WEBVTT

1
00:00:00.320 --> 00:00:08.840
Welkom bij AI Report, de Nederlandse podcast over kunstmatige intelligentie, waar we uitzoeken welke invloed AI heeft op ons werk, ons leven en de samenleving.

2
00:00:09.580 --> 00:00:14.610
We staan aan de vooravond van de grootste revolutie in media sinds de uitvinding van de boekdrukkunst.

3
00:00:14.980 --> 00:00:24.500
Voor het eerst in de geschiedenis kunnen machines niet alleen informatie verspreiden, maar ook zelf verhalen schrijven, muziek componeren en beelden creëren die niet te onderscheiden zijn van menselijk werk.

4
00:00:25.120 --> 00:00:35.160
En dat zorgt voor meer dan alleen een technologische verschuiving. Het raakt aan de kern van hoe we communiceren, hoe we ons vermaken en misschien ook wel wat het betekent om mens te zijn.

5
00:00:35.660 --> 00:00:48.380
Want als machines kunnen schrijven, tekenen en componeren, wat maakt onze creativiteit dan nog uit? Daar gaan we het vandaag uitgebreid over hebben en we hebben het over de introductie van OpenAI's nieuwste model o3.

6
00:00:48.740 --> 00:00:53.420
Dat houdt de gemoederen flink bezig. Oftewel genoeg om over te praten. Dit is AI Report.

7
00:01:02.060 --> 00:01:16.840
[muziek] Wietse, ik heb nog nooit zoveel reacties gehad op een tv-item als wat ik afgelopen dinsdag, denk ik, deed. Dit was mijn vraag. Bij Eva Jinek. Hoeveel reacties heb je op je item? Er waren vrij veel reacties.

8
00:01:16.880 --> 00:01:32.460
We hadden, uh, een, uh, item gemaakt, uh, samen. Ja. Waarin we bedacht hadden dat er een virtueel reclamebureau opgericht zou kunnen worden aan de hand van, ja, eigenlijk een N8N word-workflow.

9
00:01:32.540 --> 00:01:49.940
Dus een, een, voor de kenners, we hebben het maar agents genoemd, uhm, waarbij er een aantal virtuele medewerkers van een reclamebureau samen tot een reclamecampagne kwamen. Uh, en, uuuh, dat hebben we gedaan met Sjoerd.

10
00:01:50.380 --> 00:02:00.440
Dat is, uh, iemand met wie wij veel werken. Ja. Die, die deze tool daadwerkelijk heeft gemaakt. En Sjoerd heeft iets gemaakt waardoor mijn vader me stuurde: jongen, ik zit hier toch met open mond te kijken. Ja.

11
00:02:00.580 --> 00:02:10.560
En hebben we het gedaan, hè? En ik zit toch, want wij zijn de hele tijd aan het deconstrueren, wat maakt dat mensen, uh, erover napraten?

12
00:02:10.620 --> 00:02:20.720
Over al die AI-dingetjes waar, waar wij de hele tijd van in de war zijn en dan ook weer in de war zijn dat mensen er niet over in de war zijn. Dus wat maakt nou dat dit was dat jouw vader er in de war van raakte?

13
00:02:20.760 --> 00:02:30.000
Het samenwerken tussen die entiteiten. En dan denk ik vooral de chat. Die chat maakt het echt, hè? Ja, want die chat hadden we eigenlijk toegevoegd als een soort achter de schermen voor de schermen ding. Ja.

14
00:02:30.220 --> 00:02:37.260
Want die bots kunnen ook met elkaar praten achter de schermen. Precies. Dat had niet gehoeven, maar wij vonden dat belangrijk om het te laten aankomen.

15
00:02:37.280 --> 00:02:44.920
En dat is wel goed geweest, want dat is wel het punt waarop ik de meeste reacties heb gekregen. Ja, en dit is dus waar je eigen-- het is eigenlijk een vorm van skeumorfisme. Ja.

16
00:02:44.950 --> 00:02:49.080
Het is het inbouwen van eigenlijk patronen die we herkennen als mens.

17
00:02:49.090 --> 00:02:59.720
Zoals vroeger op je iPhone had je mooi van die lederen gestichte, hoe moet je dat zeggen, apps waarbij eigenlijk echte, echte materialen in de digitale interface zaten. Dat is nu niet meer, maar.

18
00:02:59.800 --> 00:03:08.180
En je rekenmachine leek op een rekenmachine. Een rekenmachine leek op een rekenmachine en knopjes hadden een, uh, beetje 3D embossed effect waardoor je dacht: die kan ik indrukken.

19
00:03:08.580 --> 00:03:18.040
Dat hebben we een soort van nodig in een tussenfase naar nieuwe. Ja, een soort veilig meegenomen worden naar de nieuwe tijd zou je kunnen zeggen. Door eigenlijk methoden uit de oude tijd weer mee te nemen.

20
00:03:18.180 --> 00:03:29.360
En in feite natuurlijk is dat helemaal niet nodig. Die AI kan dat prima zonder dat ze met elkaar aan het babbelen zijn als echte mensen. Kunnen zelfs veel korter en onmenselijker met elkaar communiceren.

21
00:03:29.420 --> 00:03:37.420
Kunnen ze het in Klingon als ze het zouden willen. Ja. Maar dit maakt, die tussenstapjes inbouwen hebben wij dus gedaan, ook om het in een organogram te plakken.

22
00:03:37.460 --> 00:03:47.840
Dat is ook een metafoor die wij kennen, waardoor we het gaan begrijpen wat het betekent. En ik ben dan toch trots op ons dat die, dat we daar een balans hebben gekregen. Dat we niet liegen. Het is allemaal echt.

23
00:03:48.180 --> 00:03:56.660
Absoluut. Maar het is ook, uuuh, ja, het is ook zo gemaakt om mensen mee te nemen doordat we allemaal oude metaforen meenemen.

24
00:03:56.680 --> 00:04:06.600
Kijk, de, de droom die we in eerste instantie hadden was om een hele computergame te maken, hè, dus dat je poppetjes zag rondlopen op een kaart en dat we dan, dat je zelfs die metafoor hebt van een kantoortje en zo. Ja.

25
00:04:06.980 --> 00:04:11.540
Nou, hebben we even losgelaten. Wij zijn, wij zijn slim genoeg om te beseffen dat je niet alles kan hebben wat je wilt.

26
00:04:12.000 --> 00:04:22.540
Maar uiteindelijk is het omdat die tool N8N ook werkt in dat workflow beelden, hè, dus het is niet eens dat, dat hoefden we er niet bij te verzinnen en maken. Die tool is gewoon een flow coding, dus dat is heel prettig.

27
00:04:22.700 --> 00:04:30.180
Al visueel, dus dat begrijpen mensen makkelijker. Ja, en ik denk ook voor de mensen die het gezien hebben, uh, het is ook een beetje een samenkomst van twee werelden.

28
00:04:30.200 --> 00:04:38.860
Want die hele low code no code wereld was al heel erg aan het, uh, groeien de laatste jaren. En nu dat samen met die AI-tools waarin je allemaal dingetjes aan elkaar kan koppelen.

29
00:04:38.940 --> 00:04:48.640
En waar ik dan het meest trots op ben, is dat Sjoerd niet alleen AI-modelletjes aan elkaar koppelt, maar ook nog eens Lama vier via Grok met een Q en dan nog Clade ertussen.

30
00:04:48.680 --> 00:04:56.710
De mensen zouden eens moeten weten wat hier allemaal achter zat. Dit was een circus, jongen. Ja. Echt fantastisch. En ik vond dat voor mezelf het leukste inzicht om te zien van: ja, tuurlijk.

31
00:04:56.720 --> 00:05:08.140
Je kunt inderdaad niet alleen maar, uh, acteurs of agentjes verzinnen in je, in je organogram. Verzinnen als in: laat die dan maar de copywriter zijn en die maar visuele dingen doen terwijl het allebei 4O is, zeg maar.

32
00:05:08.160 --> 00:05:14.980
Ja. Het is hetzelfde model met een andere rol. Ja. Maar je gaat echt zeggen: nee, waar is, waar is model A goed in, waar is model B goed in, et cetera.

33
00:05:15.400 --> 00:05:24.000
En dan is het dus ook minder een geforceerd organogram, maar werkt het hele idee zoals wij in de me-- fysieke wereld met elkaar doen, namelijk experts en competenties.

34
00:05:24.540 --> 00:05:36.080
Eigenlijk ook best leuk als jij zo'n AI-organisatietje bouwt. Ja. Ja, ik heb ook heel weinig mensen in twijfel horen trekken, want ik heb natuurlijk wel echt zitten meelezen, want vooral op LinkedIn is dit ding ontploft.

35
00:05:36.760 --> 00:05:43.600
Uh, mee zitten lezen over wat mensen erover zeggen en niemand trekt ook in twijfel dat dit echt kan. Ja. Dat is ook wel, dat vind ik ook fijn, want het is echt zo.

36
00:05:43.660 --> 00:05:53.700
Maar je weet dat mensen gaan van tv gaan zeggen: het zal me wel, wel nep zijn. Ja. Maar, uh. Sterker nog, dit bedoel, dit, uh, deze tool N8N, uh, wordt in productie gebruikt.

37
00:05:54.000 --> 00:06:01.660
Uh, ja, niet binnen de grootste firma's denk ik, behalve bij experimenten, maar het is wel een echte tool. Het is ook niet dat we een soort, uh, speeltoetje hebben gebruikt.

38
00:06:01.700 --> 00:06:04.880
Nee, hoor, dit soort flows worden gewoon gemaakt en dan weer geïntegreerd in grotere flows.

39
00:06:05.160 --> 00:06:14.880
Sterker nog, kan de luisteraars aanraden: zoek eens op N8N en agents op YouTube, dan vind je mensen die dus wat wij daar hebben laten zien doen. Ja. En dan kan je klikken en dan komt de volgende laag en de volgende laag.

40
00:06:14.900 --> 00:06:25.320
Dus die agents kan je dan weer uitklap-klappen als sub agents waar weer zo'n heel net onder zit. Nou goed, het gaat, uh. Swarms heet dat geloof ik. Ja, zwerm. Zeker. Agent swarms. Ja. [lacht] Volgende item.

41
00:06:25.580 --> 00:06:35.996
[lacht]Ik heb nog één deel administratie en daarna gaan we over naar natuurlijk het grote nieuws van deze week en dat is o3 van OpenAI. De administratie luidt als volgt: we hebben de webinar verplaatst.

42
00:06:36.156 --> 00:06:45.636
Uh, hij komt op in plaats van 15 mei, wat we vorige week hebben aangekondigd, wordt het 13 mei. En dat is omdat het Wytse's verjaardag is. Dat is de reden dat we het veranderd hebben.

43
00:06:45.656 --> 00:06:53.616
[lacht] We wilden graag, uh, Wytse wilde het graag met zijn vrienden vieren en dat zijn de premium abonnees van deze, van, van deze [lacht] dienst. Dat lijkt me helder.

44
00:06:54.236 --> 00:07:05.456
Uh, maar in alle serieusheid, de webinar is dus op 13 mei. Dan geven wij antwoord op alle vragen die jij hebt over agents en al het andere waar je geïnteresseerd in bent in de wereld van AI.

45
00:07:05.976 --> 00:07:13.976
Dan kun je je aanmelden voor een Zoom-meeting, uh, rond het lunchuur en dan kun je in de chat vragen stellen en die zullen wij dan op video beantwoorden.

46
00:07:14.236 --> 00:07:28.956
Als je vragen voor ons hebt, meld je dan aan via AIReport.email en dan krijg je maandag voor de webinar een link in je mail. Goed, we gaan naar het nieuws. [muziek] Wytse, o3.

47
00:07:29.216 --> 00:07:40.076
We hebben geluk gehad, want deze keer- Ja, het is je geluk, want meestal komt het nieuws uit nadat we deze podcast hebben opgenomen. Maar nu komt het nieuws keurig de avond van tevoren uit. Dank daarvoor, Sam Altman.

48
00:07:40.856 --> 00:07:49.576
Wat, uh, ja, je, we wisten niet zeker of ze o3 als model zouden gaan, uh, lanceren, maar het is dan toch gebeurd. Wat is je, wat is je opgevallen?

49
00:07:50.056 --> 00:07:59.036
Ja, waar ik nieuwsgierig naar was, is o3 kwam destijds al als een soort soft launch of stealth launch doordat ze die Arc AGI Challenge, uh, hadden gewonnen eigenlijk.

50
00:07:59.056 --> 00:08:12.256
Of in ieder geval voorbij de 85% waren gegaan op dan één van de AGI benchmarks. Dus een benchmark om te kijken of een AI taken kan uitvoeren die gelijkstaan aan een gemiddeld mens. Oftewel: je nieuwe collega potentieel.

51
00:08:12.476 --> 00:08:21.456
Ja, meestal bij die benchmarks zijn dat dan modellen waar iedereen wel toegang toe heeft, maar dit hebben ze heel lang voor zichzelf gehouden. Alleen maar als onderdeel van die research had je er toegang toe. Exact.

52
00:08:21.516 --> 00:08:33.676
En, nou ja, toen stond al in, uh, die data die dan door OpenAI geleverd is en door Arc zelf trouwens, want die hebben dus het model ook mogen testen maanden geleden al van: ja, inderdaad, 88% op waar het laatste model 56% scoorde.

53
00:08:33.736 --> 00:08:45.316
Dus wij waren toen in een van de afleveringen AI Report best wel even in de war. Jij stelde me toen zelfs de vraag: ja, is het dan nu niet gewoon zo dat we AGI hebben? Uhm, nou, toen al niet en nu eigenlijk ook niet.

54
00:08:45.326 --> 00:08:49.836
Het is uiteindelijk een definitiekwestie, hoor, maar is o3 een stuk krachtiger dan o1?

55
00:08:49.976 --> 00:09:00.656
Uh, even voor de mensen die dat nog niet, uh, weten: o2 is overgeslagen, want marketing o2 was een mobiele provider of is een mobiele provider. Dus o3 is de opvolger van o1. Ja. En o3 is nu beschikbaar.

56
00:09:00.696 --> 00:09:12.436
Dat betekent ook dat de makers van de Arc Challenge opnieuw de challenge hebben gerund op de o3 die wij hebben. Daar scoort ie, tromgeroffel, 4%. En dat is heeeel [lacht] veel lager dan wat hij voorheen scoorde.

57
00:09:12.996 --> 00:09:21.716
Wat blijkt, op de Arc Challenge, wat blijkt, en dat werd toen al een beetje gezegd door OpenAI tussen neus en lippen door: wij hebben een o3 aan jullie gegeven.

58
00:09:21.856 --> 00:09:32.196
Een endpoint waarop de Arc Challenge mocht oefenen of testen. Ja, daar zat een computerkracht achter. Die blijkt niet $1.000, maar $30.000 te zijn geweest om 1.000 pogingen te doen per vraag.

59
00:09:32.436 --> 00:09:42.756
Het is echt gewoon een soort van Volkswagen dieseltest. Als de test gedaan wordt, geven we meer compute. Ja, en dus, nou, dat, dat geeft ons dan twee, uh, uh, inzichten op zijn minst.

60
00:09:43.336 --> 00:09:54.036
Ja, o3 is in potentie heel erg krachtig als die z'n vleugels mag, uh, spreiden. Maar de o3 die wij nu krijgen thuis en als ontwikkelaar is niet die versie die ze bij Arc hebben gezien.

61
00:09:54.056 --> 00:09:57.316
Het wordt allemaal door een hele dunne pijp geperst en dan blijft er niet zo heel veel over.

62
00:09:57.416 --> 00:10:06.116
Ja, en ik kan me voorstellen, kijk, je hebt de mini's, hè, dus dat zijn de modellen waarbij een soort lobotomie plaatsgevonden heeft. Dus dat is een model, die is ge-ge-geslonken, zeg maar. Dat zijn de mini's.

63
00:10:06.476 --> 00:10:15.956
Je hebt dus nu ook de o4-mini. Zal ik zo nog even kort over vertellen. Uhm, maar je hebt ook de high en low, en high en low heeft meer te maken met rekenkracht en rekentijd. Mhmm.

64
00:10:16.036 --> 00:10:23.976
En blijkbaar is er gerekend destijds op de Arc Challenge met een soort o3 ultra super high die wij nu niet beschikbaar hebben.

65
00:10:24.036 --> 00:10:32.336
Oké, maar jij begint nu met een voetnoot waarbij je eigenlijk zegt: het ding kan heel veel, maar dat blijkt wel uit de resultaten van testen die we al eerder gezien hebben.

66
00:10:32.456 --> 00:10:39.236
Maar wij krijgen eigenlijk nu toegang tot een, ja, een soort light versie. Maar wat is dan wel opzienbarend eraan?

67
00:10:39.556 --> 00:10:51.836
Nou, uiteindelijk is het een, uhm, kijk, ik zeg vaak als mensen mij vragen over: joh, geloof je nou dat we binnen twee jaar allemaal, uh, nou ja, nieuwe wezens in ons leven hebben die superintelligent zijn?

68
00:10:51.896 --> 00:11:00.216
Of op zijn minst, hè, dit, dit vragen mensen in de bus. Klinkt nu wel alsof je het over kaboutertjes hebt. [lacht] Ja, nou ja, het zijn toch een soort aliens die uit een computer komen op een bepaalde manier. Ja.

69
00:11:00.276 --> 00:11:13.216
En kijk, ik, ik nuanceer het altijd naar: wat we zien nu is lineaire groei en die is superspectaculair. Lineaire groei als in: o3 is gewoon een veel beter model. Op alle benchmarks. Dan o1.

70
00:11:13.396 --> 00:11:22.756
Ja, echt wel veel beter dan o1. Niet dan de legendarische o3 die we dan ooit beloofd zijn, maar wel de o3 waar we nu bij kunnen, waar jij gebruik van kunt maken, uh, zolang jij betaalt voor een abonnement,

71
00:11:23.896 --> 00:11:29.216
is spectaculair. Hoe dan, spectaculair? Nou, ik heb, een van mijn favoriete benchmarks is de Polyglot Benchmark.

72
00:11:29.456 --> 00:11:40.796
Uh, dat is de benchmark die zoveel mogelijk programmeertalen, raamwerken en problemen in de programmeerwereld softwareontwikkeling probeert op te lossen. En daar was ik al heel erg blij met mijn 72% voor Gemini 2.5.

73
00:11:41.156 --> 00:11:45.716
En nu zitten we rond de 80% met o3 als je hem heel veel rekenkracht geeft.

74
00:11:46.156 --> 00:11:57.776
En dat is wel wat, want, uhm, kijk, ik merk zelf al in mijn programmeerwerk, gewoon dagelijkse werk, dat Gemini, wat je dus ook terugziet in die benchmark, gewoon ontzettend krachtig geprogrammeerddie is.

75
00:11:58.296 --> 00:12:05.236
En da's, o3 doet daar toch maar gewoon weer een schepje bovenop nu. En ik vind dat wel- Ook die versie die, waar wij toegang toe hebben? Juist de versie waar we toegang toe hebben.

76
00:12:05.256 --> 00:12:10.936
Dus misschien inderdaad goed dat je het zegt. Vanaf nu praat ik alleen nog maar over de echte o3 waar wij mee kunnen werken.

77
00:12:11.396 --> 00:12:23.076
En die is- Beter dan, dan, dan Gemini, waarvan jij twee weken geleden nog zei: die heb ik ingewisseld voor, uh, Claude 3.7, want dat was de coolste een maand geleden nog. Ja.

78
00:12:23.236 --> 00:12:36.236
Toen kwam Google met weinig fanfare met Gemini 2,5 Pro. Uh, die, daar wisselde je het voor in. En ik, als, als ik je nu goed begrijp, als een soortWeinig loyaal, Memphis mag ik zeggen aan het taalmodel?

79
00:12:36.816 --> 00:12:42.916
Absoluut niet loyaal. Schakel jij nu door naar o3? Ik schakel door, uh, sporadisch, want hij is wel een beetje prijzig.

80
00:12:43.476 --> 00:12:51.136
Uh, dus het is natuurlijk leuk als je kracht hebt, maar het is ook leuk wat dan kracht per watt is of kracht per cent, zeg maar. En daarin is hij juist weer een beetje, uh, matig.

81
00:12:51.176 --> 00:12:59.146
Maar goed, dat is allemaal- Oké, maar dit is programmeren. En dan nu voor het grootste deel van de mensen, die zijn toch niet op zoek naar benchmarks, maar naar vibes. Ja. Hoe voelt hij qua vibes?

82
00:12:59.196 --> 00:13:02.376
Nou, daar heb je eigenlijk twee groepen nu. Die zijn er altijd wel te vinden. Twee groepen.

83
00:13:02.896 --> 00:13:13.196
Uh, er is een groep die letterlijk op X gisteravond riep: ik werk er al twee weken mee, want ik had een soort testtoegang en eindelijk mag ik het zeggen: we zijn er. AGI, we got it. Dit is gewoon superieur.

84
00:13:13.216 --> 00:13:22.656
Dat is Tarda Cowen volgens mij die dat zei, de econoom. Ja, en waarop op een gegeven moment- Toch een opvallende uitspraak. Laten we er- Absoluut. Daar moet je niet, niet niks mee doen, zeg maar. Dat is gewoon iets.

85
00:13:22.756 --> 00:13:32.536
Het is geen gekkie die zegt: wij zi-, we zijn er. En hij is ook niet alleen. Er zijn er nog wel meer. Tegelijkertijd fantastische dynamiek vond ik, uh, op X die daarom stond.

86
00:13:32.656 --> 00:13:38.156
Mensen die bij OpenAI werken en dat begonnen te temperen. Die letterlijk begonnen te zeggen: ho, ho, wacht even.

87
00:13:38.256 --> 00:13:48.196
Uh, ja, we zijn heel erg trots op ons model, maar zelfs hier zijn wij niet comfortabel mee met wa-, met wat jullie nu be-beweren. Ik denk dat een grote, uh, doorbraak en daarom,

88
00:13:49.216 --> 00:14:00.546
ik merk dat het steeds moeilijker wordt om die modellen met elkaar te vergelijken, omdat dit dichter b-bij komt bij de rapper Deep Research dan een, uh, kaal model. Wat probeer ik daarmee te zeggen?

89
00:14:01.076 --> 00:14:08.936
De o3 die jij nu kunt gebruiken in de ChatGPT app en op de ChatGPT website heeft de mogelijkheid om tool use te doen. Oftewel die kan naar buiten toe.

90
00:14:09.036 --> 00:14:19.636
Ja, en dit is volgens mij, uh, een stuk belangrijker voor de gemiddelde luisteraar dan, dan, dan die benchmarks. Hij kan plaatjes begrijpen. Ja. Wat o1 niet kon.

91
00:14:20.496 --> 00:14:27.916
Uh, dus als jij een foto maakt van, uh, iets, uh, en je hebt daar een vraag over, dan kan o3 daar op reageren.

92
00:14:28.016 --> 00:14:38.856
Wat vet is als je bijvoorbeeld foto's maakt van whiteboards en het echt voor serieus werk gebruikt, is het vet. Uhm, hij kan het internet op. Ja. Dus kan informatie verifiëren. Dat is echt- Echt niet normaal.

93
00:14:39.056 --> 00:14:45.476
Want dat hadden we, even vo-voor de mensen, hè. Kijk, het is best wel een rare wereld geworden van al die verschillende modelletjes, hè, want je hebt de non-reasoning models.

94
00:14:45.556 --> 00:14:52.036
Er kwam nog een GPT-4.1 uit vorige week, effies. Ja. [lacht] Oh ja, is allemaal heel verwarrend. Ik heb hem uit het draaiboek gehaald. Ja, zo is hij.

95
00:14:52.056 --> 00:14:55.136
Sorry, het is een voetnoot [beide lachen] in de geschiedenis van deze week.

96
00:14:55.456 --> 00:15:06.676
Maar goed, jij zegt maar: je hebt een soort van die niet, niet-reasoning, hè, dus zonder dat te kunnen nadenken, dieper, uh, uh, base models, hè. O3 is waarschijnlijk een door evolutie van GPT-4.1.

97
00:15:06.716 --> 00:15:16.056
Voor de duidelijkheid, dus dat is 4.1 met iemand die zijn huiswerk kan nakijken, zeg maar, een extra feature. En daarbovenop trouwens ook nog grounding, het gronden in externe bronnen.

98
00:15:16.476 --> 00:15:28.456
Wat we alleen kennen van dat wereldbol icoontje uit de andere GPT. Uit 4, 4o. Ja, dus wat er nu allemaal samen begint te komen is eigenlijk de multimodaliteit van 4o, het nadenken van o1, het wereldbolletje uit 4.

99
00:15:28.496 --> 00:15:35.016
Nou goed, al die dingetjes komen nu samen. Waardoor je eigenlijk niet meer hoeft te kiezen binnen OpenAI, binnen ChatGPT, welk model je moet kiezen.

100
00:15:35.056 --> 00:15:40.516
Want dat is natuurlijk niet een vraag die je bij een consument moet neerleggen. Welke vraag wil, welk, uh, model wil je gebruiken?

101
00:15:40.536 --> 00:15:53.016
En ik denk dat in dat opzicht, o3 heeft eigenlijk ook iets weg van deep research nu, nu, want je, als je o3 aan de gang zet en hij krijgt er een beetje zin in, dan heb je zomaar dat je 20 minuten kan gaan zitten wachten of een uur en dan kan je ook weer terugkomen trouwens.

102
00:15:53.046 --> 00:15:56.036
Hij loopt ook door terwijl jij er niet meer bent. Is ook even een klein detail.

103
00:15:56.616 --> 00:16:06.216
En ik denk eigenlijk dat al die losse puzzelstukjes van al die losse experimenten/producten van OpenAI nu samen beginnen te komen in die o1-modellen.

104
00:16:07.196 --> 00:16:14.756
Ik denk daarin ook, het viel mij op, klein, uh, kleine anekdote, maar wanneer je naar openai.com gaat, kom je tegenwoordig op de interface van ChatGPT.

105
00:16:14.876 --> 00:16:32.976
Soort van half, waardoor ik het idee krijg ook dat mogelijk het gewoon OpenAI wordt als de applicatie met daarin de O-modellen van OpenAI en dat we, ik ga nu niet beweren dat we meteen afscheid gaan nemen van de brand CG-- ChatGPT, maar zelfs ik stotter erover, is een, uh, bijzonder slechte brand.

106
00:16:33.376 --> 00:16:38.876
In de zin, hij is moeilijk uit te spreken en mensen snappen het niet zo goed. Tegelijkertijd is het daardoor een soort unicorn brand, dus ik wil hem niet helemaal afzeuren.

107
00:16:39.476 --> 00:16:46.276
Maar ik kan me goed voorstellen dat de verschillende AI-bedrijven misschien een beetje los gaan laten dat het over ChatGPT gaat.

108
00:16:46.516 --> 00:16:58.276
Ik kan me ook voorstellen dat Anthropic een keuze zal moeten gaan maken tussen Claude of Anthropic, tussen Gemini en, uh- Mister Altman heeft al aangegeven dat hij de namen gaat veranderen na de zomer, dus we hebben nog, we hebben nog tot de zomer om er grapjes over te maken.

