Welkom bij AI Report, de Nederlandse podcast over kunstmatige intelligentie waar we uitzoeken welke invloed AI heeft op ons werk, ons leven en de samenleving. Tegenover mij zit Wytse Hagen. Ik ben Alexander Klöpping.
Er is een Nederlandse programmeur. Hij heet Pieter Levels en ik hou hem al een tijdje in de gaten. En die bouwt de afgelopen jaren in zijn eentje tools die uitgroeien tot mini ondernemingen.
En onlangs deed hij iets nieuws. Hij maakte een multiplayer flight simulator game. Zo'n spelletje waar je, uh, jezelf als piloot kunt wanen met behulp van AI.
En het opmerkelijke is dat hij die game in drie uur heeft ontwikkeld, zonder enige ervaring met game-ontwikkeling. Hij beschreef simpelweg wat hij wilde, itereren een beetje en publiceerde.
En binnen 00.24u speelden duizenden mensen het spel gelijktijdig.
En nog verbazingwekkender hij verdient nu op het moment van opnemen € 80.000 per maand aan het verkopen van advertenties in die game, wat neerkomt op meer dan 1 miljoen omzet per jaar.
En die maandelijkse omzet behaalde hij na zeventien dagen. En hij is niet de enige die deze nieuwe manier van programmeren omarmt.
Het internet staat vol met voorbeelden van een marketeer die zonder programmeerkennis in dertig minuten een werkende app bouwt.
Een vader die een app bouwt om aan de hand van een foto van de binnenkant van zijn koelkast de inhoud van de lunchtrommel van zijn zoon te suggereren. Allemaal zonder zelf code te kunnen schrijven.
En dat is de nieuwe realiteit waarin iedereen kan programmeren met AI. Wij bespreken vandaag de tools die deze revolutie mogelijk maken. Hoe jij er nu al gebruik van kunt maken.
En waarom experts waarschuwen dat we de controle over onze eigen creaties aan het verliezen zijn. Welkom bij AI Report.
Heb je die robot gezien bij Nvidia op het podium? Ja, de, de, de. Dat Disney dingetje? Ja. Beschrijf even wat er rondging op X voor de mensen die het niet gezien hebben.
Ja, dit is, uh, ik ken dit robotje als een soort Star Wars dingetje uit een Disney park, maar die loopt daar op het podium bij Nvidia. Wytse, ik bedoel. Oké, dit kan, dit kan niet. Dit kan gewoon niet. Nep nerd.
[lacht] Oké, ja. Ik ken het uit het Disney park, maar goed, het is het robotje die, zo'n vriendelijk klein ding. Ja, best wel. Ik weet ook niet hoe hij heet. Weet ik ook niet. Maakt niet uit.
Een cute dingetje en die is al eerder op het podium geweest. Alleen die wordt steeds wat sneller, slimmer, reageert sneller en het, ik had wel zoiets bij dit filmpje.
Ja, nu begint hij wel op een punt te komen denk ik voor veel mensen dat ze, ik bedoel dit is een enorme lu-luxury gadget, maar, uhm, ik begon hem wel een beetje meer te zien. Ja.
Ja, wat nog CGI was in de film is nu gewoon een echte, een echte robot met karakter. Je, je, je zou zo als je kinderen hebt, zou je hem zo laten spelen met dat ding.
Nou ja, en ik vind het wel grappig dat jij nu CGI zegt, want dat is iets wat ik sowieso wel online meer langs zie komen. Is constant die vraag onder video's: is het nou een deepfake? Is het nou CGI?
Zeker bij al die humanoids. Ja. Wij samen hebben het ook. Ik stuur jou een video, jij stuurt terug. Wytse, is dit wel echt? Ja. Er zijn allemaal die Chinese humanoid video's waarbij als je het ziet gewoon twijfelt.
Dit kan niet echt zijn, want ze gaan zo soepel van een berg af dat je, dat je denkt: dit is, dit kan niet echt zijn, maar dat is dan wel echt. Ja, ook door de opkomst van goede vi-videogeneratie modellen. Ja.
Naast daadwerkelijke humanoids hebben we een beetje een complexe tijd nu met bepalen wat er echt. En wat ik dan vaak doe is op zoek naar andere takes. Dus gewoon letterlijk camerastandpunt. Ja, ja.
Stond er ook iemand bij met een smartphone even mee te filmen? Uh, ja of het liefst op beurzen dat mensen er zelf omheen lopen. Ja. Het is echt, uh.
En dat dat allemaal, dat zowel die deepfakes als de, de, de techniek achter die robot allemaal uit hetzelfde foundational model komen, Wytse, is toch poëzie? Dude, hier kan echt een strik omheen.
Dit, dit was hem voor deze week. Dit was hem. Tot volgende week! Nee, we hebben nog, uh, een paar extra dingetjes.
Uh, Meta, uh, rolt op dit moment de AI-assistent uit die ze een jaar geleden al in Amerika uitgerold hebben in WhatsApp, ook bij ons uit.
In 2023 werd die uitrol nog gepau-gepauzeerd wegens privacyzorgen, maar op dit moment wordt het uitgerold naar 41 Europese landen.
