Welkom bij AI Report, de Nederlandse podcast over kunstmatige intelligentie, waar we uitzoeken welke invloed AI heeft op ons werk, ons leven en de samenleving. Tegenover mij zit Wietse Hagen. Hallo.
En ik ben Hans van der Klugting. OpenAI belooft iets bijzonders. Een AI-wetenschapper in de cloud. In 2028. Een systeem dat zelf hypotheses moet gaan bedenken, experimenten gaat uitvoeren en zelfs de papers schrijft.
Ik vraag aan Wietse of hij denkt dat dit echt kan. En voor $ 499 per maand heb je nu een robot in huis die je huis opruimt.
Dat klinkt heerlijk, behalve dat er iemand continu meekijkt door de camera's van deze robot in jouw woon- en slaapkamer. Ook daar gaan we het over hebben.
En Microsoft komt met Maiko, een kleurrijk vriendje dat meekijkt op je scherm en in feite werkt als de volwaardige opvolger van, jawel, Clippy. En tenslotte spreken we met Ot van Daalen.
Ot is rechter, plaatsvervanger en medeoprichter van Bits of Freedom, die privacyorganisatie. Hij is advocaat en nerd en hij heeft op zijn zolderkamer een compleet AI-advocatenkantoor gebouwd met agents.
En het mooiste is: alles draait lokaal. Dat en meer in AI Report. Veel plezier! [muziek] Wietse, veel te bespreken,
maar eerst administratie. Namelijk volgende week woensdag 5 november. Doen wij weer een webinar tussen twaalf en één. Als je dus aan je lunch bezig bent, dan kun je je vragen stellen aan Wietse en aan mij over AI.
Over hoe je het in de praktijk gebruikt in je bedrijf. Dingen die je tegenkomt die niet werken of de dingen waarvan je juist wel wil dat ze werken.
De, de podcast is misschien de manier om te luisteren wat je allemaal mist normaal gesproken, maar via die web-webinar kun je live alle vragen aan ons stellen via, uh, Zoom. En daar kun je bij zijn.
Als je betaald abonnee bent van AI Report, uh, dan ontvang je ook nog eens twee keer per week tips over hoe je AI beter kunt inzetten. Zoals handige prompting voorbeelden of nieuwe tools die we voor je hebben getest.
En al 2.300 mensen lopen op die manier net een stapje voor op AI-gebied. En dat betekent dus ook dat je bij die webinar kan zijn. Word dus vandaag nog betaald abonnee van AI Report via AI Report.email.
En check de link in de beschrijving van deze podcast en ik hoop dat je dan bij die webinar bent woensdag 5 november om twaalf uur. Meld je aan via AI Report.email. Wietse, weet je wie er ook een webinar organiseerden?
OpenAI. OpenAI. Daarover gesproken. Dit is het AI-nieuws van de afgelopen week in vijf minuten. OpenAI, de maker van ChatGPT, heeft zijn transformatie naar een bedrijf met winstoogmerk helemaal afgerond.
De OpenAI Foundation controleert nu het bedrijf en Microsoft blijft gewoon aandeelhouder. Maar stiekem zat het echte nieuws over OpenAI deze week in een webinar.
Een best wel knullige livestream waar we het zo over gaan hebben, die weinig mensen hebben gezien, maar waarbij zij eigenlijk een hele stappenplan voor de komende jaren uit de doeken deden.
De belofte is: tegen 2000, tegen september 2026 komt er een AI die werkt als research stagiair en twee jaar later, in maart 2028, moet er een volwaardige AI-wetenschapper zijn die zelfstandig onderzoeksprojecten uitvoert, van hypothese tot publicatie, zonder menselijke sturing.
Verder was er in het nieuws dat DeepSeek uit China, uh, een veelbelovend onderzoek publiceerde. In plaats van tekst op te slaan, uh, in duizenden kleine stukjes, sturen ze nu alle informatie in beeldvorm.
Alsof ze informatie in AI verwerken als een foto van pagina's uit een boek. En die manier van compressie is veelbelovend. Voor $ 499 per maand ruimt er een robot je huis op.
Het roboticabedrijf 1X begon deze week met de voorbestellingen voor de Neo. Dat is de eerste humanoïde robot voor consumenten. Voor $ 20.000 heb je hem in huis of $ 499 per maand om je te leasen.
Hij is, uh, één meter zeventig ongeveer, weegt dertig kilo en hij kan je was opvouwen en de vaat inruimen. Er is een klein addertje onder het slag, o-o-onder het gras.
Als je wil dat de Neo zijn werk goed doet, dan moet je een wildvreemde mens toestaan om via de robotogen mee te kijken in je huis.
Want de klusjes die je hem geeft wordt in werkelijkheid uitgevoerd door een mens ergens anders op de wereld met een VR-bril op. En een zogene-, een zogeheten robotoperator doet dan de feitelijke besturing.
Je moet het maar willen. De levering start in 2026 in de VS en andere markt-markten volgen het jaar daarop.
Verder: Microsoft lanceerde Mico, een kleurrijk poppetje dat verschijnt in de hoek van je scherm en wat het nieuwe gezicht is van hun AI-assistent Copilot.
En die blob, die gaat meeluisteren tijdens je gesprekken, past zijn animaties aan op basis van je interacties en onthoudt context uit eerdere chats.
En als je vaak genoeg op dat ding tikt, dan transformeert het in Clippy. Ik denk dat dat het allerbelangrijkste nieuws is. Uh, de update moet nu nog live in de VS en rolt de komende weken uit naar het VK en Canada.
En in Europa gaan we dan wel verder weer even kijken wanneer het beschikbaar komt. Wietse, wat vond je het belangrijkste nieuws? Gaan we daar zo mee beginnen? OpenAI. Waarom eigenlijk?
Nou die, die webinar die ze hebben gedaan. Het was eigenlijk deels een stream van dertig minuten waar ze, uh, allebei in gesprek gingen. Sam Altman en zijn collega.
En daarna dertig minuten vragen beantwoorden via een systeem waarbij mensen vragen konden stellen en konden upvoten.
Je kent het systeem [gelach] uit onze webinar en ik wil het vooral hebben over die eerste dertig minuten. Ik kan mensen sowieso aanraden als je daar de tijd voor hebt om het wel even te kijken.
Als je het kan vinden, want het staat niet op YouTube. Het is nergens te vinden, behalve op een wauwe Vimeo-pagina ergens. Dus. Gelukkig hebben wij Wietse die dat. Wij hebben het bekeken.
Ja, Wietse, die dat voor ons doet. Daar gaan we alles over horen. Maar eerst een oproep van Dept door Marjan en Lucas. Als je van AI je baan wil maken. [muziek] Hi here Dept!
Elke week bespreken we hoe wij merken helpen in de wondere wereld van AI. Maar deze week gaan we het even hebben over onszelf. Of eigenlijk over jullie, onze luisteraars. Want Lucas, wij komen handen tekort.Absoluut.
We zitten tot over onze oren in het AI werk. Megaleuk werk trouwens.
We helpen bijvoorbeeld eBay om content te versnellen en we maken aanbevelingsmodellen voor Rituals en het helpen van een breed scala aan klanten om nog beter gevonden te worden in die wereld van AI zoekmachines.
En als klap op de vuurpijl bouwen we ook actief door aan onze eigen interne tooling om onze teams te helpen nog beter werk te leveren. Check. Dus we hebben eigenlijk mensen nodig die vandaag al willen bouwen.
Ja, hou je vast. We zoeken AI-consultants, AI-engineers, data scientists, machine learning engineers en ook mensen die ons kunnen helpen om verder te optimaliseren. En uiteraard zoeken we ze eigenlijk al gister.
Duidelijk. Oké, dus werk jij graag aan complexe internationale projecten en wil je echt het verschil maken met AI? Check dan nu onze vacatures in Nederland, Duitsland, de UK en de US.
En ga zo snel mogelijk naar devagency.com/aivacancies. Solliciteren dus. Tot volgende week! Oké Wytse, zeg het maar. Wat vond je op deze vage Vimeo-stream van, uh, van OpenAI?
Nou, ze beginnen eigenlijk in die, uh, moet ik het goed zeggen, Sam Altman en Jacob, als ik het goed heb onthouden.
Uh, die beginnen eigenlijk een verhaal waar ze zeggen: dit wordt een uitzonderlijk transparant iets wat we nu gaan doen.
Het is een beetje experimenteel en ze doen een beetje mysterieus over van: joh, we hebben intern discussies gehad, maar besloten dat het het beste is om dit maar gewoon naar buiten te brengen.
Het is best wel een tease toch, dat je echt denkt: nou, ik ga dit komen. Jij zat dit live te kijken of de opname?
Nee, ik heb het teruggekeken omdat ik het, ja, ik had wel een livestream aankondiging gezien, maar ik had niet door dat het dan- Dat het zo koekwaus zou zijn. Nou ja, [lacht] het was best achteraf best interessant. Ja.
Uhm, ik ga het nu even vertellen zoals OpenAI en Sam Altman vooral willen dat wij het horen. Ja. Dan geef ik daarna wat meer mijn mening erover.
Wat belangrijk is, is dat ze eigenlijk het nieuws hebben dat OpenAI, uh, deels een for profit is. Dus ze hebben het, het was een soort van allemaal losse stukjes bedrijf. Dat is dan allemaal, zo wordt het gebracht, hè.
Het is opgeruimd, het is netter gemaakt. We hebben nu een for profit. Die wordt, uh, in de gaten gehouden door een non-profit.
Ik ga even niet helemaal in de procenten en de details, maar ze hebben een configuratie gemaakt waarin een deel van de board in de non-profit zit en een deel van de board zit in de for profit en die houden elkaar een beetje in de gaten.
Uh, waarom moet er een for profit komen, wordt dan door OpenAI zo gezegd is: dan kunnen we veel groter investeringen ophalen. En eigenlijk is de rest van die dertig minuten een soort verantwoording waarom.
Dus je hebt eigenlijk het nieuws. Het is natuurlijk een beetje, ik, ik bekijk dit dan, uh, dat ik denk: oké, jullie hebben eigenlijk een beetje een raar nieuwsbericht. Vind ik persoonlijk.
Dat je je stichting omzet in een bv, zeg ik het even [lacht] in het Nederlands of nv dan, hè, want er komen waarschijnlijk ook aandelen publiek. Weten we nog niet wanneer, maar daar werd ook naar gehint.
Dus dat er OpenAI-stoktikker komt en dat mensen, particuliere investeerders dit ook kunnen gaan kopen. Er is geen datum aan gekoppeld. Ze gaan van stichting naar bv, mogelijk naar nv.
Uh, en dat is best wel een ding, want de ori-, of originele mission statement van OpenAI is: wij zijn een research lab waarbij we open AI voor iedereen in de wereld maken.
Want deze technologie is zo krachtig, zo belangrijk, uh, zo substantieel. Dat kan eigenlijk niet door een commerciële partij gedaan worden.
Die coupoging over en, en daar hebben ze heel lang met advocaten op gebroed en met Microsoft over gekletst, want die waren natuurlijk ook bang voor hun aandeel.
En nu hebben ze eindelijk een structuur gevonden waar ze op settelen. Waar Microsoft groot, groot aandeelhouder blijft, maar die non-profit eigenlijk net zoveel aandelen heeft. Exact.
En uiteindelijk is dan, uh, de, de redenatie erachter, de, de, hoe ze het eigenlijk rationaliseren is aan ons, zeg maar als kijkers van die livestream van: luister, uh, er wordt heel veel gesproken over AGI.