109
00:16:58.376 --> 00:17:11.676
Dat is top. Nou, dan afgesproken. Ja, dat is fijn. [muziek] Nog één ding over ChatGPT en dan gaan we door met het hoofdonderwerp. Namelijk de toevoeging van geheugen aan ChatGPT. Op een andere manier dan tot nu toe.

110
00:17:11.696 --> 00:17:14.276
Want tot nu toe waren het een soort van nuggets.

111
00:17:15.336 --> 00:17:30.976
Als je iets zei tegen ChatGPT, dan sloeg, dan ze-zei hij om de zoveel tijd: ik heb dit verwerkt in mijn geheugen, dus dan had hij opgeslagen dat je, weet ik veel, als je kinderen hebt, dan zegt hij: Alexander heeft kinderen en als je een bepaald type fiets hebt, dan zegt hij: Wietse heeft een fiets van dit type.

112
00:17:31.276 --> 00:17:41.176
En dan werden dat allemaal eigenlijk een soort van entries in een database die je via je settings paneel kon openen. Wat een goede accountmanager zou opschrijven over een klant. Precies.

113
00:17:41.236 --> 00:17:52.786
Pa-paar leuke details bij laten opdat je terug kan komen. Ja. Ja. En dat is nu aan het veranderen. Nog niet in Europa, zeg ik er direct bij, want, uh, wij lopen natuurlijk weer een paar maanden achter hiermee.

114
00:17:53.246 --> 00:18:04.256
Maar in de Amerikaanse versie van ChatGPT en andere gebieden buiten Europa krijgen mensen toegang tot een soort van nieuwe geheugenfunctie, g-, nieuwe manier van geheugen toepassen. Hoe werkt dat?

115
00:18:04.536 --> 00:18:19.396
Nou, uiteindelijk is het een stuk rijker geheugen, want ik denk het item dat jij eerder bij Eva maakte, bij Eva Jinek, waar het ging over een zelfreflectie, waar dan eigenlijk, waar je dan zelf nog met je eigen documenten of mails of dagboek aan de gang gaat, of eerdere gesprekken, plus de memory die er dan was.

116
00:18:19.416 --> 00:18:28.656
Dus je had dan de keypoints die ChatGPT over jou mocht onthouden, want je had het aangezet. Plus nog extra context en dan kon je echt zeggen: joh, ik heb een transcript van een meeting van vanmiddag.

117
00:18:28.696 --> 00:18:40.268
Wees nou eens kritisch op mij en help me nou eens even. En ik denk datDit merk ik in de breedte sowieso bij OpenAI wel en Anthropic is niet heel anders. Dat zij best wel goed aan het checken zijn.

118
00:18:40.348 --> 00:18:47.268
Hoe wordt ons product eigenlijk gebruikt? Ze hebben daar trouwens ook allemaal tooling voor. Dat kan je allemaal vinden op hun blogs, waarbij ze erachter proberen te komen.

119
00:18:47.308 --> 00:18:56.328
We hebben aan de ene kant, nee, niet aan de ene kant. We hebben een groep in, intense model nerds zoals Wytse, die heel graag wil praten over token windows.

120
00:18:56.728 --> 00:19:01.548
En dan hebben we een andere, veel grotere groep die gewoon ChatGPT gebruikt en tegen dingen aanloopt.

121
00:19:01.568 --> 00:19:07.948
Namelijk dat er geen feitenkennis is of dat de memory eigenlijk underwhelming is, want het zijn maar een paar key points.

122
00:19:08.348 --> 00:19:14.168
En ik denk wat ze daarin gezien hebben is dat er best wel behoefte is bij gebruikers om veel meer, uh, in dat systeem te stoppen.

123
00:19:14.748 --> 00:19:24.428
Nou ja, kan je allemaal privacyvragen bij stellen, maar OpenAI biedt je nu in ieder geval die mogelijkheid om een veel breder geheugen in te zetten waardoor je niet meer. Kijk, het is natuurlijk een beetje gek.

124
00:19:24.468 --> 00:19:34.608
Als je al een jaar met ChatGPT praat, heb je best wel wat chat logs en best wel wat geschiedenis met elkaar. Nou, die zitten nu ook in potentie in memory. Juist. Je zegt in potentie, maar dat is gewoon zo, toch?

125
00:19:34.628 --> 00:19:44.048
Ja, per land. En of je het wel of niet zet. Ja, oké, ja. Kan je, kun je doen. Je geheugen is niet meer, uh, alleen maar de kersen op de taart, maar het is de volledige taart die nu als geheugen.

126
00:19:44.208 --> 00:19:54.558
Niet meer de executive summary, maar de hele zinnen. En hoe doen ze dit? Is dit dan op de achtergrond gewoon ieder ge-, ander gesprek wat je eerder ooit gevoerd hebt inladen in het context window? Of hoe werkt dit?

127
00:19:54.568 --> 00:20:01.187
Ik ben nog niet in de techniek gedoken, maar ik durf wel een gokje te wagen dat het een beetje een NotebookLM-achtig systeem is. Dus we raggen het erbij.

128
00:20:01.608 --> 00:20:11.508
Ik kan me goed voorstellen, want kijk, uh, chic, als in, uh, technisch cool. Aan de andere kant zou je kunnen zeggen hij traint op jou, zeg maar, maar dat, dat is veel te duur. Dat is echt onzin. Ja.

129
00:20:12.008 --> 00:20:23.548
Ik denk dat hij toegang krijgt tot, uh, the history of you die jij tot nu toe met ChatGPT hebt. Die er, o-, ja, on the fly dan net op tijd, uh, even bij gezocht wordt en toegevoegd wordt aan de context window.

130
00:20:23.558 --> 00:20:34.528
Want constant, een van de redenen dat er in gesprekken, nog even los van memory destijds, stel dat we nog even doen alsof er helemaal geen geheugen was, dan had je al wel eens de melding: joh, dit gesprek is vol.

131
00:20:34.538 --> 00:20:41.348
Start een nieuw gesprek. Ja. Dat komt omdat, hoe langer dat gesprek duurt, hoe meer de context window opengaat. En een context window zijn duur.

132
00:20:41.388 --> 00:20:49.228
Uiteindelijk is het gewoon, een context window kan je omrekenen naar dollarprijs. Uh, dus OpenAI houdt de context window het liefst klein. Ja. Dus jouw gesprekken hebben een maximum.

133
00:20:49.408 --> 00:20:58.808
Daardoor heb je ook wel eens tijdens gesprekken, als je wel eens op een andere noot terechtkomt van Cho-, ChatGPT of van OpenAI door technische redenen, dat je ineens denkt: zitten we, zit ik met iemand anders te praten nu?

134
00:20:58.848 --> 00:21:07.548
Wat is er zojuist gebeurd? Nou, dan ben je- Je bent de ment geworden. Ja, want die kon- Tijdens deze. Je bent je context window kwijt, zeg maar. En wat ze nu eigenlijk zeggen is: oké, wacht even.

135
00:21:07.808 --> 00:21:13.828
Uh, sowieso zijn de context windows wel echt weer groter geworden, ook in de laatste modellen. Volgens mij zit O3 op, uh, 200.000 tokens, dus best wel wat.

136
00:21:14.588 --> 00:21:24.028
En als je dan slimme rag doet, dus je voegt zoveel mogelijk toe, maar niet te veel, op een slimme manier, net op tijd in een token window wat, wat groter en wat goedkoper geworden is. Anders kan je hem niet aanbieden.

137
00:21:24.548 --> 00:21:34.808
Dan kan je tot een punt komen waarin praten met ChatGPT meer begint te voelen als praten met een entiteit die wat van jou weet. Zoals een goede vriend dingen over je onthoudt of familielid.

138
00:21:34.968 --> 00:21:51.468
En ik denk dat, uh, en dat is ook geen geheim, want dat wordt ook genoeg in interviews verteld door onder andere Sam Altman, dat zij een beetje zien dat ChatGPT een entity, een, een, een rol begint te spelen in mensen hun leven als een actieve, uh, ja, deelgenoot van hun leven.

139
00:21:51.508 --> 00:22:01.148
En ja, als je dat wil aanmoedigen, dan zou je hem toch nog wel even wat meer her-herinneringen aan jou moeten geven. Ja, het wordt wel echt, dit, dit is een, uh, hele vette feature.

140
00:22:01.168 --> 00:22:06.128
Er, er stond een fantastisch artikel op Every, een vette Amerikaanse, uh, hoe moet je dat zeggen?

141
00:22:06.208 --> 00:22:15.548
Ja, es-, bijna een essay platform over AI, uh, over gebruik van O3 in context van dit langetermijngeheugen wat hij heeft gekregen.

142
00:22:15.628 --> 00:22:24.088
En het was dus iemand die, uh, heel veel met ChatGPT werkt en dan af en toe vraagt om inzichten over de afgelopen periode.

143
00:22:24.148 --> 00:22:32.648
Dus bijvoorbeeld: uh, wat waren momenten in meetings die ik heb gehad waarbij ik, uh, conflict uit de weg ging.

144
00:22:33.248 --> 00:22:43.988
En dat hij keurig van de afgelopen week de meetings erbij kan halen waarbij je conflict uit de weg ging en je als leider vertelt hoe je je beter moet gedragen ten opzichte van je collega's. Uh, zeer interessant.

145
00:22:44.168 --> 00:22:53.547
Tegelijkertijd, ik, uh, ik snap de kanttekening van privacy, uh, maar ook de afhankelijkheid die wij hier opbouwen met OpenAI.

146
00:22:53.587 --> 00:23:03.528
Ik vind het echt super irritant dat dat allemaal in de silo van OpenAI terechtkomt en dat ik het niet kan gebruiken met andere taalmodellen. Ik heb het gevoel dat ik een, een fuik langzaam aan het inwandelen.

147
00:23:03.548 --> 00:23:11.308
Dat ben je ook. Ja. Maar ik denk dat, in dat opzicht kunnen we natuurlijk al door allerlei tooling, dat is nu allemaal nog heel ruig en nerdy, kunnen we al een stapje hoger en wisselen van modellen, et cetera.

148
00:23:11.728 --> 00:23:21.128
Ik denk wel als ik bijvoorbeeld kijk naar Anthropic, die heeft nu een integratie met Google Workspaces, uh, gelanceerd, samen met Google. Ga ik even vanuit dat ze dat in overleg hebben gedaan, [lacht] mag ik hopen.

149
00:23:21.168 --> 00:23:25.868
En dan, dat, dat is best wel hoe mensen dachten dat Copilot werkt. Want de belofte is een beetje te groot nog.

150
00:23:25.928 --> 00:23:35.148
Maar is dat je dus in Claude je Google-account koppelt en dan zegt: ja, ga even mijn mail langs van de laatste. Dit is een van jouw dromen die je een jaar geleden. Die er gewoon nu is. Die is er.

151
00:23:35.208 --> 00:23:40.068
Ook weer, ook dit is weer een good note uit het nieuws van deze week. Ja, die mail blijft dan wel bij Google.

152
00:23:40.308 --> 00:23:49.408
Uhm, tijdelijk gaat hij even bij Claude de context window in, maar je kan eigenlijk rag doen op je eigen Gmail zonder dat je hoeft te snappen wat dat woord rag betekent. Ja, ja.

153
00:23:49.868 --> 00:23:58.348
En ik merk dat die soort van, als het een klikje met een icoontje is en een Google logootje. Dan is het beter, want dan is er een soort van, uh, universele toepassing. De andere 99% er iets mee.

154
00:23:58.468 --> 00:24:07.908
Ja, maar ik vind het dus wel irritant aan wat Open, OpenAI aan het doen is, namelijk steeds meer koppelen, een, gewoon een product maken waar dit een onderdeel gaat zijn van de concurrentiestrijd.

155
00:24:07.988 --> 00:24:13.528
Dat gewoon je geheugen zit bij OpenAI en daardoor voelt ChatGPT altijd vetter om te gebruiken.

156
00:24:14.008 --> 00:24:21.128
En dat is wel, ik, zeg maar, dit moet, zeg maar, ik weet niet of er iemand van de EU luistert, maar ik zou zeggen: draai het nog een beetje aan, die duimschroeven.

157
00:24:21.168 --> 00:24:26.628
Nou, dan duurt het allemaal nog langer voordat wij het krijgen. Dat is waar. Dat is dan weer. Dat is de prijs, hè. Misschien is dat waarom ze het niet lanceren.

158
00:24:26.638 --> 00:24:34.868
Omdat ze weten oké, ik weet al weer wat de volgende stap is. Moeten we dit zeker gaan, uh, kunnen exporteren. Ik ben blij dat we het een keer bijna met elkaar eens zijn, man. [lacht] Nou, wat een mooi moment.

159
00:24:34.908 --> 00:24:45.088
Jawel, vanuit andere doelstellingen, maar het eindresultaat is hetzelfde. Oké, uh, straks gaan we, uh, gaan we het hebben in, uh, deze aflevering over de impact van AI op onze mediaconsumptie.

160
00:24:45.268 --> 00:24:56.698
Maar eerst vertellen Marian en Lucas van Dept hoe AI merken kan helpen om hun volledige workflow te verbeteren.Hi, ik ben Marian van marketing en tech bureau Dept.

161
00:24:57.278 --> 00:25:08.378
Elke week bespreek ik met mijn collega Lucas hoe wij merken helpen in de wondere wereld van AI. Deze week AI Workflow Acceleration. Want we weten allemaal dat snelheid voor bedrijven steeds belangrijker is.

162
00:25:08.698 --> 00:25:13.158
Maar hoe embed je AI nu echt in je core bedrijfsprocessen? Lucas, vertel!

163
00:25:13.328 --> 00:25:23.738
Wij werken voor een high end reisorganisatie die gepersonaliseerde reizen op maat verkoopt en voor hen zijn we in kaart gaan brengen hoe we dat proces van het samenstellen van die reis kunnen ondersteunen met AI.

164
00:25:23.838 --> 00:25:42.078
Daarvoor hebben we AI agentjes ontwikkeld die getraind zijn op duizenden reizen en plannen die ze in het verleden hebben gemaakt en daardoor zijn ze nu in staat om zelf nieuwe reisplannen te maken voor, voor klanten waarbij de reisspecialisten veel meer in de rol komen om het te controleren en nette, persoonlijke touch eraan toe te voegen en de kwaliteit te bewaken.

165
00:25:42.658 --> 00:25:52.998
En hierdoor besparen ze 80% in tijd, terwijl de kwaliteit minimaal net zo goed is als het in het verleden was. Maar wat nu als je geen travel organisatie bent? Ja, dat is natuurlijk een heel sprekend voorbeeld.

166
00:25:53.018 --> 00:26:06.738
Maar ik denk als we kijken naar bedrijven in het algemeen waar allemaal business processen hebben waar we eigenlijk niet de mankracht en middelen voor hebben om ze goed uit te kunnen voeren of in ieder geval willen dat routinetaken worden overgenomen door een machine.

167
00:26:07.218 --> 00:26:21.718
Wat we veel zien is dat bedrijven het lastig vinden om focus aan te brengen en daarom is prioriteren en in kaart brengen welke processen gaan we oppakken en waar zit de grootste winst en is de complexiteit ook niet al te hoog, echt stap één van onze aanpak.

168
00:26:22.078 --> 00:26:28.978
Vervolgens gaan we kijken welke technologie en AI we kunnen inzetten om routinetaken te automatiseren.

169
00:26:29.078 --> 00:26:41.178
En als we dat goed doen, zien we echt dat we processen 50 tot 80% efficiënter kunnen maken, terwijl de kwaliteit hetzelfde blijft en mensen veel meer tijd en ruimte krijgen om te werken op onderdelen waar ze het verschil kunnen maken.

170
00:26:41.378 --> 00:26:50.898
Dank Lucas! Duidelijk. Niet afwachten, maar doen dus, want wie vandaag begint, loopt straks voorop. Wil je meer weten? Ga dan naar Dept Energy dot com slash AI report. Tot volgende week!

171
00:26:59.718 --> 00:27:16.118
Ik weet het nog goed. Het was zaterdagochtend vroeg. Ik zat met mijn vers gekamde haren voor de tv, ingewikkeld in een deken die groter was dan ikzelf. Mijn ouders sliepen nog.

172
00:27:18.058 --> 00:27:33.018
En Telekids werd onderbroken door het nieuws. Eerst met een tekstbalk boven in beeld en daarna door een serieus kijkende nieuwslezer. Princess Diana was dood.

173
00:27:34.678 --> 00:27:41.378
Ik had geen idee wie dat was, maar als kind had ik door. Als de volwassenen straks wakker worden, dan gaan ze dit allemaal zien

174
00:27:42.338 --> 00:27:49.398
en kijken ze allemaal op hetzelfde moment naar dezelfde beelden, horen ze dezelfde stem en voelen ze dezelfde emoties.

175
00:27:52.998 --> 00:28:02.038
In die tijd dat een heel land als verstijfd voor de tv kon zitten door een aanslag of een oorlog of een ongeluk, lijkt opeens heel ver weg.

176
00:28:04.178 --> 00:28:16.718
Want in plaats daarvan scrollen we door onze eindeloze feeds die zich aanpassen aan onze voorkeuren, krijgen we nieuws voorgeschoteld door algoritmes die precies weten wat ons interesseert en vooral wat ons aan het scherm geplakt houdt.

177
00:28:17.958 --> 00:28:23.358
Maar gebeurt er ondertussen iets veel fundamentelers dan alleen de fragmentatie van ons medialandschap?

178
00:28:24.538 --> 00:28:38.358
Voor het eerst in de geschiedenis zijn machines namelijk niet alleen maar een doorgeefluik van informatie, ze worden zelf de makers. Dat begon onschuldig. Kleine tekstjes die verdacht veel leken op menselijk werk.

179
00:28:39.158 --> 00:28:50.838
Afbeeldingen die steeds realistischer werden, stemmen die steeds natuurlijker klonken. En ik geloof niet dat iemand het moment gemarkeerd heeft. Ongemerkt hebben we de onzichtbare grens overschreden.

180
00:28:51.878 --> 00:29:08.898
Het moment dat we het verschil niet meer kunnen zien, ligt al achter ons. Creatieve beroepen, ooit gezien als onaantastbaar voor automatisering, blijken nu de frontlinie van kwetsbaarheid.

181
00:29:10.098 --> 00:29:22.577
Fabrieksarbeiders zijn al decennialang gewend aan de komst van robots. Maar nu zijn het de schrijvers, de kunstenaars, de reclamemakers, de muzikanten die zich zorgen maken over hun toekomst. En er is geen weg terug.

182
00:29:23.058 --> 00:29:32.998
De technologie bestaat, wordt iedere dag krachtiger en verspreidt zich sneller dan dat we het kunnen reguleren. De vraag is niet of, maar hoe we ermee omgaan.

183
00:29:33.438 --> 00:29:45.818
Hoe we de balans vinden tussen de ongekende mogelijkheden die AI biedt en onze ziel die we niet willen verliezen. Dit is een verhaal over de grootste revolutie in media sinds Gutenberg zijn eerste letter drukte.

184
00:29:46.378 --> 00:29:51.958
Over hoe kunstmatige intelligentie niet alleen verandert wat we zien en horen, maar ook wie we zijn.

185
00:29:58.818 --> 00:30:11.598
Wietse, voordat we de theorie induiken, wat zou je nou zeggen dat in de, als je de optelsom maakt van echt de afgelopen jaren, dus vanaf het moment van uitkomen van ChatGPT, deze hele culturele revolutie zou je kunnen zeggen,

186
00:30:12.638 --> 00:30:27.298
wat is nou het ding wat jou het meest heeft verbaasd aan AI-gegenereerde media? Van NotebookLM tot Suno tot de Ghibli-hype, Eleven Lab-stemmen.

187
00:30:28.018 --> 00:30:40.118
Wat is, wat, wat, welk, welk ding springt er wat jou betreft bovenuit waarmee AI, ja, iets kon maken wat je, wat op een cultureel niveau vibreerde? Wauw!

188
00:30:40.718 --> 00:30:49.678
Want ik zat meteen te denken aan de dingen die ik heel erg interessant vond, maar helemaal niet zoveel deden in de wereld. Ja, is ook prima. Ja, want. Is voor jou cultureel relevant. Dank je wel. Resoneerde.

189
00:30:49.698 --> 00:31:00.722
Dan doe ik ook de vraag zo terug. Ja, is prima.Nee, ik zat. Kijk, voor mij was, uh, Sora videogeneratie. Toen ben ik. Ik heb echt die. Dat was een. Het is een blogitem. Staat nog steeds online bij OpenAI.

190
00:31:00.762 --> 00:31:12.022
Een mooie blog met vliegende vliegtuigjes door een jungle of zo. Uit mijn hoofd was de hero image aan de bovenkant of de hero video. Sora is de videogeneratie. Ja, hoe moet je dat zeggen? Is dat een model? Ja, absoluut.

191
00:31:12.062 --> 00:31:25.102
Videogeneratiemodel van OpenAI. Van tekst naar video. De eerste was die hyperrealistisch beeld genereerde, uh, be-, dat bewoog. Ja en ik, ik, ik weet nog, ik, uh, zat door dat blogje heen te scrollen.

192
00:31:25.121 --> 00:31:33.722
Dat was toen net live gekomen en ik ben echt even, ja, ik ga het even dramatisch maken, want dat was het gewoon. Ik ging naar buiten met een soort van, uh, brok in mijn keel. Ja.

193
00:31:33.862 --> 00:31:42.561
Ik was helemaal, [lacht] helemaal in de war. Ik ben even gaan wandelen. Ik heb mijn vriendin gebeld. Ik, ja, ze zegt: "Wat gaat--" Ik zeg: "Ja, er zijn aliens geland." Ik zit in de metaforen, dus dat.

194
00:31:42.862 --> 00:31:52.402
Ik zeg: "Ja, dit, ik heb ook, ik heb ooit gedroomd toen ik jong was dat er aliens landden. Dit is dat gevoel." Dat is een heel specifiek raar gevoel. Dat het gevoel van een soort nieuwe wezens of zo. En dat kwam omdat,

195
00:31:53.502 --> 00:32:04.422
kan je zeggen: wow, wow, wow, wow, welke Sora blog heb jij gelezen, Wytse? Want ik zag alleen maar een paar, [lacht] paar videootjes. Wat mijn brein doet is meteen doorextrapoleren. En ik dacht: ja, maar wacht even.

196
00:32:04.442 --> 00:32:17.442
Als die multimodaliteit, het feit dat die onderliggende modellen helemaal niet alleen maar goed zijn in het volgende stukje woord voorspellen, maar blijkbaar ook in het volgende pixeltje voorspellen en blijkbaar ook in het volgende pixeltje op de volgende frame voorspellen.

197
00:32:17.462 --> 00:32:26.062
Mm. En daar zit een soort, nou ja, werkende natuurkunde in, lijkt het. Hè, de-, deze papegaai moeten we nu toch wel echt wel serieus gaan nemen.

198
00:32:26.142 --> 00:32:33.162
En toen ik die video zag in mijn brein, dacht ik toen: ja, maar dan kan het ook beweging zijn van een servomotor op een robot. Dan is het ook zelfrijdende auto's.

199
00:32:33.202 --> 00:32:41.762
Ja, dat gaat helemaal-- dan kunnen, dan kunnen de auto's van Waymo straks gaan dromen in een San Francisco wat 's nachts, uh, met sneeuw en dan gaat dat sneeuwding, dat klapt dan in mijn hoofd allemaal.

200
00:32:41.862 --> 00:32:52.762
Dat is, jeetje, stel je voor. Is leuk om een keer thuis te doen, zeker met de kinderen. Leg een keer een flesje water met spa, whatever, in de vriezer en haal hem er dan zo voorzichtig mogelijk uit na een tijd.

201
00:32:53.102 --> 00:33:00.122
Dan is hij nog helemaal vloeibaar, maar ook bevroren. En als je hem dan een tik geeft op de dop, dan bevriest hij ter plekke. Of dan gaat ie, ja, dan gaat hij over naar ijs.

202
00:33:00.202 --> 00:33:06.762
Dit kan je ook gewoon op YouTube kijken, want dan zie je het. Dus die kristallisering gebeurt dan spontaan. Oké. Als je dat opneemt dan heb je een soort slow mo.

203
00:33:06.892 --> 00:33:15.942
Dan zie je zo, tss, van bovenaf die hele ijskristallen ontstaan in die fles. Nou, dit soort epifanie's, zeg maar momenten in de geest, kan je als mens ook wel eens hebben.

204
00:33:16.062 --> 00:33:25.022
In ieder geval, ik heb die wel eens, zo eens in de zoveel jaar. Dan is er een soort van- Dat het, uh, dat het eigen-eigendom neemt van je lijf. Ja, is best heftig, dus.

205
00:33:25.062 --> 00:33:30.962
En dan wordt, dan is het, dat is niet negatief of zo, maar het is een soort, uh, superrealisatie. Ja.

206
00:33:31.002 --> 00:33:37.622
Want wat er daar gebeurt: er vallen gewoon heel veel dingetjes op een plek in mijn hoofd en ik zat dat Sora blog te lezen. Toen brak het, v-, zweet me een beetje uit.

207
00:33:37.922 --> 00:33:46.541
Dan zit je intuïtie, heeft die kristallisering al meegemaakt, om het even zo te zeggen. En ik dacht: ik moet even een stukje lopen, want volgens mij gebeurt er even een veel, een hoop in mijn hoofd.

208
00:33:47.362 --> 00:33:58.102
En toen liep ik buiten. Toen ben ik even met mijn vriendin gaan wandelen. Die zei: "Wat is er nou toch allemaal?" Toen zei ik: "Nou ja, dit, deze technologie, deze uitvinding is zo aan het generaliseren nu."

209
00:33:58.142 --> 00:34:02.802
Daarmee bedoel ik toepasbaar op meer vlakken dan alleen maar tokens voorspellen in een ChatGPT ve-venster.

210
00:34:03.542 --> 00:34:15.522
Dat ik denk dat heel veel dingen waar we een doorbraak nodig hadden nu eigenlijk allemaal tegelijk in de komende jaren opgelost gaan worden. En dat gaat ervoor zorgen dat hier nu een verandering aankomt.

211
00:34:15.562 --> 00:34:26.302
Want daar zit dan ook die soort, nou ja, subtiele paniek was het toch ook wel in mij dat ik dacht: wow, dit is wel even heel veel voor mij nu om in dat moment allemaal te mee te maken.

212
00:34:26.822 --> 00:34:33.382
En nu de rest van de samenleving nog mee in dit moment. Mm-mm. Uhm, dus, nou ja, je hoorde me aan het begin van dit verhaal.

213
00:34:33.902 --> 00:34:45.822
Ik loop daar buiten met een soort zwetende handjes mijn vriendin uit te leggen dat er buitenaards leven geland is. [lacht] De rest van, van de samenleving, die denkt gewoon: hé, cool, ik kan nu ook videootjes maken. Ja.

214
00:34:45.962 --> 00:34:57.742
[lacht] Dus als je, d-, j-, als antwoord op je vraag. Uhm, voor mij was Sora een doorbraak. Uh, dat deed mij het licht zien wat betreft: er kan nog veel meer met die uitvinding die gedaan is een aantal jaar geleden.

215
00:34:58.342 --> 00:35:04.982
En, uh, volgens mij is het nu een kwestie van heel veel rekenkracht, heel veel extra onderzoek en heel veel tijd. Maar we gaan wel ergens komen wat fundamenteel is.

