 онд Австрийн хөрөнгийн бирж дээр 7.75%-ийн купонтой, 2027 оны 8-р сард хугацаа нь дуусах $500 саяын бонд гаргаад амжсан. Оны сүүлээр гарсан тул 2025 оны гадаад өрийн 6%-ийн өсөлтөд нөлөөлсөн хэрэг. Нийслэл ингэж ихээр бонд гаргасан ч жил бүр төсвөө тодотгож, 2024-2025 онд алдагдалтай ажилласан. Ай даа. 

📐🎯 Ерөнхий өр

Одоогийн Z үеийнхнийг балчир байхад дөнгөж төрсөн хүүхэд ч өртэй гэж толгой угаалт явдаг байсан. Үнэхээр ч нэг үе улсын өр туйлдаа тулж 2016 онд л гэхэд нийт өр ДНБ-ий 93%-тай дүйж байсан гашуун үе бий. Харин одоо бондын өрөө бондын өрөөр төлсөөр энэ харьцаа харьцангуй гайгүй болж 39.4%-д хүрээд байгаа. Нийт өр нь ₮35.4 их наяд гэсэн үг.

• ⚡️ Нөхцөл байдал: ЗГ-ын өрийн багцыг харвал эргэн төлөгдөх дундаж хугацаа нь 7.2 жил, дундаж хүү нь 3.8% аж. Гэхдээ хүү шинэчлэгдэх дундаж хугацаа нь 6.3 жил. Өрийн менежментээ сайн хийхгүй бол хүүгийн төлбөр хэцүү. Тодруулбал, 2021 онд хүүгийн төлбөрт ₮829.6 тэрбумыг төлж байсан бол өнгөрсөн онд энэ дүн 50.7% өссөн. 

Эцэст нь… ЗГ-ын 2026-2028 оны өрийн удирдлагын стратегийн баримт бичигт нийслэлийн гаргасан үнэт цаасны нэрлэсэн үлдэгдлийг тухайн жилийн төсвийн орлогын 50%-д барихаар зорьж байгаа. Одоогоор бол нийслэлийн бонд нь ч төсөв нь ч замбараагүй тэлж байна. Гол нь үр дүн л нэхмээр байна даа. 

Frame

🍋 Хятадын хамгийн том ачааны машин үйлдвэрлэгч Sinotruck Group Монголд салбараа нээх сонирхлоо илэрхийлэв. Тэд Монголд уул уурхай, ХАА, МАА, хил дамнасан ачаа тээвэрлэлт гэсэн 4 чиглэлийн ачаа тээврийн машин угсрах үйлдвэр барихаар төлөвлөж байгаа аж. Уг асуудал дээр АҮЭБЯ-тай хамтран судлахаар тохиролцжээ.

🍋 Jade Gas Holdings Монгол дахь хий олборлолтын төслөө урагшлуулахын тулд A$1.8 саяыг босголоо. Тус санхүүжилтийг “Улаан нуур” нүүрсний давхаргын метан хийн төслийг бодит олборлолтын шатанд хүргэх зорилгоор татаад буй. Улмаар ордын анхны нөөцийн тооцоолол болон үйлдвэрлэлийн лицензийн хүсэлтээ бэлтгэх ажлаа эрчимжүүлж байгаа аж.

🍋 Хаврын тариалалт эхлэхтэй холбогдуулан газар тариалан эрхлэгч ААН-үүд ₮3,400-өөр шатахуун нийлүүлнэ. Өчигдөр АҮЭБЯ ХХААХҮЯ болон шатахуун импортлогч компаниудтай хуралдаж газар тариалан эрхлэгчдэд тогтмол дүнгээр шатахуун нийлүүлэхээр тохиролцсон байна. Уг шийдвэр хэзээг хүртэл үргэлжлэх нь тодорхойгүй байгаа юм. 

🍋 Уул уурхайн бус салбарын ААН-үүдийн татварыг 1% болгох боломжтой юу? Тус агуулга УИХ-ын Эдийн засаг, бизнес, банк, санхүүгийн асуудлаарх ажлын хэсгийн боловсруулж буй Татварын багц хуульд тусгагдсан бөгөөд энэ хаврын чуулганаар өргөн барих төлөвтэй байна. 

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Сарын сүүлийн өдрийн мэнд! Маргааш Apple-н үүсгэн байгуулагдсаны 50 жилийн ой тохионо. Үүнтэй холбоотой дэлхий даяар тэд "50 Years of Thinking Different" компанит ажлыг өргөн дэлгэр хэрэгжүүлж байна. Гэснээс, сүүлийн 50 жилд нээлтээ хийсэн Apple-н шилдэг 50 бүтээгдэхүүнийг тодруулах санал асуулга явагдаж байна шүү. Манайхан саналаа ЭНД дарж өгөөрэй. 🍎📱

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

POL: ХХОАТ-ын тухай хуулийн 6.3-т заасан орлогод ногддог албан татварын хэмжээг 1% болгож бууруулах өргөдөл 100,860 иргэний санал авч уг хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг өргөн мэдүүллээ.

OTC: Өнгөрсөн 7 хоногт ББЗЗ дээр нийт ₮64.1 тэрбумын болон $10.3 саяын арилжаа явагджээ. $-ын арилжаа 100% хоёрдогч зах зээл дээр явагдсан бол ₮-ийн арилжааны 77.1% нь хоёрдогч зах зээлд хамаарч байна. 

AUD: Хүүхэд, гэр бүлийн хөгжил, хамгааллын ерөнхий газрын 2025 оны санхүүгийн тайлан, төсвийн гүйцэтгэлд хийсэн аудитын дүнд нийт ₮10.7 тэрбумын зөрчил илэрчээ.

Тогтвортой засаглал 🆚 Түр томилгоо

Монгол Улсын 34 дэх Ерөнхий сайд (ЕС) Г.Занданшатар өөрийн хүсэлтээр огцорсноос хойш 3 хоногийн дараа буюу өчигдөр өглөө УИХ-ын дарга Н.Учралыг өөрийнх нь хүсэлтээр үүрэгт ажлаас нь чөлөөлж шөнө нь ЕС-аар томилоодохлоо. Ингэж л бид 1 жил хүрэхгүй хугацаанд 3 ЕС-ын нүүрийг үзэж байна даа.

‼ Түр томилгооны золиос

2000 оноос хойших 11 ЕС-ын ажилласан хугацаа дунджаар 2.3 жил буюу 27 хон сар. 4 жилээс дээш хугацаанд ЕС-аар ажилласан 2 л сайд бий. Сайд солигдох тутамд ЗГ бүрэлдэхүүн, холбогдох ажилчид солигдож бодлогын ажлууд хойшлогдож, цуцлагддаг. 

• 🤐 Ичиг^2: Дэлхийн банкны 2020 оны судалгаанд ичмээр үр дүн бий. 2012 болон 2016 оны сонгуулийн дараа улстөржилт улам газар авчээ. 2012 онд төр доторх халаа сэлгээний хувь эрчимжиж 9.3% болсон бол 2019 онд 22.3%-д хүрч. Иргэний нисэхийн ерөнхий газрын даргыг л гэхэд 5 жилд 6 удаа сольсон. Энэ удаад хэр их хүн солигдох бол гэхээс яс хавталзам.

• 🤒 Сөрөг нөлөө: Иймдээ ч бизнес эрхлэгчид татвараас биш бодлогын тогтворгүй байдлаас хамгийн их айдгийг МҮХАҮТ-ын судалгаа харуулсан. Энэ олон тогтворгүй томилгооны уршгаар гадаадын хөрөнгө оруулагчдын итгэл буурах, хэлэлцээр цуцлагдах асуудлууд үүснэ. Эргээгээд улсын эдийн засагт, иргэдийн халаасанд ч хортой.

🤥 35 дахь 9 ба эдийн засаг

Гэтэл эрх баригч намд эрчим хүч, шатахуун гээд хоолойд тулсан асуудлыг шийдэхээс илүү улстөржих сонирхол их байв. Бусад намууд нь ч сайдын суудал өгвөл тэгнэ ингэнэ гээд уналаа. 2028 он хүртэл эдийн засаг сайн байхааргүй байна. Төсвийн Тогтвортой Байдлын Зөвлөлийн таамгаас харахад инфляц 2028 оныг дуустал 7%-д хадгалагдахаар, ДНБ-ий бодит өсөлт 5.5%-иас дээшлэхээргүй байна. 

• 📌 Юу хийх бол? Мөн нүүрсний үнэ сэргэж шалихгүй буюу 2028 он гэхэд тн нь дунджаар $74.4 л болж, төсвийн орлогын тэлэлт ч үргэлжилж ДНБ-ий 31%-тай дүйх нь. Энэ эгзэгтэй цаг үед МАН-ын ээлжит ЕС хамгийн богино хугацаанд ажилласан ЕС болоод буулаа. Тоглоомтой гэмээр. Одоо 35 дахь нь энэ байдлыг яаж засах нь сонин. 

Эцэст нь… Томчуулыг улстөржиж байх зуур алдаж байгаа алдагдсан боломжийн өртөг өндөр байна даа. Одоо шинэ ЕС нь гарч ирээд хэдэн төслөө урагшлуулах гэсээр байтал 2026 он талаасаа хэлбийнэ. Яана даа.

• 🕯️ Шинэ Засгийн газарт аль сайдууд улирал сонгогдох магадлалтай вэ? (News.MN)

• 🎤 Жижиг караоке төхөөрөмж зардаг компани зах зээлээс $17.4 тэрбумыг арчив. (FT)

• 📚 Эшлэл бол бүтээлийн үнэн зөвийн баталгаа, зайлшгүй дагалдах соёл юм. (Baabar.mn)

• 😶‍🌫️ Ирэх 5 жилд 9 сая Америкчууд AI-д ажлын байраа алдана. (NYPost)

🌏 Өмнөд Солонгосын хүчтэй соёл

Оксфордын англи хэлний толь бичигт Hallyu буюу Өмнөд Солонгосын соёлын давлагааг илэрхийлсэн үг бий. Тэгвэл өчигдөр 30 улсын 27.4 мянган хүнийг хамруулсан 2026 оны Гадаадын Hallyu судалгаа олон нийтэд ил болжээ.

🎙️ K-pop-н хүчтэй манлайлал

Судалгаанд оролцогчдын хамгийн их болох 17.5% нь Солонгосыг бодохдоо хамгийн түрүүнд K-pop хөгжмөөр төсөөлдөг хэмээн хариулсан байна. Энэ нь 2018 оноос хойш 9 дахь жилдээ дараалан K-pop хөгжим бусад соёлын нөлөөг тэргүүлсэн явдал байв. Харин удаах байранд оролцогчдын 12.1% нь Солонгос хоолыг, гутгаар байранд 9.5% нь Солонгос олон ангит киног тус тус сонгожээ. 

• 🎭 Үзэх дуртай контент: Солонгосын соёлын контентод сард дунджаар 14.7 цагийг зарцуулж буй нь өмнөх оноос 0.7 цагаар өссөн үзүүлэлт аж. Хамгийн өндөр үзэлттэй контентын төрөл нь олон ангит кино ба оролцогчид сард дунджаар 18.3 цагийг зарцуулжээ.

• 💵 Үрэх дуртай зүйл: Оролцогчид сард дунджаар $33.9-оор хувцас худалдан авдаг нь хамгийн өндөр дүнтэй зарцуулалтад тооцогдов. Үүний араас сард дунджаар $29.7-ыг үрдэг гоо сайхны бүтээгдэхүүн орсон аж.

📈 Эдийн засагт хэр дэмтэй вэ?

2025 онд Солонгосын соёлын бүтээгдэхүүний нийт экспорт $37.9 тэрбумд хүрснээр экспортын 4 дахь том салбар болсон. Үүний 36.4%-ийг  хоолны экспорт эзэлж байгаа бол 30.5%-ийг гоо сайхны бүтээгдэхүүний экспорт эзэлжээ. Түүнчлэн 18.5 сая жуулчин өнгөрсөн онд Солонгос руу аялсан нь 2024 оноос 13% өссөн дүн аж. Сонирхуулахад, жуулчдын картын гүйлгээний датад хийсэн шинжилгээгээр тэдний хэрэглээний хэв маяг дотоодын жуулчдынхтай 90% төстэй байсан нь тогтоогджээ.

Эцэст нь… Монголд ч Солонгосын соёлын давлагаа хүчтэй хэвээр байна. Ямар сайндаа л гадаадад аялж буй хүмүүс Солонгос хоол идээд эх орноо санахав дээ. 🤪

Алдарт Heineken шар айргийг өвөрмөц болгодог зүйл нь ердөө нэгэн төрлийн мөөгөнцөр гэвэл та итгэх үү? 