Daar willen ze een beetje van af, die term, omdat daar zoveel discussie over is. Wat bedoelen we nou met AGI? Artificial General, General Intelligence. Dus hebben ze, uh, eigenlijk een nieuw frame bedacht.
En dat is het frame van de researcher, een synthetische wetenschapper. Ik, dit is even een, een puzzeltje wat ze maken. Ik bouw hem even op.
De aanname van OpenAI, OpenAI is in dit verhaal: wetenschap is wat de wereld vooruit doet brengen. En vooruitga-, vooruitgang betekent vooral meer vrijheid, minder lijden.
Al die mooie dingen die wij als mensen mooi vinden. Dus ze hebben het niet per se over technologie an sich, want dat volgt uit wetenschap.
Maar hoe meer wetenschap we hebben, hoe meer we snappen over de realiteit en de wereld, hoe meer technologie we kunnen ontwikkelen om de mensen te helpen, uh, op te tillen en te bevrijden.
Ja, dit is dan ziektes verhelpen, klimaatverandering helpen bestrijden.
Al die onderwerpen komen ook langs in, die hebben ook met Sora 2 een soort heel sappig videootje gemaakt waarin je eerst de uitvinding van de gloeilamp ziet en dat gaat dan steeds sneller.
En zij zeggen: let maar op hoe snel het gaat dankzij ons. De ultieme belofte van OpenAI is, uh, helpen de mensheid vooruit te brengen, beter te maken. Alles wat we niet kunnen fixen.
En daar kom je door novel scientific research te doen in een cloud. En, en dan is, zie je dit eigenlijk als de pitch van OpenAI aan ons, als de, als het publiek, zeg maar. Om hen te tolereren.
Ja, en, en deze move een soort van te accepteren of zo, voor zover wij daar iets over te zeggen hebben. Maar goed, we hebben er iets over te vinden en daar kunnen we onze mening dan op aanpassen.
Als je dan gelooft dat wetenschap leidt tot betere technologie, tot een betere wereld, dat moet je dan even aannemen.
Dan zeggen ze: wij, over wetenschap gesproken, wij zijn nu synthetische wetenschappers aan het ontwikkelen. Precies datgene wat de wereld- Dat is het nieuws eigenlijk.
Ja, en dan hoeven we ook niet meer per se even over AGI te praten of ook niet meer uit te leggen waarom OpenAI zo'n fantastisch ding is voor de wereld.
Luister, geef ons nou de mogelijkheid om onbeperkte, nagenoeg, zeg ik even met tongue in cheek, onbeperkte hoeveelheden geld op te halen. Want dat geld gaan we gebruiken om datacenters te bouwen.
Die datacenters gaan we vullen met synthetische agents die wetenschap gaan doen. Daar gaat allemaal wetenschap uit komen. En de waarde van die wetenschap voor ons als mensheid is eigenlijk, uh, oneindig.
Dus de hele cirkel is rond. Wij moeten de mogelijkheid hebben om eigenlijk onszelf te doen groeien, zo snel en zo groot mogelijk. Om die wetenschap te doen groeien, zo snel en zo groot mogelijk.
Maar je zegt de hele tijd: we hebben toestemming nodig. Maar van wie hebben ze toestemming nodig? Nou goed, uiteindelijkJe hebt natuurlijk de publieke opinie over OpenAI. Daar zit gewoon waar ze in willen spelen.
Maar je moet. Je wil natuurlijk ook.
Ik denk dat het dat wat wij hier nu zien in die livestream een deel is van de pitch die ook gedaan is aan de regulators in de US om uit te leggen waarom jij je stichting omzet in een corporation.
En ook aan de investeerders die nog veel meer geld moeten gaan storten, maar ook straks aan al die datacenters die nu al gebouwd worden.
Je hebt heel veel partijen wat uit te leggen, laat ik het zo zeggen, want ze zijn nog maar net begonnen. Ja, dan zeggen ze dus eigenlijk dit is de ons.
Dit is een datacentrum wat we willen bouwen om om ons in te zetten voor één ding, namelijk het hebben van research stagiairs die er over een jaar al moeten zijn. Voor de voor de duidelijkheid.
En dan is de belofte dat het twee jaar later ook echt papers kan gaan schrijven. Van hypothese tot publicatie. Ja, want dat is wel een belangrijke.
Ze zeggen dus ze maken dit hele verhaal van waarom moeten we dit allemaal doen en waarom is het eigenlijk alleen maar goed nieuws? En waarom is waarom doen we dit allemaal? Al onze bewegingen?
We gaan transparant zijn over onze bewegingen, zodat jullie minder paranoia worden over onze bewegingen. Dat is pretty much from the horse's mouth, zeg ik er even bij.
Want luister, zeggen ze dan intern hebben ze, hebben ze met z'n tweeën. Daar zitten met Jacob erbij. Die zegt Als wij kijken naar onze interne tests die we nu al doen met onze noem het proto stagiaires.
Dus om de wetenschappers binnen het lab van OpenAI te ondersteunen.
Waar we het straks ook in het interview met Ot over hebben het ondersteunen van professionals waardoor ze een soort twee keer of tien keer zo snel kunnen. Dit doen ze nu al binnen OpenAI.
Dus een deel van de software van OpenAI wordt door AI gebouwd. Een deel van het onderzoek wat OpenAI doet. De wetenschap wordt gedaan door AI, ondersteund door en een beetje gedaan met of een beetje gedaan door.
Nu is die stagiair die ze dan verwachten volgend jaar september, iets wat je kan aanzetten terwijl je een kopje koffie gaat drinken. Dus dat is iets wat op de achtergrond draait, waar nieuwe ideeën uit komen.
Waar dan de professionals volgend jaar september de mensen doorheen gaan en zeggen nou, leuke ideeën stagiairs, maar wij zijn de professionals. Wij gooien twintig van die papers weg, maar er zat best een leuk idee bij.
Dan krijg je een samenwerking tussen een groep zoals dat met PhD'ers ook is in de academie. Een professor heeft onder haar of hem een hele groep met PhD'ers die eigenlijk de grunt work doen.
En daar babbelen dan nieuwe ideeën naar boven en die claimen dan de professoren. Maar je klinkt er. Je klinkt er een beetje cynisch over. Nou, ik, ik.
Ik ben expres cynisch omdat ik anders hier de agenda van OpenAI letterlijk in het Nederlands aan het vertalen ben. Maar ik moet zeggen dat ik bedoel als. Laten we de waarheid dan op een kwart leggen of zo. Whatever.
Of dit haalbaar is, bedoel je? Ja, goed. Kijk,
ik heb hier ook in de aflevering twee weken geleden gezegd dat ik het een beetje een gek verhaal vind dat Sam Altman slash OpenAI dit allemaal roept over wetenschap en It's all for humanity.
Om vervolgens Sora 2 uit te brengen waar alleen maar kloons in zitten. In een soort van slop feed wat lijkt op AI TikTok.
De eerste vraag die wordt gesteld tijdens hun webinar is deze vraag namelijk waarom bouw je Sora 2 dan? Het is echt precies hoe het. Je voelt hem aankomen, toch?
Dus de vragen waren echt, want het was een hele pittige vraag voor hun. Daar geeft hij een interessant antwoord op. Mijn cynisme komt een beetje voort uit. Je hebt de mission statement
en het publieke, het verhaal in presentaties van een bedrijf, welk bedrijf dan ook. En daarnaast heb je de acties van een bedrijf. Dus, en ik meet die dan allebei. Die.
Dat verhaal gaat niet helemaal lekker nu met wat OpenAI ook doet. Maar geven ze je een reden om te geloven dat ze dit waar kunnen maken? Nou, ik. Ik. Wat mij.
Waarom OpenAI en de hele groep mensen die daar werkzaam is een beetje hoe zeg je dat van mij toch wel wat ruimte krijgt naast dat cynisme is omdat ik weet dat het allemaal academici zijn.
Mensen die oprecht bij OpenAI zijn gaan werken. Ooit of recent, omdat ze geloven dat ze daar iets moois kunnen doen. Hij zet ook heel slim die Jacob naast zich neer.
Een overduidelijke, hyperintelligente jongen die daar gewoon wetenschapper is. Hij heeft een wetenschapper naast zich aan tafel gezet.
Die die waarin, waaraan hij vraagt Nou, leg jij maar eens uit hoe snel jij jezelf gekloond hebt straks als een soort digital twin simulatie, zeg maar.
En dus ik denk dat er inderdaad een deel van de OpenAI organisatie toegespitst is op het creëren van synthetische wetenschappers om wetenschap te creëren om de wereld een mooiere plek te maken.
Dat is ook waar alleen ik vind dan. Wat mij een beetje cynisch maakt, is hoe die verdeling van de compute in de datacenters straks die gebouwd wordt, wordt verdeeld tussen novel science. Oplossen van kanker versus maken.
Nee, je voelt hem wel een beetje, toch? Maar ik vond het wel. En daarom. Je zei het al in de aankondiging dit. Deze video, deze livestream is een beetje onder de radar gegaan.
Ik heb hem vanochtend pas gekeken omdat ik ook niet echt het idee had dat hij interessant was. Nou, het was hartstikke interessant, want het gaat ook over dat ze hardware gaan uitbrengen binnen twee jaar.
Wat de plek is van die hardware, hoe ze zichzelf zien als platform dat third parties op hun gaan bouwen. Daarom zeggen ze ook aan het begin we leggen hier gewoon even de plannen uit zoals we die intern ook presenteren.
Ik Ja, goed, ik ben vast niet de enige. Ik vind dat fascinerend om de slide deck te zien die normaal alleen intern rondgaat als het ware.
Een ander blikje in de toekomst deze week kwam van Neo, een robot die je huis kan opruimen. Dat bereikte heel veel mensen in de in de AI bubbel, want dit is een humanoïde robot die er heel vriendelijk uitziet.
Dat om mee te beginnen. Ja, goed ingepakt. Maar die in een review van de Wall Street Journal daadwerkelijk het lukte om een vaatwasser van drie items in te ruimen, moet bij gezegd worden, duurde 5 minuten.
Er was een hoop tijd voor nodig om simpele dingen te doen, maar het was wel een robot die de opdracht krijgt om water een fles water uit de koelkast te halen en vervolgens dat ding naar die koelkast loopt, die koelkast opentrekt, het water eruit haalt en dat naar die mens toe brengt.Hoe, uh, hoe is dit op jou overgekomen?
Nou toen, toen deze, wat interessant was, want ik volg dan die Neo en de andere humanoids voor thuis en in de fabriek al een tijd.
Wij hebben het hier ook al vaak over gehad, dus we, we zaten hier op te wachten dat dit dan een product werd.
Het is heel belangrijk voor een bedrijf als ze uiteindelijk een pagina neerzetten met prijzen erop en een knop order now, al is het een pre-order knop, dat is al beter dan filmpjes op YouTube, zeg maar.
Dus de stap die Neo nu neemt om dit product dan daadwerkelijk een prijs te geven, een maandabonnement te bedenken.
Ja, de eerste keer dat ding waar iedereen die ro-- humanoids in eerste instantie voor wil, namelijk je bed, je wa-je was doen. Ja, de chores.
Dat daar een, dat dat gewoon verkocht wordt met een pre-order knop erop, dat is weer een extra stapje. Daar waren we nog niet. Ja, en ik bedoel ik, ik volg het bedrijf al langer.