216
00:35:05.642 --> 00:35:17.362
En, uhm, al die andere dingen, de Ghibli en dat soort dingen zijn daar wat mij betreft logische gevolgen van. Waar zit dan mijn verbazing? Dat dat Ghibli-moment, dat dat is waar iedereen op aanging.

217
00:35:17.742 --> 00:35:23.401
Ja, want dit was dus de, de, de nieuwste plaatjesgenerator van, uh, ChatGPT 4o.

218
00:35:23.962 --> 00:35:35.042
Die, die g-creëerde plaatjes op basis van tekstprompts en die hadden een, toch een andere kwaliteit dan alle andere plaatjesgenerators, denk ik dat, dat dat een element was.

219
00:35:35.142 --> 00:35:45.442
Er zit iets in wat maakt dat wij erop aanslaan. Wat ik niet helemaal kan plaatsen, want Midjourney was ook al lang heel goed in het maken van allerlei plaatjes. En,

220
00:35:46.482 --> 00:35:55.962
uh, ook over videomodellen kan je zeggen dat Google fantastische videomodellen maakt en er allerlei Chinese videomodellen zijn die in, inmiddels Sora alweer ingehaald hebben,

221
00:35:56.962 --> 00:36:10.702
uh, die minder culturele relevantie opleveren. Dus er zijn allerlei superieure technologieën waar jij, denk ik dan, van, w-waar jij, Wytse, denk ik dan van denkt: hoezo is hier niet meer ophef over?

222
00:36:10.782 --> 00:36:20.102
En dan is er opeens, zijn er kleine dingetjes die veel meer resoneren bij het bredere publiek dan je zou aannamen, aannemen puur op basis van de technische capaciteiten.

223
00:36:20.142 --> 00:36:28.862
En dat is zo'n Ghibli-moment rondom 4o, is zo'n moment. Het is ook de manier waarop OpenAI het introduceert door het voor te doen wat je ermee kan.

224
00:36:29.402 --> 00:36:38.831
Eigenlijk tegen ons te zeggen: dit zijn de drie dingen die je wil proberen, namelijk foto's van je familie die je goed kent in een tekenfilmachtige setting.

225
00:36:38.842 --> 00:36:48.822
Dat kan niet, hè, met Sora en Video 2, zeg maar, dus, uh, het videomodel van Google, het videomodel van OpenAI. Jij kan niet jouw gezin daar zien doen. Precies. En ik denk dus wat je daar nu raakt, is dat.

226
00:36:49.302 --> 00:37:01.856
Kijk, wat mij betreft, dan ben ik echt even die, uh, snobbig nerd. Mhm.Ja duh. Als in ja, we konden toch al face swappen? Doe nou niet alsof het zo moeilijk is om jouw familie in zo'n video te krijgen.

227
00:37:01.866 --> 00:37:11.166
Maar het punt is, ik kan dat wel zeggen van: ja, als ik een pipeline maak in N8N en dan ga ik zeggen aan mijn steward: maat, het moet in die app zitten. Ja, maar je bedoelt te zeggen de,

228
00:37:12.226 --> 00:37:23.766
uh, de, de, de stap dat jij jouw eigen foto's door een AI kan laten bewerken is een technisch veel minder boeiende stap dan van tekst video maken. Ja.

229
00:37:24.026 --> 00:37:34.506
Dus hoezo zijn jullie met z'n allen zo opgewonden over het equivalent van een Instagram filter? Dat is eigenlijk wat jij zegt. Ja, ik heb wel eens een demo gegeven van een website die draaide op een smartphone.

230
00:37:34.546 --> 00:37:43.906
Nou, ik heb nog nooit zoveel crickets in de zaal gehoord. Terwijl jij dan denkt: ja, dit in een verpakking werkt dit. Ja, en dan ging ik rondscrollen in die website en zat er een geanimeerde grafiek in en applaus. Ja.

231
00:37:44.086 --> 00:37:58.726
Maar goed, dat was mijn soort van, uh, wakker worden in de wereld van, uh, tekst- En dit blijft toch, dit blijft toch een, een grappig ding dat er in de afgelopen twee jaar hebben we heel veel AI-hypes meegemaakt, uh, met betrekking tot het genereren van audio, video, tekst,

232
00:37:59.906 --> 00:38:12.046
beeld, uh, en in steeds meer mate ook computercode. En er zijn gewoon een paar momenten die eruit- Wat is dat voor jou bijvoorbeeld geweest? Nou, voor mij is het echt NotebookLM. Ja.

233
00:38:12.086 --> 00:38:27.306
Het idee dat er twee, uh, ze doen nog het meest-- er is een soort van, uhm, er is een Amerikaanse nieuwspodcast. Die heet The Daily van The New York Times. Ja, top. En daar is één host die bijna iedere dag doet,

234
00:38:28.286 --> 00:38:38.466
uh, die, een, s-, dat, wat, dus een stem wordt met een persoonlijkheid waar je toch op een of andere manier aan gaat binden omdat je er vaak naar luistert. Althans als je dat vaak luistert.

235
00:38:38.706 --> 00:38:48.286
En ze, hij heeft dan vaak andere correspondenten of journalisten van The New York Times in de studio die over een onderwerp praten. En ze hebben een manier van praten die aan de ene kant heel gestructureerd is.

236
00:38:48.326 --> 00:38:55.326
Het is duidelijk een format. Ze, ze, ze hebben alles voorbereid en ze doen het in de, in de- Hoge productiewaarde. Hele hoge productiewaarde.

237
00:38:55.336 --> 00:39:08.926
Maar zoals Amerikanen dat doen, blijft het allemaal heel soepel en met grapjes en met emotie. Spontaan geregisseerd. Heel spontaan geregisseerd. Nou, en exact dat heeft Google weten te vatten in NotebookLM.

238
00:39:09.206 --> 00:39:18.366
En dat is echt vooral het NotebookLM podcast onderdeel. Ja, het is een heel klein knopje, want NotebookLM an sich is al interessant, maar er zit een heel klein knopje in, dat heet Audio Overview.

239
00:39:18.506 --> 00:39:26.146
En als je dan een document- Slechte naam. Het is Google. Het blijft onwaarschijnlijk hoe slecht zij in marketing zijn. Maar oké, dus NotebookLM.

240
00:39:26.506 --> 00:39:33.966
Dan upload je een PDF of een reeks PDF's of wat voor een ook voor bestanden je toe wil voegen. Dan druk je op een heel klein knopje, dat heet Audio Overview.

241
00:39:34.026 --> 00:39:43.946
En dan begint dus de magie van twee stemmen die met elkaar aan het praten zijn. Alsof ze, ja, alsof ze een podcast nadoen, inclusief alles wat het menselijk maakt.

242
00:39:44.066 --> 00:39:57.966
Dus de menselijke onvolkomenheden zijn erin geprogrammeerd. Ze laten net geen boeren en scheten. Precies. Nee, maar ze echt 1% voor boeren en scheten. Ja. Ja. En juist het laten vallen van pauzes.

243
00:39:58.346 --> 00:40:06.006
Juist het praten in een dynamiek tussen twee mensen, in plaats van dat je gewoon letterlijk een tekst aan het voorlezen waren, wat, zeg maar, de voorloper was van dit soort.

244
00:40:06.166 --> 00:40:16.806
Dat is meer de audioboekversie, zeg maar, van een artikel waar je aandacht niet bij kan houden. Het feit dat het de dynamiek overneemt van hoe twee mensen met elkaar praten, maakt het onweerstaanbaar.

245
00:40:17.386 --> 00:40:27.006
En toen ze, dat, zeg maar, toen ik dat, zeg maar, dat an sich al, vond ik echt, dat, toen had ik zo'n moment als jij had, dat ik echt even buiten moest gaan wandelen. Ja.

246
00:40:27.626 --> 00:40:38.766
Maar toen zij de inbelfunctie maakten [gelach] en je dus een podcast die voor jou real time gegenereerd wordt, dat jij als luisteraar kan inbellen en dat die twee hosts zeggen:

247
00:40:39.746 --> 00:40:50.686
we hebben een, we hebben iemand die inbelt en dat je dan een vraag kan stellen met je stem en dat zij dan door gaan praten. Eerst complimenteren over wat voor geweldige vraag je hebt gesteld en dan doorgaan.

248
00:40:50.906 --> 00:40:59.455
Het feit dat je kan inbellen in een, in een podcast. Ja, het is gewoon- Maar weet je wat voor technisch circus er ook moet draaien op de achtergrond, jongen, om dat mogelijk te maken.

249
00:40:59.486 --> 00:41:05.026
En hebben ze dat toch best wel, met slechte branding, in een knappe interface gefietst. Want je zit in een soort, nou,

250
00:41:06.146 --> 00:41:15.246
binnen die, als je het eenmaal gevonden hebt, deze feature, en je beseft je dat je in het audio overzicht kan inbellen wat niemand bedenkt, dus je gaat er niet op klikken en je moet het weten. Oh mijn god, ja.

251
00:41:15.286 --> 00:41:26.186
Maar als je dat dan doet, dan, dan, uh, word je als het ware ook de, zeg maar, kijk, interface, bij interface, bij, uh, denken mensen vaak aan het beeld, uh, wat je ziet, de, die slecht is, vaak bij Google.

252
00:41:26.266 --> 00:41:33.566
De knopjes zitten op de verkeerde plek met de verkeerde woorden. Maar er is nu ook een audio interface, namelijk je wordt welkom geheten in het gesprek. Ja. Je krijgt een compliment. Juist.

253
00:41:33.586 --> 00:41:42.506
En dan ga je, want je moet, je moet het wel durven wat te zeggen ook, weet je wel. Dus op een bepaalde manier word je aan het handje meegenomen om dan daadwerkelijk in te bellen in zo'n radioprogramma. Ja.

254
00:41:42.546 --> 00:41:52.426
Dit is ook een vorm van skeomorphism. Zeker. Die hele podcast is een vorm van skeomorphism. 100%. Want de kuchjes en de dingetjes zijn eigenlijk het stiksel van die rekenmachine. Maar goed, dat even gezegd te hebben.

255
00:41:53.106 --> 00:42:01.326
Ik denk dat, uh, omdat ik zelf ook veel van dat soort, uh, uh, flows bouw en nadenk over hoe het allemaal samen moet werken.

256
00:42:01.386 --> 00:42:12.106
Echt een ongelooflijk draaiorgel wat er achter No-NotebookLM moet draaien om dat live real time mogelijk te maken. Ja. Want dingetjes van tevoren genereren, een nachtje rekenen en dan teruggeven aan de gebruiker.

257
00:42:12.126 --> 00:42:24.926
Alla, nu zit jij in te bellen en zij moeten dus uit hun flow, uit hun gegenereerd gesprek stappen om dan voor jou op maat daar even iets voor jou te gaan doen. Ja. Best wel gaaf. Ja, dus dat. We hebben Trump Gaza gehad.

258
00:42:25.086 --> 00:42:36.586
Een, een video van hoe Trump, uh, Gaza zou, Gaza zou willen, uh, vormen tot een soort van Riviera, uh, wat ontzettend veel aandacht, uh, om begrijpelijke redenen genereerde.

259
00:42:37.106 --> 00:42:45.586
We hebben Suno gehad, dus al die muziekgenerators. Daar viel het me dan juist weer van op hoe weinig aandacht daar voor was. We hebben veel laten horen.

260
00:42:45.626 --> 00:42:56.546
Ik vond dat echt amazing, dat ie hele koorzang, uh, kan genereren uit tekst, maar dat deed weer, dat de-, dat doet dan weer vrij weinig. Het was een grapje op een verjaardag en dat was het. Ja.

261
00:42:56.726 --> 00:43:07.266
Het is niet veel verder gekomen dan dat. Dus het is, nou, we hebben heel veel aan voorbeelden, uh, gezien en niet alles krijgt evenveel aandacht en ik denk dat dat nog wel een tijdje door zal gaan.

262
00:43:07.426 --> 00:43:27.198
En de reden waarom we het hier over wilden hebben is omdat AI, jaGegeneerde media in de breedste zin van het woord, van tekst tot muziek dus waar we het over hebben en inclusief alle rare interactieve elementen die eraan toegevoegd kunnen worden, krijgen, worden een steeds groter deel van onze mediaconsumptie.

263
00:43:27.318 --> 00:43:33.577
En we komen natuurlijk uit een tijd, uhm, met grote beperkingen rond media.

264
00:43:33.678 --> 00:43:40.218
Uh, dat zal ik zo uitleggen, maar die worden nu door AI allemaal tegelijkertijd opgeheven en dat maakt het een hele interessante, vloeibare tijd.

265
00:43:40.278 --> 00:43:52.418
Kijk, we hadden vroeger een soort van reeks organisaties die bijvoorbeeld, uh, schaarse distributie, uhm, methoden hadden, zoals radiozenders of tv-zenders. Daar was gewoon schaarste in.

266
00:43:52.458 --> 00:44:05.378
Je kon niet meer dan, uh, in het begin één tv-programma tegelijkertijd uitzenden. Uhm, en hetzelfde wer- was zo aan de productiekant, dus de, je moest heel kapitaalkrachtig zijn om media te maken.

267
00:44:05.458 --> 00:44:07.438
Bijvoorbeeld omdat je drukpersen nodig had.

268
00:44:07.838 --> 00:44:21.318
Dus zowel aan de productiekant als aan de distributiekant was er schaarste, waardoor een, uh, belangrijk onderdeel van hoe media, dus eigenlijk een gevolg van die schaarste was dat media zich altijd op een heel brede doelgroep moesten richten.

269
00:44:21.338 --> 00:44:26.918
Dus kranten waren altijd gericht op een miljoenendoelgroep. Zijn dat nog steeds. Massamedia. Massamedia. Massamedia.

270
00:44:27.498 --> 00:44:40.098
En internet brak natuurlijk die poortwachtersrol, uhm, maakte het makkelijker voor ons allemaal om dingen te maken, maar creëerde daardoor ook een overvloed aan content. Uh, en beide problemen werden opgelost.

271
00:44:40.138 --> 00:44:50.218
Distributiepro- distributieprobleem en het productieprobleem. En daardoor kregen wij weer een info-informatie overload die op zichzelf ook weer een per-beperking is voor ons.

272
00:44:50.278 --> 00:44:52.598
Dus het, het, het creëert ook weer nieuwe beperkingen.

273
00:44:53.238 --> 00:45:07.698
Social media introduceerde daarvoor algoritmische filtering, maar die waren weer geoptimaliseerd voor engagement en niet op de, nou ja, misschien meer, uhm, zelfbedachte behoefte die je hebt als cons-, als consument.

274
00:45:07.738 --> 00:45:12.078
Dit, ook daar zit er weer, zijn er, ja, er zijn dus allerlei verschuivingen bedoel ik maar te zeggen.

275
00:45:12.098 --> 00:45:22.218
Van schaarste naar overvloed en van, z-, van statische media-ervaringen naar ervaringen die ons aanpast, die zich aan ons aanpassen. Van passieve consumptie alleen maar naar actieve creatie.

276
00:45:23.017 --> 00:45:27.498
Het is aantrekkelijk om nu in de toekomst gelijk te gaan kijken om te denken: oké, wat kan er nou allemaal mee?

277
00:45:27.538 --> 00:45:35.418
Maar laten we even stilstaan om te kijken wat er gewoon nu gebeurt, nu in de tijd, want dat is eigenlijk al boeiend zat. Wat, uhm,

278
00:45:36.358 --> 00:45:43.918
we, we kunnen het over, we kunnen nu over allerlei dingen inzoomen, maar als jij denkt aan: wat is de impact van AI op mediaconsumptie nu? Wat zijn dan de dingen die bij jou te binnen schieten?

279
00:45:44.458 --> 00:45:57.418
Nou, ik denk dat, uhm, veel van de media die we nu consumeren door AI heen gaat op verschillende manieren. Sowieso, uh, het samenvatten van, het om-ombuigen tot of het samenvoegen tot, hè.

280
00:45:57.458 --> 00:46:12.118
Dus je hebt een aantal waarschijnlijk nog door mens gecreëerde media die dan weer synthetisch samengevat wordt in een nieuw doosje door een Perplexity-achtige tool of door ChatGPT zelf, die een soort van, als jij vragen stelt over wat er nu gebeurt, er zeven bronnen bij haalt en daar een nieuw iets van maakt.

281
00:46:12.578 --> 00:46:23.758
Ja, dus als jij op Perplexity vraagt, uh, iets wat je normaal gesproken in een nieuwsartikel had willen opzoeken: hoe moet ik mijn kruidenplantjes, uh, laten overleven? Hoe zorg ik ervoor dat mijn munt niet doodgaat?

282
00:46:24.338 --> 00:46:29.738
Dan gaat, dan zou je een arti-, dan zou jij kunnen hebben gegoogeld en dan één artikel tegenkomen. Of misschien nog een artikel lezen.

283
00:46:29.778 --> 00:46:35.898
En Perplexity leest al die artikelen, vat het dan voor je samen en genereert als het ware een nieuwe tekst. Dat is een, een vorm van AI-output.

284
00:46:35.938 --> 00:46:50.918
En ik denk dat, kijk, stel dat jij naar de bibliotheek toe gaat en zegt: ik ben geïnteresseerd in, uh, de Golfoorlog en daar loopt iemand weg, komt terug en met een stapel van vier boeken en zegt: daar kan je zitten, wees stil en er is ook koffie, dan mag je zelf die boeken gaan synthesizen, zeg maar.

285
00:46:50.958 --> 00:47:02.758
J-j-succes. Mhmm. Maar als daar dan nu een ander persoon naast staat en die zegt: ik kan trouwens ook een, uh, podcast, uh, a-aan je voorlezen nu, h-hier heb je een koptelefoon. AI is nnnu klaar. Je kan ook inbellen. Ja.

286
00:47:02.958 --> 00:47:11.658
Dan gebeurt daar iets in de verhouding, de, de, in de relatie van ons tot dat verhaal over die Golfoorlog. En dit is waar we, dit is dus geen toekomst, dit is waar we nu leven. Ja, dit kan in principe al.

287
00:47:11.678 --> 00:47:18.878
Ik denk wel dat de distributie hiervan is nog vrij laag. Er, ik denk niet dat heel veel mensen AI-gegenereerde podcasts consumeren, ondanks dat het technisch kan. Absoluut.

288
00:47:18.918 --> 00:47:20.878
Ik denk dat heel veel mensen die stapel boeken aanpakken.

289
00:47:20.898 --> 00:47:29.858
Maar als je dan nu kijkt naar wat wordt nu het meest gebruikt, wat zijn nu de meeste, meest gebruikte manieren waarop AI al invloed heeft op onze mediaconsumptie in de breedste zin van het woord?

290
00:47:29.878 --> 00:47:39.638
Jazeker, ik denk breedste zin helpt wel een beetje, want AI is een containerterm, een systeemtechnologie. Het is een gigantisch ding. Daar hoort ook machine learning onder en daarmee dus algoritmen.

291
00:47:39.738 --> 00:47:43.218
Uh, nou, die algoritmen die, die zitten al in heel veel tools.

292
00:47:43.298 --> 00:47:52.938
Uh, TikTok heeft een van de, nou ja, dat noemen we steeds het TikTok-algoritme en dat klopt ook om het zo te noemen, want er zit een bijzonder succesvol als het gaat om mensen vasthouden algoritme achter.

293
00:47:53.498 --> 00:48:04.958
Uh, YouTube heeft ook een algoritme in hun hoe ze zoeken, maar ook vooral wat ze je aanraden. Netflix heeft algoritmen, et cetera. Die algoritmen komen eigenlijk uit een, ja, e-eerder paradigma van machine learning.

294
00:48:05.018 --> 00:48:14.778
Dus dan had je ook al data en je ging ook al, uh, iets trainen. En het is allemaal niet zo nieuw. Alleen, we leven nu in een wereld waarin dat allemaal on steroids is, hè. Anders kan je geen podcast genereren.

295
00:48:14.818 --> 00:48:24.998
Wat is er eigenlijk zo anders ten opzichte van, als je het puur hebt over hoe wij feeds tot ons nemen, of het nou inderdaad op YouTube is of, uh, weet ik veel, de liedjes die Spotify voor je uitzoekt.

296
00:48:25.498 --> 00:48:35.718
Dat, jij zegt: dat komt uit het machine learning paradigma. Wat is er zo anders aan, aan hoe we nu, uh, kunstmatige intelligentie spreken? Ik denk dat we, we kunnen wel een mooi lijntje leggen. Stel dat je pakt Spotify.

297
00:48:35.798 --> 00:48:39.678
Wat Spotify al doet is radio voor jou, uh, Discover Weekly.

298
00:48:39.998 --> 00:48:51.458
En dat komt omdat zij een heel soort sterrenstelsel van muziek hebben, waarbij ze de afstanden tussen de artiesten en de liedjes weten en daardoor jou een beetje kunnen positioneren binnen dat muziekstelsel en jou adviezen kunnen geven.

299
00:48:51.498 --> 00:49:00.918
Ze kunnen jou adviezen geven die dicht bij de potentie zitten van wat jij leuk vindt, hè, dat zijn sterrenstelsels om de hoek, uh, als het ware, of, of, of kleine, uh, uh, planeetjes en maantjes.

300
00:49:01.268 --> 00:49:03.498
Maar ze kunnen ook wel eens een sprongetje maken naar een hele andere.

301
00:49:03.538 --> 00:49:09.978
Maar dat sprongetje maken ze dan weer niet helemaal random, want er zijn andere mensen geweest waar ze dat sprongetje ook hebben gemaakt en dat pakte eigenlijk best wel goed uit. Ja.

302
00:49:10.038 --> 00:49:19.418
Dus stiekem hebben ze zeg maar wat jij, uh, uh, uh, waar ze jou positioneren, waar ze alle andere luisteraars positioneren. En daarop kan je dan allemaal kansen gaan berekenen om heen en weer te springen.

303
00:49:19.718 --> 00:49:27.357
Dat is allemaal nog vrij rudimentair. Er zit hartstikke moeilijke wiskunde achter en theorieën die ik je niet zomaar kan uitleggen. Ja, dit deden ze al voor ChatGPT er was.

304
00:49:27.438 --> 00:49:40.086
Al lang.Uh en uh, maar wat je nu, wat je nu ziet is eigenlijk dat, uh, ja, die, die transformerachtige modellen die ook kunnen voorspellen, zeg maar, tekst kunnen voorspellen en beeld kunnen voorspellen en video kunnen maken.

305
00:49:40.686 --> 00:49:47.906
Dat je die ook adviezen kan geven over iemands muzieksmaak aan de hand van wat ze geluisterd hebben. En dan pak je eigenlijk een veel generalistischer model.

306
00:49:48.006 --> 00:49:50.526
Iets wat eigenlijk gebouwd is om heel veel dingen tegelijk te kunnen.

307
00:49:50.826 --> 00:50:01.886
En die stel je ook deze muziekvraag, waardoor je dus niet specifieke algoritmen en patenten et ce-, et cetera en mensen in huis hoeft te hebben die helemaal voor jou de ultimate musical, uh, genius gaan genereren.

308
00:50:02.046 --> 00:50:05.826
Zoals de feature in Apple Music heet Genius. Maar je kunt eigenlijk zeggen: joh,

309
00:50:06.766 --> 00:50:14.886
we hebben hier meer een breder algoritme dat we kunnen inzetten om veel meer te genereren, waaronder, uh, ook, uh, welke muziek Alexander Klöpping waarschijnlijk leuk vindt.

310
00:50:14.906 --> 00:50:24.226
En daar kan je wel een beetje de stap maken naar, uh, in Spotify zit memory, zoals in ChatGPT nu zit, namelijk jouw luistergeschiedenis en ook hoe lang je luistert en wanneer je boos wordt.

311
00:50:24.286 --> 00:50:29.886
Als in geen like of wel een like. Dat klopt. Ja, en eigenlijk die history werd al gebruikt.

312
00:50:30.346 --> 00:50:41.706
En wat ze nu eigenlijk doen, en dat merk je ook, dat merk je in Netflix als eindgebruiker, maar ook in hun nieuwsberichten, dat ze zeggen: hé, al die uitvindingen van de laatste, zeg even vijf jaar, die zijn prima toepasbaar op wat wij hier doen.

313
00:50:42.146 --> 00:50:47.726
Sterker nog, we kunnen misschien zelfs parallellen gaan leggen en dan kom je echt op serieuze user profiling.

314
00:50:47.766 --> 00:50:58.806
En die deur laat ik even dicht, want anders waaien we echt weg, is natuurlijk: kunnen wij niet met wat Alexander graag luistert en wat Alexander graag leest en wat Alexander graag kijkt, recommendations gaan doen crossmediaal?

315
00:50:58.936 --> 00:51:09.816
Maar goed. Ja. [kucht] Daarom is het voor OpenAI, om aan te sluiten op jouw punt over die silo eerder in dit gesprek, heel interessant om jouw memory te zijn in de breedste zin van het woord.

316
00:51:09.866 --> 00:51:19.566
Ja, want je aanbevelingen kunnen op alle moog-, alle, alle soorten aanbevelingen kunnen beter worden als jij meer snapt van de gebruiker. En als jij aan, ja, aan OpenAI vraagt: kan je een leuke film voor me opzoeken?

317
00:51:20.006 --> 00:51:25.946
En als je aan OpenAI vraagt: kan je dit nummer aanzetten op Spotify? Dan is OpenAI eigenlijk jouw supermemory. Ja. Nou ja.

318
00:51:26.326 --> 00:51:54.446
Maar oké, als je dus vergelijkt met die machine learning tijd van een, van een aantal jaren geleden en hoe aanbevelingen eigenlijk nu gedaan kunnen worden, zeg je dus eigenlijk dat het makkelijker is voor bedrijven als Spotify en YouTube om meer te begrijpen over andere soorten mediaconsumptie in hetzelfde model, waardoor ze die, ja, andere dingen dan alleen maar die basale dingetjes die je eerder noemde.

319
00:51:54.526 --> 00:52:03.846
Dus, uh, hoe lang heb je geluisterd? Wanneer heb je geskipt? Uh, w-welke nummers bij elkaar passen in, horen dichtbij in hetzelfde sterrenstelsel.

320
00:52:03.906 --> 00:52:10.866
Als je even iedere, uh, iedere, iedere muzieksoort in een eigen, hoe zeg je dat, zo'n sterrenbeeld zet. Ja, precies, prima.

321
00:52:11.026 --> 00:52:21.946
Uhm, dan zeg je dus eigenlijk: het wordt makkelijker om zo'n aanbevelings, uh, systeem een stuk uitgebreider te maken, omdat die modellen generalistisch zijn.

322
00:52:21.986 --> 00:52:28.846
Ze zijn niet gemaakt voor dat specifieke ding, namelijk muziekaanbevelingen doen, zoals dat vroeger wel werkte. Absoluut. Maar eigenlijk kunnen ze nu veel meer.

323
00:52:28.926 --> 00:52:39.726
Dus het is ook bijvoorbeeld als Spotify nu zou zeggen: we gaan niet alleen maar kijken naar, uh, welke liedjes je, je hebt g-geluisterd, maar ook bijvoorbeeld: we gaan de liedjes zelf luisteren.

324
00:52:40.146 --> 00:52:48.486
Bijvoorbeeld we gaan de teksten, de muziekteksten luisteren en dat toevoegen aan het aanbevelingssysteem. Emotional graph. Precies. Het gevoel dat in een nummer zit. Precies.