🧫 Тэртээ 1886 онд Heineken-г үндэслэгч Жерард Хайнекен нь өөрийн лабораторид “Heineken A-yeast” гэх тусгай мөөгөнцрийг гарган авчээ. Тус мөөгөнцөр нь Heineken-н өвөрмөц амтыг бий болгодог гол нууц бөгөөд дэлхийн хаана ч Heineken-н амтыг яг адилхан байлгахын тулд тэд энэхүү тусгай жорын хөлдөөсөн дээжийг Нидерландаас бусад 160 гаруй орны үйлдвэр рүү тогтмол хугацаанд тээвэрлэдэг байна.

💸 Нэгж хувьцааг бутархайлаад ав!

Таванбогд капитал ҮЦК-ийн хэрэглэгчид дэлхийн 82 орны 87 биржийн арилжаанд хамгийн багадаа $50-оор бутархайлан хөрөнгө оруулах боломжтой боллоо. 

🤳 TBC-н цогц шийдэл

Товчхондоо TBC Global апп-аар дамжуулан “fractional shares” буюу өндөр үнэлгээтэй Америкийн ТОП компаниудын нэгж хувьцааг бутархай хэлбэрээр авах боломжтой болсон гэсэн үг. Давуу тал нь $50 ч байсан хамаагүй байгаа хөрөнгө оруулалтдаа тааруулаад Apple (AAPL)-н нэгж хувьцааг бутархайлан авах боломжтой.  

• 🤓 Үүнээс гадна TBC Global апп-аас зах зээлийн онцлох мэдээ мэдээлэл, мэргэжлийн шинжээчдийн судалгаа шинжилгээг тогтмол авч, найдвартай, хялбархан арилжаанд оролцох боломжтой гэж байгаа. 

Мэдээлэл авах бол ЭНД дарж холбогдоорой. Гэснээс Америкийн зах зээлд хөрөнгө оруулахаар сонирхож бол 👉 9405-4554 руу  холбогдоорой гэсэн шүү. 

Giphy

🍋 Энди Вейрийн нэрт зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн "Project Hail Mary" шинжлэх ухааны уран сэтгэмжит кино Amazon MGM Studios-н түүхэн дэх хамгийн өндөр орлоготой кино боллоо. Өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд уг кино 86 улсын кино театруудаас нэмж $54.1 саяын орлого олсноор нийт $300.8 саяыг олоод байгаа нь энэ. Ингэснээр Amazon MGM-н "Creed III" киноны амжилтыг эвдсэн хэрэг. 

🍋 Хөрөнгийн зах зээлийн үр ашиг, өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлнэ. Энэ хүрээнд СЗХ болон ОУСК (IFC) хамтарч ажиллах бөгөөд ХЗЗ-ийн хөгжлийн стратеги боловсруулах төслийг хэрэгжүүлж, салбарын хөгжлийн чиглэлийг тодорхойлох 5 жилийн иж бүрэн стратеги боловсруулах нь. Мөн манай ХЗЗ-ийг Дэлхийн банкны “Capital Market Preconditions Framework”-д тулгуурлан үнэлэх аж. 

🍋 Америкийн эм зүйн салбарын аварга Eli Lilly (LLY) компани Хонгконгийн хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй Insilico Medicine (3696.HK)-тэй $2.75 тэрбумын хэлцэл байгууллаа. Тэд AI-н тусламжтайгаар нээсэн шинэ эмүүдийг дэлхийн зах зээлд гаргах зорилготой бөгөөд энэ нь биотехнологийн салбарт хийгдэж буй хамгийн том хөрөнгө оруулалтуудын нэг болж байна. 2 компани 2023 оноос хойш түншилж байгаа билээ. 

🍋 Нийгмийн халамжийн сангаас зорилтот бүлэгт олгох зардал энэ онд 2025 оныхоос 21.4% өсөж ₮876.4 тэрбум байхаар батлагджээ. Одоогоор Нийгмийн халамжийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл танилцуулгын шатанд явж байгаа бөгөөд нийт 40 төрлийн халамжийн хөтөлбөрийг 22 болгон багцлан өөрчлөх, халамжийг нөхцөл, шалгуур, хугацаатай болгох, хэмжээг ялгаатай тогтоох зэрэг өөрчлөлт оруулах гэнэ. 

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй 
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд! Өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд Үндэсний дээд лигийн 2025-2026 оны улирлын аваргын төлөө тоглох 2 баг тодорлоо. Эхний багаар Хаан Шонхорууд багийг 4-1 харьцаатай буулган авч, 15 дахь удаагаа финалд шалгарсан Хасын Хүлэгүүд баг тодорсон бол удаах багаар SG Apes багийг 4-3 харьцаатай хожиж, анх удаа аваргын төлөө тоглох Сэлэнгэ Бодонс баг нэрлэгджээ. Манайхан аль багийг нь дэмжиж байна? 🏆👀

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

UB: ДЦС-5-ын санхүүжилтэд шаардлагатай ₮200 тэрбумын үнийн дүнтэй, 200 мянган ширхэг, ₮1 саяын нэрлэсэн үнэтэй, жилийн 14%-ийн хүүтэй, 3 жилийн хугацаатай “Нийслэл бонд”-ын анхдагч зах зээлийн арилжаа 3 сарын 30-ны өдрөөс эхлэн 4-р сарын 3-ны өдрийн дуустал үргэлжилнэ.

MSE: Аймаг, нийслэл, олон улсын санхүүгийн байгууллагын бондын арилжааны журам өөрчлөгдөж, анхдагч зах зээлд арилжааны дүнгээс худалдсан талаас 0.0157%, худалдан авсан талаас 0.00875%, хоёрдогч зах зээлд худалдсан талаас шимтгэлгүй, худалдан авсан талаас 0.00875%-ийн шимтгэл авахаар болжээ.

GOV: Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яамнаас Оросын 4 сарын 1-ний өдрөөс эхлэх бензиний экспортын хоригт Монгол орохгүй болохыг мэдээлэв.

🚨 Халуухан хавар үргэлжилсээр

Монголын улс төрийн халуурал дээд цэгтээ хүрлээ. УИХ-ын хаврын чуулган удаа дараа хуралдаж чадалгүй хэд хоносны эцэст Ерөнхий сайд Г.Занданшатар гэнэт ажлаа хүлээлгэн өгч, УИХ-ын дарга Н.Учрал түүний халааг авахаар тодроод байна.

🥀 Богино настай ЕС

Г.Занданшатар 2000 оноос хойших хамгийн богино хугацаанд ажилласан ЕС боллоо. Тэрээр өнгөрсөн оны 6 сарын 13-нд томилогдсоноос хойш ердөө 287 өдрийн дараа өөрийн хүсэлтээр огцров. Огцрох хүсэлтийг хэлэлцсэн чуулганы хуралдаанд нийт 74 гишүүн оролцсоны 54 нь огцрохыг дэмжсэн ба Г.Занданшатар үүсээд буй улс төрийн гацааг арилгахаар ажлаа хүлээлгэн өгч байгаагаа мэдэгдсэн. 

• 🦦 Дараагийн амбиц: 2027 онд болох Ерөнхийлөгчийн сонгуульд МАН-аас Г.Занданшатар нэр дэвших магадлал хамгийн өндөртэй байна. Ажлаа өөрийн хүсэлтээр хүлээлгэн өгсөн нь Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн сонгуульд ялсан алхамтай тун төстэй. Үндсэндээ У.Хүрэлсүх Ерөнхийлөгч болохын өмнө 2021 оны эхээр Монголын түүхэнд анх удаа өөрийн хүсэлтээр огцрох өргөгдлөө өгсөн ЕС болж байсан билээ.

🗞️ Шинэ сайдын сураг

ЗГ-ын тэргүүн огцорсны дараахан МАН-ын Бага хурлаас Н.Учралыг ЕС-д нэр дэвшүүлэхээр шийдэв. Тус хурлаар МАН-ын Бага хурлын 597 гишүүнээс 421 нь оролцсон бөгөөд санал хураалтын үр дүнд 99.7%-ийн саналаар түүнийг Монголын 35 дахь ЕС-д нэр дэвшүүлсэн аж. Хэрэв 39 настай Н.Учрал нь ЕС-аар томилогдвол 1990 оноос хойших хамгийн залуу 2 дахь ЕС болно. Сонирхуулахад, манай хамгийн залуу ЕС-аар Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж 35 настайдаа сонгогдож байжээ.

Эцэст нь… Шинээр байгуулагдах ЗГ-ын сайд нар, дуулиант нүүрсний хэргийн асуудал, УБ хотын мега төслүүд гээд манай улс төрд халуухан хавар үргэлжилсээр байна. Саяхан Непал өмнө нь реппер байсан шинэ ЕС-тай болсон. Манайх ч гэсэн мөн адил реппер ЕС-тай болоход тун ойртлоо доо. 😅

• 🆙 Америк болон Монголын харилцааг хэрхэн дараагийн шатанд хүргэх вэ? (ThinkMongol)

• 🎮 Sony: Ирэх сараас дэлхий даяар PS5-н үнэ $100-$105-ын хооронд өснө. (CNBC)

• ♟️ Зүүн өмнөд хязгаарын Дорноговь аймаг бол манай стратегийн аймаг. (iKon)

• 🚀 Хүмүүс сансарт нисэж, хүүхэдтэй болно гэдэг бага зэрэг хүндрэлтэй. (Space)

✨ $LEND-н 9 дэх жил: Өсөлт + SME фокус

ЛэндМН ББСБ ХК (LEND) жил бүрийнхээ хамгийн чухал мөч болох Хувьцаа эзэмшигчдийн ээлжит хурлаа (ХЭХ) 9 дэх жилдээ амжилттай зохион байгууллаа. Тус компанийн 12.8 мянган жижиг хувьцаа эзэмшигчид анхаарлаа хандуулаарай. Юу болсныг харцгаая.

• 📍 Энэ удаагийн хурал өнгөрсөн Бямба гарагт Galleria Ulaanbaatar-т болж, компанийн 2025 оны гүйцэтгэлийг хэлэлцэж, 2026 оны чиглэлийг тодорхойлов.

📐 5 асуудал: Олон өсөлт

Энэ удаагийн ХЭХ-аар 2025 оны аудитлагдсан санхүүгийн тайлан, ТУЗ-ийн дүгнэлт, үйл ажиллагааны тайлан, ТУЗ-ийн гишүүдийн сонголт, 2026 оны төсөв гэсэн 5 асуудлыг хэлэлцэв. 

• 🤑 Санхүү: 2025 он ЛэндМН-ийн хувьд өсөлтийн жил байлаа. Компанийн зээлийн багц 37% тэлж, хүүгийн орлого нь өссөнөөр цэвэр ашиг нь ₮40 тэрбумд хүрч дээд амжилт тогтоов.

• ☀️ Ногдол ашиг: Улмаар компани нийт ₮12.2 тэрбумыг буюу нэгж хувьцаанд ₮16.5-ийн ногдол ашиг олгохоор болсон. Энэ нь цэвэр ашгийн 30.4%-тай дүйж буй. Өгөөжийн хувьд 9.6% буюу дунджаас дээгүүр. Гэснээс $LEND-н хувьцаа эзэмшигчид ирэх сарын 3-нд НА-аа авах нь байна шүү.

📌 Бизнес рүү тэлнэ

Компани бичил жижиг, дунд бизнес (БЖДБ) рүү үйл ажиллагаагаа хүчтэй тэлж байна. 2025 онд зөвхөн LendMN апп-аар дамжуулан 133 мянган удаагийн зээлийн олголт хийж, нийт ₮439 тэрбумын санхүүжилтийг бизнесийн зээл олгожээ. Тэдний хөгжүүлсэн Flexi Business зээлийн бүтээгдэхүүн 10 мянга гаруй бизнесүүдийг санхүүжүүлээд байна. 

• ⛓ Технологиор хүртээмжээ нэмнэ: Мөн зөвхөн зээл биш, бизнесийн борлуулалтыг дэмжих стратегийн хүрээнд LendDy BNPL үйлчилгээ хөгжүүлжээ. Энэ нь БЖДБ-үүдийн борлуулалтын саадыг арилгаж, орлогын урсгалыг идэвхжүүлэхэд чиглэж байна.

🧐 Энэ онд яаж ажиллах вэ? 

Харж байгаачлан ЛэндМН-ийн хувьд зөвхөн зээл олгох бус, харилцагчийн бизнесийн мөчлөгийн бүх үе шатанд оролцох, өсөлтийг хамт бий болгох чиглэл рүү шилжиж байна. Энэ хүрээнд 2026 онд санхүүгийн хүртээмжийг нэмэгдүүлж, бизнес эрхлэгчидтэй урт хугацааны, тогтвортой хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхэд гол анхаарлаа хандуулах нь ээ.