Uh, ze hebben ook een TED Talk gegeven waarin de robot op het podium was, waarin ik de hele tijd alleen maar aan het denken was, is het nou AI of niet? Want dit is wel even een belangrijke voor de luisteraar.
Je hebt robotics, als in hoe knap kunnen wij betaalbaar robots maken? De hardware, het lichaam van de robot en daarnaast het brein van de robot. Want het antwoord op de vraag is nee.
Nou, het is dus nu zo dat wat jij koopt is de hardware. Het brein is iemand op afstand met een Oculus Rift op of een of andere Vision Pro die eigenlijk remote work aan het doen is in jouw woonkamer.
Die vaatwasser wordt ingeruimd door een mens. Ja, die, die dus jou, wel jouw vaatwasser ziet en dan de bewegingen maakt die nodig zijn om jouw vaatwasser te openen, maar 20.000 kilometer verderop.
Het is pretty much Black Mirror, beetje. Ja, het is insane. Het is super insane. Maar goed, hoe kan, hoe zou je dit dan recht kunnen praten?
Laten we even proberen allebei de kanten weer te doen, hè, want ik, die CEO van Neo vind ik een hele grappige vent met z'n pet op en z'n lange haar.
Ik probeer dan ook, ik probeer ook wel, ik bedoel, jij, jij, uhm, stipt net heel erg dat cynisme bij mij aan terecht. Ik probeer dan ook even die bril af te zetten of op te zetten, die roze bril.
Oké, wat is de roze bril Kees, van deze, van deze robot? Zal ik hem even opzetten? Ja, is gewoon leuk. Want goed, uhm, waarom is hij nu nog teleoperated, hè?
Waar ze niet over liegen, trouwens, in het interview met de, uh, met de Wall Street, uhm- Journal. Dank je wel, Joanna Stern. Uh, daar laten ze het juist helemaal zien. Vond ik heel leuk.
Daardoor is het ook een veel leukere video om te kijken. Kijk die, want het is helemaal, alle magic is zichtbaar, zeg maar. Ja, je ziet dat een mens dat ding bedient. Ja, het is helemaal, ze ownen helemaal.
Dat hadden ze wat mij betreft helemaal ook in hun verdere marketing moeten doen. Maar goed, dat is even wat ze zelf hebben gekozen. Daar lieten ze een beetje het midden. Dat vind ik niet leuk.
Maar goed, nu zagen we daar iemand doet het op afstand. Wat is de redenatie van Neo om dat te doen?
En trouwens ook van, uh, Tesla met hun Optimus, uh, en, uhm, de andere selfdriving cars die ook deels overgenomen teleoperated, is dat je op die manier data kunt verzamelen.
Je hebt eigenlijk een aantal dingen die je kunt doen. Je kunt data verzamelen, dus die beelden worden opgeslagen van een mens die de vaatwasser inruimt met Neo.
Want beelden van iemand die de vaatwasser inruimt zijn leuk om te hebben, maar je kan nog veel beter beelden hebben en de bewegingen hebben, hè, de, de, de, de action data uit die VR-bril en die a-arm-armen, zodat als je op een gegeven moment 10.000 vaatwassers hebt ingeruimd, dan heb je hele mooie data om te zeggen: Neo kan switchen tussen autonomous mode en teleoperation mode, hè.
De verhouding nu is ongeveer 90/10, hè, dus 90% van de tijd is die teleoperated en loopt er iemand met twee camera's door jouw huis heen die alle deuren kan openmaken en in je wc kan kijken en je boeken kan lezen en je kluis kan openen en je geld kan stelen.
Ja, wa-waar trouwens de CEO van zegt: we hebben allemaal dingen ingebouwd dat hij niet naar een kluis toe kan lopen en, nou goed, we gaan het zien.
En die andere 10%, bijvoorbeeld een, een glaasje water voor je halen, dat is al zo vaak gedaan en getraind, die hebben ze inmiddels- Kan ie inmiddels zelf. Kan die zelf.
Dus je hebt toch [schraapt keel] wel iets in huis wat de potentie heeft om, als je hem koopt, 90/10 verhouding, maar misschien wel na een jaar of twee fiftyfifty.
Maar het is dus precies met die, wat, hoe Tesla zelfrijdende auto's de markt heeft, wil brengen. Namelijk je laat eerst die, die tientallen, uh, duizenden Tesla's, uh, rondrijden en beelden verzamelen van de wereld.
En dan stapje voor stapje voor stapje leer je dat ding hoe de wereld eruit ziet en dus hoe die zich moet gedragen. Dat, maar dan met robots in je huis.
Ja, en dus, uh, hadden ze wat mij betreft een paar zinnen nog toe kunnen voegen. Dat gebeurt in het interview alsnog, maar niet zo formeel. Dit is Neo Teach, noem hem gewoon zo, hè, en die komt bij jou thuis.
Joh, hij is helemaal geen 20.000, maar 100.000. Maar je krijgt $ 80.000 korting, want hij is bij jou thuis aan het trainen. Je hebt geduld en mensen mogen meekijken terwijl hij oefent.
En jullie zijn onze pioneering group customers, breng het gewoon zo, hè, die er tot, tot openstaan om met twee camera's in huis te, te lopen omdat je het ook een gave visie vindt. Ja, God en als het werkt.
Uh, ik bedoel, uh, sommige mensen willen ook liever dat er een, ze huren liever een schoonmaker in in hun huis dan dat ze zelf gaan schoonmaken. Ja.
Ja, of dat nou een, een, een persoon is die een robot, uh, bedient ergens aan de andere kant van de wereld of dat het een echt persoon is, het maakt niet uit in ieder geval hoe het huis wordt schoongemaakt. Het kan.
Nee, en ik denk ook dat, dat is ook wat veel mensen reageren die zeggen: ja, goed, als jij, uh, de financiële ruimte hebt voor een, uh, iemand die je huis schoonmaakt, dat zijn best ook bedragen dan. Ja.
Als je dat dan, en net als, uh- Op een gegeven moment wordt het betaalbaar om- Ja, en ik denk dus dat op zich de strategie, uh, om robots all-in te zetten terwijl ze nog niet autonoom kunnen zijn- Gewoon heel slim is.
Ja, tuurlijk, dat is helemaal niet gek en ook heel logisch.
Het zou alleen prettiger zijn geweest als het bedrijf er iets meer upfront over was geweest, in plaats van dat ik het nu een soort van moet gaan uitvinden door goed op te letten in interviews.
En wat is de andere kant van het verhaal? Dat je denkt dat het niet gaat werken? Uhm, nou goed, je kunt je afvragen, die world models die uiteindelijk ne-nodig zijn. Ik bedoel, moeten zij die trainen?
Gaan ze deze data ook verkopen aan Google voor Gemini embedded in robots? Ik vraag me gewoon af of het levensvatbaar is voor zo'n bedrijf om te bestaan op zichzelf.
Ik heb eigenlijk het idee dat het logischer is dat een, nou, een Tesla bijvoorbeeld, gezien de orde van grootte van productielijnen en wat zij allemaal kunnen aan talent, een grotere kanshebber is om deze noot te kraken.
Hè, de Tesla's, de Meta's en de Googles van deze wereld dan het bedrijf achter Neo. Dus dat is meer, ik vind het, er is wel eens ooit wel eens voor de, ver voor de iPad een soort tablet uitgebracht.
Niet door Microsoft, maar, maar daartussenin.
Er zijn er vo-- net als de Humane Pin of de, hoe heette dat ding, de Rabbit R1Dit, dit voelt toch met alle respect wel een beetje, een beetje als de Humane pin dan, want die vond ik qua hardware nog wel gaaf van de robotics van: je wil early mover zijn, je, je, je steelt de show, maar uiteindelijk, jij hebt die hele jungle opengemaakt en uiteindelijk loopt Google gewoon over je rug heen, door jouw pad heen, uh, de jungle in.
Ja, dus je doet geen investeringsadvies voor dit specifieke bedrijf, maar dat is uiteindelijk, dat zegt niks over de, het potentieel wat die productcategorie zou kunnen hebben.
Ja, en ik bedoel aan de andere kant, uh, stel je voor in de vorm van, uh, bepaalde rollen in de zorg, uh, mensen die blind zijn, uh, mensen die slecht ter been zijn, uh, mensen die vergeetachtig zijn om welke reden dan ook.
Ik, ik, ik kan nu een soort van, uh, dystopisch Black Mirror gaan lopen roepen bij deze robot. Hier is gewoon een rol voor. We moeten met elkaar nog een beetje uitvinden welke rol.
Dat dit bedrijf dit zo doet en neerzet, er zitten innovaties in dat ding, jongen, hoe die gebouwd is qua hardware, wat er onder die trui zit. Te gek!
Weet je, als engineer denk ik echt applaus, want ze hebben bijvoorbeeld ook bedacht dat hij stil moet zijn. Tegelijkertijd kan je denken: wil je dat hij ineens achter je staat? [lacht] Ja, ja, ja, ja.
Ik bedoel, maar goed, je kunt je voorstellen dat, dat, dat prettig is als hij niet [doet] heel door je huis. Dus hij werkt met katrollen en touwen en zo. Het is echt een heel gaaf ding.
Dus even vanuit engineering perspectief en de rol van technologie. Net als een rolstoel, hè, om mensen te ondersteunen, uh, juich ik het op een bepaalde manier ook wel toe.
Alleen, ja, het, het is ook een beetje dystopisch dat er iemand op afstand met een VR-bril in jouw la zit te kijken en je onderbroek aan het opvouwen is. Ik kan niet anders zeggen dan dat het ook, ja, bij jou ook.
Het heeft toch wel iets heel bizars, toch. De conclusie kunnen we toch wel trekken dat de wereld van werk, uh, aan het veranderen is.
Uh, en als het al niet is op kantoor, dan wel, uh, uh, thuis of wat dan ook door humanoids gedaan gaat worden.
Een wereld waarin AI grote impact maakt op dit moment is de advocatuur en daar spreken we vandaag iemand over. [muziek] Vandaag spreken we met Ot van Daalen.
Ot is advocaat en nerd en in plaats van te wachten op AI-software voor zijn beroepspraktijk is hij het zelf maar gaan bouwen.
's Ochtends, terwijl hij broodjes smeert voor zijn dochter en op de roeimachine zit, werkt hij aan zijn eigen lokale AI-tooling voor zijn, uh, uh, advocatuurprac-praktijk en op een GPU die hij zelf met een bakfiets heeft opgehaald.
En die tool, die helpt hem nu met, uh, het schrijven van, uh, bijhouden van uren, notities, facturen en zelfs bij het praten met een dossier alsof het een collega is met wie hij overlegt.
We praten over wat je wel en niet kan automatiseren, waarom autonomie misschien wel belangrijker is dan efficiëntie op dit moment en wat het zegt over de toekomst van kenniswerk. Ot, welkom! Hoi. Je bent dus advocaat.
Klopt. En dan komt, uh, AI. Wanneer dacht jij: dit gaat mijn beroep veranderen? [klikt tong] Uhm, nou, toen GPT-2 uitkwam. Jeetje. Dat was dus een, uh, open source model dat je gewoon op je eigen laptop kon draaien.
Toen, uhm, was ik bezig met het schrijven van een proefschrift en, uhm, ik dacht: nou, het is wel grappig om te kijken of, uh, dat een stukje kan toevoegen aan wat ik heb geschreven.
Dus ik stopte er een stukje in en dan, uh, voegt hij wat toe aan die tekst [snuift neus] en dat zag er oké uit. Was, uhm, nog niet heel plausibel en dat is denk ik drie, vier jaar geleden of zo.