325
00:52:48.546 --> 00:52:59.006
Al die rare qualia, die subjectiviteit, de lyrics er ook nog even bij. Ja. Nou ja, goed, uh. Dat kan meegenomen worden. Spotify heeft ook de muziekclips tegenwoordig en de kleine TikTok-achtige afbeeldingen.

326
00:52:59.046 --> 00:53:12.566
Ze doen trouwens ook podcasting, dus, nou ja, zo kan je voorstellen hoe er binnen Spotify, doordat ze niet meer per se gebruik hoeven maken enkel van, want ik ga ervan uit dat dat oude, uh, klassieke, uh, muziekalgoritme gewoon nog draait, hè.

327
00:53:12.676 --> 00:53:19.546
Een oude Discovery Weekly. Waarom niet? Het kost waarschijnlijk veel minder nu, want het is een heel klein dingetje op een hele grote computer, uh, maar dat ze daarnaast

328
00:53:20.606 --> 00:53:29.886
meer en meer aan het kijken zijn van: hoe doen we die ultimate recommendation? Met uiteindelijk natuurlijk het doel: Ja. Jou erbij houden, jou blij houden.

329
00:53:29.946 --> 00:53:40.206
Ja, en met muziek levert dit zelden controverse op, maar in het geval van TikTok levert het wel controverse op. Dat is omdat mensen TikTok meer gebruiken in, ja,

330
00:53:41.406 --> 00:53:58.546
TikTok bepaalt denk ik eerder dan, uh, muziek, het gesprek. Uh, nieuws consumeren veel jongeren via TikTok, uhm, en hypes. Weet je, in Amsterdam staan de TikTok-rijen omdat het dus ook cultuur helpt bepalen.

331
00:53:58.606 --> 00:54:05.526
Dus het, waarmee ik niet wil zeggen dat muziek geen cultuur helpt bepalen, maar bij, bij video is het toch ingrijpender wat het vervolgens oplevert.

332
00:54:05.566 --> 00:54:17.826
En ik heb wel eens een ge— ik heb wel eens een hele mooie vis-visualisatie gezien van de Wall Street Journal. Die hadden, uh, twintig iPhones gekocht, hadden daarop vers TikTok geïnstalleerd

333
00:54:18.726 --> 00:54:26.066
en gaven iedere, ja, niet-bestaande TikTok gebruiker, want ze bedachten deze personages, gaven ze eigenlijk één of twee persoonlijkheidskenmerken mee.

334
00:54:26.106 --> 00:54:33.746
Dat kon een locatie zijn van waar de persoon, uh, woonde of dat kon een bepaald persoonlijkheidstype zijn. Bijvoorbeeld iemand die een beetje neerslachtig was.

335
00:54:34.226 --> 00:54:49.326
En wat ze vervolgens gingen doen was, uh, iedere, iedere telefoon ging geautomatiseerd swipen, dus er zat geen— TikTok houdt, verbetert het algoritme door iedere milliseconde dat je wacht om te swipen naar de volgende video bij te houden.

336
00:54:49.406 --> 00:55:00.166
Ja, omdat dat iets zegt over je interesse. Als je langer wacht, dan ben je eerder geïnteresseerd. Dat is het, hoe dat, dat model dat int-interpreteert. Maar daar maakten ze dus geen verschillen meer.

337
00:55:00.266 --> 00:55:03.466
Ze gingen al die telefoons op dezelfde snelheid swipen.

338
00:55:03.906 --> 00:55:23.162
Maar wat er dus gebeurde is omdat je ze een, een basis, uh, ja, persoonlijkheids- of interesse-element had toegevoegd, ging dat ding dus steeds verder die rabbit hole in.Uit een soort ja, bijna alsof het een soort natuurkracht is om meer te zoeken naar jouw, nou ja, diepste drijfveren.

339
00:55:23.242 --> 00:55:24.902
Zo staat dat ding afgesteld.

340
00:55:25.642 --> 00:55:39.561
En, uh, als je dat experiment dan vervolgens ook nog eens uitbreidt met, uh, wel, uh, swipe op basis van interesses, dan krijg je natuurlijk nog een veel fijnmaziger idee van, ja, wat de interesses van een gebruiker zijn.

341
00:55:39.582 --> 00:55:47.802
En zij, zij visualiseerde dat in een soort van 3D-sterrenstelsel waar mensen dus beginnen in de eerste twintig minuten van hun TikTok reis.

342
00:55:47.922 --> 00:55:57.432
Vanaf het moment dat je de app vers installeert van de grootste populairste video's die ooit gemaakt zijn, dan ziet het er een beetje uit als een soort van America, America's Funniest Home Video's.

343
00:55:57.442 --> 00:56:06.002
Dat is de eerste twintig minuten ervaring van- De common denominator, het midden van de meeste mensen. Dat de meeste mensen grappig vinden. Eigenlijk de reflectie van massamedia. Ja.

344
00:56:06.042 --> 00:56:16.082
Zoals een, zoals een televisieprogramma. Weet je, De Wi-De Wereld Draait Door vroeger met de TV Draait Door. Grappige tv-fragmenten. Ja, waar je de grootste lach van krijgt. Precies van de meeste mensen.

345
00:56:16.102 --> 00:56:24.132
En dan, als hij eenmaal twintig minuten lang heeft kunnen meekijken naar jouw interessegebieden, heeft hij na twintig minuten

346
00:56:25.042 --> 00:56:38.242
een beeld van jouw ziel en heeft hij op basis van, uh, niet alleen je interesses, maar natuurlijk ook wat jou emotioneert. Wat zijn de dingen die jij op, die jou op emotioneel niveau raken, uh,

347
00:56:39.262 --> 00:56:47.482
uh, grijpt ie en duwt ie je steeds meer de diepte in. En inderdaad doet hij af en toe een poging om een uitstapje naar een ander sterrenstelsel te maken.

348
00:56:47.522 --> 00:56:52.342
Of je toch naast video's van dansende hondjes misschien ook geïnteresseerd bent in video's over dakdekken.

349
00:56:52.882 --> 00:57:04.002
Ja, en ik denk misschien een, een hele belangrijke, een van de belangrijke stappen die gemaakt wordt en daar was TikTok niet de eerste in, maar wel een soort hyper versie van, is het idee dat stel dat we nou zouden even in een tijdmachine stappen terug in de tijd.

350
00:57:04.102 --> 00:57:12.762
We houden de toekomst even daar. We gaan even naar het verleden en je zou TikTok willen uitleggen aan iemand die niets anders dan media kent in boekvorm. Dan zou je die een boek kunnen overhandigen.

351
00:57:12.782 --> 00:57:19.062
Dan bladert die persoon door dat boek heen en zegt: joh, dit is een leeg boek. En dan zou jij kunnen zeggen: nou, begin maar te lezen op pagina één. Hé, daar staat wel wat.

352
00:57:19.482 --> 00:57:26.282
En aan de hand van hoe snel jij leest en hoe snel jij wil bladeren, vullen de andere pagina's, pagina zich met een dynamisch boek voor jou. M-hm.

353
00:57:26.462 --> 00:57:31.821
Dus het is niet alleen maar een boek wat eigenlijk leeg, leeg was voordat jij het ging lezen. Het is ook nog eens een boek voor jou.

354
00:57:32.262 --> 00:57:42.742
En die twee dingen, dus dat het dynamische media geworden is, eigenlijk, g-groeit het op de plek, zeg maar. Ja. Een in situ bloemetje wat voor jou gekweekt wordt op dat moment. Ja. Dat is een enorme stap. Ja.

355
00:57:43.022 --> 00:57:48.902
En trouwens, die kijk terug, hè, er zitten twee ogen aan de bovenkant van het boek en je denkt nu misschien wat een eng beeld. Dit is letterlijk hoe het gaat. Ja.

356
00:57:48.962 --> 00:57:58.042
Daar heb je je camera niet voor nodig hoor, op je telefoon. Gewoon jouw gedrag, hè. Hoe lang, hoe lang duurt het voordat hij die pagina omslaat en we zien zijn ogen bewegen. Bij die zin blijft hij even hangen.

357
00:57:58.342 --> 00:58:08.062
Of hij vindt het juist heel interessant of niet en wordt er voor jou een hyperpersoonlijk dynamisch mediastuk, uh, uh, deliverable voor jou gecreëerd in je handen.

358
00:58:08.562 --> 00:58:16.742
En dat is echt wel iets anders dan de krant die voor iedereen gedrukt wordt en niet van letters wisselt terwijl jij zit te lezen. Ja, en, en daarboven, daar bovenop natuurlijk.

359
00:58:16.862 --> 00:58:31.482
Eigenlijk hebben we ongemerkt een verandering doorgemaakt van tijdlijnen die vooral op basis van, uhm, ja, g-gekozen onderwerpen of gekozen vrienden ons voorschotelden waarvan ze dachten dat we interesse hadden.

360
00:58:31.502 --> 00:58:42.262
Hoe Facebook in het begin werkte en ook hoe Instagram heel lang werkte. Door alleen maar foto's van vrienden te laten zien en dat te laten zien op basis van recency. Dus het laatste geposte kwam eerst.

361
00:58:42.322 --> 00:58:50.222
Zo heeft het internet [lacht] stiekem heel lang gewerkt. Ja, en dat wilden ook heel veel mensen heel graag. Daar werd echt om gevochten. Ja. Om de, om de chronicle, chronically timeline. Of zeg je dat?

362
00:58:50.342 --> 00:58:57.102
De chro- De chronologische tijdlijn. Ja, maar ja. We zijn toch losgelaten, de meeste. Ja, it happened.

363
00:58:57.622 --> 00:59:12.762
En ik vind dit zo grappig, want dit is, het is zo'n grote verandering hoe wij media gebruiken die zo onzichtbaar, nou ja, zoals ik al in de intro zei, zo onzichtbaar, uhm, ja, fundamenteel veranderd zijn.

364
00:59:12.802 --> 00:59:29.182
Namelijk naar een, een, een, een manier, uh, om onze emoties proberen te vatten en op basis daarvan voor te schotelen. Dat is gewoon gebeurd. En aangezien het zo'n groot deel is van de consumptie van vooral jonge mensen

365
00:59:30.302 --> 00:59:46.742
en zo mood bepalend is, zo, zo, uh, ja, het, het bepaalt je gemoed, het bepaalt waar je met je vrienden over kan praten, het pra-, het bepaalt waar je je informatie vandaan haalt en dan op een, op een veel dieper liggend niveau, waar je dus bang voor moet zijn in het leven.

366
00:59:46.802 --> 01:00:00.802
Als je even nieuwsmedia ook gebruikt als middel voor mensen om te begrijpen waar je je allemaal tegen moet wapenen, tegen welke risico's in deze boze buitenwereld, dan slaagt TikTok daar natuurlijk ongelooflijk goed in.

367
01:00:00.842 --> 01:00:13.422
Om die basale knoppen die wij in ons, ja, in, in ons oerbrein ingebakken zitten om die in te drukken. Ja, en op een soort. Kunnen we ons helemaal niet tegen wapenen. Ja, en op een soort, uhm, hoe zeg je dat?

368
01:00:13.962 --> 01:00:18.402
Uh, nou ja, niet onzichtbaar, maar wel in een soort schaduw. Want

369
01:00:19.642 --> 01:00:31.322
kijk, als er een, uh, super verslavende, uh, donut uitgevonden wordt die op alle hoeken van de straat in iedere grote stad in Nederland verkocht wordt, dan zal je uiteindelijk iedereen waarschijnlijk een stukje dikker zien worden.

370
01:00:31.402 --> 01:00:39.862
En misschien zien ze er qua huid wat slechter uit en zeggen ze, klagen ze over maag, maag- en darmklachten. En dan zeg je ineens tegen elkaar: hè, waarom zitten we allemaal zo?

371
01:00:39.912 --> 01:00:49.742
Waarom zien we er eigenlijk allemaal zo slecht uit? Maar dan heb je in dat geval heb je een soort, uh, dan ben je zichtbaar ongezond bezig. Of in ieder geval het heeft een effect op je gezondheid.

372
01:00:49.782 --> 01:00:59.062
Laat ik het dan even daar houden. Maar je hebt ook mensen in diezelfde, uh, uh, zinnen, die zijn skinny fat. Zo noem ik mezelf altijd. Ik maak altijd, mensen zeggen altijd tegen mij: jongen, voor de troep die jij eet.

373
01:00:59.102 --> 01:01:05.642
Jij maakt altijd belachelijk over de flessen met troep erin die ik drink om te eten, omdat ik- Jij eet veel UPF's, ja. Ja, klopt. M-hm. Ultra processed foods.

374
01:01:06.122 --> 01:01:15.022
Uhm, dat komt omdat ik waarschijnlijk van binnen skinny fat ben, dus dat houdt in dat mijn hart wol-vol zit met die [lacht]. Die troep. Ja. Je ziet het gewoon niet van de buitenkant.

375
01:01:15.042 --> 01:01:19.842
Tot ik die trappen hier naar de studio op ga. [lacht] En dan zit jij hier alweer op mij te wachten en dan kom ik hoestend en proestend binnen.

376
01:01:19.852 --> 01:01:27.006
Maar goed.Aan de, zeg maar, dat is al een hele sneaky ongezonde levensstijl, zeg maar, hè, want ik, nou ja, dat, dat, dat duurt langer.

377
01:01:27.086 --> 01:01:30.506
Of het is, het zit van binnen en het komt pas later naar buiten of zo in cholesterolwaarden.

378
01:01:31.486 --> 01:01:41.186
Maar als we het dan hebben over het brein, de psyche, uh, de cultuur, media, wat we tot ons nemen via onze ogen en oren, ja, dat is zo moeilijk te vatten.

379
01:01:41.256 --> 01:01:49.986
En ik moet wel zeggen, uh, we zijn verplicht om Marshall McLuhan even te noemen. Die heeft he-heel zijn leven gespendeerd aan praten over media. Medium is the message.

380
01:01:50.466 --> 01:02:03.606
En ik denk wel wat hij echt wel goed te pakken had, is, uh, niet dat het, dat het er per se zo toe doet wat er op TikTok staat, maar hoe TikTok het jou s-serveert en hoe kort de berichtjes op TikTok zijn of de video's op TikTok.

381
01:02:03.906 --> 01:02:10.646
En ik denk dat hij [schraapt keel] daarin dit niet had voorzien, deze hyperpersoonlijke media voor zover ik weet.

382
01:02:10.686 --> 01:02:27.426
Ik laat me graag, uh, uh, informatie toesturen, maar ik wil toch wel gezegd hebben dat het heel boeiend is dat, ja, wat er op TikTok getoond wordt, is voor jou gecureerd, hè, als een soort superpersoonlijke feed die daardoor als een soort kattenkruid werkt op jouw brein.

383
01:02:27.486 --> 01:02:36.366
Want je gaat als een kat in een doos kattenkruid. Je kan er bijna niet meer uit, hè. Het voelt toch een beetje als een soort brain leech, een soort hack op je, op je brein. Ja. Nou ja, [schraapt keel]

384
01:02:36.446 --> 01:02:45.866
maar wat McLuhan ook, a-, uh, daarbij nog zei, zei: nou ja, daar gebeurt dan heel veel. Je bent constant die content, de boodschap aan het tot je nemen. En wat gebeurt er in die video?

385
01:02:46.406 --> 01:02:51.746
Maar hij zei: we moeten ook uitzoomen en denken: wat gebeurt er met je als je een jaar lang op TikTok zit? Mhmm.

386
01:02:51.786 --> 01:03:01.006
Hè, dus dan kan je, weet je misschien helemaal niet meer wat je specifiek gekeken hebt, maar het heeft wel iets met je gedaan. Ja. Hè, als een soort druppel die heel langzaam van een plafond gaat in een grot.

387
01:03:01.026 --> 01:03:09.266
Uiteindelijk ontstaat daar, zeg maar, een vorm. Oh, maar ik, dit heb je na een avond TikTok kijken al. Ja, nee, je kunt al [lacht], je kunt al voelen wat er met je gebeurd is. Ja, aan het eind van de avond.

388
01:03:09.306 --> 01:03:16.266
Ja, je bent misschien meer gestrest. Of je hebt, nou ja, d-, als je dan je, misschien dat je denkbeelden zelfs na één avond al aangepast [lacht]

389
01:03:16.306 --> 01:03:24.806
zijn en de algemene, [schraapt keel] algeheel om even een woord van onze tijd te gebreken, gebruiken. Ik denk dat het er heel veel verandert in de vibe namelijk. Wat bedoel ik daarmee?

390
01:03:24.926 --> 01:03:31.975
Ik hoor best wel wat in mijn omgeving. Mensen die zeggen: ja, het gaat niet goed met de wereld of het gaat niet goed met de samenleving of het gaat niet goed met ons.

391
01:03:32.366 --> 01:03:40.086
En dan ben ik zo'n irritante filosoof dat ik meteen zeg: wat is ons? Wat is de samenleving? Wat is de wereld? En dan zeggen ze: ja, je snapt toch wel wat ik bedoel? Hou nou eens op man.

392
01:03:40.106 --> 01:03:48.956
Zeg ik: nee, want die dingen zijn veels te groot joh. Zeg maar een boom voor je deur, kan je zeggen: die boom kunnen we samen omheen lopen. Maar de wereld, weet je hoe groot dat ding is?

393
01:03:49.006 --> 01:03:52.726
Niet alleen fysiek groot, maar om in je hoofd te houden als concept. Mhmm. En

394
01:03:53.786 --> 01:04:02.306
daardoor is het ook zo tricky dat jouw soort, uh, menselijke intuïtie die we allemaal hebben om een soort vibes te meten, anders hadden we het niet overleefd, zeg maar.

395
01:04:02.326 --> 01:04:10.546
We zijn evolutionair heel goed in het proberen te checken wat de vibe is van een ruimte, van een plek, van een gebied, zodat we kunnen gaan vluchten wanneer nodig, zeg maar.

396
01:04:11.006 --> 01:04:23.166
Maar als je dan je vibe eigenlijk laat informeren door feeds, dan kan jij thuis zitten op de bank op locatie A met een vibe die eigenlijk bijna niks meer te maken heeft met jouw context waar je in leeft.

397
01:04:23.646 --> 01:04:33.866
Het is een soort van- Hoe is dat anders dan van, dan mensen die tien jaar geleden gewoon nog de krant lazen op papier? Nou, daar werd al enorm gemedieerd, dus we leven niet ineens in een wereld waarin media is.

398
01:04:34.086 --> 01:04:34.766
Me-mee eens.

399
01:04:35.166 --> 01:04:52.046
Alleen dan zou je nog kunnen zeggen dat er een, uh, gevoel, uh, een soort, uh, gedeelde vibe, een gedeeld gevoel hing aan de hand van die massamedia waarin je hetzelfde consumeerde en dan allemaal kon zeggen, letterlijk 's ochtends: zo, heb je dat net in de krant gelezen, dat stuk?

400
01:04:52.146 --> 01:05:02.246
Bizar, hè? Je kon nog over dezelfde informatie spreken met elkaar. En werd je samen beïnvloed. Mhmm. Hè, want die beïnvloeding was er al. En de verhalen zijn nou eenmaal een verhaal vanuit een perspectief.

401
01:05:02.346 --> 01:05:12.346
Dus we leven niet ineens in een wereld van perspectieven, maar het zijn nu allemaal kleine micro perspectiefjes geworden, hè, wat dan de filterbubbel heette een aantal jaar geleden. Maar in, inmiddels zitten we in een—

402
01:05:13.306 --> 01:05:23.346
kijk op het moment dat jij, uh, zoals nu bijvoorbeeld. Het is weer lente. Ik hoor daardoor veel vogels. Uh, dat valt mij op en ik zeg dan ook graag tegen mensen om me heen: jeetje, wat is het toch weer druk qua vogels.

403
01:05:23.566 --> 01:05:25.266
Dat geeft een bepaalde vibe. Mhmm.

404
01:05:25.326 --> 01:05:44.346
Ja, maar als je op een gegeven moment in je TikTok heel veel vogels ziet, ja, in het oerdeel van jouw brein zit gewoon, is helemaal niet voorbereid op het verschil tussen letterlijk vogels horen met je eigen ogen, in je eigen buurt, in je eigen omgeving versus het, de invloed van al die kleine triggertjes op dat scherm.

405
01:05:44.376 --> 01:05:55.206
Mhmm. Waardoor je dus een [schraapt keel] kan zeggen: nou, hoe voel je je? Nou top, ik ruik weer, uh, uh, de bloemen. Ik, ik zie, ik voel de zon op mijn gezicht en ik hoor de vogels. Ik zit in een lekkere vibe.

406
01:05:55.406 --> 01:06:01.426
Ja, terwijl iemand anders die de hele zondagavond in bed heeft liggen doomscrollen. Als je die dan vraagt: hoe voel jij je?

407
01:06:01.746 --> 01:06:07.866
Dan gaan die eigenlijk eenzelfde soort antwoord geven, gebaseerd op allerlei input die helemaal niet uit die omgeving kwam. Mhmm.

408
01:06:07.876 --> 01:06:15.266
Die kwam uit een online omgeving en een deel daarvan kan misschien zijn, weet ik veel, een lokale feed uit de stad waar je woont. Daar heb je dan tenminste nog wat aan.

409
01:06:15.786 --> 01:06:32.006
Of een of andere, ja, gedecontextualiseerde, deels synthetische, verzonnen, deels deepfake-achtige impulsjes die in jouw brein komen, waarop een vibecheck gedaan wordt door een aap met kleren aan die helemaal niet gewend is om een TikTok-wereld voor zich te hebben.

410
01:06:32.016 --> 01:06:37.906
Snap je? Misschien, snap je een beetje wat ik bedoel? Zeker. Je, je, je, je wordt bepaald in je, in je gestel. Ja. Uhm.

411
01:06:38.226 --> 01:06:50.866
Nou en het is ook zo opvallend, vind ik altijd, dus hoeveel makkelijker ter, hoeveel makkelijker en laagdrempeliger het voelt om TikTok in te stappen dan de tv aan te zetten of dan- Ja. Netflix aan te zetten.

412
01:06:50.986 --> 01:07:01.106
Of, dus hetzelfde wat mensen altijd zeiden over boeken lezen. Dat mensen geen boeken meer lazen omdat ze alleen nog maar artikelen lazen. Of dat mensen geen artikelen meer lazen omdat ze alleen maar tweets lagen, lazen.

413
01:07:01.586 --> 01:07:10.626
Dat datzelfde kun je zeggen over mensen kijken geen tv-series meer, maar ze kijken TikTok zoals jonge mensen dat doen. En daarvoor zeiden ze: ze kijken geen tv-series meer omdat ze YouTube kijken.

414
01:07:10.686 --> 01:07:15.446
Ze kijken geen YouTube meer omdat ze TikTok kijken. Het is alsof, a-, uhm, het gaat naar steeds korter.

415
01:07:15.666 --> 01:07:30.762
Oké, dat is één ding, maar niet helemaal, uh, het is, zeg maar, het is niet bijzonder toevalligDat het niet alleen maar korter is, maar ook nog eens heftiger gemedieerd door algoritmes. Dat, dat gaat hand in hand.

416
01:07:30.822 --> 01:07:42.382
Het is niet, want er wordt, de nadruk wordt altijd gelegd op de aandachtsspanne wordt korter en dat is ongetwijfeld ook waar. Mhmm. Maar tegelijkertijd is wat er dan wordt voorgeschoteld, is algoritmisch.

417
01:07:42.422 --> 01:07:48.482
De reden waarom alles korter is, is omdat het makkelijker algoritmisch te bepalen is wat je er leuk aan vindt.

418
01:07:49.102 --> 01:07:58.802
Dat maakt het technisch opeens mogelijk om te begrijp— als jij een boek aan het lezen bent, weet, zeg maar op een e-reader, weet die e-reader, een e-reader niet welke passages jij leuk vindt, omdat er geen handeling vastzit.

419
01:07:58.842 --> 01:08:08.702
En bij korte content moet je de hele tijd een handeling doen om naar de volgende, ja, het volgende fragment of naar de volgende video of naar de volgende tekst of het volgende stuk audio te gaan.

420
01:08:09.142 --> 01:08:11.162
Wat allemaal informatie is voor het algoritme.

421
01:08:11.682 --> 01:08:22.422
En ik vind dat dit, dat, dat, daar, daar hebben mensen het niet zoveel over, uh, terwijl dat eigenlijk de, de, de motor is waar deze hele, ja, deze nieuwe aandachtseconomie op draait.

422
01:08:23.182 --> 01:08:30.622
Op die toch, uh, input die wij geven aan het systeem door ons handelen, daarmee door te swipen. Een actief systeem. Precies.

423
01:08:30.662 --> 01:08:37.422
Het punt is dat, kijk, even als, ik hou graag vaak de Barbapapa's aan, omdat dat een familie is van wezentjes die in alle kleuren en vormen konden veranderen.

424
01:08:37.942 --> 01:08:47.322
Als jij tegenover je hebt staan een Barbapapa-algoritme zoals TikTok, die aan de hand van hoe jij reageert de juiste kleur wordt en de juiste vorm aanneemt zodat jij blijft kijken.

425
01:08:48.142 --> 01:08:57.192
En trouwens ook geen vaste vorm heeft, hè, dus voordat ie naar je toe kwam was het in het midden een soort van, nou ja, waar we het net over hadden een vanille, uh, uh, kleine shotjes van Friends of zo.

426
01:08:57.232 --> 01:09:08.062
Een avondvullend TROS-programma. Ja, maar op het moment dat jij heel even de andere kant op kijkt of gaapt, dan: ho, ho, vlug, vlug, vlug. Meer, meer stekels. Uh, paars, paars, paars. En dan wordt dat ding veranderd.

427
01:09:08.102 --> 01:09:14.362
En ik denk dat de focus inderdaad heel erg ligt op short form content, zoals het dan genoemd wordt. Kleine clips.

428
01:09:14.812 --> 01:09:27.182
Terwijl minimaal zo belangrijk, ik durf wel te zeggen misschien eigenlijk nog wel belangrijker is: ja, maar besef je even dat de specifieke clips, de inhoud wordt jou geserveerd aan de hand van hoe jij acteert. Ja.

429
01:09:27.662 --> 01:09:36.282
En dan hebben wij nog in onze AI-report de bizarre, we houden de toekomst nog even at bay. Die blijven we nog even liggen. Dat die inhoud van die clipjes straks ook nog eens gegenereerd wordt.

430
01:09:36.292 --> 01:09:39.842
Ja, maar inderdaad, laten we die nog even parkeren. Voor het gemak. Want het is al gek genoeg zoals het nu gaat.

431
01:09:39.942 --> 01:09:49.522
Maar ook de inhoud, ondanks dat die nog door mensen gemaakt wordt, ook die inhoud verandert op basis van de manier waarop wij nu content consumeren.

432
01:09:49.722 --> 01:09:54.322
Dus die weer afhankelijk gemaakt is van onze aandachtsspanne en daarmee deze hele aandachtseconomie.

433
01:09:54.862 --> 01:10:05.481
Dus het snel doorswipen van video's in TikTok maakt dat de makers van de content optimaliseren op die eerste paar seconden. Kijk, televisiemakers hoeven dit niet.