Хүнсний салбарын акул Сүү ХК (SUU) 2025 онд малчид болон фермерүүдээс 31.2 сая литр сүү татан авч, салбартаа рекорд тогтоожээ. Үүнтэй холбоотой өнгөрсөн жилүүдийн амжилтыг сонирхъё.

• 📈 2021 он – 16.7 сая литр

• 📈 2022 он – 21.5 сая литр

• 📉 2023 он – 20.3 сая литр

• 📈 2024 он – 26.8 сая литр

• 📈 2025 он – 31.2 сая литр

Сонирхуулахад, Сүү ХК нь тус амжилтыг үзүүлэхдээ УБ хотоос 350 км радиуст байрлах 2.5 мянган малчин, фермертэй хамтран ажилласан аж. Харин энэ оны тухайд түүхий сүүний татан авалтыг 38 сая литрт хүргэх зорилтыг тавиад байна.

✈️ SkyTrip: Гадаадад ашиглах дата эрхтэй СИМ карт БЭЛЭГЛЭЕ!

Аялалд гарахад бичиг баримт, нислэг, интернэт гээд олон зүйлд санаа зовдог байсан үе өнгөрлөө. 20 жилийн туршлагатай One Mongolia Group-н хөгжүүлсэн SkyTrip апп таны аяллыг илүү хялбар, ухаалаг болгоно.

😱🤯 Яаж вэ?
Та SkyTrip апп-ийг татаад паспорт скан хийж мэдээллээ секундийн дотор бүртгүүлж, AI системээр хамгийн хямд нислэгийг олж, өөрт тохирсон төлбөрийн нөхцлөөр захиалгаа шийдэх боломжтой. 

• 🎸📌 Бас болоогүй бэлэгтэй: Худалдан авалт бүрээс урамшууллын оноо цуглуулж, дараагийн аялалдаа ашиглах боломжтой.

• 🎁 Үнэгүй СИМ ав: SkyTrip апп нээлтийн урамшуулал болгож шинээр бүртгүүлсэн хэрэглэгч бүрт гадаадад ашиглах дата эрхтэй сим карт бэлэглэж байгаа юм байна шүү.

📲 Апп-аа яг одоо татаж, аяллаа ухаалгаар эхлүүлээрэй!

Giphy

🍋 Nestlé (NESN.SW)-н 413,793 ширхэг буюу 12 тн бүхий KitKat шоколад хулгайлагджээ. Өнгөрсөн долоо хоногт компанийн Итали дахь үйлдвэрээс Польш руу явж байсан, шинэ төрлийн KitKat шоколад ачсан машин замдаа сураггүй алга болсон байна. Компанийн зүгээс тус ачааны машин хаана алга болсныг мэдэгдээгүй бөгөөд энэхүү үйл явдлын улмаас удахгүй болох улаан өндөгний баярын үеэр Европын зах зээлд KitKat шоколадны хомсдол үүсэж болзошгүй нөхцөл байдал үүсжээ.

🍋 Бортээгийн ордод хөрөнгө оруулж, хамтрах ажиллах сонирхолтой дотоод, гадаадын 7 ААН материалаа ирүүллээ. Монголын ЗГ-т эдгээр ААН-үүд $500 саяас $1 тэрбумын урьдчилгаа төлбөрийн саналыг хүргүүлж, манай тал 51%-иас багагүй үр өгөөж хүртэх шаардлагыг хүлээн зөвшөөрчээ. Сонгон шалгаруулалтыг Тэргүүн шадар сайд бөгөөд Эдийн засаг, хөгжлийн сайд Ж.Энхбаяраар ахлуулсан ажлын хэсэг удирдаж, 700 болон түүнээс дээш оноо авсан 3 хүртэлх оролцогчийг хамтран ажиллах хэлэлцээрт урих аж.

🍋 Meta (META) хэрэглэгчийн аюулгүй байдлыг хамгаалж чадаагүй гэх 2 тусдаа шүүхийн хэрэгт ялагдав. Нью Мексикийн шүүх $META-г хэрэглэгчдийг аюулгүй байдлын талаар төөрөгдүүлж, хамгаалж чадаагүй гэж үзэн $375 саяын торгууль ногдуулсан бол Лос Анжелесийн шүүх $META болон YouTube-г залуу охины сэтгэцийн эрүүл мэндэд хохирол учруулсан гэж тогтоож, нийт $6 саяын нөхөн төлбөр олгохыг тушаажээ.

🍋 Монгол үүсгэн байгуулагчтай Medbrain компани Цахиурын хөндийгөөс хөрөнгө оруулалт татаж, AI шийдлээрээ НҮБ-ын шагнал хүртжээ. 2023 онд үүсгэн байгуулагдсан Medbrain стартап нь интернэтгүй орчинд ажиллах эрүүл мэндийн оношилгооны AI систем хөгжүүлж, Африкийн хөдөө тосгоноос эхлээд Монголын алслагдсан сумд ч ажиллах боломжтой технологийг бүтээсэн аж. Түүнчлэн, компанийн Испани хамтрагч нь Монголд нүүж ирснээр тус системийн гол инженерчлэлийг Монгол инженерүүд гүйцэтгэж байна.

• Даваа: Олон улсын эмч нарын баярын өдөр тохиож байна.

• Мягмар: NIKE (NKE) болон McCormick & Company (MKC) санхүүгээ танилцуулна.

• Лхагва: Инээдмийн баяр тохиох тул хэн нэгэнд хууртах вий. 

• Пүрэв: Америкийн өнгөрсөн 2-р сарын гадаад худалдааны тэнцэл ил болно.

• Баасан: “Good Friday” тул Христийн шашин давамгайлсан орнууд нийтээрээ амарна.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд! Маргааш Дэлхийн байгаль хамгаалах сан (WWF)-гаас санаачилсан олон нийтийн уур амьсгалын өөрчлөлт, эрчим хүчний хэмнэлтийн талаарх ойлголтыг нэмэгдүүлэх зорилготой Эх Дэлхийн Цаг” тохионо. Яахав лимонууд маань өнгөрсөн өвөл нэлээдгүй өдөр тоггүй байсан ч  энэ өдөр 20:30-21:30 цагийн хооронд гэрлээ унтрааж, эрчим хүчний үйлдвэрлэлээс гарах хүлэмжийн хийн ялгаруулалтыг бууруулахад бага ч гэсэн хувь нэмрээ оруулаарай. 💚🔋

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

MSE: Ирэх сарын 1-нд нэг бүр нь ₮100,00-ийн нэрлэсэн үнэтэй, 50,000 ширхэг хямдруулалттай, купонтой ЗГДҮЦ-ыг тус тус олон нийтэд санал болгож, нийт ₮10 тэрбумыг татан төвлөрүүлнэ.

GOV: Өнгөрсөн Лхагва гаргийн ЗГ-ын хуралдаанаар Австралийн Сидней хотод Монголын Ерөнхий консулын газар нээн ажиллуулах тухай асуудлыг хэлэлцэн дэмжиж, УИХ-ын холбогдох Байнгын хороотой зөвшилцөхөөр тогтов.

ERDN: Эрдэнэ Ресурс Девелопмент Корпорэйшн ХК (ERDN)-ийн энгийн хувьцааг Канад Улсын Торонтогийн хөрөнгийн биржид нэмж бүртгэснээр нийт энгийн хувьцааны тоо нь 5.3% нэмэгдэж 65.2 сая боллоо.

UB: 2026 онд Нийслэлээс 94 км явган болон дугуйн зам тавихаар төлөвлөж, авто замын 1-р эгнээгээр скүүтэр зорчих боломжийг бүрдүүлэхээр Их тойруу доторх 31 гудамжинд тэмдэг, тэмдэглэгээ хийхээр болжээ.

📌 Өндөр хүүгийн цаана нуугдах "Голланд өвчин" 

Энэ удаа бид Кембрижийн Их Сургуулийн Нийтийн бодлогын магистрант Г.Энэрзаяагийн “Мөнгө яагаад үнэтэй байдаг вэ” нийтлэлийг хүргэж байна. Тухлан сууж уншина уу!

Энэ сард Монголбанкны Мөнгөний бодлогын хороо ээлжит хурлаараа бодлогын хүүг хэрхэхийг шийдэж 12%-д хэвээр хадгалсан. Энэ нь өнгөрсөн оны сүүлээр ажлаа авсан шинэ Ерөнхийлөгч С.Наранцогтод өнөөгийн 12%-ийн хүүг бууруулах орон зай өнөөдөр ч байхгүй байгааг илтгэж байна. Энэ нь мал сүргээ өсгөх гэж буй малчнаас эхлээд, орон сууцны зээл хөөцөлдөж буй өрх, үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэхээр зорьж буй бизнесүүдийн хувьд урам хугалсан дүр зураг хэвээр.

😱 Хорооны тавилга = ₮340 сая

Дүүргүүдийн дарга нар татварын мөнгөөр Дубай аялсан гээд гол усаар нэг шуугьж байсныг санаж байна уу? Дүүргүүдийн татварын орлогын зарцуулалт үргэлж маргаантай байдаг. Тэгвэл Нээлттэй нийгэм форумын гаргасан Баянгол, Хан-Уул, Сүхбаатар дүүргүүдийн 2026 оны хөрөнгө оруулалт, зарцуулалтыг харъя. 

🫨 Баянгол + Хан-Уул = Барахгүй Сүхбаатарыг

Энэ онд дээрх 3 дүүрэгт төсвийн хөрөнгө оруулалтаар нийт ₮293.1 тэрбумыг зарцуулж бүтээн байгуулалтын ажил хийх нь. Үүний 76.2% нь дангаараа Сүхбаатар дүүрэгт зарцуулагдана гэж байгаа. ₮293.1 тэрбумын хөрөнгө оруулалт шинэ, хуучин, өнжсөн, он дамнасан гээд нийтдээ 292 төсөл, арга хэмжээнд шингэх нь. Дүүргийн төсвийн хөрөнгө оруулалт гэхээр та бидний төлсөн татварын зарцуулалт гэдгийг санаарай.

• 📌 1 төсөл = ₮1 тэрбум: Харж байгаачлан нийт төсөл, арга хэмжээний тоог нийт зарцуулалттай харьцуулбал 1 төслийн зардал дунджаар ₮1 тэрбум байгаа нь харагдана. Энэ зөвхөн энэ оны санхүүжилтийг ярьж байгаа гэдгийг санаарай. Он дамнасан төслүүдэд бол бүр ч их мөнгө урсаж байгаа.   

• ⚡️ Хөөс үү, бодит уу: Төсөл тус бүр дээр тавигдсан зардлыг харвал бодитой эсэх нь эргэлзээтэй. Баянгол дүүргийн 34-р хороонд шаардлагатай тавилга, тоног төхөөрөмж худалдан авах зардал ₮340 сая байх жишээний. Дугуйн болон явган хүний замыг ₮9 тэрбумаар барина гэсэн ч яг хаана, хэдэн км байх нь ч тодорхойгүй. Сүхбаатар дүүргийн 3-р хороо 13-р байрны фасад засвар ₮1.1 тэрбум ч байх шиг.

🎸🤑 Орон нутгаа хөгжүүлнэ

Дээрх дүүргүүдэд дүүргийн төсвөөс хөрөнгө оруулалт очихоос гадна дүүрэг тус бүрийн орон нутгийн хөгжлийн сан (ОНС)-гаас ч зардал гарч байгаа. Жишээ нь, хүн амаа цөөлнө гээд байсан Баянгол дүүргийн ОНС-гаас нийтдээ  ₮1.4 тэрбумыг гаргах нь.

• 😮‍💨 Юу хийх бол? Дээрх зардлын 44.2%-ийг боловсролын байгууллагад шаардлагатай засварын ажил хийхэд зарцуулна гэж тусгаж. Гэхдээ энэ онд ингэж үрсэн ч ирэх жилүүдэд дахиад ₮1 тэрбумыг үрж байж засагдаж дуусах нь. Үлдсэн 55.8%-ийг нийтийн эзэмшлийн зам талбайд гэрэлтүүлэг суурилуулах, дээврийн засвар хийхэд үрэх нь дээ. Бас болоогүй 2 өөр төрлийн гэрэл суулгана гээд байгаа. 