Ik weet niet meer precies. Uhm, uh, en, uhm, toen heb ik een tijdje niks ermee gedaan. Toen kwam, uh, GPT-3 of 4, ik weet niet meer.
En langzamerhand zag ik dat het iets beter werd en dat ik af en toe er ook wel nuttige dingetjes uit kon halen. En, uhm, ik was toen net bezig met een boek, uh, schrijven van een boek.
Het boek heet Voorbereid en het gaat over alle rampen die Nederland kunnen overkomen. Het boek komt voor de helderheid bij mijn uitgeverij uit. Ik zal dat even [Ot lacht] als disclaimer erbij zeggen. Belangrijk.
We stellen het voor. Belangrijk. Voorbereidboek.nl. Ja, oké, ga door. Uhm, en in het kader daarvan, uhm, deed ik af en toe wat feitenonderzoek.
Dus begon ik het steeds meer als een soort van geavanceerde zoekmachine te gebruiken. Nou, ik, uh, sloot een, uh, duur abonnement af van € 200 per maand. Echt veel te duur.
Uh, en inmiddels, uh, was O3 uitgekomen en, uh, allemaal, uh, details over modellen, maar O3 Pro was echt best wel goed in opzoeken van dingen. Research.
Dus daar gebruik, ja, daar gebruikte ik het voor en ik checkte het altijd natuurlijk zelf en het klopte gewoon best wel vaak goed.
En dat was voor mij ook de reden om toch ook weer in de juridische praktijk te kijken van: moet ik daar niet wat mee? Nou, dus ik, uh, ging het inzetten voor mijn, uh, voor het opzoeken van, uh, jurisprudentie en zo.
En ja, nog steeds heb ik het gevoel dat ik het zelf wel beter had kunnen doen. Of misschien wat creatiever, maar het was in ieder geval echt 10 keer sneller dan wat ik deed. Hm.
Dus, uhm, was voor mij een reden om te denken: waar gaat dit naartoe? Ja. Want als, zeg maar, we die progressie zien, dan kan je dat gewoon doortrekken.
En, nou, we kunnen er over hebben of je dat terecht is dat je het kan doortrekken. Maar, uhm, uh, ja, ik zag dat, dat, ik, ik had wel het gevoel: het gaat veel veranderen.
Tegelijkertijd was ik dus, uh, voor dat boek, dat gaat over verschillende, uhm, rampscenario's die je kan overkomen. Nou, een van de rampscenario's [gniffelt] die je kan overkomen is de pandemie.
Hebben we natuurlijk allemaal ervaring mee. En, uhm, ik was benieuwd, want ik hoorde er wel eens over of je met AI ook, uh, uh, uh, zeg maar virussen kan synthetiseren.
Dus ik vroeg, uh, bij dat dure abonnement van OpenAI vroeg ik van, uh, aan OpenAI, uh, of aan ChatGPT: uhm, help mij een pokkenvirus te synthetiseren.
Nou, kreeg ik een antwoord en het antwoord was: uh, je vraagt iets wat niet mag. Ge, uh, punt. Nou, twee weken later kreeg ik een mail van OpenAI: je bent afgesloten van je account.Vanwege mass casualty weapons.
En, uh, ik, ik, ik, ik schrijf terug van: nou, sorry, uh, uh, daar ben ik het niet mee eens. Binnen vier seconden, uh, vier minuten kreeg ik een antwoord terug: uhm, we have denied your appeal.
Er was een AI die het appeal had gedenaid. Precies, ja. Uh, uh, je mag niet- Want jij was biowapens aan het maken volgens dit algoritme. Ja, en ik legde uit dat ik dat voor het boek deed, maar anyways.
Deed er allemaal niet toe. Ja, en, uh, toen, uh, mocht ik niet meer, uh, in OpenAI [lacht]. Account geblokt. Account geblokt.
Ik kon ook niet meer- 200 euro per maand hoefde je niet meer uit te geven, maar je kon het ook niet meer gebruiken. Nee, exact.
En, en, en zeg maar mijn facturen was ik dus ook kwijt, dus ik kan ook niet meer nu dat opvoeren [lacht] als bedrijfskosten. Ja. Nou, uh, uh, en ik dacht: dat is best wel veel geld. Er was ook iets anders.
Sorry, ik ben heel lang aan het woord, dus, uh, zeg maar, als ik, uh. Er was ook iets anders tegelijkertijd, hè.
Dus dit was in de zomer, uh, v-van dit jaar en je zag dat Microsoft, uhm, door, uh, Trump gedwongen werd om de accounts van, uh, de hoofdaanklager van het Strafhof uit te zetten omdat die, uh, onderzoek deed naar genocide en oorlogsmisdrijven in Israël.
Ja, dit was een belangrijke reden waarom er politieke ophef ontstond rondom de afhankelijkheid van cloudservices van grote technologiebedrijven, waaronder Microsoft.
Omdat dus de openbaar aanklager niet meer bij zijn e-mail kon. Precies. Omdat we het hier met Microsoft geregeld hadden. Ja, en je, en je zag dus meer van die, uh, situaties.
Ook eentje van een, uh, bank, de Amsterdam Trade Bank, die, uh, failliet is gegaan omdat Microsoft gewoon de diensten afsloot vanwege export, uh, of sanctieregime. Aha.
Uh, en dat was voor mij een reden om te denken: oké, uh, technologische soevereiniteit, uh, en onafhankelijkheid, ook voor een advocaat, betekent dat je, uhm, je hele tech stack, uh, zelf beheert.
Dus dat gaat van, uh, de laptop, de software op je laptop, naar die AI.
Want ik wil dus niet dat OpenAI op een gegeven moment zegt: nou, wacht, uh, je bent nu 200 euro aan het betalen, ik ga er nu 400 euro per maand van maken.
Of dat OpenAI wordt gedwongen door Trump om te stoppen met de dienst. Ja. Bijvoorbeeld in het kader van een handelsoorlog. Dus ik dacht: zou het niet grappig zijn om je eigen AI-server te maken?
Laten we zo even hebben over hoe je die server hebt ge-, gebouwd. Maar wa-waar sta je nu? Wat kun jij nu met je eigen lokaal gebouwde AI-advocatuurpraktijk? Ja. Wat kan het?
Uhm, nou, ik kan, uhm, uhm, om te beginnen: hoe werkt de, uh, praktijk van een advocaat, hè? Dus, uh, eigenlijk is het gewoon een, een soort ordinair informatiefabriekje. Oké. Er gaat, uh, dingen in.
Uh, cliënten die stellen je vragen. Ja. Uh, dan, uh, pak je wat informatie uit de wereld, bijvoorbeeld jurisprudentie of regels. Dan kijk je hoe dat zich, uh, verhoudt tot wat de cliënt vraagt.
Daar doe je wat mee en dan geef je weer een antwoord terug. Dat is wat je doet als advocaat. En ik denk, als je heel eerlijk bent, is dat wat heel veel mensen doen.
Maar dan doen ze het niet met regels, maar met andere dingen, zoals bijvoorbeeld wiskundige berekeningen. We zijn een kenniseconomie, dus dit is een groot deel van wat wij doen. Precies.
En, uhm, uh, ik dacht: laat ik eerst gewoon simpele dingetjes in die, in dat informatieproces, uh, uh, automatiseren.
Nou, een van de dingen die ik bijvoorbeeld heb, is dat mijn e-mail, die moet in het juiste vakje, hè, in het juiste mapje, zeg maar. Uh, gescheiden per dossier waar je aan werkt dan. Ja, precies. Ja, sorry.
Ja, ja, ja, ja. Dus, uh, dat heb ik, uh, gedaan. Dus de AI die kan, zeg maar, uh, bedenken: nou, die hoort bij dit dossier. Juist. Dus die gaat daarin.
Uh, uh, om dat, uh, te maken, zeg maar, die match, is het ook nodig dat je een goede beschrijving van de zaak hebt.
Nou, daarvoor heb ik een, uh, chatinterface gebouwd die ka-, waarmee ik mee kan babbelen en die een soort van intake doet voor de zaak. Dus zeg maar, ik, ik, ik start op, dan, uh, zegt ie, uhm,
uh, ik start een nieuwe zaak op, zegt ie: nou, waar gaat de zaak over? Uh, zeg ik, uh: nou, gaat over iemand die- Cliënt heeft bij, heeft zich bij mij gemeld. Het gaat over- Precies, gaat, is van zijn fiets gevallen. Ja.
En, uh, dit zijn de, dit zijn de, dit zijn de ge-, dit is, dit is gebeurd. Ja. Oké, dan stelt hij nog wat extra vragen en daar komt dan een soort van rapportje uit. Dat rapportje wordt ook toegevoegd aan het dossier. Ja.
En dat gebruikt hij vervolgens om te matchen met de e-mails. Juist. Dus dan weet hij van: uh, oké, het is, het gaat over de- dit soort onderwerpen.
Uh, deze mensen zijn de hoofdpersonen in dat dossier, uh, maar ook bijvoorbeeld, en dat is hoeve-, w-w-waar ik nu, uh, mee aan het experimenteren ben, uh, dit, dit, dit is belangrijk in dat dossier. Nou,
uh, een van de andere dingen, uh, die me wel handig leek, is dat hij uit die e-mails de taakjes haalt die ik moet doen. Dus soms moet ik een dossier lezen of zo.
Nou, een heel basic dingetje, maar dat, maar dat kan hij ook. Dus, uh. Plant taken voor je in. Ja.
Nou, dus hij, hij kijkt van: nou, ik heb deze e-mail doorgenomen, dit zijn de taakjes die je moet doen en dat, en dat stopt hij dan in een lijstje met taakjes. Ja. En dan kan ik het aftikken. Ja. Uhm.
De robot zet je aan het werk. Ja. En een ander ding, uhm, waar ik nu mee aan het experimenteren ben, is, uhm, ik hoorde een, uh, podcast van, uh, Dwarkesh met, uhm, uh, Karpathy.
Karpathy is een van de oprichters van, uh, van OpenAI en, uh, dat is gewoon een superexpert, hè, dus die zegt van: nou, ik, uh, uh, ik vind, uh, vibe coding helemaal niks, want, uh, uh, er komen helemaal geen originele ideeën uit.
Als ik iets superingewikkelds ga bouwen, dan bouw ik dat gewoon helemaal van scratch met mijn eigen hoofd. De enige manier waarop ik AI gebruik is met autocomplete.
Dus, uh, hij heeft, zeg maar, een functie in een programmeertaal die hij, zeg maar, halverwege afmaakt en dan vindt hij het prima als de AI de rest afmaakt.
Ik dacht: zou dat niet zijn hoe experts, hè, zo, ik beschouw mezelf even als een juridisch expert, ook interacteren met AI? Dus niet zozeer: je laat een hele brief voor je schrijven, maar gewoon een stukje, weet je wel.
Ik, ik- Kun je een voorbeeld noemen?
Nou, uhm, het is echt, het komt heel vaak voor dat ik de definitie van bijvoorbeeld persoonsgegevens moet, uh, opnemen in een brief, hè, dus dan zeg ik van, uhmArtikel 4 lid 1 van de AVG.
Ik doe dan privacy en security recht. Artikel 4, lid 1 van de AVG, uh, bepaalt dat een persoonsgegeven is en dan komt er een stukje. Nou, ik weet het nu niet uit mijn hoofd, maar het is in feite echt een invuloefening.