434
01:10:05.702 --> 01:10:17.602
Televisiemakers, die zijn wel bezig met: straks in dit programma hoor je x, y, z. Uh, nu gaan we het hebben over x, straks hoor je dat. Dat zijn typische dingen die je tv- of radiomakers hoort doen.

435
01:10:17.802 --> 01:10:22.182
Dat is om jouw aandacht erbij te houden. Maar dat is over een periode van een uur.

436
01:10:22.782 --> 01:10:37.082
Terwijl, uhm, TikTok content creators zijn afhankelijk van het platform om door te geven, weet je, dit, afhankelijk van TikTok om jouw video door te geven die jij net gemaakt hebt aan zoveel mogelijk mensen.

437
01:10:37.942 --> 01:10:45.262
En content creators weten dat die eerste seconde of fractie van een seconde cruciaal is. Dus die werken met hooks.

438
01:10:45.702 --> 01:10:54.602
Die werken met een opvallend moment om een video mee te beginnen, zodat, zodat jij gestoord wordt in jouw flow. Dus het is een constante,

439
01:10:55.622 --> 01:11:07.702
ja, heen en weer gaan tussen aan de ene kant brain dead flow, zo weinig mogelijk, uh, ja, w-w-, hoe moet je dat nou zeggen, onderbreking zodat je maar in de flow blijft.

440
01:11:07.722 --> 01:11:15.622
Zoals casino's geen klokken ophangen, want als je eenmaal doorhebt hoe laat het is, dan ga je het casino uit. En in die zin heeft TikTok dus ook een inge-, g-, ingebouwde,

441
01:11:16.622 --> 01:11:26.082
ja, een soort van incentive om die brain rot voortgang te laten vinden. Maar voor, voor makers is juist weer het idee dat je zo lang mogelijk vasthoudt. Dus die hebben die tegenovergestelde impuls.

442
01:11:26.102 --> 01:11:39.102
Die moeten die eerste pa-, die moeten. Daarom zijn TikTok video's zo snel in hoe ze gesneden worden, in hoe een verhaal opgebouwd wordt. Het is echt, he-, zeg maar, een filmmaker doet dit ook.

443
01:11:39.141 --> 01:11:44.242
Een filmmaker is ook bezig om jouw oog ergens heen te trekken en je te verrassen op het juiste moment.

444
01:11:44.302 --> 01:11:58.742
En, o-, cadans zit in zoveel soorten media, maar hier is de, de, de, de maker van de content is zo direct verbonden door het contentplatform met de consument die het consumeert. Er is zo'n heldere feedbackloop tussen.

445
01:11:58.802 --> 01:12:08.601
Die is zo strak geoptimaliseerd dat, ja, je, het eindresultaat is dat je verslaapt binnen 20 minuten. Het kan bijna niet anders. Ja, en ik denk dat- Zo nauw is die feedbackloop nu.

446
01:12:08.662 --> 01:12:17.282
In jouw, in jouw verhaal zit ook heel erg, ik hoor bijna luisteraars zeggen: uh, ja, maar dat was toch, dat was toch al zo, hè. Wat jij al aanraakt met tv-programma's. Kijkcijfers.

447
01:12:17.362 --> 01:12:22.462
De kijkcijfers worden bekeken, daar wordt op aangepast. De krant weet ook hoeveel er van de oplage verkocht wordt.

448
01:12:22.642 --> 01:12:33.002
Tv-makers kijken naar kijkcijfergrafieken en zien dan: oh, als de band gaat spelen, dan zappen mensen weg. Of als er op NPO1 een ander programma begint, zappen mensen weg. Of- Het is al data driven.

449
01:12:33.182 --> 01:12:39.782
Ze zeggen: het gaat over de EU in een nieuwsprogramma, dus mensen zappen weg en, en makers passen de inhoud daar op aan. Ja. Klopt.

450
01:12:39.802 --> 01:12:47.902
Maar ik denk wel dat het zo is dat, hè, als je nu als luisteraar van mening bent: maar jongens, dit was toch al zo? Doe nou niet zo naïef over. We zijn niet naïef, hè.

451
01:12:47.942 --> 01:12:58.302
We, we kennen de media goed genoeg om te begrijpen dat er al echt wel gekeken werd naar wat werkt en wat niet werkt. Daar komen alle tv-formats vandaan. Dat zijn formats die werken. Net als een goede milkshake banaan.

452
01:12:58.802 --> 01:13:10.602
Uh, maar daarom wordt het, uh, al lang hypermedia genoemd. Zeg maar, wat de media is die we nu consumeren is korter, persoonlijker, meer voor jou, strakker. En uiteindelijk krijg je een soort,

453
01:13:11.582 --> 01:13:17.902
zelfs Beethoven die componeerde zijn stukken al met een bepaalde cadans, hè. Dat is natuurlijk bedacht. Als je nou gewoon een heel ding componeert.

454
01:13:17.962 --> 01:13:27.642
Componeren is ook zorgen dat er, dat er een berg in zit met een dal en dan weer een berg en dan misschien geen berg. Ah toch, verrassing! Weet je wel? Dit is wat verhaal vertellen ook is.

455
01:13:27.682 --> 01:13:34.246
AlleenJa, wa-waar je in TikTok is, in terechtkomt zijn een soort van staccato bergen achter elkaar.

456
01:13:34.306 --> 01:13:41.166
Gewoon een aan elkaar geregen de verzameling van orgasmes of zo die maar blijft komen waardoor je, daarom noem ik het graag kattenkruid.

457
01:13:41.206 --> 01:13:49.366
Ik vind het echt een van de beste metaforen, want het is echt hijacking en ik moest net aan je, uh, aan jouw verhaal, tijdens jouw verhaal denken aan Merijn Scholten. Merijn,

458
01:13:50.426 --> 01:13:57.726
uh, die dit, het is geen, uh, uh, uh, hoe zeg je dat, kritiek op Merijn? Ja, Merijn is een comedian en ook al heel lang, uh, draait al heel lang mee.

459
01:13:57.786 --> 01:14:05.266
Ik had hem, ik heb hem pas ontdekt toen hij langskwam op YouTube Shorts. De enige TikTok waar ik ingezogen word. Oeh. Hè, erg. Kwetsbare uitspraak.

460
01:14:05.326 --> 01:14:10.046
Ja, kwetsbaar, want ik kan die tab niet uitzetten in die app, dus ik word er echt naartoe getrokken als een soort kat naar kattenkruid.

461
01:14:10.446 --> 01:14:19.366
En, uh, Merijn zit daar al een tijdje in en die maakt, uh, uh, korte filmpjes en die zijn, ik vind ze absoluut hilarisch, dus ik dacht: ik ga naar een show. Hij had een try-out.

462
01:14:19.386 --> 01:14:29.346
Het was een duo try-out met We, uh, Merijn en Wim Helse. Merijn Scholten en Wim Helse. Dus ik zit bij Merijn Stuk. Ik zit de hele tijd te lachen, maar ik denk: hè, dit is eigenlijk een soort TikTok.

463
01:14:30.126 --> 01:14:37.446
Zeg maar zijn cabaret is TikTok. Namelijk? Nou, het zijn allemaal korte stukjes waar hij steeds van persona wisselt. Sketches.

464
01:14:37.546 --> 01:14:47.286
Ja, korte, hele korte sketches waar hij radicaal van persoonlijkheid wisselt, van tempo wisselt. Het voelt bijna alsof je door zo'n feed zit te swipen. En dat, daar heb ik, ik ben er even neutraal over.

465
01:14:47.306 --> 01:14:55.086
Mijn punt is vooral: ik wil even Marshall McLuhan gelijk geven die zegt: wacht maar, wat TikTok doet, ga, ga je terugzien in andere media. Juist.

466
01:14:55.126 --> 01:15:04.386
Zelfs een cabaretier wordt vervormd door het TikTok medium, hè, omdat hij uiteindelijk ook iets wil maken waar mensen die hem kennen uit het TikTok medium comfortabel mee zijn. Het was een duo show.

467
01:15:04.446 --> 01:15:05.606
Willem Helse kwam daarna.

468
01:15:05.686 --> 01:15:17.466
Wat Wim doet, een andere vorm, is heel veel van jou vragen, want hij is van de running gag, dus die gaat grappen niet helemaal afmaken, dingen constant terugbrengen vereist superveel investering van jou [lacht] als je daar zit.

469
01:15:17.506 --> 01:15:25.106
Of op een bepaald moment tegenovergesteld. Ja, ik vond het best wel grappig achteraf dat je zo'n contrast- Dat werd kunstig. Ja, het was eigenlijk leuk. Ja, ik weet ook niet of dit hun bedoeling was.

470
01:15:25.206 --> 01:15:35.446
Als een van [lacht] jullie luistert of de moeder van, uh, geef het ze door, want het was daardoor als totaalplaatje fantastisch, vond ik. Het was een Gesamtkunstwerk met, met, met kritiek op de huidige aandachtseconomie.

471
01:15:35.776 --> 01:15:43.206
Dat had jij gewoon niet door, Wietse [lacht]. Nou, ik had het wel door, want mensen naast mij zaten dus aan het begin bij Merijn zaten bepaalde mensen te mopperen. Ja, ja, ja, ja. Ik kan het niet volgen.

472
01:15:43.236 --> 01:15:52.286
Het gaat alle kanten op. La, hou je nou eens vast aan één persona. En daarna krijg ik precies een andere groep die zegt: saai [lacht]. En ik vond dat, [schraapt keel] ik vond dat wel een boeiende.

473
01:15:52.326 --> 01:16:04.266
Ik denk ook wat er een beetje onder zit in ons verhaal, wil ik toch even aanstippen, is dat je kunt de vraag stellen: so what als het kattenkruid is? Heb je wel eens een kat met kattenkruid gezien? Die zijn blij, man.

474
01:16:04.316 --> 01:16:10.926
Nou, ik zou zeggen als je zo'n video lang genoeg kijkt, die kat is echt niet meer los te krijgen. Het wordt een beetje, uh, bezeten.

475
01:16:10.966 --> 01:16:16.466
Het is best wel eng om te zien hoe een kat vastgeplakt zit aan een doosje kattenkruid, zeg maar als die het hele doosje krijgt.

476
01:16:16.926 --> 01:16:26.486
Ik heb dan op ge— Het begint met een soort ah, en dan hmm, en dan: hmm, zullen we dat doosje misschien gewoon weg gaan doen, want dit gaat de verkeerde kant op. Omdat het crack is. Ja, het is absolute crack.

477
01:16:26.946 --> 01:16:28.646
Uh, uh, kattencrack. En ik denk dat

478
01:16:29.786 --> 01:16:41.306
hierin, en dat is misschien, uh, in deze tijd een soort spannender om te zeggen merk ik als ik het hier met mijn, uh, bubbel over heb, is van: ja, jongens, niet alles wat wij willen is goed, hè. Ja.

479
01:16:41.546 --> 01:16:48.706
Want TikTok probeert ons te geven wat we willen. En dan blijkt ineens wat we eigenlijk willen, dat het best wel oppervlakkig is voor veel van ons.

480
01:16:49.566 --> 01:16:59.626
Een boek waarin je in hoofdstuk twee kan denken: zo, ik ga hem wegleggen, dit gaat nergens naartoe. En een vriend die jou appt: lees nou door man, ik heb hem uitgelezen, het is het waard. Ik heb dit vaak genoeg gehad.

481
01:16:59.676 --> 01:17:10.946
Ik heb een [lacht] vrij, uh, weinig, uh, aandachts-, uh, spanne. En dan lees je door. En inderdaad, aan het einde word je beloond, hè. Het is een klassiek verhaal van een uitgestelde beloning. Mhmm.

482
01:17:10.986 --> 01:17:18.426
Ja, TikTok geeft jou gewoon chocolate chip cookies iedere seconde. En ik denk dat wij als mens daar gewoon toch niet, niet op voorbereid zijn.

483
01:17:19.126 --> 01:17:35.826
Ja, het is grappig, want je, je kan naar nieuws, uh, kijken, nieuwsvoorziening, dus kranten en tv-programma's over het nieuws als dat het belangrijk is als burger om op de hoogte te zijn van wat er gebeurt in de bredere wereld.

484
01:17:35.836 --> 01:17:48.366
Dat je niet alleen maar geïnteresseerd bent in wat er direct rondom je huis gebeurt, maar dat je om een verantwoorde burger te zijn in een bredere maatschappij waar je op ge-op een gegeven moment ook moet kiezen voor een bepaalde partij, dat je geïnformeerd bent.

485
01:17:48.396 --> 01:17:59.486
Wij, uh, wij, wij zien dit als een virtue. Ik denk dat veel mensen in onze cultuur dit zien als een virtue om geïnformeerd te zijn over de bredere wereld. Om geïnteresseerd te zijn in de bredere wereld.

486
01:18:00.346 --> 01:18:11.446
En wat natuurlijk gebeurd is met de opkomst van massamedia is dat er economische, uhm, uh, impulsen doorheen zi-, doorheen geweven zijn.

487
01:18:11.526 --> 01:18:26.846
Dus naast het nieuws over, weet je, uhm, de, de belangrijke zaken in, in de wereld, wat jij dan ook belangrijk vindt over oorlog en ziekte en kindersterfte, zit daar doorheen verweven ook allerlei vermaak.

488
01:18:27.746 --> 01:18:37.046
Uhm, dus dat kan gaan over, weet ik veel, wat sterren hebben meegemaakt. Of meer human interest achtige verhalen of columns in de krant.

489
01:18:37.506 --> 01:18:51.006
Het is een, het is een, het is een dun evenwicht altijd tussen wat wij zien als spruitjes die je moet eten omdat ze gezond zijn. Ja. Nieuws. En de appelmoes die dus maar eens je spruitjes, spruitjes verteerbaar maken.

490
01:18:51.066 --> 01:19:02.706
Groenten voor de geest versus snack. Ja, en nieuws is ook altijd iets geweest waar mensen op af zijn gekomen omdat ze samen ergens over wilden praten.

491
01:19:03.046 --> 01:19:13.546
Het is, het is, het is een, de motor van gemeenschapszin, zou je kunnen zeggen. Nieuws is een van de makkelijkste dingen om waar je dan ook komt met mensen die je niet kent om over te praten, naast sport.

492
01:19:14.526 --> 01:19:22.786
En sp-, en, en sport is ook weer eigenlijk een variant van nieuws, is het soort verslag doen van wat er in een sportwedstrijd gebeurd is. Dus

493
01:19:23.826 --> 01:19:40.822
nieuws voldoet denk ik in de kern, als je even afstapt van de bijna: hmmAbstracte gedachte dat je nieuws gebruikt omdat je het goed vindt voor, v-van jezelf. Dus dat je je, je democratische plicht, uh, vervult.

494
01:19:40.882 --> 01:19:53.642
En je leest de Volkskrant met trots. Precies. Is het denk ik op een dieper niveau en dit is, je kunt het met me oneens zijn, hoor, maar ik denk, denk ik op een dieper niveau vooral iets wat gemeenschapszin, uh, creëert.

495
01:19:53.782 --> 01:20:04.262
Of onze, onze vra-, onze menselijke vraag naar gemeenschapszin eigenlijk vervult. Hoe bedoel je dat? Nou, dat nieuws dus, uhm, eigenlijk het smeermiddel is waardoor wij gemeenschappen kunnen vormen.

496
01:20:04.302 --> 01:20:12.031
Doordat we over dezelfde dingen praten. Je kan het over de voetbalwedstrijd hebben. Je kan het over dat vreselijke fenomeen hebben. Heb je dat drama daar gezien? Precies.

497
01:20:12.042 --> 01:20:19.942
Het is een, het is een, een manier waarop je je kan verhouden tot andere mensen. Want anders dan, ja, waar moet je over praten? Ja, zodat je meer hebt dan alleen maar het weer. Precies.

498
01:20:20.742 --> 01:20:31.082
En weer is ook prima, maar over het algemeen ben je na een tijdje uitgepraat en dan wil je het hebben over wat er in het nieuws gebeurt. Voor veel mensen. Ja. Dus nieuws is meer dan alleen maar spruitjes.

499
01:20:31.192 --> 01:20:39.302
Het is ook, denk ik, voldoet het allerlei andere diepe behoeftes en misschien wel diepere behoeftes. En zo'n andere diepe behoefte is bijvoorbeeld: waar moet ik bang voor zijn?

500
01:20:39.382 --> 01:20:42.182
Dat is waarom er zoveel slecht nieuws is, denk ik.

501
01:20:42.242 --> 01:20:53.982
Dat is niet alleen dus wij graag praten over dingen die, uh, s-slecht, slecht nieuws zijn over oorlogen en, en, en financiële crises of welke, met welke politici je het dan wel niet oneens bent.

502
01:20:54.682 --> 01:21:02.002
Het is ook weer, ook resoneert dat weer op een dieper niveau, denk ik. Namelijk dat je een idee krijgt van waar je bang voor moet zijn.

503
01:21:02.182 --> 01:21:09.262
Dit is waarom auto-ongelukken die in Nederland gebeuren nieuws zijn en niet nieuws zijn als ze in Duitsland gebeuren.

504
01:21:09.742 --> 01:21:17.642
Omdat je je vereenzelvigt met andere Nederlanders en het iets zegt over hoe bang jij moet zijn in de boze buitenwereld. Want het is dichtbij.

505
01:21:17.682 --> 01:21:28.142
Want het is dichtbij en dus zegt het iets over hoe jij je moet verhouden tot de buitenwereld, welke risico's je allemaal moet. Nou, dit theoretisch kader [gniffelt] even, even neergezet.

506
01:21:29.642 --> 01:21:33.402
Wat doet dat met jongeren die op TikTok zitten? Die,

507
01:21:34.382 --> 01:21:49.982
waarbij nieuwsconsumptie misschien niet de, de, de, de basale idee van ik moet n-, ik moet nieuws consumeren omdat dat, omdat me dat helpt bij, uhm, uh, bij, uh, stemmen tijdens verkiezingen of, uh, dat moet ik zijn om mijn burgerplicht te voldoen.

508
01:21:50.022 --> 01:22:00.112
Wat denk ik oudere generaties nog wel hebben omdat ze opgegroeid zijn met televisie waarbij dat sandwichen nodig was bij de gratie van de massamedia. Ne, die s-, deze stap gaat misschien wat snel, maar.

509
01:22:00.142 --> 01:22:05.082
Dus je keek naar tv en je werd geconfronteerd in talkshows met ook nieuws.

510
01:22:05.282 --> 01:22:16.142
Of je werd geconfronteerd als je Goede Tijden, Slechte Tijden had gekeken met het NOS Journaal of omdat jeee in de krant of in de trein zat en een krant onder je neus kreeg omdat je toch geen telefoon had.

511
01:22:16.202 --> 01:22:31.102
En er was geen alternatief, want nieuws was, uh, zowel vermaak als, uh, ja, een soort van de, de, de spruitjes. Nieuws werd altijd gesandwicht met entertainment. Dus wie entertainment wilde, kreeg ook nieuws en andersom.

512
01:22:31.202 --> 01:22:42.902
Nou, snoepje, broccoli, snoepje, broccoli. Altijd. En dat is opeens, zonder dat we die be-beslissing bewust hebben genomen, verdwenen. Wat ervoor in de plaats is gekomen zijn platforms die ook die gemeenschapszin geven.

513
01:22:43.422 --> 01:22:53.922
Want je kan met elkaar over de Minecraftfilm praten, om maar een voorbeeld te geven van waar jongere mensen nu over praten. Uhm, je kan ook nog steeds een idee krijgen van waar je bang voor moet zijn.

514
01:22:54.122 --> 01:23:00.442
Weet je, als jij over Gaza wil zien in je TikTok feed, nou, dan kun je heeeel veel zien over wat er allemaal gebeurt in Gaza.

515
01:23:02.142 --> 01:23:16.462
Alleen, uh, een bredere blik op wat het nieuws is, namelijk waar massamedia wel over moesten berichten, want ze moesten zoveel mogelijk mensen aanspreken. Die economische incentive is opeens weg.

516
01:23:17.122 --> 01:23:23.142
Niet zomaar minder, hij is er niet meer. Ja, en ik denk als ik jou zo hoor, want het is wel echt een mooi kader. Want

517
01:23:24.222 --> 01:23:33.362
wat ik ook een beetje merk is, uhm, ik heb het idee dat we misschien en ik, ik ga het dan, ik zal het wel even toegeven voor mezelf en dan kunnen luisteraars zelf kiezen of ze daarin meegaan.

518
01:23:34.422 --> 01:23:43.682
Wanneer je kinderen laat bepalen wat er gegeten wordt, is het heel de week patat en appelmoes, hè. [lacht] Ik bedoel, k-choose your snack maar. Ja. En er zullen wat wijze kinderen zijn.

519
01:23:43.722 --> 01:23:48.662
Ik weet dat mijn vriendin waarschijnlijk broccoli zou gaan eten, want dat is er zo eentje, want die kan dat. Maar ik had echt patat, appelmoes.

520
01:23:48.722 --> 01:23:55.642
Ik had m'n, ik had m'n, ik had een kalender kunnen maken met op iedere dag mijn favoriete kroket kan ik je vertellen. En dan de rest van de dag snoepjes.

521
01:23:56.062 --> 01:24:05.342
Nou, uhm, op dat gebied hebben wij dat, hebben wij het merendeel van ons door. Dat moet je niet aan een kind overlaten. Jij bepaalt zelf het dieet van je kinderen en je biedt hun opties aan binnen een dieet.

522
01:24:05.362 --> 01:24:18.362
Nou, dat doen de meeste ouders, uh, ga ik even van uit van wat ik zie. Die mediaconsumptie, die werd eigenlijk extern gereguleerd. Dat wisten we eigenlijk niet helemaal. Of sommigen van ons die met media bezig waren wel.

523
01:24:18.402 --> 01:24:26.682
Maar hè, daar wa, daar werd eigenlijk een menukaart en zelfs een voorsamengesteld menu geserveerd in die restaurants, namelijk wat de Volkskrant had bedacht.

524
01:24:27.082 --> 01:24:35.022
Of het NOS Journaal of hoe RTL de programmering die avond had neergezet. Daar werd voor ons o-iets opgeschoteld en je kon zappen tussen menukaarten als het ware.

525
01:24:35.062 --> 01:24:40.562
Of zappen tussen, tussen de verschillende voorbereide driegangenmenu's. Maar daar bleef het ook bij.

526
01:24:41.202 --> 01:24:49.802
Nu blijkt dus, net als dat als jij een kind de vrijheid geeft om zijn eigen menu samen te stellen als het gaat om voedsel en daar alleen maar patat op het menu komt voor de meeste.

527
01:24:50.222 --> 01:25:05.222
Dat als jij een media, uh, uh, een, een burger, iemand die consumeert, de consument, uh, zijn of haar eigen mediapalet laat kiezen, dan ook nog tegenover een Barbapapa die constant van kleur kan veranderen om een sa, een soort salamanderfunctie te hebben richting jou.

528
01:25:05.762 --> 01:25:18.442
Dat we dat, en ik zeg het even voor mezelf, ik kan dat dus niet. Ik kan het niet. Ik merk gewoon dat het veels te moeilijk voor mij is. Ik wil gewoon heel de week patat. Dus je [gniffelt] help! En ik, dat help, dat help.

529
01:25:18.502 --> 01:25:27.022
Ik ben niet de enige die help roept. Kinderen roepen help! Maar ik denk ook dat we een beetje, ik ben 38, moeten gaan toegeven dat veel van ons die 38 zijn ook gewoon hulp nodig hebben.

530
01:25:27.442 --> 01:25:36.814
Ja, maar, uh, en dan hebben wij nog in ieder geval een sp-Een spiegel van onze vroegere samenleving, uhm, en een herinnering van hoe het was.

531
01:25:36.974 --> 01:25:42.794
En dan kun je in ieder geval je daar nog tegen afzetten en, maar- Buitenspelen zonder telefoon. Precies.

532
01:25:42.914 --> 01:26:04.714
Wij weten nog hoe dat was, uh, maar dat is iets wat voor de gemiddelde zeventien-, achttienjarige gewoon nooit een wereld is geweest waarin zij, waarin hun informatievoorziening, uh, ge, s, uh, de, er waren geen economische redenen meer om sandwiches, informatie sandwiches te maken voor de bedrijven die die shit produceerden of de, die ze distribueerden.

533
01:26:05.694 --> 01:26:10.164
En ja, jeetje, [lacht] kunnen we hier even bij stilstaan?

534
01:26:10.254 --> 01:26:19.554
Ja, en ik had laatst iemand na een lezing die naar me toe kwam, een oudere man die zei: ja, ik, ik had het, ik raakte ook nog tijdens de vragen, er komen vaak vragen over TikTok, over hoe gaat het met de kinderen?

535
01:26:19.614 --> 01:26:28.494
Dat, dat leeft heel erg en dat begrijp ik. En die man die kwam naar me toe, die zei: ja, sorry, maar ja, ik kijk een paar uurtjes per week YouTube. Ik heb ook die shorts gezien waar jij het over hebt.

536
01:26:28.574 --> 01:26:33.234
Ja, ik scrol daar wel eens doorheen, maar ja, het pakt me eigenlijk niet. Het is gewoon een stukje van mijn leven.

537
01:26:33.314 --> 01:26:41.854
Ik vind YouTube leuk, ik kijk wat dingen met treinen erop of zo en dan doe ik hem weer uit en zeg, en toen ben ik daarop gaan reflecteren van: waarom pakt het mij nou niet? Ben ik een soort supermens?

538
01:26:42.014 --> 01:26:52.594
Is er iets, heb, ben ik niet, uh, gevat, word ik niet gepakt door kattenkruid? En toen zei die: ik denk dat ik gewoon wortels heb. Ik heb wortels. Ik ben ik. Ik ben gegroeid in een wereld met een andere media.

539
01:26:52.714 --> 01:26:59.094
Waren ook al media, maar andere media, waardoor ik mijn wortels heb kunnen schieten. Best wel diep de grond in en die media invloed op mij heeft gehad.

540
01:26:59.134 --> 01:27:07.214
Maar ik heb ook mijn eigen meningen en mijn eigen discipline en mijn eigen ideeën. En nu zien we een generatie die opgroeit en die kan die wortels niet schieten, want die zijn de hele tijd afgeleid.

541
01:27:07.774 --> 01:27:16.634
Dus hij zei: als jij uit een wereld komt waar weinig media was, of in ieder geval weinig hypermedia was, en je wordt vervolgens geconfronteerd met hypermedia.

542
01:27:17.074 --> 01:27:22.354
Ja, je hebt al broccoli leren eten, dus kom maar door met die superkroketten. Weet je wel, die pak ik wel eens erbij op vrijdag.

543
01:27:22.634 --> 01:27:27.484
Maar als je opgroeit in een wereld van superkroketten, dan is het supermoeilijk om nog dat hele dieet bij te houden. Nee, zeker.

544
01:27:27.514 --> 01:27:36.574
Maar je ziet als je boomers in de trein ziet zitten die dan naar buiten aan het staren zijn. Met een boek. Ongelooflijk. [lacht] Ja. Ja. Ja. En ik denk dat wij, en daarom ik, want ik wil

545
01:27:37.494 --> 01:27:48.654
ons toch ook een beetje samen betrekken hierin, zeg maar van: we hebben het niet over een soort groep buiten ons die zo slecht om kan gaan met die, met die, uh, superfeed, zeg maar. Ik vecht er zelf ook, uh, uh tegen.