Эцэст нь… Мэдээж дүүрэг бүрд хийх бүтээн байгуулалт, засварын ажил байгаа. Гол нь энэ бүхний зардал татвар төлөгчдийн халааснаас гарч байгаа учир хаана, юунд, яагаад зарцуулах гэж байгаа, тооцоолол нь яаж хийгдсэн, бодитой байсан эсэх гэх мэт асуултад хариулдаг л баймаар байна. Нэмээд зарцуулалтын үр дүнгийн тодорхой байдал чухал. Муруй саруй тавьсан явган хүний зам яагаад ₮9 тэрбум байгааг мэдчихмээр л байна.

• 🏦 Монголбанкнаас гаргадаг шийдвэр амьдралд хэрхэн нөлөөлдөг вэ? (InsightsPodcast)

• 🍜 Азийн ТОП-50 рестораны жагсаалт шинэчлэгдлээ. (TheWorlds50Best)

• 🗯️ АН: УИХ-ын дарга зарчмын шаардлага хүлээж авахгүй бол огцруулна. (gogo)

• 🗓️ Шинээр кино болон дуу цацахад аль сар тохиромжтойг статистикаар харъя. (StatSignificant) 

🧲 Олны хүсэмжит Kick

Орчин үеийн хүүхдүүд стример болно гэж мөрөөддөг болсон нь санамсаргүй тохиолдол биш. Үүний шалтгаан нь мэдээж стримерүүдийг хүүхэд, залуусын ихээр үзэх болсонтой холбоотой. Тэгвэл сүүлийн үед эдгээр стримерүүд YouTube-с нүүж, Kick рүү шилжих болсон. Үүний шалтгааныг өнөөдөр тодруулъя.

📺 Kick-н тухайд

2023 оны эхээр нээлтээ хийсэн Австралийн Kick-г сонсоогүй хүн байж магад. Энгийнээр бол, хэрэглэгчид Kick ашиглан дуртай стримерийнхээ шууд бичлэгийг яг л YouTube шиг үздэг. Тус шууд бичлэгт видео тоглоом, тэмцээний тайлбар, харилцан яриа гэх мэт олон төрлийн контент багтдаг аж. Тэд богино хугацаанд буюу 2025 он гэхэд 57 сая хэрэглэгчтэй болжээ. Мөн өдгөө 80 сая сувагтай, нэг сарын 500 сая үзэлттэй болоод байна. 

• 💰 Илүү мөнгө олдог… Kick дээр хэрэглэгч хүсвэл дуртай стримертээ сарын $4.99-ыг төлж, бичлэгийг нь үзэх боломжтой ба тэдний YouTube Live болон Twitch платформоос ялгаатай нь Subscription-н орлогын 95%-ийг стримерүүдэд олгодог байна. Харин салбарын бусад платформууд контент бүтээгчдэд Subscription-н орлогын 50-70%-ийг хуваарилдаг аж.

👾 Монгол стримерүүд

Сүүлийн нэг сард Kick дээрх нийт шууд бичлэгийн 0.5%-ийг Монгол хэл дээрх бичлэгүүд эзэлжээ. Энэ нь сарын 500 сая үзэлтээс 2.5 сая нь Монгол хэл дээрх контент байгааг харуулна. Түүнчлэн, Монголын хамгийн олон дагагчтай ТОП-10 стримерийн нийт дагагчдын тоо 536 мянгад хүрснээс харахад олон хүн Kick-г ашиглах болсон нь харагдана.

• 🏎️ Богино хугацаанд… CS-н тоглолтыг шууд дамжуулдаг Meta_mn нь 2026 он гараад YouTube-с Kick рүү шилжжээ. Тус суваг он гарснаас хойш 110.5 мянган дагагчтай болсноор Kick дээрх Монгол стимерүүдийг тэргүүлж байна. Нэмэлтээр хүргэхэд, тэдний YouTube-н Subscriber-н тоо 462 мянгад, нийт үзэлт 95.4 саяд хүрчээ.

Эцэст нь… Өнөөдөр орой 22 цагаас $1.1 саяын шагналын Blast Open Rotterdam 2026 тэмцээний хасагдах шатанд The MongolZ Туркийн Aurora-той учраа таарна. За тэгээд энэ тоглолтыг Meta_mn-н тайлбартай шууд үзэх бол Kick рүү орох нь дээ. 👁️ 

💡 Таавар таацгаая. 

… кино нь SBS телевизээр 2002 онд анхны ангиа цацаж, 2003 онд өндөрлөжээ.Тус цуврал нь одоо ч Солонгосын телевизийн түүхэнд хамгийн өндөр үзэлттэй цувралаар тооцогддог бөгөөд нийт 124 ангийн дундаж үзэлтийн рейтинг 41.2% байсан аж. Энэ ямар кино вэ? Хариултыг олсон бол бидэнтэй хуваалцахаа мартуузай. ✌️

😋🍴 Итали пиццаны амт - Poca Pizzeria

YUM! Ил гал дээр шарсан нимгэн, шаржигнасан гурилтай 8 төрлийн пиццаг хотын төвд Poca Pizzeria-с амтлах боломжтой боллоо.  

• 🤌 Италид ингэж л хийдэг! Poca Pizzeria классик “Margherita” пиццанаас эхлээд, Неаполь хотын бэлгэ тэмдэг болсон “Napoli” гэхчлэн амтанд нь төөрөхөөр, заавал амталж үзэх төрлүүдтэйгээс гадна пицца болох зуур ил галын чимээнд “chil”-рээд суухад төгс тохирох орчинтой. 

🥖 Handmade Sourdough: 100% гар аргаар бэлтгэсэн, байгалийн хөрөнгөөр удаан исгэсэн гурилтай.

• 🔥 Wood-fired oven: Пиццагаа уламжлалт сонгодог хэв маягаар буюу модоор галласан ил зууханд бэлтгэдгээрээ онцлог. 

За тэгээд Итали найзыгаа дагуулж очоод taste-test хийлгээд үзээрэй. Талбайн чанх хойно, ЗГ-ын ордны ард, Flora цэцгийн дэлгүүрээс баруун тийш хэд алхаад байгаа шүү.

🤙 Захиалга өгөх: 7777-1088

Quartz

🍋 Ирэх 5 сарын 14-нд Доналд Трамп болон Ши Жиньпин нар уулзана. Ирантай холбоотой дайны нөхцөл байдлаас шалтгаалан нэлээд хойшилсон энэхүү уулзалт Хятадын харилцаанд шинэ хуудас нээх үү, эсвэл өрсөлдөөнийг улам хурцатгах уу гэдгийг шийдэх чухал зангилаа цэг болохоор байна. Уулзалтын үеэр тариф, технологийн өрсөлдөөн, геополитикийн асуудлууд сэдвүүдээр халуухан яриа өрнөх биз ээ. 

🍋 Улаанбаатарын нийт өрхийн 27.7% нь Баянзүрх дүүрэгт оршин сууж байна. Тодруулбал, тус дүүргийн нийт өрхийн тоо хамгийн бага өрхтэй Багахангай дүүргийнхээс 102 дахин их буюу 132 мянгыг давсан байна. Цаашлаад, нийслэлд нийт 476 мянга гаруй өрх байгаагийн бөгөөд 57.6% нь байшин хороололд, үлдсэн хэсэг нь гэр хороололд амьдардаг аж.  

🍋 ЗГХЭГ-аас уул уурхайн салбарынхан болон стратегийн орд эзэмшигчдийг оролцуулан Үндэсний баялгийн сангийн асуудлаар хэлэлцүүлэг зохион байгууллаа. Улмаар тус сангийн үйл ажиллагааг ил тод, иргэдийн хяналттай болгох зорилгоор бүх салбарын төлөөллийг хамруулсан Зөвлөлдөх санал асуулгыг цувралаар зохион байгуулахаар шийдвэрлэсэн байна.

🍋 Улаанбаатарын нийт 1,077 угсармал орон сууцыг дулаалснаар ДЦС 2-ын үйлдвэрлэж буй дулаантай тэнцэхүйц хэмжээний дулааны эрчим хүчийг хэмнэнэ. Үүнтэй холбогдох төслийг 2023-2027 онд хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж 3 жилийн өмнө ажил хэрэг болгож эхэлсэн ч одоогоор 45 барилгын дулаалгын ажил үргэлжилж байгаа аж.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд! Уншигч нар маань хамгийн сүүлд хэзээ радио сонссоноо санаж байна уу? Сонирхуулахад, манай гараг дээр нийт идэвхтэй 44 мянга орчим радио байдаг бөгөөд эдгээр радиогийн олонхыг багтаасан Radio Garden гэх платформ бий. Тус платформ дээр Монголын радионуудыг оролцуулаад нийт 40 мянга гаруй радиог үнэгүй сонсох боломжтой аж. Ойрд радио сонсоогүй хүмүүс байвал ЭНД дараад дэлхий ертөнцийг сонсоорой. 📻😌 

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

GOV: Шүгэл үлээгчийг хамгаалах тухай хуулийн төслийг боловсруулан, ЗГ-ын хуралдаанаар хэлэлцүүлж, УИХ-д өргөн мэдүүлнэ. Ингэснээр шүгэл үлээгчдэд ₮1 саяас ₮5 тэрбум хүртэл урамшуулал олгох нь.

BOM: Нийт төлбөр тооцооны тооны дунджаар 27%-ийг, дүнгийн 18%-ийг бэлэн мөнгөөр гүйцэтгэж байна. 

FRC: Санхүүгийн Зохицуулах Хороо The Nature Conservancy байгууллагатай тогтвортой, ногоон санхүүжилтийг орон нутагт хөгжүүлэх чиглэлд хамтран ажиллана. 

🔥 ҮЦК-иудын үзээтэй жил

Таны үйлчлүүлдэг ҮЦК өнгөрсөн онд хэр сайн ажилласан бол? Өмнө нь үнэт цаасны компани (ҮЦК)-иудын арилжааны талаар хүргэж байсан бол энэ удаад ашигтай ажиллагааны талаар хүргэе. 

🤯 Арилжаа буурсан ч ашиг өсөв

Өнгөрсөн онд ҮЦК-иудын ашиг жилийн өмнөхөөсөө 1.7 дахин буурсан. Гэхдээ одоогоор тайлангаа ирүүлсэн  МХБ (MSE)-д бүртгэлтэй 30 ҮЦК-ийн цэвэр ашиг жилийн өмнөхөөсөө 19% өсөж нийтдээ ₮37 тэрбумд хүрчээ. Тэдний хувьд 2025 онд нийт ₮194.1 тэрбумын хөрөнгийг удирдаж ₮61.4 тэрбумын орлого олсон буюу ашгийн маржин нь 60% аж.. 

• 🥑 20/10: Тайлангаа ирүүлсэн компаниудын 20 ҮЦК дунджаар ₮1.9 тэрбумын ашигтай ажилласан бол үлдсэн 10 ҮЦК дунджаар ₮82.2 саяын алдагдал хүлээсэн байна. Тэр дундаа 2025 онд шинээр МХБ-ийн гишүүн болсон М Секьюритис ҮЦК хамгийн их буюу ₮400 саяын алдагдалтай ажиллажээ.

• 🕐 10-д нэг: Өнгөрсөн онд хамгийн өндөр ашигтай ажилласан ТОП-10 ҮЦК-ийг дахиад л Голомт Капитал ҮЦК тэргүүлжээ. Гэхдээ тэдний ашиг энэ жагсаалт дундаасаа ганцаар буурсан аж. Тодруулбал, 2024 онд компанийн ашиг 111% өсөж байсан бол энэ удаад 9.8% буурсан нь энэ. Гэснээс оны эхээр тэдний Гүйцэтгэх удирдлага солигдсон. Энэ онд хэр ажиллах нь сонирхолтой.

🤑 Өнгөлөг, мөнгөлөг

ТОП-10 дотор анхаарал татсан хэд хэдэн компани бий. Тодруулбал, 2024 онд ₮34.3 саяын алдагдал хүлээсэн Тэнгэр Капитал ҮЦК энэ удаад ашгаараа 3-рт эрэмбэлэгдэв. Арилжааны дүн нь 502.5% өссөн гэхээр арга ч үгүй юм даа. Цаашлаад, Өлзий энд Ко капитал ҮЦК-ийн ашиг 497.9% өссөнөөр саяар биш бүр ₮2 тэрбумаар хэмжигдэх болжээ. 

Эцэст нь… ҮЦК-иуд зөвхөн арилжааны шимтгэлээс гадна актив удирдлага, зөвлөх үйлчилгээ, андеррайтерийн ажил руу хүчтэй орж, орлогын эх үүсвэрээ төрөлжүүлсэн нь харагдаж байна даа. Ингэснээр өрсөлдөөн ширүүсэж хөрөнгө оруулагчид зөвхөн хувьцаа авах биш, мэргэжлийн түвшний стратеги, оновчтой менежментээр зэвсэглэх боломж бүрдэж буй. Үүн дээр нэмээд УУББ дээр ҮЦК-иудын оролцоо илүү сайн тэлбэл энэ талбарт ч гал гарахаар байна даа. 