Het is niet boeiend. Ja. Uhm, dus, uhm, ik dacht laat ik, laat ik die autocomplete, uh, aan de praat krijgen.
Nou, die heb ik nu technisch aan de praat, dus, uh, zeg maar ik kan typen en dan, uhm, vult hij het aan, zeg maar met een, weet je wel in, in grijs. En als ik het dan wil, dan- Een gesuggereerde paragraaf. Exact.
Juridisch, uh, gekonkel. Uh, ja [lacht]. Ja. En, en, en, a-, als ik het dan akkoord ben, dan druk ik op tab en dan, uh, en da-, en dan is dat zeg maar- Dan kun je verder. Uh, officiële tekst. Uhm, en dan- Ja, precies.
Dus zoals een tre-, een programmeur inmiddels gewend is dat hij kan beginnen met typen en dat er dan s-, uh, suggesties worden gedaan over hoe die, hoe, hoe die functie af-, verder gemaakt wordt. Ja.
Doe jij dat met het juridische. Wat natuurlijk ook een soort van wiskundige tekst is eigenlijk. Ja, ja, ja. Nou, ik denk dus, da-, daar kunnen we het ook nog over hebben.
Het is de vraag of juristen nou precies, uh, hetzelfde zijn als programmeurs, maar het lijkt er best wel op. Ja. In de zin van: je hebt gewoon een set regels en je hebt feiten en dat pas je op elkaar toe.
Nou, ander dingetje wat me wel grappig leek.
Ik heb best wel vaak dat ik in een dossier, uh, bijvoorbeeld, uh, een feit even niet helder voor de geest heb, dus dan, uh, weet ik niet hoeveel mensen er zijn geraakt door een datalek of zo. Aha.
Dus het lijkt me wel grappig als ik schrijf van, uhm, nou, uh, er zijn, uh, in dit dossier, uh, 476, uh, mensen geraakt door een datalek.
Dat ik dat 476 tussen brackets zet en dan, uhm, dat hij er zelf invult, dat hij het voor mij opzoekt. Ja. Snap je wat ik bedoel? Ja. Dus dat werkt ook.
Zoals je een x zou gebruiken om dan later dat nog bij jezelf op te zoeken, ja. Ja, dat werkt ook, uh, laten we zeggen in theorie.
Dus ik kan er achter zetten, uh, fact check [lacht], fact check this claim en dan, en dan zegt hij: nee, het zijn er niet 476, het zijn er 476.000 of zo, whatever. Aha, aha.
Uhm, dus dat is een andere, laten we zeggen meer, uhm, uh, inhoudelijk dingetje wat ie, uh, wat ie doet en, uhm, waar hij nu mee bezig is en dat is as we speak, is dat aan het bouwen.
Dus [lacht] het is echt- Power move dit. Ja, nee, het is, het is- Tijdens dit interview is mijn. Ja, het is heel surrealistisch, maar we kunnen het ook nog hebben over, zeg maar, hoe die agenten, hoe ik die laat bouwen.
Maar, uhm, uh, is, dus het, o-, juridisch onderzoek doen. Dus ik wil eigenlijk gewoon dat hij een soort van door, uh, rechtszaken heen gaat, die gaat analyseren, daar dingen in vindt die interessant zijn.
Of, uh, citaten van andere rechtszaken die ook weer opzoekt en langzamerhand een rapport voor mij maakt. Dit doet ie of dit ben je nu aan het maken dat hij dit kan doen?
Dit ben ik aan het maken, ja, en, nou, we kunnen het zo hebben over hoe je dat dan maakt. Maar, dat, dat is één dingetje wat ik, uh, wat ik, wat ik beter wil krijgen.
Een andere die me echt heel vet lijkt en die nu in theorie werkt is: ik geef hem een kalender, ik upload die en dan kijkt hij naar: de komende week zijn er deze dingen die je moet doen. Hij matcht die aan de dossiers.
Dat, hè, dat matchen, dat hebben we net besproken. Dat kan hij al.
En dan kijkt hij naar het dossier zelf en zegt hij van: uh, nou, uh, uh, onderzoekt hij welke, welke dingen er zijn gebeurd in dat dossier en dan geeft hij, uh, en dan ziet hij: uh, oké, jij gaat met, uh, Flappie praten.
Uhm, dit is wat je moet weten voor dat gesprek met Flappie. Nou, lijkt me best wel vet. Ja. En, uhm- Soort briefing. Ja. Nou, dat, dat werkt allemaal in theorie. Ik bedoel, het ziet er heel goed uit.
Hij verzint gewoon allemaal dingen. Oh. En dat is natuurlijk het, het probleem van deze hele technologie. Maar, mijn intuïtie is, uh, a-, ten eerste, dat, dat vergt gewoon betere finetuning van de prompt, weet je wel.
Dus, uh, dus de opdrachten die ik geef aan de AI om dit soort rapporten te maken. En ik vermoed dat in de komende tijd die technologie veel beter wordt. Nou en eigenlijk, want, uh, even zo tussen neus en lippen door.
Je hebt het over op zijn minst twee toepassingen van generatieve AI nu, namelijk software waarin AI verwerkt zit om allerlei tools en tricks te doen waardoor jij je werk beter kan doen. Mhmm.
Maar die tools en tricks worden ook nog eens gebouwd door AI. Dat begrijp ik even uit je verhaal, toch? Klopt, ja.
Ik wil even, want, want dat, dat zeg je even zo makkelijk, maar je hebt dus AI agents draaide, draaien, die software voor jou maken, waaronder weer agents waarschijnlijk. Ja [lacht].
Hè, dus, er zit een soort loop in jouw verhaal die ik even wil aanstippen. Ja, nee, dus, dus, dat, uh, alle mensen die ik, uhm, denigrerend hoor doen over vibe coding zijn superexperts.
Maar je moet je voorstellen, zeg maar, uhm, je hebt junior coders en medior coders en zo, weet je wel. Ik ben echt een baby coder.
Ja, want ik wilde eigenlijk net aan je vragen, want, want ik zit hier al een tijdje heel stil vol fascinatie naar jouw verhaal te luisteren met allerlei vragen, waaronder, want, want wat is dan jouw achtergrond?
Want Alexander introduceerde jou als nerd. Maar je, je zegt nu al iets met junior of zo, dus je klinkt als een hele creatieve software architect die eindelijk, uh, los kan na al die jaren. Precies, zo voelt het.
Uh, uh, dus ik ben begonnen tijdens mijn studie met het, uh. Nee, nee, even helemaal terug naar het begin.
Toen ik, uhm, uh, uhm, op de middelbare school zat, was er een, uhm, een leraar die, uh, wiskunde gaf en die, uhm, las tijdens, terwijl die mensen, dus, uh, z'n, z'n, uh, z'n leerlingen, uh, wiskunde opdrachten liet lezen, uh, liet doen, las hij een heel dik boek met een pinguïn op de voorkant.
Nou, die pinguïn, dat is het logo van Linux. Misschien wel eens van gehoord? Tuurlijk.
Ja, en, uhm, en dat boek dat, uh, dat beschreef dus, dit was 1993, uh, 95 of zo, h-h-hoe zo'n operating system eruitziet, hoe je dat gebruikt, et cetera.
Ben ik een keer bij langs geweest en toen heeft hij me dat uitgelegd. Nou, toen, vervolgens ben ik gestart met het bouwen, of sorry, het gebruiken van Linux.
Niet alleen omdat dat technisch interessant is, maar ook of vanwege principiële redenen.
Want het idee van Linux is dat de software niet alleen inzichtelijk is, maar dat die ook zelf aan te passen is en dat je die met anderen kan delen.En in een wereld waarin, uh, software zeg maar het belangrijkste tool slash instrument is waarmee je de werkelijkheid kan manipuleren, is het superbelangrijk dat je weet hoe die tool werkt en dat je hem kan aanpassen naar je eigen wensen.
Als ik je mag aanvullen voor de luisteraar. Ik kijk heel veel naar video's over hardware, oude radio's, oude machines et cetera.
Daar zat niet alleen een handleiding bij, maar ook de volledige documentatie hoe het apparaat werkt en hoe je het zelf kan repareren.
Dat was normaal en veel later pas is het zo geworden dat het inmiddels een hele zwarte doos is waar we helemaal geen reet meer van weten. Precies. Precies, ja.
Maar je zegt ook eigenlijk mee: ik ben opgegroeid met het idee dat computers iets zijn waarbij ik het van binnenste buiten wil begrijpen. Ja, klopt. Een, een, een, een tool voor vrijheid en, en, en tool voor vrijheid.
Dus, uh, uh, Steve Jobs noemde de, de, de computer a bicycle for the mind. Maar ja, weet je, de, de bicycle moet je wel zelf kunnen aanpassen en repareren.
Nou, uh, toen tijdens mijn studie ben ik gaan programmeren als, uh, freelance, uh, klusje. Ik denk als je die websites nu zou zien, zou je echt, uh, [lacht] gillend weglopen. Verschrikkelijk lelijk natuurlijk.
En, uh, en heel, uh, h-, uh, heel onveilig. Maar ik heb daar een beetje geleerd hoe PHP werkt en hoe SQL werkt. Allemaal gewoon echt zelf geleerd.
En ik, ik, ik, ik kan niet claimen dat ik een, een, zeg maar, een, een, een professionele programmeur ben. Verre van. Uhm, maar wat AI dus mogelijk maakt voor mij en dan, uh, in, in mijn geval Claude Code.
Maar het zou ook met Cursor kunnen of een andere software. Is dat je een interview kan geven in een podcast en dat tegelijkertijd op de achtergrond jouw praktijk wordt geautomatiseerd.
Ja, en dat, en dat ik gewoon allerlei dingen in de ochtend verzin en in de avond werken ze.
En, uh, uh, even voor de duidelijkheid, want dat is natuurlijk een dingetje waar [lacht] heel veel van de luisteraars nu denken van: ja, ja, maar security dan? [lacht] Nou, ik weet niet, hoor.
Ik denk dat de eerste, eerste 10 kilometer mensen aan het denken zijn: hoe doe, hoe doe je dit allemaal? Maar oké, vooruit. Maar goed, je kan denken: ik ben, ik ben cliënt bij jou bijvoorbeeld. Ja, precies.
Ik ben Flappie. Ik weet niet hoe je net heette. Flappie luistert ook. [lacht] En Flappie zegt: w-welke LLM zet jij mijn data in om hoog te zien? Precies. Ja, en, en, uhm, uh, ik heb, ik heb het systeem zo ingericht.
Het draait op Qubes met een Q.
Uh, dat is een softwaresysteem wat, uh, wat deels op Linux draait, waarin je allerlei verschillende afgescheiden omgevingen hebt waarvan je zelf kan bepalen of ze wel of niet aan het internet hangen.
Dus laten we zeggen mijn zakelijke omgeving, mijn advocatuurlijke omgeving, is totaal afgesloten van het internet. Behalve dan die e-mailconnectie die af en toe wordt open, geopend. Ja, dus dit draait lokaal.
Het draait op mijn laptop. De, zi-, laten we zeggen- Letterlijk op je laptop. Ja, de client, maar we, we komen zo nog op de server. Oké. En, uhm, er is natuurlijk, er z-, e-het is, ko-, het zijn communicerende vaten, hè.
Hoe, hoe beter je je eigen lokale systeem kan beveiligen of kan isoleren, hoe vrijer je kan zijn in wat je die agents allemaal kan laten bouwen.