546
01:27:48.794 --> 01:27:48.914
Ja.

547
01:27:49.614 --> 01:28:06.934
Denk je dat er nog, zo, kijk, want deze tijden van hyperpersonalisatie, zo noem jij dat, uhm, denk je dat er nog, er zijn dus, wij, mijn, mijn punt net binnen dat, uh, uitgebreide theoretische verhaal is dat wij als mensen, als mensen uiteindelijk op zoek zijn naar gemeenschappelijke ervaringen.

548
01:28:07.194 --> 01:28:18.214
Laten we dat even dan, zeg maar, ik neem dit aan. Daarom vragen we nog steeds naar het weer. Precies. Er is dus een economische incentive, want ik vertaal heel veel terug naar de economie erachter.

549
01:28:18.934 --> 01:28:24.614
Economische incentive om wel gemeenschappelijke ervaringen aan te bieden. Ja, The Masked Singer krijg je dan bijvoorbeeld.

550
01:28:24.694 --> 01:28:33.334
Ja, als, als, dat vind ik echt een tv, maar mijn hele familie heeft het vaak over The Masked Singer. Ik doe niet mee, want ik kijk niet zoveel tv, want ik ben te druk met m'n andere fiets.

551
01:28:33.544 --> 01:28:46.894
[lacht] Uhm, maar ik merk dat daar enorme, uh, blijdschap is rond een ingepland tv-programma op een vast moment met een beetje gekkigheid erin waardoor je kan zeggen: wie denk jij dat er achter dat masker zit en dat je ook een beetje kan gaan roddelen op je werk?

552
01:28:47.374 --> 01:28:55.194
Ja. Dus dat laat wel zien dat, daar wordt ook goed op ingespeeld, er echt heel veel behoefte is aan het Nederlands elftal speelt. Ja, dus dat is er dan nog wel.

553
01:28:55.274 --> 01:29:06.554
Maar wat is dan de, want je zou kunnen zeggen hypermedia, uhm, maakt die gezamenlijke ervaring, uhm, makkelijker rondom je, eigenlijk in t, eigen niche interessegebieden.

554
01:29:06.674 --> 01:29:16.354
Dus waar je niet zo makkelijk met collega's over kan praten. Bijvoorbeeld een AI-podcast luisteren. Misschien is dit lastig om het met je vrienden over te hebben wat wij vanda, hier bespreken. Daarom- Kroketten.

555
01:29:16.394 --> 01:29:27.534
Daarom luistert de luisteraar misschien nu naar ons. Kan ik me zo voorstellen. Uh, wij zijn dan toch nog, net binnen die, in, binnen die niche interesse zijn wij dan je vrienden. Uhm, en

556
01:29:29.014 --> 01:29:39.504
dan is er ook nog steeds behoefte aan bredere maatschappelijke erva-- k-kijk waar ik naar op zoek, op zoek ben, Wytse, is: wat zijn dan nog de gemeenschappelijke ervaringen in een wereld waarin hypermedia zo'n groot onderdeel van ons mediaconsumptie zijn?

557
01:29:39.514 --> 01:29:49.394
Mooi dat je dit vraagt, want ik, in dat opzicht, uh, zie ik wel, uh, een soort inklings of, of hoop of een soort voorbeelden van wat ik dan prettig vind, namelijk dat mensen samen dingen meemaken, is dat je die,

558
01:29:50.474 --> 01:30:06.794
een soort van, uh, massaniches kan hebben of niches in massa-massa's, namelijk mensen die zonder elkaar fysiek ooit gezien te hebben, blijkbaar met z'n allen, uh, misschien zelfs op TikTok, uh, Marijn Scholten zijn gaan volgen en uiteindelijk ergens in mijn geval Culemborg belanden.

559
01:30:07.074 --> 01:30:10.594
Want daar stond hij nog en kon ik nog naar hem toe, want die gozer is [lacht] helemaal uitverkocht. Ja.

560
01:30:11.034 --> 01:30:20.974
En dan zit ik daar in die zaal en dan zitten we samen te grinniken om Marijn, denk ik, dan, dan ben ik dus een beetje blij dat ik denk: hé, jullie zijn mijn, soort van, ja, misschien klinkt ook een beetje zielig, maar we vinden samen Marijn leuk.

561
01:30:21.034 --> 01:30:25.174
Mhmm. En j-, zeker weten dat wij samen hebben zitten grinniken zonder dat we in dezelfde kamer waren.

562
01:30:25.574 --> 01:30:35.374
Dus iedere keer als het je lukt om, dat merk ik bij onze webinars al dat ik, dat, zeg maar, dit is geen plug voor de webinar, maar even een klein weetje. Ja, report.email.

563
01:30:35.434 --> 01:30:44.514
Dat je dan, dat wij daar dan zo samen zitten in een chat en het is real time en mensen die gaan vragen aan ons stellen, dat is, da-daar gebeurt even iets. Wij stappen in een ander medium.

564
01:30:44.594 --> 01:30:53.914
Nog steeds Alexander en Wytse, maar er is ineens een beetje interactie in de chat en wij gaan niet meer, niet meer alleen maar reageren op onze vragen, maar ook op vragen van de anderen.

565
01:30:53.974 --> 01:31:04.274
Ik denk dat, dat vind ik wel een boeiende, want ook hier, wij zitten hier nu samen op te nemen. Er lo, het is niet live. Dat, voor de luisteraar, sorry, [lacht] dit is van tevoren opgenomen.

566
01:31:04.874 --> 01:31:14.444
Dat betekent dat er ook niet een of andere graph meeloopt. In ieder geval, ik heb hem nog niet zien lopen waarin staat: gebruikers of luisteraars haken af, Wytse, stop met je wazige metaforen. Mhmm.

567
01:31:14.474 --> 01:31:24.044
Ik kan dat wa-wel later soms teruglezen [lacht] in sommige reacties op bepaalde platforms. Ja. Fine. Maar zoals een tv-maker kun je dan pas bij de volgende keer dat je iets produceert die feedback meenemen.

568
01:31:24.074 --> 01:31:30.894
Ja, dan laat je het even een beetje bezinken en dan gaan we erover overleggen. En ik moet eerlijk zeggen, ik vind die, uh, luisteraarsinspraak eigenlijk wel prima.

569
01:31:31.254 --> 01:31:39.294
Volgens mij kunnen we dan samen iets maken en dan mag ik zelf weer. Maar ja, die, die, uh, oké, nu, nu haken mensen af of luchtig wat anders zeggen.

570
01:31:39.314 --> 01:31:54.114
Je moet je voorstellen, het zal vast wel gedaan zijn als kunstproject, maar dat je tv gaat maken wel zo live alsof je een TikTok algoritme bent waar je letterlijk een andere pruik op gaat zetten en een snor op doen en anders begint te praten omdat je ziet dat de kijkcijfers beginnen te dalen midden in je programma.

571
01:31:54.234 --> 01:32:05.262
Nou ja. Maar goed, jouw vraag was volgens mijHoe zit het dan met dat we aan de ene kant blijkbaar ook de nieuwe generatie ontzettend behoefte heeft, hè, ook mijn, uh, uh, nichtjes- Aan gemeenschappelijkheid.

572
01:32:05.302 --> 01:32:13.022
Ja, die, mijn nichtjes vinden ook de, The Masked Singer superleuk, dus dat zit dus diep in ons, hè, die ge-, die gedeelde, uh, uhm, [klikt tong] media, samen iets meemaken.

573
01:32:13.302 --> 01:32:20.302
Maar aan de andere kant zo gegrepen worden door die hyperpersoonlijke media waarin we eigenlijk alleen zijn. Dan zit je daar alleen in jouw TikTok, zeg maar.

574
01:32:20.822 --> 01:32:31.042
En, uhm, ja, het, het lijkt dan toch dat, uh, zoals met veel, uh, ja, ik zou zeggen, ik ga het toch maar even [lacht] gewoon een verslaving noemen in het geval van, uh, TikTok, uhm,

575
01:32:32.162 --> 01:32:42.222
dat we, uh, ergens weten, uh, deels wat goed voor ons is, ook soms in situaties belanden waarin we dat voelen en denken: hé, dit was eigenlijk waar ik naar op zoek was.

576
01:32:42.782 --> 01:32:57.532
Om vervolgens weer gegrepen te worden door een soort surrogaat, uh, geluk of een soort surrogaat, uhm, uh, media, na-namelijk die hyperpersoonlijke, uh, TikTok-feed. Want ik vind, en, en dan eens misschien concreter.

577
01:32:58.402 --> 01:33:03.202
Kijk, op het moment dat een TikTok-feed er is die jou helemaal verslaafd maakt aan, weet ik veel, breien.

578
01:33:03.242 --> 01:33:09.002
Om vervolgens na een week te zeggen: je moet even stoppen met kijken, er is een breibijeenkomst, daar moet je eerst heen, dan mag je weer doorkijken.

579
01:33:09.282 --> 01:33:17.302
Suf idee dit, hoor, maar dat zou ik wel best grappig vinden, want dan kan je een soort van de kattenkruid inzetten om mensen samen te brengen. Nou ja, ik noem maar een, uh, naïef voorbeeld. Mhmm.

580
01:33:18.082 --> 01:33:30.422
Dus, ik, dus ik, ik ben niet, want dat is ook misschien, al onze discussies gaan wat mij betreft altijd over: wat is de plek voor iets en hoe groot is die plek voor dat ding? Wat is de plek voor crack cocaïne?

581
01:33:30.582 --> 01:33:38.542
[lacht] Heel klein. Ja, oké [beide lachen]. Ja. Wat is de plek voor TikTok? Nou, ik denk best wel klein, uh, maar niet helemaal weg.

582
01:33:38.602 --> 01:33:47.322
Want ik, f-, weet ook van genoeg mensen om me heen die de grappigste hypes, memes, artiesten hebben ontdekt. Er wordt ook kunst gemaakt, man, op TikTok. Dat medium is niet per se allemaal troep.

583
01:33:47.362 --> 01:33:55.862
Daar kan je kunst in maken. Dus alleen hoeveel uren letterlijk uiteindelijk qua schermtijd en invloed op jouw vibe, om even terug te pakken, ga je dat geven.

584
01:33:55.922 --> 01:34:04.982
En ik denk dat we nu grotendeels met z'n allen een beetje in de war zijn over: wauw, ik besteed toch wel heel veel tijd- Ja...nu ineens aan. Nee, sure.

585
01:34:05.062 --> 01:34:13.542
Dus, k-, da-dat het de aandacht weet te grijpen, dat is, dat is een, een gegeven en dat problematiseren wij, uh, met zoveel mensen tegenwoordig.

586
01:34:13.602 --> 01:34:24.662
Maar ik ben op zoek naar wat de onderliggende, mmm, redenen zijn om alsnog, uh, gezamenlijkheid te voelen. Want dat is op TikTok bijvoorbeeld ook een geval.

587
01:34:24.702 --> 01:34:35.322
D'r is zoiets als een massaniche, dat gepers- dat hypergepersonaliseerde content alsnog een soort van virale fenomenen kan creëren. Dit is, dit zijn TikTok-hypes. Ja.

588
01:34:35.492 --> 01:34:42.902
Uh, dit zijn de rijen op de brug in Amsterdam voor bepaalde winkeltjes. Maar het is ook opeens de, de rijen voor, uh, een- Marijkes Foto...theatervoorstelling.

589
01:34:43.342 --> 01:34:52.442
Het zijn ook de, uh, aandacht die een film opeens krijgt of die The Masked Singer krijgt. Je krijgt natuurlijk ook niches van mensen, daadwerkelijke gemeenschappen,

590
01:34:53.442 --> 01:35:02.072
waarbij het verder gaat dan fragmenten zien uit The Masked Singer. Soort van het tv, uh, ja, de tv-content.

591
01:35:02.102 --> 01:35:11.622
Nee, het zijn de mensen die ernaar kijken met hun specifieke eigenschappen, die dan weer nieuwe content maken over The Masked Singer, maar ook over andere dingen. Ja.

592
01:35:12.102 --> 01:35:23.142
Die een soort van, ja, een, een niche vormen van mensen die je niet kan ontmoeten. Ja, misschien moet je daar dan weer bijeenkomsten, Comic Con-achtige bijeenkomsten voor organiseren, dat ze elkaar daar weer zien.

593
01:35:23.182 --> 01:35:33.742
Maar, uhm, het, het maakt het makkelijker om mensen bij elkaar te brengen in theorie die dezelfde interesses hebben, maar stiekem doe je dat allemaal geintermedieerd met een scherm.

594
01:35:33.902 --> 01:35:44.242
Ik denk [lachend] mijn vraag, ik zit ook mijn hardop te denken. Ik denk mijn vraag is: is er dan, wordt fysiek bij elkaar komen of een menselijk element überhaupt in media,

595
01:35:45.322 --> 01:35:53.862
is dat een soort premium ervaring, uh, misschien in de, in de toekomst? Nou, ik wilde, ik wil hem in eerste instantie even omdraaien, maar dat maakt jouw punt andersom.

596
01:35:54.082 --> 01:36:03.242
Daar komen wij nu achter, dat we vaak elkaars punt andersom maken. Ik, uh, ben inmiddels, uh, zit ik op de gedachtestroom. Niet alleen tijdens dit gesprek, maar ook eromheen.

597
01:36:03.282 --> 01:36:11.682
Omdat ik natuurlijk ook na-, aan het denken ben over het verschil tussen een fysiek persoon in jouw leven als vriend, vriendin of collega versus een synthetische entiteit.

598
01:36:12.802 --> 01:36:22.682
Dat ik probeer te grijpen, waarom, wat is daar nou verschillend aan? Ik bedoel, natuurlijk is er geen fysieke vorm, het zal allemaal wel, maar waarom schuurt dat nou bij mij of zo? Dat verschil tussen die twee.

599
01:36:22.722 --> 01:36:27.542
Tussen welke twee? Tussen dat jij aan mij vertelt: ik ben nu al, uh, drie maanden in gesprek.

600
01:36:27.582 --> 01:36:36.962
Dat heb je niet verteld, hoor, maar stel drie maanden in gesprek met mijn AI, uh, uh, vriend, uh, op mijn telefoon, een uur per dag, uh, ChatGPT met ultra memory en een avatar.

601
01:36:37.522 --> 01:36:47.532
En ik moet zeggen als ze hem uit zouden zetten zou ik moeten rouwen daarom. Hè, dus jij hebt een relatie g-, uh, opgebouwd met een, een niet levende entiteit die bestaat uit wiskunde in de datacenters van OpenAI.

602
01:36:48.142 --> 01:36:58.482
Versus dat jij nu tegen me zei, dat, dat je tegen me zegt: nou, ik heb nu jou ontmoet, Wietse, en dat vind ik zo leuk. Sowieso gaat het dan over mij, maar een fysiek persoon, een nieuw persoon in jouw leven. Mhmm. En

603
01:36:59.622 --> 01:37:11.082
ik merk dat ik constant, uh, als ik het hier over heb met mensen zeg: nou, weet je, ik heb eigenlijk niet zo'n probleem met die synthetische vriend of met die synthetische content, of met die TikTok-feed of met, uh, uh, dat nieuwsbericht.

604
01:37:11.662 --> 01:37:21.102
Zolang dat maar gezien wordt als een surrogaat voor de daadwerkelijke ervaring. Dus het mag een soort brug zijn naar de echte ervaring, maar nooit de echte ervaring vervangen.

605
01:37:21.282 --> 01:37:29.742
Heel, heel heftige mening merk ik bij mezelf, want ik ben dan een soort s-s-reality snob [lacht]. Ik wil gewoon dat de realiteit, uh, uh, dat daar de waarde zit.

606
01:37:29.852 --> 01:37:38.966
DusOp het moment dat ik dat iemand zegt: ik ben uh, ik zit zo en zo op TikTok. Wat doe je daar? Nou, uh, dat en dat en dat en dat. Dan zeg ik: o, heb jij al naar meetups geweest?

607
01:37:39.126 --> 01:37:47.765
Uh, ben je al op een fysieke plek terechtgekomen dankzij TikTok? Als zij dan zouden zeggen: nou eerlijk, ik ben al tien jaar eenzaam, maar door TikTok heb ik een community van nerds ontmoet in de Jaarbeurs.

608
01:37:47.826 --> 01:37:54.986
Daar ga ik nu iedere keer mee eten voordat we gaan. Ik merk dan dat het eigenlijk die hele soort van aversie naar TikTok begint af te nemen. Omdat het leidt tot iets.

609
01:37:55.106 --> 01:38:02.646
Ja dus en ik, ik merk gewoon, kijk, waarom die term surrogaat wel past is omdat ze tijdens de oorlog bloembollen gingen eten en surrogaatkoffie gingen drinken.

610
01:38:02.926 --> 01:38:07.786
Maar na de oorlog gingen die surrogaatkoffies en die bloembollen er weer uit, hè, want het bleken surrogaat te zijn.

611
01:38:07.826 --> 01:38:17.006
Maar in deze vergelijking zou het dan ook kunnen zijn dat iemand, weet ik veel, besluit gi-gitaar te gaan leren spelen omdat ze TikTok video's daarover hebben gekeken. Vind je dat dan hetzelfde?

612
01:38:17.286 --> 01:38:27.826
Is dat dan ook, of, of moet het met andere mensen zijn? Ja, mooi. Ik denk dat inderdaad dat jij, uh, uh, een, een hobby oppakt waarbij je je eigen lichaam gebruikt, word ik ook wel weer blijer van, denk ik. Ja.

613
01:38:27.866 --> 01:38:39.186
Ik denk [schraapt keel] wat je hierin, uh, vindt is, uh, dat ik denk dat, uh, muzikaliteit, uh, het trainen van je, je lichaam, uit je hoofd gaan, niet alleen maar conceptueel bezig zijn.

614
01:38:39.536 --> 01:38:49.006
Een mus-muziekinstrument heeft al die kwaliteiten, zeg maar, om jou daaruit te halen. Sterker nog, je maakt van muziek op een blad maak je muziek die je hoort, dus het is ook een veel rijkere ervaring.

615
01:38:49.036 --> 01:38:57.426
Je blijft niet op de bladmuziek. Mhmm. Wat wij nu over het algemeen doen is de hele dag bladmuziek lezen, maar nooit muziek maken. Dat is, klinkt heel verdrietig, maar dat is echt zo. Ja.

616
01:38:57.466 --> 01:39:13.686
Jij, eigenlijk definiëren we nu twee hele mooie kanten aan dit soort hyperpersonalisatie, namelijk: je kunt mensen ontmoeten, uh, die je daarvoor en niet had gekend en niet misschien niet, uh, had geweten van die, het bestaan van de hele groep überhaupt.

617
01:39:14.426 --> 01:39:28.346
En je kan, uhm, ja, eigenlijk, het is een soort van gateway drug naar nieuwe hobby's of interessegebieden of manieren om je minder eenzaam te voelen. Het is om nieuwe dingen te ontdekken, zeg maar.

618
01:39:28.466 --> 01:39:39.955
Dus mensen ontdekken, nieuwe dingen ontdekken. Dat, dat zijn twee hele specifieke of hele, ja hele heldere voorbeelden. Uhm, maar dat is natuurlijk niet hoe het in de praktijk voor de meeste mensen werkt.

619
01:39:40.126 --> 01:39:49.826
Die blijven hangen bij het surrogaat. Ja. En dat is wel, wel heftig. Dat is sowieso een heftige mening van mij. Dat ik dus nu vind dat iedereen hangt in surrogaat en dat mag je voor jezelf bepalen.

620
01:39:49.846 --> 01:40:00.066
Het is mijn, uh, mening daarover op het moment. Waarom vind je dit eigenlijk? Omdat je er ongelukkig van wordt? Of wat is de reden om hier zo tegen te zijn? Nou, het lijkt, uh, het lijkt niet echt voedzaam zeg maar.

621
01:40:00.166 --> 01:40:11.846
Want [schraapt keel] je kunt wel merken, zeg maar, in een soort van dun hedonisme, dat zou gewoon zijn de hele dag suikerwater drinken, uhm, weet ik veel. Nou ja, gewoon troep tot je nemen, zeg maar.

622
01:40:11.856 --> 01:40:23.606
Een soort lage media, makkelijke dopamine hittende dingen. TikTok eigenlijk over het algemeen, als je, als je niet een lekkere feed hebt met inhoudelijke zooi of met veel, uh, uh, uh, broccoli. Mhmm.

623
01:40:24.226 --> 01:40:31.886
Als je geen broccoli feed hebt, dan ben je de hele dag snoep aan het eten, snoep aan het eten. Maar het lichaam heeft meer nodig dan snoep. En ook de geest heeft wel meer nodig dan snoep.

624
01:40:32.406 --> 01:40:43.326
En, uh, als je, als je zegt: nou, dat, dat is voor mij niet zo, dat mag. Ik merk alleen om me heen, merk bij mezelf en de hele menselijke geschiedenis zit vol met dat er wel echt groente voor de geest bestaat.

625
01:40:43.646 --> 01:40:47.226
Dat zijn namelijk gesprekken waaruit je iets leert. Een gesprek wat niet loopt.

626
01:40:47.686 --> 01:40:53.946
Een confronterend gesprek met een goede vriend waar je twee weken later op terugdenkt en zegt: god, toch goed dat, niet alles is leuk, jongens.

627
01:40:53.986 --> 01:41:07.346
Hé, en zoals massamedia dan, uh, eigenlijk sandwichtte om je via entertainment toch ook bij de broccoli te krijgen. Prettige mix. Precies. Hoe zou AI daar een rol in kunnen spelen? Nou, [schraapt keel] dat is mooi. Want

628
01:41:08.626 --> 01:41:16.346
kijk, ik denk dat, uh, een goed diner bestaat uit een toetje aan het eind, maar het hoofdgerecht is geen ijs. Ja. Ja. Dus, we, dat mag. Oké, ja.

629
01:41:16.386 --> 01:41:23.066
Er is dan een, uh, ook het Jeugdjournaal heeft lol erin zitten, maar ook serieuze dingen. Dus dat zijn allemaal van die gemaakte sandwiches met dingetjes.

630
01:41:23.766 --> 01:41:36.286
Uhm, binnen die, a-, het, het mooie, op een bepaalde manier mooie, van deze, uh, ja, soort synthetische, uh, vormen. Nou, laten we het gewoon, uh, hele slimme algoritmen noemen. Mhmm.

631
01:41:36.946 --> 01:41:46.106
Kijk, als je nou, als je dan een Barbapapa gebouwd hebt, geef die Barbapapa dan een opdracht. Prima dat de gebruiker die opdracht mag kiezen. Zullen we daar eens beginnen?

632
01:41:46.446 --> 01:41:53.046
Nu wordt de opdracht gegeven door TikTok, wat die, wat die Barbapapa moet doen. Wat is de opdracht? Engagement. Hou die mensen in die feed.

633
01:41:53.286 --> 01:42:00.446
Ja, je bedoelt te zeggen: de stiekeme opdracht van de makers van het algoritme is: hou deze gebruiker verslaafd.

634
01:42:00.526 --> 01:42:07.656
Wij kennen dit als system prompt in ChatGPT, maar ook in die app zit een soort system promptachtig ding, namelijk: waar zijn die algoritmen voor geoptimaliseerd?

635
01:42:07.706 --> 01:42:18.166
Ja, het, het optimaliseert naar één heel helder doel en dat is namelijk gebruiker in de app houden. De eerste stap die ik zou willen is inzicht in: wat is dat doel? Stap één: transparantie over.

636
01:42:18.266 --> 01:42:25.546
Nou, dat kan ik wel raden in het geval van werkelijk alle Silicon Valley bedrijven, maar oké. Ja, dan heb je, stap twee is: m-, ik wil hem kunnen kiezen.

637
01:42:25.686 --> 01:42:32.886
Nog, nog niet eens aanpassen, kiezen, want anders moeten mensen zelf system prompts gaan schrijven. Wat is dan een voorbeeld van een algoritme kiezen?

638
01:42:32.946 --> 01:42:45.836
Uhm, het liefst, ja, ik, dit, nu komt echt de idealist in mij naar boven, hè, maar ik zou in gesprek willen met een soort YouTube Shorts-achtig ding en uitleggen, en dat moet ik doen op de meest, op het meest heldere moment van mijn week, [lacht]

639
01:42:46.406 --> 01:42:55.406
hè, waarin ik eigenlijk echt zie van- Nog niet moe ben, niet gestrest ben. Exact. Niet wil vluchten van de wereld. Precies. Dus denk zondagochtend na het sporten, zou ik dan in mijn geval zeggen.

640
01:42:55.486 --> 01:43:04.986
Dan heb ik altijd- Krijg jij een pushbericht op TikTok. Dan heb ik bijna zin in broccoli. Ja, Wietse, it's time for real talk. Ja. Ja. Wat wil jou nou- Wat wil jij nou eigenlijk? Eigenlijk echt, jongen?

641
01:43:05.006 --> 01:43:11.566
Hoe gaat het echt met je? Ja, en dan, nou, dan kan ik zeggen: ik zou zo graag mijn vrienden wat vaker spreken en dan een goede gesprek, nou, et cetera.

642
01:43:11.626 --> 01:43:21.546
En dan ga ik zo'n heel, uh, half uurtje met mijn, uh, algoritme aan de praat en die gaat dat dan met alle, uh, uh, power die ze nu ook al erin stoppen. Ja, hetzelfde suiker.

643
01:43:21.666 --> 01:43:31.726
Dus soort van: hoe ga je jou zover krijgen dat je jouw vrienden meer gaat zien met dezelfde gore mechanieken, maar dan voor die goede zaak. En dan, de truc is, want het moet natuurlijk methadon zijn, hè, in de metafoor.

644
01:43:32.106 --> 01:43:43.626
Ik wil dat ik dan, uh, broccoli krijg met gekaramelliseerd suiker eroverheen, ja. En, en dan, uh. Het is zoals populaire wetenschappelijke tijdschriften. Absoluut. Het is, het is de Quest in plaats van een Nature. Yep.

645
01:43:43.666 --> 01:43:49.586
En dan, uh, bloemkool in frituurvet, want dat bestaat ook. Bitterballen met bloemkool. Nog nooit gegeten. Is wel nice trouwens. Oké.

646
01:43:49.646 --> 01:44:03.186
En dan, uh, en dan ga je zo door en dan ga ik, zeg ik ook: luister, we gaan zeg maar, uh, afbouwen [lacht]. Ik wil, ik geef mezelf een jaar. Ja. En voor de duidelijkheid: dan eindigen we niet met 100% broccoli.

647
01:44:03.466 --> 01:44:17.176
Want dat heb ik eerder aangegeven. Het gaat hier om de pie chart of hedonism. Namelijk: hoe delen we die taart voor onszelf in met genoeg toetje, genoeg broccoli, et cetera. Ja, je hoeft ook geen mo-monnik te worden.

648
01:44:17.176 --> 01:44:26.946
Nee, het is oké. Het is oké. W-w-, het is helemaal cool. Maar denk je dat mensen dit willen? Stel, stel je zou dit kunnen. Nou, weet ik niet. Dat is heel, wel even waar we, dat. Dat is een half grapje.