De chatbot is beschikbaar in zes talen en te gebruiken via Facebook, Instagram, WhatsApp en Messenger.
Gebruikers kunnen de Meta Assistant, uh, benaderen via een nieuw blauw cirkel pictogram in de apps en in groepschats kun je de chatbot activeren door @Meta AI te typen.
Uh, in het begin alleen in WhatsApp, maar daarna ook naar die andere, uh, platformen.
En dat betekent dus dat je, ja, een soort van zoals je ChatGPT gebruikt, je hem kan aanroepen in een messaging app, waaronder groepsapps. En dat is natuurlijk grappig voor de, voor de dynamiek.
Vorig jaar werd die uitrol dus gepauzeerd nadat privacy toezichthouders zorgen uitten over het AI-model achter deze functie.
En Meta had plannen om zijn privacybeleid aan te passen voor het trainen van AI-modellen op Europese gebruikersdata. Maar de Ierse Data Protection Commission greep in.
Een woordvoerder verklaart nu dat het uitgerolde tekstmodel niet getraind is op Europese gebruikersdata, want daar ging het allemaal om.
En Meta zegt te blijven samenwerken met toezichthouders om Europese gebruikers toegang te geven tot AI-innovaties die in andere landen al beschikbaar zijn. Nou, uh, dat is toch fijn dat we dat, uh. Ja, en het.
Winst die we hebben geboekt. Het is er dus, hè, nu. Alleen het duurt allemaal wat langer. Maar nu is het dus getraind op iedereen behalve Europeanen. Ja. Oké. Ja. Dank jullie wel.Nou ja, god, dit is wat wij wilden.
Dus, uh, als je nu vraagt om, uh, ja, metaforen te maken, dan krijg je Hollywood metaforen uit dat ding in plaats van dingen uit Franse, Franse literatuur. Dat is de, de winst die we hier geboekt hebben.
Ik ben daar een klein beetje cynisch over. Ander nieuws. Google, uh, heeft, uh, weer een stap gezet om meer on par te komen met de andere, uhm, grote taalmodellen.
Ze hebben Canvas, zo heet die nieuwe functie, toegevoegd aan Gemini en dat is zo'n interactieve ruimte, vergelijkbaar met wat in Claude Artifacts heet en ook die zijbalk van ChatGPT.
Gebruikers kunnen schrijf- en programmeerprojecten maken en bewerken in een zijbalk, terwijl ze chatten in een andere balk. En dat maakt het geheel allemaal wat overzichtelijker.
Met Canvas kunnen gebruikers secties van teksten aanpassen, uh, aan bijvoorbeeld toon, lengte en opmaak, en het resultaat kan direct naar Google Docs worden geëxporteerd. Dat is best wel geinig.
De tool bevat ook programmeerfuncties waarmee gebruikers HTML en code kunnen genereren, uhm, en direct bekijken. Daarnaast introduceert Google Audio Overview. Dat is een functie die we kennen uit NotebookLM.
Dat is die functie die, uh, een soort van fake podcast maakt tussen twee hysterische Amerikaanse podcastmakers, maar dan over het onderwerp waar jij wil dat ze over praten.
Beide functies zijn vanaf deze week gratis beschikbaar voor Gemini gebruikers wereldwijd. Uhm, en die codefunctie werkt alleen op web. Dat is belangrijk om erbij te zeggen.
En Audio Overview is nog steeds alleen in het Nederlands, dus je moet nog steeds, sta-, of, uh, sorry, standaard alleen nog in het Engels en je moet het heel erg prompten om die Monica Geuze-kloon, want dat is de Nederlandse stem, is een- Nog steeds?
Ja, Monica Geuze-kloon, uh, moet je dus nog steeds prompten om die te krijgen, maar die heb je dus nu in Gemini, wat grappig is. En gebruikers ontdekten een grappige toepassing voor, uh, het Gemini 2.0 Flash Model.
[beiden lachen] Namelijk, uh, dat is een, uh, ja, bij, in Gemini kun je de hele tijd kiezen tussen, uh, verschillende modellen, zoals, zoals dat ook in ChatGPT of in Claude kan.
Uhm, en één functie van dit 2.0 Flash Model is dat hij heel goed is in plaatjes maken en bewerken. En één functie die deze week breder is uitgerold is, uh, die beeldgeneratiefunctie.
Uhm, en, uh, dat is alleen toegankelijk in de AI Studio. Dat is een, dat is dus niet de Gemini app. Om het allemaal maar nog ingewikkelder te maken. Dat is de AI Studio.
Google ernaar en dan vind je hem en dan kun je de nieuwste functies van Google's AI gebruiken. En wat je daar hier nou mee kan, is het verwijderen van watermerken uit afbeeldingen.
En dat is natuurlijk controversieel, want als je van die stockfoto's download bij Getty Images of bij andere stockfotobedrijven, dan zitten daar van die watermerken strak overheen.
Foto's van een bruiloft waar de fotograaf ervoor kiest om iedere bezoeker te laten betalen per foto. Ja, die kunnen er nu ook doorheen.