• ✅ Солонгос хэл дээр нийслэл хотыг Уланбатор биш Улаанбаатар гэж бичнэ. (TheChosunIlbo)

• 😬 Ормузын хоолой саатсанаар дэлхийн худалдааны урсгал орвонгоороо эргэж байна. (UNCTAD)

• 🔊 Цаг үеийн асуудлаар Бодь группийн ТУЗ-ийн дарга Д.Баясгалан юу ярив? (graph.mn)

• 🌒 NASA: Ангараг хүрэхэд ашиглагдах саран дээрх АТЦ-тай баазаа $20 тэрбумаар барина. (Reuters)

❌ Холын биш ойрын хориг

Хаврын урь унаж, тариалангийн ажил эхлэхэд багагүй хугацаа үлджээ. Тэгсэн тариалангийн амин сүнс болсон бордооны үнэ Оросын нитратын хоригоос болж өсөх магадлалтай болоод байна шүү. 

• 🌾 Нитратыг товчхон: Нитрат нь ургамлын ургацад шаардлагатай азотыг хүргэдэг бордооны үндсэн бүрэлдэхүүн хэсэг. Хүнсний үйлдвэрлэлийн суурь түүхий эд болох энэ бодисын үйлдвэрлэл, тээвэрлэлт тасалдвал хүнсний үнэ мэдэгдэхүйц өсдөг тул стратегийн ач холбогдолтой барааны нэгээр тооцогддог.

🇷🇺 Хөршийн шийдвэр

Өнгөрсөн 3-р сарын 21-нээс 4-р сарын 21-ийг дуустал Орос аммонийн нитратын экспортыг түр зогсоохоор боллоо. Уг шийдвэр нь Оросын хаврын тариалалтад зориулан дотоодын нийлүүлэлтийг хангах зорилготой аж. Оросын хувьд нитратын зах зээлийн томоохон тоглогч ба дэлхийн аммонийн нитратын худалдааны ойролцоогоор 40%-ийг бүрдүүлдэг.

• ❄️ Дам нөлөө: Тус хоригоос улбаалан дэлхий даяар бордооны нийлүүлэлт буурах буюу тариалангийн зардал өсөх эрсдэл нэмэгдэж байна. Мөн дам нөлөөгөөр ирэх саруудад хүнсний үнэ өсөх нь цаг хугацааны асуудал болоод байна.

🫂 Ахын хайр байхгүй юу?

Монгол сүүлийн 10 жилд 1,704.7 тн нитрит, нитратын барааг импортоор авсны 645.4 тн буюу 37.9%-ийг Орос бүрдүүлсэн аж. Ингэхдээ дунджаар нэг кг нитрит, нитратыг $0.9-аар худалдан авсан бөгөөд нийт үнийн дүн $695.2 мянгад хүрчээ. Дээрээс нь дотоодын уул уурхай, хөдөө аж ахуйн салбарын бордооны 80%-ийг Оросын Азот компани ганцаараа хангадаг. Эндээс харахад, энэ хавар бордоо овоо үнэ орох төлөвтэй байна.

• ℹ️ Сануулахад, ГЕГ-аас махан бүтээгдэхүүн ашиглагддаг нитритийг нитраттай хамтад нь бүртгэдэг. Тэгэхээр дээрх импортын датад нитрит болон нитрат хамтдаа орсон гэсэн үг юм.

Эцэст нь… Бид дэлхийн эдийн засгийн тогтворгүй байдал, зэвсэгт мөргөлдөөн, нийгмийн өөрчлөлт гээд яг л кино шиг цаг үед амьдарч байна. Эдгээр зүйлс дээр нэмээд хойд хөрш маань ч энэ киног улам бүр сорилттой, драматай болгож байна даа. 🥸

3,844
Улсын хэмжээнд 2026 оны эхний 2 сарын байдлаар залилах гэмт хэргийн тоо өмнөх оны мөн үеэс 25.7% нэмэгдэж 3,844-д хүрчээ.
85.1%
Нийт залилах гэмт хэргийн дийлэнх буюу 85.1% нь Улаанбаатарт бүртгэгдэв.
₮1.1 тэрбум
2026 он гарснаас хойш интернэт дэх хямдралтай хоолны хуурамч захиалгаар нийт 302 иргэн, ₮1.1 тэрбумаар хохирчээ.

💰🤝🏻 Bybit-н P2P ашиглан криптогоо шууд арилжаал

Яг арилжаа хийхээр дундын зуучлагч үнэ, төлбөрийн нөхцөлийг нь шийдээд төвөгтэй байдаг уу? Тэгвэл Bybit-н P2P арилжаагаар та өөр хэрэглэгчтэй шууд тохиролцож, арилжаа хийх боломжтой.

⭐️ P2P арилжааны давуу тал нь хэрэглэгчид хоорондоо шууд холбогдож, хэдэн зуун төлбөрийн хэрэгслээс өөрт тохирохыг сонгон арилжаа хийдэгт оршдог. Мөн талууд өөрсдөө нөхцөлөө тохирч, нуугдмал шимтгэл, ямар нэг хязгаарлалтгүйгээр аль алинд нь зөвшөөрөгдсөн үнээр арилжаагаа баталгаажуулна.

• 🛡️ Аюулгүй байдлын хувьд бүх арилжаа эскроу системээр хамгаалагдсан. Худалдан авагч болон худалдагч талууд хоёул баталгаажуулсны дараа л арилжаа явагдана. Хэрэв ямар нэг асуудал гарвал Bybit-тэй холбогдож, асуудлаа шийдэх бүрэн боломжтой.

Монгол хэрэглэгчдэд P2P арилжаа нь өдөр тутамдаа нийцсэн төлбөрийн хэрэгслээ ашиглан крипто авах, зарах энгийн, уян хатан, найдвартай арга юм. 👌🏻

Getty Images

🍋 Монголбанкны алт худалдан авах үнэ 22 өдрийн дотор 17% багасжээ. Тодруулбал, өчигдрийн байдлаар 1 гр алт худалдан авах үнэ ₮505.9 мянга байгаа нь жилийн өмнөхөөсөө 50.5% өссөн боловч энэ сарын хамгийн өндөр үнэ болох 3 сарын 3-ны үнээс ₮103.2 мянгаар багассан дүн аж. Сонирхуулахад, өнгөрсөн 1 сарын 30-нд энэ үнэ ₮619 мянгад хүрч бүх цаг үеийн дээд амжилтыг тогтоож байв. 

🍋 Туул-1 коллекторын шугам угсралтын ажил 25%-тай байна. Улаанбаатарын бохир усыг төв шугам руу татан зайлуулах гол дамжуулах уг шугам ашиглалтад орсноор гэр хорооллын бохир усыг стандартын дагуу татан зайлуулах, ил задгай бохир болон хөрсний бохирдлыг бууруулах юм гэнэ. 20 жил гацсан гээд байгаа энэ төсөл хэзээ дуусахыг харж л байя даа. 

🍋 Дубайн чинээлэг худалдан авагчдад очих байсан Lamborghini, Rolls-Royce, Ferrari зэрэг 50 орчим тансаг зэрэглэлийн автомашин Шри-Ланка болон Хятадын боомтууд дээр гацжээ. Иран дахь дайны нөхцөл байдал нь Япон болон Өмнөд Солонгосын хуучин автомашины экспортын гол сувгуудыг хааж, логистикийн томоохон хямрал дагуулаад байгаа нь энэ. Улмаар тээврийн компаниуд зарим ачааг буцаах эсвэл автомашин бүрд $5,000-ын барьцаа нэхэмжлээд байна.

🍋 Монголын хөрөнгө оруулалтын сангуудын жижиг хөрөнгө оруулагчдын тоо өнгөрсөн оны эцсээс 592-оор буурав. Одоогоор Үндэсний Хувьчлалын Сан, Мандал Ирээдүйн Өсөлт болон Инвескор Глобал Кью гэсэн хөрөнгө оруулалтын сангуудад 5%-иас бага хувь эзэмшдэг нийт 15,180 хөрөнгө оруулагч байгаа аж. Нэмж дурдахад Мандал Ирээдүйн Өсөлт ХОС-гийн нөлөө бүхий хувьцаа эзэмшигчдийн тоо жилийн өмнөхөөс 2-оор нэмэгджээ. 

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд! Хүмүүсийн ихээр тоглодог Sudoku-н суурь санаа XVIII зуунд математикч Леонард Эйлерийн латин квадратын бодлогоос үүдэлтэй гэдгийг мэдэх үү? Анх Number Place нэртэй байсан тус тоглоом бараг л 100 жилийн дараа Японд Sudoku буюу ганц тоо нэрээр жинхэнэ од болжээ. Хамгийн сонирхолтой нь 9×9 хүснэгтэд боломжит зөв байрлалын тоо 6.67 секстиллион байдаг аж. Лимонууд маань өнөөдрийн ажлаа эхлүүлэхээсээ өмнө ЭНД дарж Sudoku тоглоорой. 🎯

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

MNG: Хятад болон Монгол хил дамнасан төмөр замын холболт, худалдаа, эрчим хүч, ногоон шилжилт, газрын тосны бүтээгдэхүүн нийлүүлэлт зэрэг эдийн засгийн чухал төслүүдийг урагшлуулах сонирхлоо баталгаажуулав. 

TDB: Худалдаа Хөгжлийн Банк ХК (TDB) 2025 оны цэвэр ашгаасаа нэгж хувьцаанд ₮692-ийн ногдол ашиг тараана. Өчигдрийн хаалтын үнээр өгөөж нь 4% байна.

MSE: МХБ-ийн III ангилалд бүртгэлтэй Хөвсгөл ХК-ийн оноосон нэр Ард инвестмент групп ХК болж, "HVL" үсгэн кодыг "AIG" болон өөрчлөгдлөө.

MLG: Монложистикс Холдинг ХК-ийн хувьцаа эзэмшигчдийн ээлжит хурал 4 сарын 25-нд болно. 

🛢️ Шатахууны үнэ хэдээр өсөх вэ?

Энэ 7 хоног эхэлснээс хойш шатахууны үнийн өсөлттэй холбоотой олон мэдээ ар араасаа гарлаа. Хувийн хэвшлүүд үнээ нэмэх саналыг гаргасан бол төрөөс гал унтраасан мэдэгдлийг ч хийгээд амжив. 

• 🌍 Том зураг… Олон нийтийн анхаарлын төвд ороод буй Ираны дайн эхлээд 26 хоножээ. Энэхүү дайнаас улбаалж газрын тосны нийлүүлэлт тасалдаж, сүүлийн нэг сарын хугацаанд брент төрлийн газрын тосны үнэ 36.9% өсөж $97.8-т хүрээд байна.

🎙️ Импортлогчдын санал

Шатахуун импортлогчид эхний ээлжид АИ-95 шатахуун, дизель түлшний үнийг нэмэгдүүлэхийг шаардсан. Үүний хүрээнд 1 литр дизелийн үнийг ₮1,200-₮1,500-өөр нэмэгдүүлэх хэрэгтэй хэмээн үзсэн ба хугацааг нэг дор бус 3 удаа шат дараатай нэмэхээр төлөвлөсөн аж. Харин өргөн хэрэглээний АИ-92 шатахууныг урт хугацааны гэрээтэй Оросын талаас 2-3 сарын дараа тогтворжуулсан үнээр бус зах зээлийн үнээр борлуулна хэмээн мэдэгджээ.

🇲🇳 Төрийн бодлого

Тэгвэл өчигдөр Эдийн засаг, Хөгжлийн яамнаас үүссэн нөхцөл байдалтай холбоотой хэд хэдэн мэдэгдэл гаргалаа. Тухайлбал, 

• 0.7%: Газрын тосны нэг баррелийн үнэ $110 болоход дотоодын шатахууны үнэ 12.7% өсөх боломжтой. Ингэснээр улсын хэмжээнд инфляц 0.7 нэгж хувиар нэмэгдэж 6.7%-д хүрч болзошгүй. 

• 210 мянган тн: Одоогоор бүх төрлийн шатахууны үлдэгдэл 210 мянган тн бөгөөд АИ-92 41 хоног, АИ-95 70 хоног, дизель түлш 28 хоногийн нөөцтэй байгаа аж. Тиймээс шатахууны хангалттай нөөцтэй тул 1 литр дизелийн үнэ ихдээ ₮300-өөр нэмэгдэнэ гэж үзэв. 