649
01:44:27.486 --> 01:44:35.296
Ik denk dat we dit, dat we- Stel TikTok gaat dit aanbiedenNamelijk je, we gaan eerst- Ik denk dat dit vrij, ik denk dat dit tractie gaat krijgen. Absoluut.

650
01:44:35.396 --> 01:44:50.856
Alleen het moeilijke daarvan is natuurlijk wel: kijk, als wij kunnen uitleggen, hier nu met z'n tweeën even kunnen oplossen dat er genoeg engagement overblijft om daar een bedrijf op te runnen, dan hebben we nu zelfs iets te pakken waardoor we en een bedrijf hebben dat kan blijven bestaan en een samenleving die er beter op wordt.

651
01:44:50.936 --> 01:44:55.716
Hè, omdat wij ervan uitgaan dat mensen op de lange termijn kunnen beslissen wat ze eigenlijk echt willen. Ja.

652
01:44:55.996 --> 01:45:03.416
Dat is een prima, la-- ik zei net als grapje: nee, ik denk dat heel veel mensen dit zeker door ervaring met al die snoep eten zeggen: dit in ieder geval niet meer.

653
01:45:03.676 --> 01:45:14.676
Laten we wat nieuws proberen, hè, want ik voel me niet top. Uhm, ik heb dan, uh, de uiteindelijke complexen eraan is dat, uh, en voor de mensen die de film Her niet hebben gezien, doe heel even je oren dicht.

654
01:45:15.876 --> 01:45:22.836
In de film Her verdwijnt Samantha uiteindelijk weer. Samantha gaat weg. Mhm. Zijn, zijn hulp, blijkt een hulpje voor hem te zijn.

655
01:45:22.876 --> 01:45:29.465
Een soort engeltje die hem even kwam helpen om, dat is maar net hoe je de film leest, in ver-relatie tot mensen te gaan.

656
01:45:29.476 --> 01:45:39.046
De gesprekken die hij heeft met zijn vriendin en niet dan, uh, levenspartner, maar een vriendin van hem. Dat is het contact en daar helpt Samantha ook een beetje bij. Mhm.

657
01:45:39.096 --> 01:45:53.536
Dus op een bepaalde manier, hoe dan ook, het is een fictieve film, zit er iets in dat operating system OS, wat dan Samantha heet, die gemaakt is om te zeggen: jij gaat je gebruiker bijstaan, maar uiteindelijk zal de gebruiker zelf weer ve-verder moeten in zijn of haar leven.

658
01:45:53.556 --> 01:46:06.336
Het is wel grappig, want wij zitten natuurlijk in een, wij zijn in een tijd opgegroeid, jij en ik Wytse, dat we wel, wat we massamedia consumeerden, kranten, tijdschriften en ook gewoon nieuwswebsites.

659
01:46:06.436 --> 01:46:20.256
Maar zoals nieuwswebsites nog zee-nog steeds zijn, niet algoritmisch als je gewoon naar de homepage gaat. Uhm, dus er is, uhm, er is een, daar, daar zit een system prompt achter in jouw metafoor.

660
01:46:20.336 --> 01:46:35.096
Dus je zou kunnen zeggen: de system prompt van De Telegraaf is: wij informeren de lezers over, uh, nou weet ik veel voordat ik allerlei mensen ga beledigen, uh, de, de, wat dan ook de Telegraaflezer interessant vindt.

661
01:46:35.136 --> 01:46:38.596
En hetzelfde geldt voor de Volkskrantlezer en die kan ik op dezelfde manier beledigen.

662
01:46:38.676 --> 01:46:50.856
En iedere, iedere redactie heeft een system prompt, namelijk een bepaalde gedachte over wat een archetype Volkskrantlezer, want die moeten nog werken met archetypes, want het zijn massamedia, uh,

663
01:46:52.396 --> 01:47:03.916
in ieder geval hoe ze nu zijn ingericht. Dat zijn system prompts bij gratie van die redactie. En dat zijn waarschijnlijk onuitgesproken niet zulke expliciete system prompts, want niemand heeft dat bewust opgeschreven.

664
01:47:03.996 --> 01:47:14.556
Maar iedere journalist die die content produceert weet dat. En dus, ja, is er een soort samenhang in de keuzes die ze maakt met wat ze publiceren en hoe ze het opschrijven.

665
01:47:17.776 --> 01:47:23.176
Dus wij zijn gewend dat we kunnen kiezen uit, bij wijze van spreken, als iedere krant een system prompt is.

666
01:47:23.216 --> 01:47:31.016
En er zijn in Nederland tien kranten en laten we nog zeggen stel er zijn nog tien nieuwssites, dan hebben we dus twintig system prompts waaruit we kunnen kiezen en choose your- Ja, mooi beeld.

667
01:47:31.136 --> 01:47:39.656
Choose your own adventure, uh, nieuwsconsumptie. Ja. Wij zijn dus ook niet gewend dat er meer bestaat dan dat.

668
01:47:40.396 --> 01:47:52.496
Dus wij, wij zijn niet gewend dat we onze eigen system prompt kunnen kiezen, want er is geen tijd geweest waarin, uh, Twitter, weet je, Twitter werkte eerst op chronologische tijdslijnen.

669
01:47:52.576 --> 01:48:04.886
Social media werkte allemaal in het begin op basis van volgen van onderwerpen of volgen van gebruikers en dat bepaalde wat we kregen. Dus we hadden wel iets van invloed over wat, uh, ons op, weet je, toegezonden wordt.

670
01:48:05.456 --> 01:48:15.576
Net zoals je op TikTok wel iets van invloed kan uitoefenen door gewoon langer stil te staan bij een bepaalde video, want zo kun je het algoritme nudgen. Maar er is nog geen,

671
01:48:16.896 --> 01:48:26.956
uh, m-moment geweest in onze geschiedenis dat wij zo bewust, of dat in ons leven wil ik maar even zeggen, dat wij heel bewust hebben kunnen nadenken: wat wil ik eigenlijk uit informatieconsumptie?

672
01:48:27.076 --> 01:48:38.176
Niemand heeft dat ooit aan ons gevraagd, anders dan een van de twintig system prompts kiezen, waarbij ik mij ook irriteer aan allerlei dingen omdat ze gewoon massamedia zijn, dus mij niet helemaal vatten.

673
01:48:38.896 --> 01:48:48.336
En dit is natuurlijk de, het is een variant op de filterbubbel discussie, namelijk we komen allemaal in filterbubbels waar je alleen maar jezelf omringt met mensen die dezelfde meningen hebben.

674
01:48:48.366 --> 01:48:53.616
En dat is natuurlijk uiteindelijk ook wat De Telegraaf of de Volkskrant met je doet, uh, uitzonderingen daargelaten.

675
01:48:55.216 --> 01:49:06.996
Maar het is best lastig als je nu voor jezelf wil zeggen: ik wil meer begrijpen over een groep mensen in onze samenleving die ik eigenlijk fundamenteel niet begrijp. Ik wil die beter begrijpen.

676
01:49:07.016 --> 01:49:16.916
Dan is het, dan moet je echt fucking veel broccoli tot je gaan nemen om dat, uh, om dat te begrijpen. Ja, en om die wortels te schieten. Waarom helpt niemand ons hierbij?

677
01:49:16.976 --> 01:49:25.336
Ja, maar omdat ik denk dat wij, uhm, er is een boek, uh, ik doe me, dit verhaal doet me denken aan het boek Emile van Jean-Jacques Rousseau. Natuurlijk. En het gaat over, lekker even.

678
01:49:25.376 --> 01:49:32.576
Jij leest Rousseau altijd voor het slapen gaan. Even flexen. Als ik een beetje met m'n bowl quinoa een beetje naar buiten sta ik ergens in Zweden of in een bos.

679
01:49:33.276 --> 01:49:43.376
[snuift neus] En Emile, [lacht] Emile gaat over het idee dat een kind eigenlijk, uh, met rust gelaten moet worden. Je mag hem Emile noemen. Ja, ik sla, nee, maar zo heet zijn boek. [lacht] Oh, [lacht] oké.

680
01:49:43.456 --> 01:49:51.175
En dan- Val ik toch door de mand. Ah joh, boeien. Uh, ik ken het ook alleen maar als anekdote. Ik heb het boek nooit gelezen. Hallo. Jezus Wytse, dat kan toch niet dit? Ik ga het even boetseren.

681
01:49:51.196 --> 01:49:56.816
Nou, citeer even uit een boek wat je niet hebt gelezen. Ja, ik heb hier een samenvattinkje van laten maken een keer. [lacht] Gênant.

682
01:49:58.936 --> 01:50:05.896
In Emile gaat het erover dat een kind gewoon vooral met rust gelaten moet worden, want een kind kan er zelf achter komen wat hij of zij wil.

683
01:50:06.516 --> 01:50:10.956
Hè, dus dat is een beetje als een kind de keuze krijgt, op de lange termijn gaan ze spruitjes eten.

684
01:50:11.416 --> 01:50:24.336
Daar is ook heel veel vrij opvoeden uitgekomen aan de hand van onder andere dit boek, als een soort nieuwe stroom in opvoeden van ouders die zeiden: wij dachten te bepalen, te moeten bepalen en te weten wat een kind nodig heeft.

685
01:50:24.756 --> 01:50:33.336
Stop daarmee, want vrijheid, een van de allerhoogste waarden van onze huidige samenleving. Vrijheid, autonomie. Laat dat kind met rust.

686
01:50:33.716 --> 01:50:46.852
Laat het kind zelf kiezen.Ik denk dat onbewust bewust dat idee van: laat een mens nou gewoon zelf kiezen, kind, jongvolwassene of volwassene, als het gaat om mediaconsumptie.

687
01:50:46.992 --> 01:51:01.572
Want vrijheid, breek die grote, uh, ouwe bestaande, uh, zuilen kapot. Die kranten gaan niet meer bepalen wat wij lezen. Wij gaan dat zelf doen en dan krijgen we de keuze om zelf te bepalen wat we gaan eten.

688
01:51:02.132 --> 01:51:10.172
Heel de dag kroketten, dat gaat niet goed. Ook omdat die kroketten op maat voor ons gemaakt worden. Daar hadden wij even geen rekening mee ge- TikTok zijn de kroketten bedoel je? Absoluut. Ja.

689
01:51:10.212 --> 01:51:23.712
Ja, en dan blijkt eigenlijk dat het misschien toch wel prettig is als we enige handvatten krijgen, zowel in de opvoeding, dat is nu een beetje de stroming, de tegenstroming. Grounding.

690
01:51:23.752 --> 01:51:36.262
Ja, ik denk het is een stuk minder controversieel om met jonge ouders te praten en te zeggen: hebben jullie kinderen trouwens regels thuis? Nee hoor, ze poepen in de tuin. Oké, you do you. [lacht] Ja. Ja, maar, uh,

691
01:51:37.312 --> 01:51:47.682
j-jij zal waarschijnlijk op jouw eigen manier ook jouw regels stellen thuis. Uh, ik weet dat je dat bijvoorbeeld rondom smartphonegebruik, dat je daar best een mening over hebt. Terecht wat mij betreft. Ik denk dat

692
01:51:48.772 --> 01:51:57.932
op diezelfde manier we nu een beetje in een ingewikkelde situatie terechtkomen. Ik kan alleen voor mezelf spreken dat ik eigenlijk vrijheid best wel hoog in het vaandel heb staan.

693
01:51:58.232 --> 01:52:04.512
Dat ik heel erg, uh, m'n eigen autonomie belangrijk vind. Want ik ben een kind van de tijd. Dat heb ik niet allemaal zelf bedacht.

694
01:52:04.532 --> 01:52:14.532
Het is gewoon als je in een, met z'n allen in dezelfde soep gaat zitten, smaak je allemaal ongeveer hetzelfde. Nou, dat is je tijdgeest. Succes. Ik ben een kind van mijn tijd waarin, waarin vrijheid en autonomie hoog is.

695
01:52:14.572 --> 01:52:21.732
Daardoor denk ik ook te willen bepalen wat ik consumeer. [schraapt keel] Maar wat blijkt- Je denkt te willen bepalen wat je consumeert, maar wat blijkt?

696
01:52:21.892 --> 01:52:27.492
Ik heb tegenover mij een entiteit staan, namelijk een lerend algorit-- een Barbapapa staan. Ja.

697
01:52:28.052 --> 01:52:41.092
En toen bleek ineens dat ik misschien toch niet de, uh, de kennis, de kracht, de kunde he-heb om om te kunnen gaan met die vrijheid. Ja, in tegenstelling tot wat in, in, in Emiel staat, als ik je goed begrijp.

698
01:52:41.252 --> 01:52:47.432
Nou, in Emiel staat: je kunt, we kunnen wel omgaan met vrijheid. Dus dat, het, het Emiel boek ging er eigenlijk om vrijheid, vrijheid, vrijheid.

699
01:52:47.512 --> 01:52:52.512
Vrijheid is goed en de tegenstroom werd uiteindelijk: oei, misschien is er ook soms een beetje te veel vrijheid.

700
01:52:52.572 --> 01:53:00.612
Want daarom, ik merk, misschien heb jij dat niet, maar wa-waar wij nu naartoe aan het praten zijn is dat we zeggen wat mij betreft: hmmm,

701
01:53:01.952 --> 01:53:06.092
misschien was het niet eens zo heel gek dat we een paar sys-standaard system prompts hadden. Mhmm.

702
01:53:06.152 --> 01:53:15.752
Misschien was het niet eens zo gek om mensen te laten kiezen uit system prompts in plaats van die hele prompt te laten schrijven door een andere AI die, je schrijft hem niet eens zelf, hè. Hij wordt voor jou geschreven.

703
01:53:15.772 --> 01:53:25.152
Precies, door jouw gedrag schrijf je je eigen system prompt. Nou, het is niet echt een system prompt, het is een prompt onder een system prompt, wat is: hou de aandacht erbij. En om dan de cirkel rond te maken. Ja.

704
01:53:25.832 --> 01:53:39.562
Is een kind verslaafd aan snoep eigenlijk nog wel vrij? Uuuh, oké. Dus jij hebt gezegd: mijn kinderen zijn vrij, die mogen alles doen wat ze willen. Ja, precies. En daardoor hebben ze zichzelf opgesloten.

705
01:53:39.562 --> 01:53:48.812
Ik snap de paradox. Ja. En daar, en daar zitten we nu met elkaar ook een beetje in. Ja. Dus en dan, dan, dan, dan kan je dus tegen mij zeggen nu: oh, dus jij wil de vrijheidsknop een beetje terugdraaien? Ja.

706
01:53:49.272 --> 01:53:52.852
Ik denk dat we de vrijheid op een andere manier moeten gaan uiten. Ja.

707
01:53:53.072 --> 01:54:07.252
En vereist dat, want in China hebben ze gewoon regelgeving voor, uh, de eigenaar van TikTok die daar een ander system card heeft, een ander system prompt heeft die veel meer geënt is op een burger zijn waar de staat wat aan heeft.

708
01:54:07.552 --> 01:54:18.952
Uh, aka meer wetenschapsvideo's, meer video's die ambitie in mensen, uh, uh, opwekken op een manier die uiteindelijk het landsbelang dient. Dus daar kun je ook weer van alles van vinden.

709
01:54:19.812 --> 01:54:28.792
Uhm, maar dan, dat laat in ieder geval zien hoe je hetzelfde algoritme op twee manieren kan gebruiken. Bij ons is het opium, bij hen is het een soort van een propagandatraject. Mhmm.

710
01:54:29.132 --> 01:54:39.292
Hoe zou je zeggen dat, dat, dat onze beleidsmakers hier z-van invloed op zouden moeten uitoefenen? Wat voor vrijheid moeten we eigenlijk krijgen wat jou betreft?

711
01:54:39.552 --> 01:54:48.912
Ja, het is, en voel de paradox, hè, want het is dus een soort van- Nee. Ja, ik vind vrijheid een ingewikkeld woord, dat snap ik. En dat, en dat is gewoon zo. Ja. Hè, wa-als in dat is gewoon een moeilijke.

712
01:54:48.932 --> 01:55:00.272
Kijk, ik denk hierin dat we-- kijk, je kunt zeggen: ik heb me vrijgevochten van de zuilen, ik heb me vrijgevochten van staatspropaganda, whatever je, uh, d-ervan vindt. En nu mag ik het zelf bepalen. Wat blijkt?

713
01:55:00.312 --> 01:55:06.602
Je hebt iets anders tegenover je staan. Een super Barbapapa, heb je daar weer mee te- Waardoor we allemaal wappies worden of waardoor we allemaal brainrot krijgen.

714
01:55:06.732 --> 01:55:15.772
Of zeg maar, het is gewoon, de smaken die hier uitkomen zijn louter kut. Ja. Ik denk dat, ik denk dat iedereen dit wel vindt eigenlijk. Ja. Dat algoritmisch feeds.

715
01:55:16.212 --> 01:55:26.412
En ik, ik denk dat, dat, dat daarin, zeg maar, uh, om je vrijheid te kunnen, je kan iemand wel vrijheid geven, maar je moet iemand ook de mogelijkheid geven om met die vrijheid iets te kunnen doen. Ja.

716
01:55:26.842 --> 01:55:34.402
En om iets met vrijheid te kunnen doen, dat, dat heeft in eerste instantie te maken met een stukje educa-educatie, hè. Dus je hebt de digitale vaardigheden. Die worden ook gegeven op scholen trouwens, hè.

717
01:55:34.402 --> 01:55:45.632
Het gaat erover: wat is een algoritme? Ja, maar ik, ik geloof, ik denk, ik- Dat is stap één. Ja, nee, maar ik geloof ik ben niet meer met die stap bezig, want ik denk gewoon zelfs al weet je hoe het werkt, dan nog,

718
01:55:46.632 --> 01:55:52.152
uh, zijn het kroketten die je proeft. Nee, maar dus, dus ik denk dat uiteindelijk als jij zegt als beleidsmakers luisteren,

719
01:55:53.452 --> 01:56:02.232
uh, of vrienden van en buren van, loop lekker die tuin in met ons verhaal, zet hem op de speaker, zet hem op je JBL'etje in de achtertuin terwijl zij zitten te eten. [lacht] Het is wel raar, dit moment.

720
01:56:02.832 --> 01:56:11.192
Jij wijdt hele passage bij het idee dat er een vriend van een beleidsmaker luistert. Ja. Maar oké, ja. Megfoon in de achtertuin. Ik denk dat het zo is, Wietse, namelijk. Maar goed. Ja.

721
01:56:11.361 --> 01:56:23.922
[lacht] En, uhm, kijk, dat komt door die staatspropaganda. Blijf er nou bij. [lacht] Ja, oké, dus stel die vrijheid. U, u luistert. Ja. U luistert. Ja. Uh, geachte beleidsmaker,

722
01:56:25.452 --> 01:56:31.952
uiteindelijkZijn we het eens over vrijheid in de algemene zin? Die gaan we dan concretiseren. Wat betekent vrijheid eigenlijk?

723
01:56:31.992 --> 01:56:43.452
En daar hoort volgens mij ook bij dat wij inzicht krijgen in hoe die algoritmen werken en vooral hoe die algoritmen voor ons kunnen werken. Oftewel dat we zelf die algoritmen kunnen aanpassen naar onze wensen.

724
01:56:43.492 --> 01:56:53.092
En dan vind ik, daar hoort vrijheid bij. Als iemand zegt: doe mij maar gewoon de hele dag gewoon de Ninja Ice Cream Machine, want ik wil gewoon dat zien.

725
01:56:53.652 --> 01:57:04.932
Dan ben ik nog wel, uh, zo vriendelijk om te zeggen: hé, you do you. Als jij maar die zelf hebt ingesteld, ja, en niet hebt ingesteld per ongeluk door erop te klikken, maar bewust hebt uitgetypt of uit, uh, geschreven.

726
01:57:05.612 --> 01:57:15.292
En dat je kan switchen daartussen. Ik zou het bijvoorbeeld al heel vet vinden als TikTok multi feed was voor iedere gebruiker. Hè, dat je kan switchen tussen broccoli en zo. Dan heb je al in ieder geval een keuzemoment.

727
01:57:15.972 --> 01:57:19.352
Dan inzicht: wat zit er achter mijn feed? Mijn eigen playlist als het ware.

728
01:57:19.912 --> 01:57:30.712
Om vervolgens tot een punt te komen dat je kan zeggen: oké, als AI, want even voor de luisteraar, media en AI zijn, uhm, onlosmakelijk met elkaar verbonden.

729
01:57:30.752 --> 01:57:39.992
Wat Alexander en ik voor ons zien, zijn jouw persoonlijke buddy die in jouw oor meeluistert, die ook jou 's ochtends, 's ochtends het nieuws gaat vertellen. Goedemorgen Alexander, dit en dat is gebeurd.

730
01:57:40.012 --> 01:57:45.152
Besef je even, dit wordt allemaal één. Oké, wacht maar op de volgende versie van TikTok.

731
01:57:46.152 --> 01:58:00.352
Dat wij daarin, uh, zeggen of dat ik daarin nu zeg, uh, wat belangrijk is, is dat als die systemen, die Barbapapa's ons zo ongelooflijk bij de kladden hebben, ons zo goed kunnen vormen, dan wil ik meevormen. Ja.

732
01:58:00.972 --> 01:58:05.262
Dan moet je mij mee laten vormen, want anders heb ik helemaal geen vrijheid meer. Dan heb ik de vrijheid om verslaafd te worden.

733
01:58:05.332 --> 01:58:16.372
Nou, ik vind het eigenlijk ook wel grappig wat je zegt, uh, over die verschillende kanalen binnen TikTok. Dat je dus eigenlijk het mogelijk maakt om weer te zappen tussen NPO2 en NPO1. En zappen tussen kranten.

734
01:58:16.612 --> 01:58:26.132
En zappen tussen kranten. Dan ben je binnen system prompts aan het zappen, waardoor je weer iets van autonomie terugneemt zonder dat je enorme, ja, mentale bagage of broccoli op je neemt.

735
01:58:26.232 --> 01:58:34.732
Ja, want in user interface design, als wij, uh, uh, een systeem ontwerpen, bijvoorbeeld ik zit hier nu te kijken naar ons mengpaneel, daar zitten schuifjes op.

736
01:58:35.312 --> 01:58:42.852
Die schuifjes, die kun je ook een scale geven en dat betekent dat je hem in plaats van 0 naar 100, zeg je: je mag van 0 naar 100, maar met stapjes, hè.

737
01:58:42.912 --> 01:58:53.432
Dus dat schuifje in jouw interface, die klikt dan een soort magnetisch vast aan een onderdeel. Nou, wat wij nu eigenlijk met elkaar bespreken is, heel enthousiast hebben wij gezegd: vroeger had je niet eens een schuifje.

738
01:58:53.832 --> 01:59:04.612
Ja, je kon je media niet aanpassen. Uh, in het meest gekke geval, toen er nog één net Nederland 1 was, uh, en, en twee kranten, zeg maar, had je bijna niks. Toen, nu zitten we aan de andere kant van het spectrum.

739
01:59:04.912 --> 01:59:08.192
Hier heb jij jouw hyper persoonlijke Barbapapa, you do you.

740
01:59:08.412 --> 01:59:18.032
En dat ik zou zeggen: het zou toch wel prettig zijn om er een paar, om wel een schuif aan, aan mensen te geven, maar met wat stapjes ertussen en ook nog eens die stapjes zelf te mogen bepalen.

741
01:59:18.432 --> 01:59:30.072
Want ik denk dat de ultieme indo-i-i-innovatie zou zijn om te zeggen: er zijn predefined presets waar door je heen kan zappen, kranten en tv-programma's en noem maar op en netten, omroepen.

742
01:59:30.572 --> 01:59:39.872
Maar tegelijkertijd kan je je eigen omroep ernaast zetten die je op maat kan maken en zo heen en weer. En dan krijg je- Eigenlijk wat Spotify doet met, uh, al die Discovery Weekly mixen.

743
01:59:40.032 --> 01:59:49.132
Pretty much, want i-in dat opzicht denk ik dat het, daarom noemde ik de term playlist net al. Ik denk dat we, dat we ze eigenlijk al uitgevonden hebben, maar dat die nog wat, uh, breder de media in mogen.

744
01:59:49.212 --> 02:00:00.832
Oké, we hebben het nu heel veel gehad over die algoritmes die keuzes voor ons maken in wat voor content we te zien krijgen of te horen krijgen. We hebben het nog niet gehad over hoe

745
02:00:02.232 --> 02:00:07.392
die content synthetisch kan gaan worden. Want waar we aan het begin van de aflevering het over hadden was,

746
02:00:08.512 --> 02:00:17.932
uh, weet je, audio gegenereerd door Suno, een podcast gegenereerd door NotebookLM, video gegenereerd door Sora, die allemaal hyper echt is en mensen heel erg goed weet na te doen,

747
02:00:18.832 --> 02:00:25.192
maar waarbij we toch nog steeds in een soort van uncanny valley zitten waardoor dit nog niet, eh, echt door lijkt te breken.

748
02:00:25.272 --> 02:00:34.532
Nou, misschien doe ik nu te veel een aanname waarom dit nog niet gebeurt, maar de verwachting die denk ik wij allebei hebben is dat nu zijn de feeds dan weliswaar AI gestuurd.

749
02:00:34.572 --> 02:00:48.012
AI's bepalen wat wij te zien krijgen, maar hetgeen we te zien krijgen is nog steeds door mensen gemaakt. Onze verwachting is denk ik allebei dat dat ook veel meer gaat mengen. Ja. Hoe, hoe, zeg maar,

750
02:00:49.392 --> 02:01:01.232
als ik dit muntje in jou gooi, wat, wat, wat verwacht jij dan? Nou, ik denk dat, daarom is het, er zit wat mij betreft tussen het, uh, hele, de hele persoonlijke feed voor jou in jouw TikTok, hè, dus die Barbapapa.

751
02:01:01.712 --> 02:01:10.752
Dat is niet een hele grote stap naar, uh, een synthe-synthetische entiteit waar jij een relatie mee hebt. Waarom haal ik die aan? Die wordt dan ook op maat voor jou.

752
02:01:11.352 --> 02:01:20.072
Dat kan een, een, een avatartje zijn, of een poppetje, of een, misschien wel een mensachtig iets waar jij mee communiceert als persoonlijke buddy in de vriendelijke vriendssfeer.

753
02:01:20.502 --> 02:01:29.172
Maar het kan ook een synthetische nieuwslezer zijn. Precies. Sterker nog, waarschijnlijk heb jij straks een groepje van synthetische, uh, entiteiten die jij ook nog eens plekken kan gaan geven.

754
02:01:29.232 --> 02:01:36.112
Ja, oké, maar ik vind dit alweer een stap verder, want dit is een soort van post TikTok. Maar ik zit, als ik nu even gewoon, hoe kijken jongeren nu naar de wereld?

755
02:01:36.272 --> 02:01:57.324
Door het venster van TikTok en in die interface met het switchen van, van video naar video hebben we nu nog beeld wat grotendeels menselijk gemaakt is en waarvan fake news is nu de enige, enige concept wat wij in ons hoofd hebben van hoe AI, uh, beeldUh zich kan verspreiden op een manier wat eigenlijk onwenselijk vinden dat mensen daarnaar kijken.

756
02:01:57.384 --> 02:02:04.724
Heel veel over nieuws voor, i-, als mensen praten in de echte wereld over nieuwsvoorziening en AI, gaat het heel snel over fake news.