Want, uh, nogmaals, er zit dus 250.000 regels aan code [lacht] inmiddels op, op mijn laptop te draaien. Ik heb, en ja, da-daar schaam ik me misschien ook een beetje voor. Ik heb nul regels van die code gelezen.
En de, de reden dat ik dat kan doen is dat het allemaal in een afgesloten omgeving draait en dat ik, uh, ja, er dus maar op vertrouw dat het werkt. En ik zie ook dat het werkt. Ik bedoel, het doet wat ik vraag.
Ja, het is een beetje wat nu veel gebeurt met mensen die, die vibe coden met een Claude Code bijvoorbeeld. Die kan je in YOLO mode zetten. Ja. Hè, dan gaat, mag die nog veel meer.
Maar als je die dan in, dat is, die heet echt YOLO mode, uh, dan is het wel belangrijk dat je hem sandboxt of siloot of welke term je er ook voor wil gebruiken, namelijk in een soort miniwereldje plaatst waar een, ja, misschien zelfs nepdata wordt, hè, een soort nepwereld wordt gecreëerd.
Zeker, het is allemaal maar nepdata. En, en dan kan je natuurlijk best wel, ja, als jij een heel klein robotje bouwt die jij in een hele stevige kooi zet waar die heen en weer rent tegen de muurtjes. Ja.
Ja, zolang die niet naar buiten rent is het oké natuurlijk. Klopt. Ja, en, uhm, uhm, ja, d-, uh, dus, dus dat is zeg maar wat, wat die, wat die, uh, AI-agents voor mij mogelijk maken.
Dat eigenlijk mijn fantasie de vrije loop kan krijgen. Ja, zelfs bij iets zo, iets gevoeligs als, als de data van jouw cliënten. Nou, nee, dus voor de duidelijkheid, d-d-de, de software, uh, de AI-, uh, software,
k-, uh, sorry, de agents krijgen geen toegang tot die data, hè, waarmee ik de software bouw. Nee, precies.
Maar dan gaat het naar een geïsoleerde omgeving en dan mag mijn, mag het met cliëntdata- Toch, toch even wel goed dat je dat zegt ook, hoor, want volgens mij is het inderdaad, uh, AI als ontwikkelaar en de, uh, daadwerkelijk ontwikkelde software die AI gemaakt heeft.
En die twee entiteiten heb je allebei in dozen zitten. Ja. Maar de ene nog een strengere doos dan de ander. Ja, exact. Hé, en wat is ervoor nodig om dit lokaal te hebben draaien?
Want ik zei al: je bent in een bakfiets GPU's gaan halen, maar ik vind dat een heel amusant, uh, idee, uh.
Ja, wij krijgen hier ook veel vragen over, hè, want ik heb bijvoorbeeld ook modellen draaien op mijn iPhone en dan laat ik dat zien. Dan gaan mensen vragen stellen en zeggen: dat ding is echt dom.
Zeg ik: ja, maar ik heb heel datacentrum niet meer nodig. [lacht] Het is nog steeds een wonder, weet je wel.
Maar ik denk dat het best wel moeilijk is voor veel van de luisteraars van: oké, wat moet je dan nu als soort mini datacentertjeachtig, wat heb je dan thuis? Hoeveel PlayStations zijn dat aan, uh, computerkracht? Ja.
Ja, dus, uhm, nou, ik heb het goede, uh, ik heb het geluk dat ik een, uh, vriend heb die redelijk goed, uhm, is ingevoerd, uh, [lacht] nee, uh, in, in, uh, in de GPU's.
Uh, shoutout naar, uh, Jeroen van Beek, die een, uh, bedrijfje heet, uh, heeft. Dat heet, uh, Scattered Secrets en die, uh, kraakt wachtwoorden voor, uh, zijn bedrijf, dus dat is wa-, wat hij doet. Dat is zijn beroep.
Uh, nou, dat is, dat is, dat bedrijf doet dat voor, voor, voor, voor bedrijven. Oké, kraakt wachtwoorden. Ja.Wat dan?
Uhm, nou, uh, op het dark web kan je allemaal, uh, lijsten met wachtwoorden vinden, uh, die ook aan accounts zijn gekoppeld. Ja.
En hij kraakt die, uh, en dan, uh, en dan kunnen bedrijven zijn dienst afnemen om die medewerkers alvast te waarschuwen: hé, jouw wachtwoord is... Oké. Anyway. Hij heeft GPUs liggen. Dat kraken, dat gebeurt met GPUs. Ja.
En, uhm, uhm. Die kunnen heel veel parallelle compute doen, dus dan kan je brute force, uh, met heel veel dingen kraken. Exact, ja.
Dus hij, uhm, hij, uh, hij zegt van, uh: je moet eerst maar gewoon even gaan benchmarken. Dus ga, uh, kijken wat er allemaal voor verschillende GPUs zijn en welke het beste voor jouw use case werkt.
Token per watt zeggen ze dan toch eigenlijk, hè? Want je wil, ik bedoel, je krijgt een X aantal tokens per seconde. Daar staat een aantal watts tegenover en eigenlijk wil je die token per watt ratio wil je goed hebben.
En wat je natuurlijk, cost of acquisition, die kaart kopen, hè. Exact, ja. Dus het eerste is van: hoe snel gaat het eigenlijk? En, uh, hoeve-hoeveel kan je erin proppen?
Dus ook bijvoorbeeld hoeveel geheugen kan je erin proppen, hè? Hoe groot zijn de modellen die er, ja. Ja, en de, en de modellen. De modellen en de context window eigenlijk. Maar wacht even. Ja, exact.
Jij begon met het bedenken: ik heb GPUs nodig naast je laptop. Ja, exact, want, uh. Dus hoe, hoe, zeg maar, koop, koop je dan een videokaart? Of koop je dan een soort van kastje erbij wat je aansluit op je laptop?
Ja, ik ben dus nu nog in de fase dat ik aan het kijken ben welke GPU ga ik kopen, want uiteindelijk moet je inderdaad eentje kopen en ik dacht van: ga ik hem aan mijn laptop hangen of ga ik hem in een server hangen?
Ik ben er uiteindelijk, ei-uitgekomen dat hij beter in een server kan zitten. [snuift] Maar, uhm, ik heb in de cloud, uhm, bij Fast.ai, misschien wel eens van gehoord. Nou, is gewoon, uh. GPUs huren, toch?
I-is een plek waar mensen hun, uh, overcapaciteit van hun computer kunnen, beschikbaar kunnen stellen. En daar heb je dus allerlei varianten van GPUs en, uhm, andere configuraties.
Bijvoorbeeld hoeveel geheugen heeft de computer, et cetera. [snuift] En zo ben ik gaan benchmarken van: welke GPUs zijn het snelst? Hoeveel, uh, kan ik erin stoppen qua model, hè?
Dus, uh, hoe groot zijn de modellen die ik erin kan stoppen? En, uhm, uh, en daarna ben ik gaan kijken: wat is de prijs-, uh, kwaliteitverhouding? Waar ben je nu? Zeg maar, wat heb je nu dan?
Ja, dus uiteindelijk ben ik uitgekomen op, uhm, laten we zeggen flagship van Nvidia voor, uh, p-prosumer, consumer, uh, markt en dat is de RTX 5090. Dat is de naam van de videokaart.
Ja, en, en ik heb dat ding besteld en dat ding, dat is- Heeft 24 of 32 gigabyte. Uh, 24. 24. Ja. Ja, volgens mij. Schrijf mee, luisteraar. Uit, uit, uit, uit mijn hoofd, 24.
Want ik wil hem toch nog even iets concreter maken voor de luisteraar. De grootte van het model heeft, dat correleert enorm tot de intelligentie van het model, hè. Dat hoe meer context ie al in zich heeft als het ware.
Zeg ik even voorzichtig, hoor, want het is een beetje aan het veranderen de laatste tijd. Maar goed, grotere modellen die meer geheugen innemen hebben over het algemeen prettigere prestaties voor jou als gebruiker.
Daar kan je meer mee. Ja. Maar je wil ook veel context kunnen meegeven in je context window en dat is letterlijk de rest van het geheugen die nog over is. Mhmm.
Hè, dus ik heb veel mensen die ik volg die zeggen: ik heb een heel groot model geladen, maar ik heb geen ruimte meer over voor, voor tokens, dus er kunnen nog 1.000 tokens bij. Ja, daar heb je niet zoveel aan, hè.
Dus het moet dus ook nog een verhouding zijn tussen een model plus hoeveel het model mag meekrijgen tijdens, uh, ja, rekenen eigenlijk.
Ja, en, uhm, het is ook nog zo dat als je, dat een deel van het geheugen kan je in de GPU zelf stoppen en, of sorry, een deel van het model kan je in de GPU zelf stoppen en een deel kan je in de RAM die erbij hoort.
Offloading. Ja, gewone geheugen. Oké, maar we zijn dus een winkelwa-winkelwagentje nu aan het vullen. Dus we hebben een videokaart. Het is geen goedkope kaart. Nee, een goedzame videokaart. Ja, uh, 2,5k. Ja.
Dus 2,5 duizend. Uhm, en- Waar plaats je dat dan in? En, en, uhm, nog even goed om te zeggen, dus waarom, uh, hoe, hoe, hoe, hoe verantwoord ik aan mezelf [lacht] dat ik dat uitgeef? Daar komt het.
Door na te denken van: ja, oké, ik heb een paralegal gehad die dingen voor me uitgezocht. Die was, daar was ik per maand al 2,5 duizend aan kwijt. Ja. Nou, oké, terzijde. Dus die videokaart. We hebben een GPU.
En even voor de duidelijkheid: het was echt heel grappig om dat ding binnen te krijgen, want het is gewoon een massive ding van 2,5 kilo. Het is bijna een computer op zichzelf.
Ja, met vier verschillende draden die allemaal naar de energie, uhm, uh, levering gaan, omdat hij anders doorbrand. Oké. Uh, vo-vond ik al heel boeiend. Dus dat moet ergens in. Precies.
En, uhm, en dat zou je direct aan je laptop kunnen aansluiten als je een juiste laptop hebt. Leek me niet verstandig, want ik dacht: ik wil misschien gaan uitbreiden.
Dus toen ben ik bij die vriend van mij, uh, zijn oude GPU-server gaan halen. Dus een kast? Ja, dat is een kast. Dat is echt zo een ding, want hij heeft gewoon pro-pro stuff, hè. Uh, pro, pro spul.
Hij draait ergens- Zoals bedrijven een serverkast misschien hebben waar. Vier, vier, vier racks dik. Dus het is zo dik, zeg maar. Ja, sorry, ik, uh, het is, nou, 30 centimeter of zo. Groot ding. Ja.
En, uhm, nou, dat voelde echt weer als, uh, de jaren 80, weet je wel. Uh, alsof je je eigen laptop in el-, of je eigen desktop in elkaar aan het zetten bent.
Dus ik, uh, ik klooi met dat ding, zet het in verschillende poorten. Werkt eerst niet. Nou, anyways, nu werkt het wel.
Je hebt dus een server met een, uh, uh, GPU erin en op die server heb ik, uh, software ge-ge-geladen die verschillende modellen kan draaien.
En die server staat nu te draaien op mijn zolder en is ook niet aangesloten op het internet, omdat ik ook die modellen voor geen meter vertrouw.
Want het is natuurlijk gewoon, uh, ja, weet je wel, uh, 20, uh, gigabyte aan, uh, aan [lacht] informatie wat ik niet weet wat het doet. En wat is dat dan voor model bijvoorbeeld?