Эцэст нь… ЭЗХЯ-ны мэдэгдлийн дараа шатахууны үнийн асуудлаар 2 тал уулзалт хийж, уулзалтын үр дүнд холбогдох байгууллагуудын саналыг нэгтгэн өнөөдрийн ЗГ-ын хуралдаанд танилцуулах аж. Түүнчлэн ЗГ-аас эдийн засгаа хамгаалахаар хямрал, төсөв санхүүгийн эрсдэлийн эсрэг хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барихаа зарлаад байна. Хэрэв шаардлагатай бол төсвийн зардлыг эрэмбэлж, хэрэгжиж эхлээгүй төслүүдээ зогсооход бэлэн гэнэ шүү. 

• 🗳️ АН-ын дотоод сонгуульд ялсан дүүргийн дарга нар. (Ikon)

• 📱 OnlyFans-н эзэн Леонид Радвинский 43 насандаа таалал төгсөв. (BBC)

• 🔫 The MongolZ Оросын Spirit багийг хожсоноор, Плей-офф-д шалгарлаа. (HLTV)

• 👀 AI чатботууд хэрэглэгчдийн төөрөгдөл, амиа хорлох бодолд нийцсэн хариу өгдөг. (FT)

🎬 Микро драманы эрэн айсуй… 

Хэрэв одоогоос 10 жилийн өмнө хүмүүс жимсний дурлал, романс, драмаг ямар ч мэдээ, эрүүл мэндийн зөвлөгөөнөөс илүү таашааж үзнэ гэж хэлсэн бол хэлсэн хүн нь асар тэнэг харагдах нь лавтай. Гэтэл 2026 онд энэ бүхэн жинхэнээсээ болж байна. Тэр байтугай “niche” зах зээл ч гэгдэж байна. 

🍎💘🍓 Жимсний романс

Сүүлийн үед TikTok дээр бөөн ярьдаг жимснүүд гэнэтхэн гарч ирээд эрүүл мэндийн зөвлөгөө, өдөр тутмын хэрэгцээт “hack”, бүр мини драмад тоглож хандалтыг ч хангалттай авах болов. Энэ дундаас “Love Island” хэмээх TikTok хаяг 9 өдрийн дотор 3 сая дагагч, 15 сая үзэлт авч бараг л TikTok-н бүх цаг үеийн дээд амжилт тогтоох шахав. 

• 👀 Цаашлаад, тэдгээр бичлэг тус бүрийн дундаж үзэлт 10-20 сая байгаа төдийгүй, AI-р бүтээсэн жимсний дүрүүдийн хов жив, романтик драма төрлийн реалити шоу вирус мэт тархах болжээ. Контентын агуулгаас нь харахад л жаахан хүүхдүүд л үзэж, хандалтын ихэсгэж байгаа биз гэж бодож байвал эндүүрч байна даа. 

• 👥 Учир нь дэлхий даяар TikTok хэрэглэгчдийн дундаж нас 26.5. Энэ дундаа хамгийн их буюу 35.3%-ийг 25-34 насныхан бүрдүүлж буй. Араас нь 18-24 насныхан жагсаж байна. 

😧 Бурхад лав галзуурсан байх гэдэг шиг… 

Хачин жигтэй жимснүүд яагаад ийм хурдтай алдаршиж байгаа шалтгаан нь тухайн контентын хэлбэр нь алгоримтын таашаахуйц буюу дүрүүд нь этгээд, сонин, хүний анхаарлыг шууд татахуйц байхаар дүрслэгдсэн явдал. Мөн бичлэгүүд нь асар богино хэр нь цуврал маягаар үргэлжилж байгаа нь хүний анхаарлыг соронзон мэт татах гол шалтгаан болж буй. 

• 😱 Драма хүртэл богино болчхоод байна: Саяхан TikTok өөрийн гэсэн богино ч биш бүр микро драма туршиж эхэлсэн талаар мэдээлэл цацагдсан. Хэрэв сонсож байсан бол Хятадад сүүлийн үед мини драма алдаршиж 2024 онд бүр $7 тэрбумын орлого олж байв. 

• 💎 TikTok үүнийг гярхай анзаарч Америкийн болон бусад орны хэрэглэгчдэд зориулсан микро драмануудыг гаргахаар бэлтгэж байгаа бололтой. 

☹️ Сөрөг тал 

Хүнд нь тааруулна гэдэг шиг орчин үеийн хүний анхаарал төвлөрөл ердөө 47 секунд хүртэл буураад буй. 20 жилийн өмнө бид ядаж л дэлгэц дээр 2 минут 30 секунд 1 контент уншаад, хараад сууж чаддаг байв. Дэлхийн хамгийн өндөр хандалттай YouTube сувгуудын 1 Cocomelon-н амжилтын ард ч хүүхдүүдийг хурц тод өнгө, 3-4 секундэд солигддог дүрслэлээр татах стратеги байсан бол одоо насанд хүрэгчид  мөн адилхан стратегид унаж байгаа юм байна даа. Урлаг, уран дүрслэл, контентын чанар гэх зүйлийн талаар ярих ч хэрэггүй болж… 

🚀🏝️ Пүкетийн нар, 5%-ийн шимтгэл... Та дэлхийн тайзанд гарахад бэлэн үү? 

REMAX Mongolia-н эрч хүчтэй агентуудад карьераа шинэ түвшинд гаргах "VIP тасалбар" ирлээ! Дэлхийн 20 гаруй улсад 41 жилийн турш үнэ цэнийг бүтээж буй алдарт Banyan Group-н Пүкет арал дахь тансаг зэрэглэлийн төслүүд Монголд албан ёсоор нээлтээ хийж байна. Энэхүү арга хэмжээнд зөвхөн REMAX-ын брокер, агентууд харилцагчидтайгаа оролцох боломжтой аж. 

Энэ бол зүгээр нэг танилцуулга биш, олон улсын хөрөнгө оруулалтын зах зээлд өөрийн нэрээ тамгалах бодит боломж юм.

🎸 Яагаад заавал оролцох ёстой вэ?

• 🔥 5% хүртэлх Commission: Олон улсын тансаг төсөл дээр ажиллах бодит ашиг.

• 🎁 Phuket-д амрах 12 саяын эрх: 4 азтай агент Angsana Resort-д 4 өдөр тансаглана!

• 📍 Хаана: Shangri-La Hotel, 3 сарын 27-28-нд.

Ердөө 50-хан суудалтай тул "хоцорчихлоо" гэж харамсахгүйн тулд яг одоо бүртгүүлээрэй. Дэлхийн зах зээл таны гарт!

Inspirpreneur Magazine

🍋 Amazon (AMZN)-н хөрөнгө оруулалттай цөмийн реактор бүтээгч X-energy IPO хийнэ. Компани саяхан ХНС-д IPO хүсэлтээ өгч Nasdaq (^IXIC) дээр XE тикертэй гарахаар зэхэж буй. X-energy өнгөрсөн онд Amazon болон Jane Street тэргүүтэй хөрөнгө оруулагчдаас нийт $1.4 тэрбумыг татан төвлөрүүлж байв. Тэд дэвшилтэт жижиг модульт реактор бүтээгч компани юм. 

🍋 Гашуунсухайтын төмөр замын бүтээн байгуулалтад оролцсон ААН-үүдийн асуудлаар УИХ-ын Хянан шалгах түр хороо байгуулна. УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаяр тус төмөр замын бүтээн байгуулалтад нийт $1.3 тэрбум буюу төсвийн 13%-тай дүйхүйц хөрөнгө зарцуулсан тул хянан шалгах нь зүйтэй гэж үзжээ. 

🍋 Их Британи Монголтой чухал ашигт малтмалын чиглэлд хамтран ажиллах санаагаа ахин илэрхийлэв. Тус улсын Гадаад хэрэг, хамтын нөхөрлөл, хөгжлийн яамны Энэтхэг, Номхон далайн бүс нутгийн асуудал хариуцсан Төрийн сайд Монголд айлчлал хийж байгаа бөгөөд УБ метроны төсөл, англи хэлний боловсрол, худалдаа, хөрөнгө оруулалт, чухал ашигт малтмалын чиглэлд хамтын ажиллагааг эрчимжүүлэхээр тохиров.

🍋 Аялал жуулчлалын салбарт 6%-ийн хөнгөлөлттэй зээл олгож эхэллээ. Тус зээлийн эргэн төлөлтийг 6 хүртэлх жил байхаар тогтоосон бөгөөд арилжааны 10 банкаар дамжуулан олгож буй. Ингэхдээ зочид буудал, аялал жуулчлалын цогцолбор, жуулчны бааз, автозам дагуух түр буудаллах цэг тэргүүтэй чиглэлд олгож байгаа аж.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Өглөөний мэнд! Дэлхийн 21.2 мянган судалгааны байгууллагыг эрдэм шинжилгээний нийтлэл, хувь нэмрээр нь жагсаадаг Nature Index-д Монголоос ШУА 2,718-д, МУИС 5,468-д, АШУҮИС 5,826-д бичигджээ. Харин ЗГ-аас 2 жилд 1 удаа шинжлэх ухаан, технологийн салбарын амжилтыг ₮100 саяар урамшуулахаа зарласан. Тооцоолбол энэ нь судлаачийн 2 жилийн цалинтай ойролцоо дүн ба олон улсад нэг өгүүлэл гарахад дунджаар 3-5 жил зарцуулдаг. Тэгэхээр ₮100 сая хэр бодитой үнэлгээ вэ? 🤔 

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

GOV: Говь ХК-ийн хувьцаа эзэмшигчдийн ээлжит хурал 4 сарын 29-нд болж, ногдол ашиг хуваарилахгүй тухай ТУЗ-ийн тогтоолыг танилцуулах тэргүүтэй асуудлуудыг хэлэлцэнэ. 

AR: Армени Улс Монгол болон Евро, Азийн эдийн засгийн холбоо хоорондын түр чөлөөт худалдааны хэлэлцээрийг соёрхон батлав.   

MPP: МАН-ын бүлэг Хувийн нэмэлт тэтгэврийн тухай хуулийн төслийг хэлэлцэхийг дэмжлээ.

MNG: Өнгөрсөн 8-р сард үүсгэн байгуулагдсан Төрийг хохиролгүй болгох ажлын хэсэг 7 сарын хугацаанд ₮120 тэрбумын өр барагдуулжээ. 

Хурдны зам хэрэгтэй 🆚 хэрэггүй

Өнгөрсөн долоо хоногт Улаанбаатар хотын хэрэгжүүлж буй 24 мега төслийн нэг Туулын хурдны замын бүтээн байгуулалтын барилгын ажил эхэлсэнтэй зэрэгцээд олон нийтийн эсэргүүцэл ч газар авлаа. Уламжлал ёсоор хүмүүс энэ асуудлаар 2 талд хуваагдаж, 7 хоногийн туршид маргасаар байна.

🔦 Төслийг зах зухаас нь 

2025-2028 онуудад УБ-т хэрэгжих 24 мега төслөөс хотын түгжрэлийг бууруулахад Туулын хурдны замын нөлөө багагүй их жинтэй. Учир нь хот дотроо 32 км-ийн урттай, 6 эгнээтэй  хурдны замтай болсноор замын хөдөлгөөний ачаалал босоо тэнхлэгт 8.3%, хэвтээ тэнхлэгт 20.8% буурах тооцоолол гарсан. Тэгвэл нийт ₮2.3 их наядаар босох тус хурдны замын эдийн засгийн ач холбогдлыг харъя.

• 16.9%: Төслийн эдийн засгийн дотоод өгөөжийн түвшин /IRR/-ийг 16.9%-иар тооцсон нь боломжит өртөг болох 12%-иас их буюу эдийн засгийн өгөөжтэй, төрийн санхүүжилтээр хэрэгжих боломжтойг харуулав.

• $236.5 сая: Ирэх 18 жилд төслөөс бий болох эдийн засгийн өгөөжийн хэмжээ 2027-2030 онд $44.9 сая, 2041-2045 онд $191.6 саяд хүрэх бөгөөд нийт өгөөж $236.5 саяд хүрч өсөх аж.

💦 Байгаль орчин яах билээ?

Туулын хурдны замыг эсэргүүцсэн "Хатан Туулаа хамгаалъя" хөдөлгөөн өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд эрчээ авч, дэмжигчдийн тоо эрс нэмэгдэв. Тэд хурдны замыг зогсоох бус Туул голоос бусад газраар хурдны замын бүтээн байгуулалтыг явуулах шаардлага тавиад байна. Мөн Туулын хурдны зам барихын тулд 300 тулгуур баганыг 7-8 метрт суулгах нь байгальд сөрөг нөлөөтэй гэж үзжээ. Нэмээд хүмүүс уг төслийг 2024 оны 6-р сард эхэлж 2026 оны 1-р сард дуусах ёстой байсан Сэлбэ голын үерийн хамгаалалтын далангийн ажил шиг бүтэл муутай төсөл болох вий гэж болгоомжилж байна.