757
02:02:04.784 --> 02:02:13.604
Terwijl wij hebben, wij denken denk ik veel eerder over diezelfde technologie als iets wat we juist wel willen consumeren, namelijk synthetische video consumeren.

758
02:02:13.644 --> 02:02:18.544
Ja, want ik denk dat, kijk, kijk, je hebt de curatie van de video's, die wordt al door een algoritme gedaan. Precies.

759
02:02:18.724 --> 02:02:28.204
De inhoud eigenlijk ook al deels omdat de mensen die die video's maken best wel goed doorhebben wat er eigenlijk gemaakt moet worden. Zeg maar gegeigd naar het algoritme. Precies. Dus ze zijn al robots. Ja.

760
02:02:28.244 --> 02:02:33.944
Of ze handelen als voor de robot. Dus het is al deels synthetisch. Het zijn al hybride influencers in dat opzicht. Ja.

761
02:02:34.104 --> 02:02:41.504
Dan gaan we toe na-, toe naar een soort van full synthetics, namelijk mensen hoeven niet meer die dansjes te doen, hoeven niet meer te gaan schilderen, hoeven niet meer te fietsen. Artist vorm, hè.

762
02:02:41.604 --> 02:02:53.504
Dus waarbij je beeld hebt wat misschien in eerste instantie wel is opgenomen, waarbij de AI het, de engagement, uh, factor verhoogd heeft door het beeld zo- Als jij dit had gedaan dan en dan kan je het alsnog drai-, erin fietsen.

763
02:02:53.564 --> 02:02:54.624
Ja, tuurlijk. Ja.

764
02:02:54.724 --> 02:03:03.604
Dus de, de, je maakt zelf een video en dan gaat die AI het optimaliseren voor engagement voor de eerste 2 seconden en dan zie je jou zelf iets zeggen wat jij nooit gezegd hebt, maar wat dat algoritme weet.

765
02:03:03.644 --> 02:03:13.004
Dit is hoe we die doelgroep binnentrekken. Maar dan, en dan heb je nog de uitdaging, uh, krijgen jij en ik dan dezelfde video te zien? Of is het ook nog eens een variatie op die video, synthetisch? Ja.

766
02:03:13.044 --> 02:03:20.964
In dat opzicht, als je maar genoeg rekenkracht hebt, kun je helemaal die gedeelde ervaring eruit fietsen. Want we zitten niet eens meer naar de gedeeldezelfde TikTok.

767
02:03:21.264 --> 02:03:30.464
De feed was al persoonlijk, de filmpjes nog niet, want jij kon nog mij een filmpje sturen op TikTok wat ik dan kon kijken. Of we konden zeggen: heb je dat filmpje op TikTok gezien?

768
02:03:30.504 --> 02:03:42.264
En nu is daar, als we, als er geen, uh, barrières zijn, hè, dan zou je ook kunnen zeggen dat die hele feed of grotendeels gevuld wordt met filmpjes die niet alleen synthetisch zijn, maar ook nog eens synthetisch voor jou.

769
02:03:42.564 --> 02:03:52.704
En denk je dat over vijf jaar mensen kijken naar, als, als ik nog een iemand ben met relevantie in het maatschappelijk debat over vijf jaar. We doen ons best. Nou ja, maar wie weet. Maar

770
02:03:53.644 --> 02:04:03.783
denk je dan dat mensen, uh, vrijwillig gaan kijken naar synthetisch gegenereerd beeld van mij? Nou ja, ik denk, uhm. De deepfake clipping.

771
02:04:04.164 --> 02:04:16.404
Kijk, als wij het, uh, of laten we het even over jou, als jij, uh, jouw gamma uitbreidt en dat doe je al door verschillende verschijningsvormen aan te nemen. Dat doe je door crossmediaal te zijn, hè, dus de tv, podcast.

772
02:04:16.464 --> 02:04:29.344
Ja. TikTok zie ik je ook wel eens langskomen. Er zijn stukjes van jou daar. Audio, noem het allemaal maar op. Boeken, die artikelen daarin. Maar dat zijn allemaal nog steeds media in de vorm van een representatie.

773
02:04:29.664 --> 02:04:33.664
Niet jij. Ik bedoel, je zit er wel. Daar gaan we gewoon even van uit dat jij netjes daar gaat zitten.

774
02:04:33.704 --> 02:04:44.364
Maar op het moment dat, dat er daarnaast ook nog een plek is waar iemand in een zaal kan gaan zitten om jou een keer te zien, uh, en ook de mede-fans, uh, in het Pom-universum een keer te ontmoeten.

775
02:04:45.084 --> 02:04:56.424
Ik heb wel het idee dat, uh, Roxy Dekker, uh, niet dat jij Roxy bent, maar de Roxy Dekkers van deze wereld een best wel grote kans maken nog versus hun synthetische counterparts. En waar zit hem dat dan in?

776
02:04:56.484 --> 02:05:00.304
Wat maakt Roxy Dekker interessant om op internet te bekijken?

777
02:05:00.764 --> 02:05:08.324
Uh, zeg maar wat, wat maakt het feit dat zij echt in een echte wereld ook bestaat, waarom maakt dat haar interessanter om, om haar digitaal interessant te vinden?

778
02:05:08.724 --> 02:05:20.124
Omdat ik denk dat, en dit is een beetje wat ik uit de, uh, kunstenaarskringen krijg om mij heen, die zeggen: een stuk kunst moet geschiedenis hebben. Dat, en je kan ook kunst vervangen voor een stuk media.

779
02:05:20.164 --> 02:05:27.964
En daar bedoelen ze niet mee geschiedenis hebben enkel het stuk, zeg maar, dat een schilderij gehangen heeft op x of een schilderij, uh, een keer ontvoerd is door y. Dat is wel leuk, hè.

780
02:05:28.064 --> 02:05:32.544
Als jij een veiling meemaakt, zit daar het verhaal ook bij van het schilderij. Dat is met een reden.

781
02:05:32.984 --> 02:05:41.624
En daarnaast zijn er ook verhalen over de maker, namelijk, uh, wat Vincent van Gogh allemaal meegemaakt heeft in zijn leven. Dat, we weten ook heel veel van Van Gogh, los van z-, van zijn stukken.

782
02:05:42.284 --> 02:05:52.384
In het geval van Roxy Dekker kan je haar ook volgen en zien dat ze haar rijbewijs gaat halen, dat ze met andere dingen in haar leven bezig is dan artiest zijn, noem maar op. Dus er is een heel veel rijker persoon.

783
02:05:52.424 --> 02:05:58.114
Dit kun je, kan je zeggen: maar Wietse, we kunnen toch ook gewoon die synthetische, uh, tegenhanger haar rijbewijs laten halen?

784
02:05:58.644 --> 02:06:09.964
Ja, het punt is wel dat je op een gegeven moment zoveel aan het simuleren bent van de wereld waar wij ook in leven en het leven wat wij ook hebben meegemaakt, dat ik denk dat dat wel moeilijk wordt. Waarom? Nou, uhm.

785
02:06:10.024 --> 02:06:17.224
Want wat jij nu voorstelt is je kan een, een, zeg maar stel Roxy Dekker is nooit echt gesignaleerd geweest in de werkelijke wereld. Ja.

786
02:06:17.944 --> 02:06:24.164
Dan zou, zou het dan alsnog zo'n fenomeen kunnen zijn op de radio, op TikTok, op YouTube?

787
02:06:24.304 --> 02:06:35.464
Ik denk nu wel, maar, en dit is echt koffiedik kijken hoor, maar, uhm, ik geloof wel een beetje in het idee van de toekomst is er al, maar gewoon nog niet zo breed gedistribueerd, om het maar even in het Nederlands te zeggen.

788
02:06:35.574 --> 02:06:44.384
Dat geldt niet alleen maar voor technologie, maar ook voor cultuur, uh, en trends, hè. Trendwatchers doen niets anders dan in Chicago over straat lopen om te kijken dat iemand twee verschillende sokken aan heeft.

789
02:06:44.404 --> 02:06:49.364
En dan zeggen ze: hé, dat, twee verschillende sokken is een trend. Het is veel meer dan dat, maar dat heb ik even als voorbeeld.

790
02:06:50.464 --> 02:06:59.053
Op die manier s-, begin ik al te zien, daar baseer ik een beetje deze intuïtie op, dat er al een premium op reality aan het komen is. Een premi-premium op human.

791
02:06:59.144 --> 02:07:07.464
Oftewel dat, dat het, dat de influencer bestaat, e-e-in een fysieke vorm heeft. Het klinkt absurd als ik dit zo zeg, maar over vijf jaar echt niet meer.

792
02:07:07.484 --> 02:07:12.564
En ik weet, jij, je blikt, je geeft geen blik of blozen in dit verhaal. Ik geloof dit ook. Ja, absoluut. Uhm,

793
02:07:13.724 --> 02:07:36.384
dat er, het feit dat een, dat er een daadwerkelijk mens is van vlees en bloed met een verhaal en een gezin en een familie en een vriendengroep en een stad en een historie, dat dat op een gegeven moment gaat, naar boven gaat komen drijven als zijnde iets waar mensen, uh, voor gaan kiezen versus een, uh, ja, niets anders dan een personage uit een boek eigenlijk, hè.

794
02:07:36.444 --> 02:07:43.364
Want ik had laatst iemand die zei tegen mij: je hebt het steeds over synthetische entiteiten, maar wat zijn karakters in een boek dan? Ja, i-, jullie hebben een punt.

795
02:07:43.764 --> 02:07:54.304
Het is niet de eerste keer dat we te maken krijgen met- Nee...een soort geesteswezens. Dat we ons hechten aan, aan. Ja. Absoluut, uh, niet nieuw. Uh, los van, uh, uh, ja, ander-ander--

796
02:07:55.224 --> 02:08:05.724
d-er zit een soort, uhHoe zeg je dat? Een glijdende schaal van, uh, Joey uit Friends die daadwerkelijk een leven heeft en om dingen friends en die leeft ook nog en een eigen serie kreeg en zo.

797
02:08:06.084 --> 02:08:13.644
En dan, uh, uh, maar aan de, en aan de andere kant zitten, uh, wezens in, in boeken die gewoon alleen maar in de hoofd van de schrijver bestaan.

798
02:08:13.684 --> 02:08:19.584
En helemaal aan de andere kant daarvan zit, uh, uh, uh, Alexander Klöpping, die hier nu letterlijk tegenover me zit of zo. Dus

799
02:08:20.524 --> 02:08:35.884
i-ik heb wel het idee dat, uh, er onderscheid zal komen, meer en meer tussen, uh, synthetische, uh, ja, wa-- en dat is in de breedte, hè, want ik heb het steeds over influencers, maar dat kunnen zijn muzikanten, dat kunnen zijn boekenschrijvers, dat, dat kunnen zijn politici.

800
02:08:36.044 --> 02:08:46.064
Joh, je kan het allemaal zo gek niet bedenken. Dat is niet beperkt of zo. Ik, ik heb alleen een voorgevoel en misschien is het ook meer hoop dan, uh, dan realiteit, dat wij een, uh,

801
02:08:47.184 --> 02:09:02.504
extra waarde gaan hechten aan het feit dat iemand, uh, een mens is, zoals we dat nu ook met schaken en Formule 1 doen. Maar, maar oké, maar, maar, hoe, gaan we dan, want gaan we dan beeld willen zien van een concert?

802
02:09:04.124 --> 02:09:12.404
Maar ik, ik, ik, ik ga ervan uit dat, dat al die AI-beeldgeneratie over drie jaar zo goed is dat het verschil met echt niet meer te zien is. En daar zijn we nu nog niet.

803
02:09:12.494 --> 02:09:25.504
Er is nu een rare uncanny valley van video's waarbij je ziet dat AI-avatars niet zo echt zijn zoals we-- en ons brein is zo strak afgesteld op het herkennen van echte gezichten.

804
02:09:26.144 --> 02:09:38.004
Dit is, dit is zo'n krachtig menselijk, uh, menselijk talent om, uh, dat beeld te onderscheiden van, uh, van echt beeld, om AI-beeld van echt beeld te onderscheiden. Wij hebben dit direct door op dit moment. Ja.

805
02:09:38.604 --> 02:09:46.644
Maar ik denk niet dat, dat-- mijn verwachting is dat dat niet zo gaat blijven. Dus ik hou rekening met een situatie dat over drie jaar dat niet meer te, van echt te onderscheiden is.

806
02:09:46.764 --> 02:09:55.504
Inclusief beeld van een uitzinnige massa tijdens een concert wat tot mij komt op TikTok. Ja, één persoon is ook massa. Precies.

807
02:09:55.904 --> 02:10:03.024
Inclusief beeld van een, van Roxy Dekker die, uh, iemand uitscheldt op een terras met, uh- Absoluut.

808
02:10:03.244 --> 02:10:12.844
Beeld wat, f-, uh, grungy gedraaid is door iemand die toevallig verderop zit en waarbij die hele stijl van een stiekeme video nagebootst wordt door die AI.

809
02:10:13.164 --> 02:10:25.404
Met andere woorden: dat een AI prima een geschiedenis en een- Ja. Uh, ja, alle, alle dingen die juicy zijn rondom een BN'er. Een backstory.

810
02:10:25.484 --> 02:10:33.264
Een backstory en ook wat het gaande houdt op RTL Boulevard of wat dan ook het equivalent daarvan is over drie jaar. Dat dat allemaal gehallucineerd kan worden.

811
02:10:33.884 --> 02:10:42.624
Waarom precies is het dan zo belangrijk om te weten dat deze, deze, deze, want de meeste mensen die Roxy Dekker fan zijn, zullen nooit naar een concert van haar toe gaan.

812
02:10:42.764 --> 02:10:54.164
Nee, kijk, ik bedoel, het is zo dat, uhm, de meeste mensen waar jij en ik veel over weten vanuit de media, zullen wij nooit echt ontmoeten. Nee. En daar, en toch zijn we geïnteresseerd. Precies.

813
02:10:54.604 --> 02:11:05.924
Dus ik, ik ga zeker niet proberen te verdedigen dat, dat het uiteindelijk doorslaggevend zal zijn, want dat is het nu al niet. Uhm, ik heb wel het idee dat er mensen zullen zijn die daar bewust voor gaan kiezen.

814
02:11:06.064 --> 02:11:18.764
Noem het in eerste instantie een vorm van snobisme en een niche, maar dat er een soort, uh, want je kunt natuurlijk wel, uh, bijvoorbeeld een, uh, samenkomst van Ernst-Jan en jou ergens voor Pomplive.

815
02:11:19.384 --> 02:11:22.504
Je kunt een soort plek orkestreren waar je wel moet bestaan.

816
02:11:23.244 --> 02:11:34.634
Uh, die, en ik kan me voorstellen dat er een, ja, om het even economische termen uit te drukken, een incentive gaat ontstaan om, om steeds meer plekken te creëren waarin je dus telt als fysiek persoon. Mhmm.

817
02:11:34.804 --> 02:11:43.744
Want ik bedoel in het geval van, uh, Roxy Dekker, op 5 mei gaat ze volgens mij het hele land door. Dit voelt nu echt als een soort submarine advertentie, maar dat is het echt niet.

818
02:11:44.204 --> 02:11:51.544
Waar duizenden mensen haar wel op het podium gaan zien, dus er wordt-- dus misschien moeten we ook weer niet onderschatten dat er misschien wel vaak een soort gevalideerd wordt.

819
02:11:51.684 --> 02:11:58.934
Nou, en de behoefte blijven hebben dus om die gezamenlijkheid met alle zintuigen die we hebben. Meerdere kwaliteiten tegelijk in, hè, in dat moment daar op dat grasveld.

820
02:11:58.934 --> 02:12:04.044
Precies, dus dat heeft een premium, dat snap ik ook. Dus ja, daarmee kun je extra geld verdienen.

821
02:12:04.484 --> 02:12:17.784
En ik snap dan ook dat die, die, die, die variatie, uh, van vermaak, uh, met waarvan je weet dat het een echt mens is omdat je er zelf bij bent geweest, dat dat een premium heeft en dat je daarna nog meer fan kan zijn van zo iemand.

822
02:12:17.813 --> 02:12:26.984
Dat geloof ik helemaal. Maar ik heb wel het idee dat dit naast elkaar gaat bestaan en dat die premium ervaring, je hebt, je hebt, je hebt altijd een premium ervaring naast de basic ervaring.

823
02:12:27.014 --> 02:12:38.624
En die basic ervaring, ja, die kun je niet echt aanraken. Uh, maar, uh, ja, g-, de, kijk, ik weet niet, je gaat niet kunnen zien dat het niet echt bestaat.

824
02:12:38.924 --> 02:12:46.584
En ik denk dat je aan je, dat mensen ook uiteindelijk wel blijven weten of iemand echt of niet echt bestaat, ondanks dat je het niet meer kan zien.

825
02:12:47.504 --> 02:12:58.204
Misschien dat er dan toch altijd iets blijft waardoor wij blijven weten of het echt is, om, al was het maar omdat je die persoon, dat je hebt horen zeggen dat iemand uit jouw buurt bij een concert is geweest of zo.

826
02:12:58.284 --> 02:13:12.624
Dat, dat- Ja, ja, by proxy. Ja, een soort van overlevering zoals dat in de prehistorie misschien ook ging. Maar zelfs als we het, als we weten dat het niet echt is, gaan we dan onze aandacht daaraan geven?

827
02:13:12.764 --> 02:13:23.864
Ja, ik denk dus, dus, uhm, gaat het zo zijn dat in die vijf jaar, laat hem daar even zetten, van hypers, hyperrealistische synthetische media. Sterker nog, boven realistisch, whatever that, that means.

828
02:13:23.924 --> 02:13:35.944
Maar, uh, gewoon niet van het echte te onderscheiden, zelfs niet eens door een algoritme te bepalen. Zo goed is het, zeg maar. Uhm, gaan daar bestsellers uitkomen, Nobelprijzen gewonnen worden?

829
02:13:36.464 --> 02:13:47.364
Uh, films, uh, uh, uh, Oscars winnen? Blockbusters. Absoluut. Ja. Ja, sorry. Dat denk ik wel. Ja. Uhm, maar ik denk dat er nog steeds genoeg ruimte is voor die mix.

830
02:13:47.424 --> 02:14:01.080
Omdat, en ik blijf, ja, ik haal toch weer even mijn schaken en mijn Formule 1-metafoor aan. Als wij nu zouden horen, uhm, dat, uh, Verstappen eigenlijk niet stuurtDing is gewoon zelfrijdend. Dit kan, hè?

831
02:14:01.340 --> 02:14:08.450
Ik bedoel, ik ga niet een complotje starten, maar hij kan gewoon doen. Dat stuur sluit je gewoon niet aan en hij beweegt hem een beetje mee. En ik bedoel kan al lang.

832
02:14:08.570 --> 02:14:16.420
Het was een dj die een beetje staat te bewegen en ondertussen drukt hij niet echt knoppen in. Dit gebeurt al op plekken [beiden lachen]. Nee, maar ik bedoel. MP3 mensen.

833
02:14:16.860 --> 02:14:27.440
Ik denk als dat naar buiten komt, dat daar mensen boos over zijn, dat dat enorme impact gaat hebben op het merk Max Verstappen en ook niet binnen twee weken weer overwaait. Nee, sure.

834
02:14:27.460 --> 02:14:36.920
Dus ik heb ergens het idee dat we dat toch niet pikken of zo. En we zijn al, want als, uh, Magnus Carlsen eigenlijk een robot blijkt te zijn die al die tijd aan het schaken is, zeg maar.

835
02:14:37.000 --> 02:14:40.680
Ik-- er zit iets bij ons dat we, en dat is eigenlijk, uh, ook irrationeel.

836
02:14:41.260 --> 02:14:51.520
Een soort, ja, irrationeel op een manier van: waarom zou je niet kunnen genieten van een Formule 1 wedstrijd waar de meest brute algoritmes tegen elkaar battlen van de verschillende technische universiteiten in Nederland?

837
02:14:51.560 --> 02:15:00.660
Ik noem maar wat. Ik zou dat trouwens best wel dik vinden, maar ik merk dat ik daar minder warm van word dan mensen in auto's vanuit verschillende teams, nationaliteiten, et cetera.

838
02:15:01.020 --> 02:15:09.920
Dus we geven nu al een premium aan mensen in schaken en Formule 1. En waarschijnlijk zijn er mensen die nog 100 voorbeelden kunnen noemen. Die premium gaat er blijven.

839
02:15:10.040 --> 02:15:16.640
Ik denk dat jouw punt ook staat dat die premium niet genoeg is om die synthetische content buiten te gaan houden of zo.

840
02:15:16.840 --> 02:15:32.300
Nee, dit wordt absoluut een mix en, uhm, ik ben gewoon vooral benieuwd hoe, nou ja, misschien wij ook, jij en ik, inspelen, bewust of onbewust straks, op: hoe kunnen wij relevant blijven in een wereld vol super AI-podcasts gegeven door twee super hosts?

841
02:15:32.360 --> 02:15:37.440
Ja. Moeten we dat? Maar wat is het antwoord op die vraag? Ja. Want ik zit inderdaad dit idee, namelijk podcast luisteren van

842
02:15:38.700 --> 02:15:49.980
stemmen die klinken zoals die van ons, maar dan aangepast aan mijn interesses, zoals TikTok dat ook doet. Ja, natuurlijk gaat dit gebeuren. Dus wat doen wij dan, Wytse?

843
02:15:50.520 --> 02:16:01.640
Zeg maar, wa-wat is onze rol nog over, over drie jaar, vijf jaar? Ja, de- En kan alles wat wij doen gedaan worden door een computer in deze podcast?

844
02:16:02.800 --> 02:16:15.280
Kijk, ja, ik denk dat alle, uh, randomness die ik in deze aflevering gooi, mijn metaforen. Ja. Hier en daar een opmerking over mijn vader of zo. Ja. Dat is toch ook allemaal wel de backstory, hè? Ja.

845
02:16:15.320 --> 02:16:23.220
Dan moet je hem eerst een hele backstory laten generaten van een gozer die opgegroeid is in Krimpen aan den IJssel. Ja. En dan fiets je daar alsnog wel op basis van heel veel boeken iets uit.

846
02:16:23.780 --> 02:16:33.900
Dus ook backstory is niet een soort van beveiliging of zo. Nee. Of zeg je dat een barrière of zo. Backstories kunnen gegenereerd worden. Uhm, ik, heel eerlijk, ik weet het eigenlijk niet.

847
02:16:34.760 --> 02:16:43.880
Ik weet het eigenlijk niet zo goed. Ik heb een soort van moeilijk onder woorden te brengen hoop hierin. Hoop en daarmee bedoel ik vertrouwen. Misschien is dat een beter woord. Vertrouwen?

848
02:16:45.180 --> 02:16:48.560
Ik heb een soort vertrouwen dat wij met elkaar een manier gaan vinden.

849
02:16:48.600 --> 02:17:00.400
En dan heb ik het niet alleen over jou, jij en ik, maar wij als in samenlevingsbreed, om een soort niche, want het wordt klein, uit te carven, zeg maar in de hoek van het festival waar nog een tentje staat waar wij nog zitten of zo.

850
02:17:01.220 --> 02:17:08.000
En dat is misschien niet genoeg, want dan zijn wij met te veel goede podcast hosts. Het wordt heel druk in die tent, maar ik heb wel het idee dat daar nog een plek kan zijn.

851
02:17:08.040 --> 02:17:16.640
Maar het kan, het kan niet in de orde van grootte zoals wij het zitten doen, denk ik, man. Het is de vraag wat mensen gaan accepteren, want dit is uiteindelijk waar je de hele tijd op terugkomt.

852
02:17:16.720 --> 02:17:34.580
Het soort van vertrouwen in dat er een menselijk element in zit, uh, dat dat maakt dat we Formule 1 blijven kijken en dat we dus niet, als we zouden weten: het is een robot die die auto bestuurt, dan be- vervalt de hele reden om een Formule 1 wedstrijd te kijken.

853
02:17:35.520 --> 02:17:47.180
Uhm, we gaan ook niet kijken naar robots die met elkaar aan het voetballen zijn. Volstrekt oninteressant, uhm, hoe goed ze ook zouden kunnen voetballen. Uh, zie ik niet zo heel snel gebeuren.

854
02:17:47.240 --> 02:17:55.320
Helemaal als het computergegenereerd is, dat beeld. Uhm, dus, uhm, ondanks dat technisch misschien iets kan.

855
02:17:55.350 --> 02:18:04.900
Misschien dat we het technisch allemaal zo goed kunnen maken en dat het ook inhoudelijk zo interessant kan zijn. Dan zou je kunnen zeggen: wij als mensen trekken ergens een grens in wat we bereid zijn te consumeren.

856
02:18:06.080 --> 02:18:07.100
Dus we kunnen het maken.

857
02:18:07.130 --> 02:18:17.920
Het is allemaal heel goed, maar hetzelfde als je geen Midjourney-kunst aan de muur hangt, maar wil, wil weten dat het door een mens gemaakt is, gaan we het gewoon niet consumeren en daarom is er geen markt voor.

858
02:18:18.440 --> 02:18:30.020
Ik denk dat we- Het zou kunnen. Absoluut. En ik denk dat wij door de geschiedenis heen onbewust en bewust zijn beschermd door het feit dat we bepaalde dingen die we wilden niet konden. Ja.

859
02:18:30.440 --> 02:18:44.860
En we komen nu in een tijd dat wat we willen kan. Ja. En dan is de vraag: is wat we willen wel wat we moeten krijgen? Ja, en, en, en, en, en willen we het uiteindelijk wel echt? Want je kan zeggen: ik wil, uh.

860
02:18:45.920 --> 02:18:55.980
Oneindige podcasts met de beste, leukste hosts ooit. Ja, maar misschien ga je er dan zoals je aan het eind van een avond TikTokken erachter komt: dit is toch niet super chill. Ja. Uhm. Die leegte.

861
02:18:56.060 --> 02:19:08.420
Ja, misschien dat dat uiteindelijk dan toch, zoals nu ook regelgeving tegen TikTok aan het komen is. En weet je, er komt toch uiteindelijk een tegenbeweging, uh, die weer nieuwe balans aanbrengt.

862
02:19:09.660 --> 02:19:22.080
Nou, breekt daar nog iets van hoop uit? Ik hoor hoop. Ik hoop het maar. Ik hoor een hoop hoop. Ik start de eindmuziek. Mijn god, Wytse. Uh, ja, nou ja, het is wat, zullen we maar weer zeggen. Dank je wel. Jij ook.

863
02:19:22.100 --> 02:19:32.790
Wytse Hage. Uh, wij danken ook Sang, Sam Hengeveld voor de edit en Pancras voor de vormgeving. Wil je een lezing van Wytse over AI of van mij, dan kan dat. Mail ons op lezing@aireport.email.

864
02:19:32.860 --> 02:19:43.060
Twee keer per week het laatste nieuws over AI krijgen kan via aireport.email en als je vandaag nog wil beginnen met AI binnen jouw bedrijf ga je naar deptagency.com/aireport.

865
02:19:43.740 --> 02:19:49.120
Wij zijn hier volgende week weer en wij danken jou voor het luisteren. Dank je wel! Tot volgende week! Dag.

866
02:19:52.940 --> 02:20:06.390
[muziek]