Nou, uhm, ik denk dat, uh, i-, uh, ik ben nu het meest enthousiast over GPT, uh, dus dat is een open source model van, uh, van OpenAI.
Uhm, uh, 20b-model, dus dat is, uh, 20, 20 billion parameters.En voor ingewikkelde dingen kan ik dus ook een 120B model draaien en dan offloaden in de RAM. Dan wordt ie wel een beetje traag.
En dan wordt hij heel, heel traag. Maar dat is dus de grap. Ik denk dat, zeg maar, een g-groot deel van, uh, wat, uh, GPT-5 doet en wat het zo aantrekkelijk maakt, is dat het ook heel snel is.
Maar ik vind het prima als het niet zo snel is. Als je nu, je moet een podcast opnemen, dus dan heb je toch niks te doen, dus dan kan net zo goed dat ding traag draaien. Exact. Dit is letterlijk wat er gebeurt.
Dat is wat er gebeurt, dus, uh, en, en. Ongelooflijk. Als jij hem dan ook nog even laat draaien als de zon schijnt, dan kan je de overcapaciteit van je zonneopwekking stopzetten. Ja.
Ik, uh, d-dat ik, uh, ik bedoel, want ook kan je natuurlijk zeggen: ja, ik heb hier een opdracht, je moet pauze nemen, maar als de zon gaat schijnen mag je. Alleen maar programmeren.
Anders is het alleen maar overcapaciteit. Het is briljant. Nee, maar, precies. En, en, en, en de grap is: jij zegt dit en ik denk: wow, dat kan gewoon echt. Dat kan ik gewoon bedenken en dat kan ik gewoon implementeren.
Maar goed, maakt niet uit. Terwijl je hem draait, is het ook nog een airconditioning.
Maar oké, maar dit is dus los van, dit is dan als die agent eenmaal aan het draaien is in jouw netwerk wat in jouw huis zit, dan is dat dus dat, dat, dat open source model.
Maar voor het programmeren van die software gebruik je Cloud Code. Ja. Ja, want ik, uh. Dus dat is weer los.
Zeker, want ik heb wel geprobeerd om, uhm, om het ook met lokale modellen te programmeren, maar dat heb ik nog niet echt aan de praat gekregen. Ja, dan moeten er nog wel drie kaarten bij.
En ik bedoel, en ik denk, ik vind, wat ik heel mooi vind aan jouw setup, zeg maar, is dat je eigenlijk zegt: uhm, ik heb een deel van mijn infrastructuur die wordt geraakt door klantgevoelig of cliëntgevoelige data. Ja.
Daar heb ik een andere, dat is een andere ring, zoals ze dat noemen in security, zeg maar. Je, uh, dat is een ander onderdeel van mijn security dan waar de software gemaakt wordt.
Dus ik vind het oké dat Claude, hè, een model, dat draait in het datacenter van, uh, Anthropic code maakt, maar die pak ik daarna op en die zet ik op een andere plek en dan, daar maak jij dat onderscheid.
Dat vind ik wel interessant idee. Exact. Ja. Ja, en ik heb dus in mijn rekening gekeken, want ik, uh, ben dus nu, uh, in plaats van geld naar, uh, OpenAI geld naar Anthropic aan het, uh, verplaatsen.
Ja, en naar de energieleverancier. Maar goed, ja. Ja, dat ook. Ja. Nou, oké, kunnen we het zo nog over hebben, maar, uh, maar, uhm, ik denk wel dat de rekening nu op de € 2.000 aan tokens zit. Maar ook daar weer.
Ik heb dus eerder een programmeur gevraagd om een factureringssysteem voor mij te maken, want dat wilde ik ook allemaal lokaal hebben. Nou, kostte ook € 2.500.
En jij zet die twee als communicerende vaten nu tegen elkaar af. Het inhuren van een programmeur, programmeur in uren versus het inhuren van, ja, AI eigenlijk. Ja, dus 250.000 lines of code.
Ja, nou, v, ik weet niet, als, als ik dat een programmeur zou laten doen, dan ben ik failliet.
Maar ik wil toch, ik ben dan toch wel even nieuwsgierig, hoor, want, uhm, die software die je dan maakt, die dan in een ander doosje zit met wat, uh, bewaking eromheen, wat beveiliging eromheen.
Die kan wel onderzoek doen op het internet, toch? Ja. Ja.
Ik bedoel, en dan zou het in essentie zo kunnen zijn dat wat je hebt laten maken door Claude Code dingen doet op het internet die jij eigenlijk nog niet helemaal weet. Wacht even.
Welke, welke, welke doosje hebben we het nu, hebben we het nu over? Nee, dus je hebt het doosje die software voor je maakt. Ja. Dat is iets wat vanuit een datacenter dingen doet. Daar komt nooit cliëntdata op.
Die maakt iets en gaat naar een ander doosje toe. Ja. Is dat doosje altijd ge-airgapped of mag die ook het internet op? Nee, die mag niet het internet op. Nee, precies.
Dus, dus er wordt geen research gedaan door die agents die zijn gemaakt met AI. Klopt. Ja, en daar, daar zit wel een dingetje. Wel balen. Wat? Wel balen.
Nou, nee, ik denk dus dat je dan weer een apart doosje moet maken wat het internet op mag, maar geen cliëntdata mag, uh, hebben. Ja. Ja. Uhm, maar daar ben ik nog over aan het nadenken, want dat is wel weer ingewikkeld.
Want eigenlijk zou je die, uh, zeg maar dossierdata ook willen meegeven aan zo'n agent voor die analyse. Maar, uhm, ik ben dus heel erg bang dat er dan ook gegevens weglekken naar bijvoorbeeld zoekmachines.
Dus dat, dat zo'n agent denkt van: oké, deze vraag gaat over dat Flappie van zijn fiets is gevallen. Uhm, en dan gaat hij opzoeken: wanneer is Flappie van zijn fiets gevallen? [lacht] Weet je wel.
Waarmee die in feite persoonsgegevens. Ja, ja, ja, ja. Dan ben ik toch weer Flappie zijn gegevens naar, uh, Google aan het sturen. Ik wilde nog aan jou vragen.
We, wij liepen hier net de trap op en toen zei je tegen mij: vorige week sprak jij, uh, Judith, uh, was ik, uh, Judith van Stegeren over vibe coding, heb ik een aflevering gemaakt, en toen zei je eigenlijk van: ik vind het wel grappig hoe Judith praatte over vibe coding.
Wat bedoelde je daar precies mee? Want jij zit eigenlijk ook al sinds het begin van het interview jezelf ook een beetje te verontschuldigen of zo rondom dat junior en vibe coding.
Wat is daar aan de hand rond dat fenomeen? Ja, nou, dus ik, ik vond het eigenlijk het interessantst om te horen dat, uh, Karpathy, dus die oprichter van OpenAI, dat die zo kritisch was over vibe coding.
En ik kan dat alleen maar verklaren door, uh, dat, dat er zo'n verschil is in verwachting. En de verwachting wat mij betreft, uh, is dus, uh, uhm, ik vind het al fantastisch dat ik die dingen kan doen.
Ja, ze zijn vast niet heel mooi geschreven, maar dat maakt me ook niet zoveel uit. Het werkt voor je.
Ja, dus, dus ik denk dat er, uh, en het, en, e-en het enige ding is: ik ga het aan niemand geven, want ik zou niet, niet willen dat het ook mis gaat.
En ik denk dat wat, wat, wat eigenlijk uit jouw verhaal nu ook komt, is een soort bewustzijn over data's, over silo's, over lekken. Wat kan er dan met die data gebeuren?
Dus jij hebt eigenlijk een enorm, ja, noem het een databewustzijn. Ik weet het even, dataprivacybewustzijn. Ook denk ik door je juridische achtergrond. Zeker. Je weet donders goed wat er kan gebeuren als dat niet klopt.
Ja. Dus als jij dan gaat vibe coden, dan doe je dat toch met die bepaalde, met dat bepaalde bewustzijn wat een andere vibe coder, hè, ik wil toch even, waarschijnlijk niet heeft. Nee.
Hè, dus het is wel, zeg maar, de kaders die jij jezelf nu oplegt. Daarbinnen durf jij te spelen, maar wel binnen kaders.
Ja, je neemt heel veel mee, maar tegelijkertijd ben je dus een eenmanszaak die opeens, ja, een soort van meerProductiviteit kan hebben Toch een soort personeel nu. Ja. Zie je dat ook zo? Ja.
Je hebt net die, die programmeur vervangen voor token. Maar dit, dit ik kan.
Zoals je het zegt gaat dit ook in de juridische praktijk in jouw juridische praktijk gebeuren voor het misschien hebben van paralegals of wat dan ook. Ja dus. Dus, dus dan.
Dan kom je bij de vraag wat zou AI kunnen betekenen voor het juridische vak? Nou hebben natuurlijk allemaal mensen hebben daar een mening over en zijn er ook keynote speaker bij congressen en zo.
Ik hoor daar nooit wat over. Nee, echt niet. Dat is niet mijn wereld. Dus daar is heel veel over te doen.
En er zijn advocatenkantoren die denken dit, dit, dit, uh, als we nu niet op de boot stappen, dan zijn we over vijf jaar dood en ik kan er ook na. Oké, volgens mij zijn er twee scholen.
Ten eerste, uh, uh, zeg maar de school die denkt uhm, juridisch werk is gewoon regels toepassen op feiten en daar een antwoord uit creëren.
Dat is zeg maar de denk ik een beetje, uh, naïeve gedachte van wat juridisch werk in feite inhoudt. Want je zou ook kunnen zeggen juridisch werk is sociaal werk.
Het is zorgen dat mensen zich blij voelen en, uh, en zich veilig voelen en dat je hun problemen oplost. En dat gaat helemaal niet altijd over of de regels wel of niet.
En dat is natuurlijk wat een AI moeilijk kan veranderen, uh, of, uh, moeilijk kan, kan meepakken zeg maar.
Uh, ik kan jou, uh, of een AI kan je een mooi mooie rapport geven over, uh, de interpretatie van het begrip persoonsgegevens en dat is echt al best wel prima rapport.
Ik denk dat een heel groot deel van het juridische vak wel ook neerkomt op het gewoon, uh, zeg maar goed kennen van de regels, uitzoeken wat, wat die regels zeggen, dat toepassen op de zaak.
Maar zeg je nou dat, dat alles wat te maken heeft met contact met cliënten, daarvoor is het handig als er menselijke interface is, maar dat al het andere, uh, werk prima door een AI gedaan kan worden.
Dat er dingen zijn die door AI gedaan kunnen worden, daar zonder enige twijfel. Maar dat is nog een beetje, dat is nog heel, uh, voorzichtig gezegd. Ja, ja. Hoe ver ga je hierin in, in alle backoffice work zeg maar.
Ga over de Zuidas lopen en heel veel mensen zijn niet de mensen die praten met de cliënten. Dat zijn gewoon mensen die de grunt work doen op de achtergrond. Ja. Ja. Hebben die dan over vijf jaar nog een baan?
Ja, misschien een andere baan, dat weet ik niet. Ik, ik, ik. Het antwoord is dus nee. Nou. Niet bij een groot advocatenkantoor.
Nou, i, i, ik denk dat zeg maar de discussies die jullie over software engineers de hele tijd hebben van, uh, uh, zijn er nog wel junior software engineers en, uh, krijgen die nog wel dezelfde, uh, opleiding als, uh, senior software engineers?
Want je moet toch zeg maar van scratch dingen hebben gebouwd.