Эцэст нь… Туулын хурдны зам эдийн засгийн өгөөж өндөртэй ч эрт үеэс ундаалж ирсэн Туул голын экологид сөрөг нөлөө үзүүлж болзошгүй хэмээн иргэд үзээд байна. За тэгээд ер нь лимонууд маань Туулын хурдны зам дээр ямар байр суурьтай байна даа? 🧐

• 🇲🇳 PMI индекс 2025 оны IV улиралд 46-д хүрч, эдийн засгийн идэвхжил суларлаа. (Mongolbank) 

• 🔎 Марк Зукерберг CEO-н ажлаа AI агентдаа даалгахаар бэлтгэж байна. (WSJ)

• 👩🏻‍🍼 Төрөлт буурч, 5 сая иргэнтэй болох амбиц алсарч буй шалтгаан юу вэ? (iToim)

• 🎹 Spotify хөгжмийн AI өрсөлдөөнд ChatGPT-г зэвсгээ болгоно. (TheTechBuzz)

🪙 Төв банкны крипто

Тун удахгүй Казакстаны төв банк $350 саяын багц бүхий хөрөнгийг криптод оруулах гэж байна. 

📝 Үйл явдлын хураангуй

Өнгөрсөн оны 11-р сарын сүүлээр Казакстаны Төв банкны Ерөнхийлөгч Тимур Сулейманов криптовалютад хөрөнгө оруулалт хийх гэж байгаа талаар олон нийтэд нээлттэй ярьж эхэлсэн байдаг. Тухайн үед алт болон валютын нөөцөөсөө $300 сая хүртэлх дүнгээр криптовалютад хөрөнгө оруулах боломжтой талаар мэдэгдэж байсан юм. Улмаар саяхан 3-р сарын эхээр хөрөнгө оруулалтын дүнг $350 сая болгон нэмэгдүүлсэн төдийгүй ирэх 4 эсвэл 5-р сараас хөрөнгө оруулж эхлэхээ мэдэгдсэн.  

• 🦾 Эрсдэлгүй туршилт: Энэ нь Казакстаны төв банкны нийт нөөц болох $69.4 тэрбумтай харьцуулахад ердөө 0.5%-тай л дүйх дүн.

• 👉 Цаашлаад, криптовалют шууд худалдаж авахаасаа илүүтэй криптовалюттай холбоотой компаниудын хувьцаа, Биткойны ETF гэхчлэн индексүүдэд хөрөнгө оруулах нь.  

📅 Үйл явц

Одоогийн байдлаар тус төв банк хөрөнгө оруулах боломжит хувьцаа, индекс гэхчлэн хөрөнгө оруулалтын хэрэгслүүдийг судалж, жагсаалт гаргаж байгаа бөгөөд судалгаа нь дуусмагц зохицуулагч байгууллагаас зөвшөөрөл авах аж. 

• 😎 Хамгийн сонирхолтой нь хуваарийн дагуу хөрөнгө оруулалт нь эхэлбэл 5-р сараас хойш анхны хөрөнгө оруулалтын тайлан гарах төдийгүй хөрөнгө оруулалтын сагсаа $500–$700 сая хүртэл өргөтгөх боломжтой гэнэ. 

Эцэст нь… Казакстаны төв банкны нийт нөөцийн 65%-77% нь алт, 27%-30% нь валютын нөөц бүрдүүлж байгаа. Хэдий хөрөнгө оруулалтын хэмжээ нь бага харагдах ч бусад улсын төв банкнуудад криптовалютаар нөөцөө төрөлжүүлэх боломж, эрсдэлийг үлгэрлэн харуулж байгаа гэх утгаараа чухал үйл явдал болж байна. 

Бидний өдөр тутамдаа тогтмол шагайдаг YouTube-г хамгийн анх болзооны вэбсайтаар хөгжүүлсэн гэвэл та итгэх үү? 

Giphy

💘 2005 онд YouTube-н үүсгэн байгуулагчид Валентинаар "Tune In, Hook Up" уриан дор вэбсайтын нээлтээ хийхээр төлөвлөж байв. Ингэхдээ хүмүүс өөрийнхөө тухай болон ямар хамтрагч хайж байгаа талаарх бичлэгээ YouTube-д нийтлэх зориулалттай байсан ч огт амжилт олоогүй байна. Үүнээсээ сургамж аваад тэд ямар ч хамаагүй бичлэг оруулж болдог одоогийн YouTube-г бий болгожээ. 

✈️ SkyTrip — Таны аяллын ухаалаг эхлэл

Аялалд гарах бүрд бичиг баримт, захиалга, төлбөр тооцоонд санаа зовдог үе ард хоцорлоо. 20 жилийн туршлагатай "One Mongolia Group”-ийн хөгжүүлсэн Skytrip.mn платформ нээлтээ хийснээр аялалтай холбоотой бичиг баримт бөглөх, төлбөр тооцоо, хямд нислэг хайх гээд аяллын өмнөх төвөгтэй алхмуудыг нэг дороос ухаалаг, хурдан шийдэх боломжтой болж байна. 

🚀 Яагаад SkyTrip гэж?

SkyTrip апп дээрх ухаалаг паспорт скан таны мэдээллийг алдаагүй, секундийн дотор бөглөж, худалдан авалтаас урамшууллын оноо цуглуулж, дараагийн аялалдаа ашиглах боломжтой.

• AI-д суурилсан хамгийн хямд үнэ: Таны сонгосон чиглэлд ойролцоох өдрүүдийн хамгийн ашигтай нислэгийг автоматаар санал болгоно. 

• Уян хатан төлбөрийн шийдэл: Та сонголтоо хийсэн бол Pocket Zero & Pocket Leasing, Storepay, Golomt Digital зээл зэрэг үйлчилгээг ашиглан “одоо аялаад дараа төлөх” боломжтой. 

🎁 Зөвхөн танд зориулсан БЭЛЭГ

Платформын нээлтийг тохиолдуулан шинээр бүртгүүлсэн хэрэглэгч бүр урамшуулал авахаас гадна гадаадад аялахад тань зориулсан дата эрхтэй сим бэлэглэх юм байна шүү. 

Giphy

🍋 Салхит салхин парк өнгөрсөн онд эрчим хүчний нийт үйлдвэрлэлийн 9.4%-ийг бүрдүүлжээ. Тус станц 2025 онд 170.3 сая кВт.цаг эрчим хүч үйлдвэрлэсэн төдийгүй 2013 оноос хойш 1.8 тэрбум КВт.ц эрчим хүчийг нэгдсэн сүлжээнд нийлүүлсэн байна. Харин он гарснаас хойш 36.3 сая КВт.ц эрчим хүчийг үйлдвэрлээд байгаа аж. 

🍋 OpenClaw-н эрэлтээс үүдэж Хятадад шинэ, хуучин хамаагүй MacBook-үүд моодонд орж байна. OpenClaw имэйл илгээх, вэб хайлт хийх гэхчлэн бусад AI-с ялгаатай нь бие даан үйлдэл хийх боломжтой гэдгээрээ од болж байгаа. Гэсэн хэдий ч уг чадвар нь хувийн мэдээлэл, нууцлалын эрсдэл дагуулж байгаа тул хятадууд өөрийн компьютероос тусдаа, AI-н хэрэглээг даах чадвартай хэмээн MacBook-н М чиптэй загваруудыг эрчимтэй худалдан авах болжээ. 

🍋 Экс Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ АТГ-д Хууль зүйн сайд Б.Энхбаяр болон Бодь группийн оффтейк гэрээтэй холбогдох 894 хуудас нотлох баримтыг хүлээлгэн өглөө. Тус баримтуудад Бодь группийн нүүрсний оффтейк гэрээ, нүүрсний сонсгол, Б.Энхбаярын $1.5 саяын авлига болон бусад авлига гэхчлэн 4 бүлэг бүхий нотлох баримтууд багтжээ. 

🍋 Японы томоохон компаниуд 3 дахь жилдээ дараалан цалин, хөлсөө 5% өсгөхөөр болов. Японы 7 сая гишүүнтэй хамгийн том үйлдвэрчний эвлэл болох Rengo энэ жилл цалинг дор хаяж 5.9% өсгөх шаардлага тавьж байгаа бөгөөд уг шаардлагыг Toyota (7203.Т)-с эхлээд Hitachi (6501.T), NEC (6701.T) тэргүүтэй компаниуд хүлээн зөвшөөрч, цалингаа өсгөхөөр болжээ. 

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эмүжин, Б.Эсүхэй 
Graphics by: Ц.Цэлмэг

POWERED BY

Шинэ 7 хоногийн мэнд! Өнгөрсөн 7 хоногт “Дэлхийн мөнгөний долоо хоног-2026" аян албан ёсоор нээлтээ хийсэн. Энэ удаагийн аян “Мөнгөө ухаалгаар удирдъя” (Smart Money Talks) урианы дор орон даяар 4 сарын 10 хүртэл өрнөнө. Хаа хаанаа санхүүгийн мэдлэгтэй болж, нийтийн боловсрол нэмэгдэж байвал аштай юу даа. 📚🔥

*Нэг өдрийн өөрчлөлт.

BOM: Монголбанк дотоод эдийн засгийн өнөөгийн нөхцөл, цаашдын төлөвт эерэг өөрчлөлт гарсан ч геополитик, гадаад орчны тодорхой бус байдал нэмэгдэж буйг харгалзан бодлогын хүүг 12%-д хэвээр хадгалах шийдвэр гаргав.

FRC: Үнэт металл, үнэт чулууны арилжаа эрхлэгч 52 хуулийн этгээдийн өнгөрсөн оны цэвэр ашиг жилийн өмнөхөөсөө 12.9% өсөж ₮14.1 тэрбумд хүрсэн байна.

EN: Эрчим хүчний салбар он гарснаас хойш ₮353 тэрбумын цахилгаан, ₮44.5 тэрбумын дулаан борлуулжээ. 

🧠 AI + Game = Санхүүгийн шинэ хандлага

Санхүүгийн Зохицуулах Хороо болон Lemon Press-н хамтран зохион байгуулсан “Санхүүгийн Инновац ТекСпринт – 2026” уралдаан амжилттай зохион байгуулагдлаа. 

• 📌 Ямар шийдлүүдийг хайв? ТекСпринт уралдаан 2 дахь удаагаа зохион байгуулагдсан бөгөөд энэ удаад эцсийн шатанд тунаж үлдсэн 11 баг хариуцлагатай зээлийн үйл ажиллагааг дэмжих, хэрэглэгч санхүүгийн ухаалаг шийдвэр гаргаж, өр төлбөрөө ухаалгаар зохицуулах технологид суурилсан инновац шийдлүүдээ танилцуулав. 

🤖🎮 Нийтлэг шийдэл: AI + Game

Багуудын санал болгосон бүтээгдэхүүн, платформууд өөр өөр байсан ч нэг ижил чиг хандлага тод харагдсан нь хиймэл оюун ухаан болон тоглоомжуулалтыг хослуулсан шийдлүүд байв. За тэгээд урьдчилсан болон менторын шатыг давж ₮21 саяын шагналын эзэн болсон шилдэг багуудын шийдлийг харвал,

• ♣️ Centro (I байр): Зээлийн хэт өсөлтийг "Finance AI Advisor"-оор дамжуулан шийдвэрлэхээр зорьжээ. Тэд хэрэглэгчийн дата дээр анализ хийж, зөвхөн мэдээлэл өгөөд зогсохгүй зан төлөвийг нь сайжруулах зөвлөмж өгөхөд төвлөрсөн байна.

• 🏙️ FinMind (II байр): "FinCity" хэмээх виртуал хотыг санаачилсан нь сонирхолтой шийдлүүдийн нэг байв. Хэрэглэгчийн санхүүгийн эрүүл мэнд сайн байвал түүний виртуал хот үзэмжтэй, хөгжилтэй байх аж. Энэхүү сэтгэлзүйн холбоо нь санхүүгээ хянах сэдлийг төрүүлэх юм. 

• 🐑 Тэнцэл (III байр): "Чиний санхүү - Чиний сүрэг" уриатайгаар 18-35 насныханд зориулсан "Sonor AI" шийдлийг санал болгов. Тоглоомын зарчмаар мөнгө хэмнэх сорилтуудыг (жишээ нь: 5 өдөр мөнгө үрэхгүй байх) зохион байгуулж, хуримтлалын дадлыг мал маллах соёлтой холбожээ.

• 📚 FinNova (Тусгай байр): Санхүүгийн боловсролыг бага наснаас нь олгох шаардлага байгааг хөндсөнөөрөө онцлог. Тэд хүүхдийг эцэг эхээсээ зээл авч, түүнийгээ хөдөлмөрөөрөө төлөх зэргээр бодит амьдралын дадлыг тоглоомын аргаар эзэмшүүлэх системийг танилцуулсан юм. Энэхүү шийдэл нь 17 хүртэлх насны 921 мянган хүүхдэд хүрснээр ирээдүйн санхүүгийн боловсролтой иргэдийг бэлтгэхэд нөлөөлөхөөр байна. 

⛓ Блокчэйн технологи

Үлдсэн багуудын хувьд хэрэглэгчийн зөвхөн өнөөгийн нөхцөл байдлыг харуулах биш, ирээдүйн эрсдэлийг тооцоолох, хамгийн оновчтой зээлийн хувилбаруудыг санал болгох, цаашлаад санхүүгийн шийдвэр гаргалтыг бүхэлд нь автоматжуулах зэрэг шинэлэг санааг гаргав. Тэр дундаас онцлууштай нь KhanSolution баг финтекүүдийн хоорондын мэдээлэл солилцооны хоцрогдол, давхардсан зээл олголтыг бууруулахын тулд блокчэйн ашиглан "Real-time API" систем санал болгосон нь чанаргүй зээлийн эрсдэлийг бууруулахад нөлөөлөхүйц шийдэл байлаа. 

Эцэст нь… Сүүлийн жилүүдэд нэг талаасаа финтекийн хөгжил хурдсаж, нөгөө талаас хэрэглээний зээл огцом нэмэгдэж буй. Зохицуулагч байгууллагуудаас ч холбогдох хууль журмын өөрчлөлтүүдийг хийж байгаа. Энэ удаагийн ТекСпринт уралдаан нь энэ хоёр урсгалын огтлолцол дээр гарч ирж буй шинэ шийдлүүдийг нэг дор харуулсан талбар боллоо.

Зах зээл дээр үүсээд буй асуудлуудыг зөвхөн хязгаарлалт, зохицуулалтаар шийдэх бус, технологид суурилсан ухаалаг өөрчлөлтөөр даван туулах боломж байгааг харуулав. Ялангуяа хэрэглэгчийн зан төлөвт нөлөөлөх, санхүүгийн шийдвэр гаргалтыг илүү хариуцлагатай болгох, эрсдэлийг урьдчилан тооцоолох шийдлүүд давамгайлсан нь энэ салбарын дараагийн чиглэлийг тодорхойлж байна.

• 📝 Гадаад шууд хөрөнгө оруулалт татахад Монголын давуу болон сул тал нь юу вэ? (GRATAI)

• 📈 Google дээр байшингаа зарж чадахгүй байна гэх хайлт түүхэн дээд түвшинд хүрчээ. (Yahoo!Finance)

• 🇲🇳 Дотоодын халуухан сэдвүүдийг технологийн тусламжтай загварчлав. (ByamB4)

• 😖 Ираны дайн Доналд Трампыг ууртай бас сул дорой болгож байна. (TheEconomist)

🌕 Сар руу очих төлөвлөгөө

Хүн төрөлхтөн 54 жил хүлээсний эцэст 9 өдрийн дараа буюу ирэх 4 сарын 1-нд сарны тойрог замд дахин нисэх гэж байна. Тэгвэл үүнтэй холбоотой NASA-н $93 тэрбумын зардалтай Artemis хөтөлбөрийн талаар сонирхъё.

• 🚀 Том хөтөлбөр: Анх 2017 онд Америкийн ЗГ-аас сар руу хүн төрөлхтийг эргүүлэн хүргэх үүргийг NASA-д олгож, одоогийн Artemis хөтөлбөрийн эхлэл тавигдаж байв. Artemis нь зөвхөн сар руу очих бус саран дээр байнгын бааз байгуулах, ангараг руу хүрэхэд зориулсан бэлтгэл сургуулилт хийх зорилготой аж.

👨🏻‍🚀 4 сансрын нисгэгч

Сар руу очих Artemis II даалгавар нь 10 хоногт үргэлжлэх ба сарны тойрог замд хөлгийн амьдрах орчин, холбоо болон удирдлагын системийг бодит нөхцөлд туршиж, сансарт хүн тээвэрлэх чадварыг батлахад чиглэнэ. Ингэхдээ нийт 4 хүн сансарт нисэх бөгөөд нислэгийн багт анх удаа эмэгтэй болон өнгөт арьст нисгэгч нар багтжээ. Сонирхуулахад, Artemis II-н нэг удаагийн хөөргөлтийн зардал ойролцоогоор $4.1-$4.2 тэрбумаар тооцогдож байна. 

🇲🇳 Хүндхэн даалгавар

Дэлхийн томчууд сар руу явахаар дөхөж буй өнөө цагт Монголчууд ч сансарт нисэхээр төлөвлөж эхэлсэн. Тухайлбал, муу нэртэй, луу данстай олон мега төслийн нэг болох үндэсний хиймэл дагуулын төслийг дурдах нь зүйтэй. Интернэтийг орон даяар нэвтрүүлэхэд чиглэх тус төслийн нийт төсөв ойролцоогоор $329 саяар хэмжигджээ. Ингэхдээ улсын төсөв болон Францийн нэн хөнгөлөлттэй зээлээр шийдэх ч үр ашиггүй, хэт өндөр өртөгтэй хэмээн нийтийн шүүмжлэлд өртсөн. 

• 😨 Этгээд үр дүн: Үндэсний хиймэл дагуултай болсноор гамшгаас шалтгаалж амиа алдах хүмүүсийн тоог 30%, зудын гамшиг 10%, ой хээрийн түймэр 10% тус тус буурах бол үүнийг дагаад боловсролын ялгаа 50% багасах аж.

Эцэст нь… Өчигдөр Монгол хүн сансарт ниссэний 45 жилийн ой тохиолоо. Тэртээ 1981 онд Ж.Гүррагчаа нь дэлхийн 101, Азийн 2 дахь сансрын нисгэгч болж байсан бол саяхнаас дараагийн сансарт нисэх Монгол хүний яриа газар авчээ. Тухайлбал, хойд хөрштэй хийсэн төрийн тэргүүнүүдийн уулзалтаар энэ талаар нааштай хариутай улс төрийн шийдвэр гарсан гэнэ шүү.

Өнгөрсөн Бямба гаргийн үдэш Солонгосын алдарт BTS хамтлаг Сөүл хотын төвийн Гванхвамун талбайд BTS THE COMEBACK LIVE | ARIRANG нэртэй тоглолтоо хийлээ. Тэгвэл тус тоглолттой холбоотой галзуу тоонуудыг толилуулъя.

• 🇰🇷 104 мянган үзэгч: Гванхвамун дахь тоглолтод нийт 104 мянга гаруй хүн биечлэн оролцсон нь Солонгосын түүхэнд хамгийн олон цуглаж, тоглолт үзсэн тохиолдол болов. 

• 💿 4 сая хувь: Баасан гарагт худалдаанд гарсан ARIRANG цомог эхний 24 цагт нийт 4 сая хувь борлуулагдаж, 2026 оны хамгийн богино хугацаанд хамгийн их борлуулагдсан цомгоор тодорлоо.

Ирэх сараас BTS хамтлаг дэлхийг тойрох 82 удаагийн аялан тоглолтоо эхлүүлнэ. Энэ хүрээнд тасалбар болон мерчандайзын борлуулалтаас $2 тэрбумын орлого олох тооцоолол гараад байна. Хэрэв ингэж чадвал Тэйлор Свифтийн ашиг, орлогоороо рекорд эвдсэн The Eras Tour тоглолттой эн зэрэгцэх магадлал өндөр гэнэ шүү. 

🎸🍊 Mild Orange: Улаанбаатарт

🇳🇿 Шинэ Зеландын Indie-Dream Pop ертөнцийн хамгийн тод өнгө болох Mild Orange хамтлаг Монголд анх удаа тоглолтоо хийх гэж байна! Тэдний хөгжим бол зүгээр нэг аялгуу биш, сэтгэл амраах дулаахан мэдрэмж, хязгааргүй эрх чөлөө юм.

• Өөрсдөө дуугаа бичиж, өөрсдөө продюсерлож, өөрсдөө маркетингаа хийдэг нь тэдний хөгжмийн эрх чөлөөг хадгалдаг билээ. Сонирхолтой нь хамтлагийнхаа нэрийг сонгохдоо "Orange" буюу улбар шар өнгийг "эрч хүч, дулаан мэдрэмж" өгдөг гэж сонгосон бол "Mild" гэдэг нь тэдний хөгжмийн аядуу тайван талыг илэрхийлж буй.

Mild Orange хамтлаг сая сая хүний зүрхэнд хүрсэн "Some Feeling", "Mysight" зэрэг хитүүдээсээ эхлээд шинэхэн гаргасан The//Glow цомгийн уянгалаг бүтээлүүдээ Улаанбаатарын тайзнаа "амилуулах" нь ээ. Early Bird тасалбарын тоо хязгаартай тул амжиж аваарай!

• 🥁🎶 Indie, Dreamy, Chill... Энэ үдшийг зөвхөн өөртөө болон хайртай хүмүүстэйгээ өнгөрүүлээрэй. Mild Orange таныг хүлээж байна.

📍 Байршил: Улаанбаатар Зочид Буудал – Их Танхим
🗓️ Хэзээ: 2026.03.27 (Баасан гараг)
⏰ Цаг: Хаалга 18:00 цагт нээгдэж, 20:00 цагаас тоглолт эхэлнэ.

Getty Images

🍋 Tesla (TSLA) Хятадын компаниудаас $2.9 тэрбумын нарны эрчим хүчний тоног төхөөрөмж авахаар төлөвлөж байна. Хэлэлцээр хийх компаниуд дунд дэлхийн хамгийн том тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэгч Suzhou Maxwell Technologies (300751.SZ) багтжээ. Энэ нь $TSLA-н Америкт 100 ГВт нарны эрчим хүч үйлдвэрлэх хүчин чадалтай болох төлөвлөгөөнийх нь нэг хэсэг аж. 

🍋 Монгол Казахстанаас газрын тос болон газрын тосны бүтээгдэхүүнийг импортолно. Монголын хувьд энэ оны эхний 2 сард $408 саяыг нефтийн бүтээгдэхүүн худалдаж авахад зарцуулсан бөгөөд энэ мөнгөний 95.3%-ийг Орост тушаасан. Энэ сард ч Роснефтэд 132.2 мян.тн-ы захиалга өгчихсөн байгаа. Тиймээс Казахстантай хамтарч энэ хамаарлыг багасгах боломжтой байгаа бөгөөд алтны талбарт ч гар нийлэх юм гэнэ. 

🍋 Иран Ормузын хоолойгоор нэвтрэх хөлөг онгоц бүрээс ойролцоогоор $2 саяын төлбөр авч байна. Тус шийдвэрийг Иранаас усан замд хяналт тогтоох шинэ арга хэмээн тайлбарласан ба үүний хүрээнд төлбөртэй гарц байгуулж, зөвшөөрөгдсөн хөлөг онгоцыг Ормузын хоолойгоор нэвтрүүлж эхэлжээ. Мөн Америк болон Израйлтай холбоогүй зарим хөлөг онгоцыг нэвтрүүлэх боломжийг хэлэлцэж байгаа аж.

🍋 Хаяж, үрэгдүүлсэн ҮХХ-ийн гэрчилгээг дахин авах шат, дамжлагыг хөнгөвчилжээ.  2020 оноос хойш ийм төрлийн 12 мянга гаруй тохиолдолд гэрчилгээг дахин олгохын тулд хяналтын улсын байцаагч дүгнэлт гаргах шаардлагатай байсан нь үйлчилгээг удаашруулж байв. Харин шинэ шийдвэрээр улсын ерөнхий байцаагчийн байнгын шинжтэй нэг удаагийн дүгнэлтэд үндэслэн гэрчилгээг дахин олгохоор болжээ.

• Даваа: Кибер аюулгүй байдлын RSA Conference эхэлнэ.

• Мягмар: GameStop (GME) болон AAR (AIR) нар ашиг орлогоо танилцуулна.

• Лхагва: Америкийн 2-р сарын мөнгөний нийлүүлэлт (M2) хэр байв?  

• Пүрэв: Балжиннямтай өдөр тул үс засуулахад сайн.

• Баасан: Дэлхийн театрын өдрийн тохиож байна.

Хамтран ажиллах | Ажлын байр | Редакцын бодлого

Publisher: Ц.Анхбаяр
Editor: С.Ангирмаа
Writers: М.Хулан, Б.Эмүжин, Б.Эсүхэй
Graphics by: Ц.Цэлмэг