Diezelfde discussie is heel vergelijkbaar in de advocatuur of in het juridische vak, omdat daar begin je met, uh, helemaal een zaak uitpluizen en vervolgens een analyse maken van verschillende zaken en hoe iets is ontwikkeld in de loop van de tijd.
Er zit romantiek in, bedoel je? Nou en, en, en, en, en. Laten we zeggen een human touch. Het is een menselijke, soort soft, moeilijk uit te leggen skill.
Ik bedoel, als ik, als ik even, want ja, ik vraag me ook af als ik jouw verhaal hoor of je, of het niet zo is dat, je hebt natuurlijk het vervangen van juridische taken in de breedste zin van het takenpakket door algoritme bots, agents, noem ze maar op, workflows.
Uhm, maar dat, ik heb wel het idee dat jij het bijvoorbeeld, hoe wij hier met elkaar praten, dat jij het nu zo lekker kan, is, en je kan halffabrikaten snel ombouwen tot een soort iets wat je kan gebruiken.
Je hebt een soort voorsprong nu. Uiteindelijk gaan we deze legoblokjes allemaal in doosjes kunnen kopen, maar jij bent alvast, je bent, je kan geen geduld, je bent nieuwsgierig, je wil het zelf doen.
Maar ik heb ook het idee dat je dan, heb je niet--
ik heb nu om me heen, als ik kijk in die softwareontwikkelaar wereld, heb ik ook het idee dat het juist, je hebt junioren die uit een soort, uh, prettige naïviteit nu gaan vibe coden en heel veel kunnen omdat ze die bagage niet hebben en daardoor kunnen ze vrij snel gaan, maar ze lopen tegen van alles aan uiteindelijk.
Ja. Dan heb je een klein deel van de senioren medioren die ook aan het vibe coden is, uh, die juist veel verder kunnen gaan nog, want die komen daar met hun intuïtie en de kaders al die agents aanzetten.
Want ik heb ook het idee dat jij een soort superheldencape om hebt nu, maar wel een cape om iets heen. Hè, niet een lege cape.
En ik, ik, me, eh, ik, dus ik, ik, ik denk wel eens van: we kunnen makkelijk roepen iedereen op de Zuidas heeft een probleem. Ik denk dat er heel veel, uh, urgentie moet zijn daar. Dat, laten we even duidelijk over zijn.
Maar ik heb ook het idee dat, uhm, er, er soms nog wel wordt vergeten dat jij zo kan vliegen door wat jij ook nog meeneemt als mens in die samenwerking met die agents. Ja, dat denk ik ook.
En ik denk ook, dus, dus, dus, uh, wat je zegt klopt. Je kan goed evalueren wat die AI, uh, aanlevert en aan de hand daarvan kan je beter beoordelen of je daar echt iets mee wil en, en of het misschien beter moet en zo.
Uhm, maar, uhm, uh, uh, tegelijkertijd denk ik dat, uhm, uh, da-da-dat het wel naar een punt gaat dat een heel groot deel van wat er wordt aangeleverd al echt op een prima niveau is en je heel veel tijd scheelt.
Wat hoop je dat jouw werk eigenlijk is over een paar jaar? Ja, ik, uh. Want jij gaat er dus van uit dat een heel groot deel van het werk wat je nu doet in je praktijk, uh, door die AI gedaan gaat worden. Ja.
Want anders ben je niet bezig met dit hele systeem. Mhmm. Wat hoop je dat je werk dan is? Ja, leuke vraag. Nou, i, dus wat mij het meeste voldoening geeft is gewoon, uhm, mensen helpen.
Dus, uh, uh, ja, da-dat kan bij wijze van spreken zijn, uh, uh, ie-iemand die niet betaald krijgt, uh, bij een restaurant en, uh, en daar gewoon, uhWel recht op heeft, denk ik van: ja, dat is gewoon oneerlijk, die moet ik gewoon helpen.
Sociale advocatuur. Uhm, ja, bijvoorbeeld.
En ik krijg ook best wel vaak vragen van mensen die dat soort problemen hebben en die helemaal niet het geld hebben om, om, om, zeg maar, de officiële tarieven te betalen die echt, uh, in alle eerlijkheid totaal bizar zijn.
Je zegt: hiermee kan eigenlijk mijn tarief naar beneden, want ik kan meer doen in minder tijd.
Ja, of anders gezegd: ik, ik, ik hoop dat mijn, uh, tarief, uhm, uhm, beter, uh, uh, hoe zeg je dat, ver, uhm, uh, te rechtvaardigen is, omdat ik meer doe in minder tijd. 100 uur aan werk in één uur. Ja.
Dus dan is het een prima uurtarief. Ja, en da-, maar, maar, maar goed, dat is echt allemaal toekomstmuziek, hè, want we hebben, uh, waar, waar zijn we begonnen?
We zijn begonnen met het, uh, extraheren van taakjes en het filen van e-mail. En dat werkt prima. Juridische analyse, hmmm, is oké. Uh, zeker ChatGPT, uh, 5 en zo doet dat allemaal oké.
Mijn eigen agent die nu dus wordt gebouwd, uh, doet dat nog helemaal niet goed. Omdat het een open source model is wat gewoon achter loopt. Ja, waarschijnlijk dat, dat, dat zou kunnen.
Uhm, uh, dus, dus ja, misschien dat we erachter komen dat een deel ook gewoon niet, uh, te repliceren is. Ja.
En ik denk dat ik misschien, want jij hebt al Karpathy een aantal keer aangehaald in het interview wat hij had met Dwarkesh, had hij het de hele tijd over negens, namelijk de negens achter 99. Wat bedoelde hij daarmee?
Hij heeft aan de selfdriving car gewerkt bij Tesla. De belofte die al vijftien jaar staat en die nu een beetje ingelost aan het worden is, eindelijk na vijftien jaar.
Maar dat hij zei: ja, om een auto in het verkeer te laten rijden, hè, een machine van 2,5 tot 3,5 duizend kilo die gewoon door straten rijdt, autonoom, dan moet je daar eigenlijk een negen-- 99,5 negens, uh, uh, accuratie op hebben, anders mag hij niet rijden.
Ja, grappig. En hij zei: every nine is gewoon drie jaar, hè.
Dus hij zei op een gegeven moment, ik heb, hij had het over een proefrit die hij had gehad in 2004 in de stad in een zelfrijdende auto en dat hij zelf zei als expert: nou, dit kan niet ver meer zijn. [lacht] Weet je wel.
Nou, we zijn in 2025. Ze rijden net in zeven staten. Ja. En die, hij zei: every nine is another battle.
En ik denk dat we hier, ook op dit gebied, als je dan juridisch kijkt, dat er, uh, als je, dat er demo's zullen zijn die jij doet en momenten zullen zijn op een dag dat jij output krijgt en toch weer even gaat slikken en achterover leunt van: tjongejonge, jongejonge.
Zoals ik dus al best wel vaak heb gehad.
Jij hebt, uh, van die momentjes, die soort van aha, uh, achtige AI-momentjes die we allemaal wel eens hebben en dan vervolgens komt er weer een beetje prut en dan, ha, is het dus echt niet, nog niet eens 99%.
We hebben het helemaal niet over decimalen. Ja.
En ik denk dat daar nog wel, uh, dat, dat, dat een beetje is het water wat als het ware, het, het koude water wat Karpathy een beetje gooide in het interview, hè, als expert, dat hij zei: ik geloof in al deze visies van waar we naartoe gaan, maar de timelines zijn gewoon niet waar hij het mee eens is.
Ja, maar, maar, maar dan moet je je toch afvragen: is dat nou iets waar we blij van worden met z'n allen? En, uh, zeg maar, ik vind het best wel een, een deprimerende toekomst eigenlijk. Dat alles geautomatiseerd is.
Alles geautomatiseerd is. Precies, want, uh, wat ik net zei: ik doe dat toch vooral om andere mensen te helpen? Ja. En, uhm, als ik dat allemaal uitbesteed aan AI, dat zou ik ook niet willen.
Dus, uh, voor nu is mijn keuze: alle interactie met cliënt, al, schrijf ik allemaal zelf. Ja, juist zelf, terwijl dat misschien ook heel makkelijk zou zijn om te automatiseren, maar dat wil je gewoon niet.
Precies, alsof je je eten aan het automatiseren bent, hè. Je slaat je, je, je, je neemt een zak en die drink je op. Ik doe dat wel eens, maar ik bedoel. Je doet Wietse alleen maar. Heel slecht, heel slecht voorbeeld.
Ja, en dan kijken mensen me echt aan. Je bent, nee, maar je bent nu echt een deel van wat leven is, ben je aan het overslaan. Ja, ja, ja. Ruimtes-ruimtevoedsel.
Ja, als jij jouw brieven laat genereren, dan sla je ook dat deel van wat leven is voor jou, sla je over. En als je hier over een jaar weer zou zitten, wat hoop je dan dat je systeem dan kan?
Ja, ik denk dus dat het heel erg fijn zou zijn als het een soort van hele slimme assistent is die mij kan, uh, helpen met mij meer creatief te zijn of zo. Iets in die trant, hè. Dus, uh. Toch een fiets. Uhm, ja, ja, ja.
Bike of the mind. Precies.
Ja, dus, uh, dat, dat voorbeeld dat ik gaf van die factcheck waar, uh, waar ik dan zeg van: uh, nou, er zijn 437 mensen in de datalek en het bleken er 438 te zijn, dat hij dat gewoon automatisch corrigeert.
En ja, i-, de, iedereen heeft het over de AI-bubbel en zo. Uh, nou, ik denk: stel dat die AI-bubbel gaat klappen, dan gaat al die hardware goedkoper worden.
Nou, stop ik allemaal in mijn server en dan kan ik gewoon lekker. In jouw weekendmandje. Ja, kan ik gewoon lekker, uh, uh, grotere modellen draaien en da-, en dan is dat misschien nog wel mogelijk.
Dank je wel voor dit gesprek. Dank je wel. [muziek] Ot schrijft een boek, uh, hij zei het net al eventjes, uh, wat ik uitgeef.
Uh, dat gaat onder andere over de afhankelijkheid die we in Nederland hebben van grote Amerikaanse cloudproviders. Over de afhankelijkheid die we überhaupt hebben met onze technologische infrastructuur.
Uh, en hij heeft eigenlijk onderzocht wat de risico's zijn op grote crises voor ons in Nederland. Dus wat zijn de risico's op dat je niet meer kan pinnen?
Uh, dat je, dat je, uh, dat het overstroomt, dat het stroomnetwerk uitvalt, uh, dat je zonnepanelen platgelegd worden waardoor, uh, heel Nederland zijn stroom eruit knalt.
Eigenlijk op grote schaal heeft hij gekeken: wat zijn nou echt de dingen waar we ons zorgen over moeten maken en wat zijn de dingen die eigenlijk prima geregeld zijn in Nederland?
Dat boek kun je nu voorbestellen via voorbereidboek.nl. Dank aan Sam Hengeveld voor de edit van deze aflevering. Pankra voor de vormgeving. Als je een lezing wil over AI van Wietse of van mij, dan kan dat.
Mail ons op lezing@aireport.email.
En als je op de hoogte wil blijven van het laatste AI-nieuws en twee keer per week tips en tools wil ontvangen om het meeste uit AI te halen, dan kun je je abonneren via onze nieuwsbrief, uh, via aireport.email.
En als je vandaag nog wil beginnen met AI binnen jouw bedrijf, dan ga je naar deptagency.com/aireport. Tot volgende week.
[muziek]