Daar zit dan vaak een watermerk overheen om te zorgen dat je- Bij de Efteling, weet je wel, als je uit een attractie komt.
En, uh, wat je, wat dat ding dus kan doen is die watermerken weghalen en daar de, de pixels die dan weggehaald zijn invullen. Uhm. Ik vind het wel grappig.
Er is echt geen, in mijn ogen, een soort van ethisch [lacht] legale manier om deze tool te gebruiken. Ik bedoel, ik vind hem als eindgebruiker te gek. Ja.
Supervet, maar ik zie niet zo goed wat er aan andere watergemerkte afbeeldingen bestaan die niet bewust watergemerkt zijn om commerciële doeleinden. Nee, zeker. Het is, het, het is een uiting van: dit zegt Google.
Dit is een experimentele, die beeldgeneratiefunctie, zeggen zij, van 2.0 Flash zit in AI Studio. De reden waarom het niet breder is uitgerold is omdat het experimenteel is en niet voor gebruik voor gewone mensen.
Het is als ontwikkelaarstool bedacht en, uh, daar zitten nog niet alle, uh, beperkingen in die ze wel in hun groter uitgerolde massatools zitten.
En daar, hij kan dus plaatjes van bekende mensen genereren, van ce-celebrities genereren, omdat die, die, die, hoe noem je, de guardrails gewoon nog niet fatsoenlijk zijn ingesteld.
En Google zegt: ja, dat komt als we het breder uitrollen. Het is op zich ook niet zo raar, toch?
Nee, maar ik bedoel, als ze nu een robot zouden uitbrengen die fietssloten van fietsen eraf kan knippen, heel makkelijk en zo.
En allerlei, ik bedoel, dan zou ik zeggen: ja, dan moet je hem misschien nog niet in je studio zetten. Ik bedoel, dit beetje een, er zit een hele discussie achter over stockmateriaal en van wie is die foto?
Prima, maar ik vind hem, laat ik zo zeggen, ik vind het eigenlijk wel tof. Dat? Dat Google, uh, wat meer durft. Ja, dat vind ik dus ook. En ik snap dat je dit niet beschikbaar maakt zo voor het grote publiek.
En het gaat, dit is ook niet voor het grote publiek.
Ze maken een soort R&D kweekvijvertje nu waar wij- Laten we wel wezen, die is er al voor, voor echte nerds weten dit heus wel te vinden, want die kunnen al die open source shit gebruiken om, om.
Weet je, als jij graag, uh, phishingcampagnes, spamcampagnes wil gaan maken met AI, dan kun je dat nu ook al. Moedig ik nou niet aan. Nee, maar goed, dat kan allemaal.
Uh, en ik snap dat je beperkingen oplegt voor de, voor de, voor de echte eindgebruiker in de, de, de, de soort van consumentenapps.
Maar er is ook een, er is gewoon een wild westen waar, waar iedereen, uh, shit aan het maken is en daar hoort dit ook een beetje bij, denk ik. Maar goed, misschien controversieel.
Uh, straks gaan wij het hebben over een belangrijk onderwerp, namelijk programmeren met AI. En dat is deze week ook in het nieuws.
Uh, CEO Gary Tan van Y Combinator, dat is een grote incubator waar veel, uh, hoe moet je dat uitleggen wat een incubator is?
[schraapt keel] Een soort van, uhm, ja, een soort van- Kraamkamer, broedvijver, pressure cooker.
Ja, een kraamkamer voor startups waarbij, uh, allerlei ervaren mensen worden gekoppeld aan jonge mensen die een nieuw bedrijf willen starten en die ook een beetje op weg worden geholpen met geld.
En Y Combinator is de succesvolste van allemaal. Uh, Dropbox komt daaruit en Airbnb.
En de CEO, want daar had ik het over, van Y Combinator heeft deze week gezegd dat een kwart van alle startups die dit, deze cohort, zo noemen ze dat, die op dit moment startups aan het maken zijn.
Bij een kwart van de startups is 95% van de code door AI geschreven. Uh, volgens de CEO, uh, bereiken kleine teams met minder dan tien personen omzet van wel $ 10 miljoen
zonder dat er honderden ingenieurs nodig waren om die dingen te maken. En die revolutie waarbij AI-modellen het stuur overnemen en complete software genereren, laat de huidige lichting starters wekelijks met 10% groeien.
Iets wat volgens T-Tan nog nooit eerder is gebeurd in zo'n vroege fase van dit soort bedrijven.
En, uhmDa-daarmee is het ook geen wonder dat 80% van de bedrijven die zichzelf tijdens hun be-bekende demo day presenteerden AI als kern had.
Y Combinator is een beetje een soort van, nou ja, uh, het wordt een beetje ge-ge-ge-gebruikt als de, de voorhoede van nieuwe startups en het feit dat 80% van die startups nu AI als een soort van raison d'être hebben, zegt veel over de,
ja, de, de mate van geld die er naartoe gaat.
Ja, en ik denk ook er is een best wel, uh, we gaan hem linken in de shownotes YouTube channel van Y Combinator, waar Gary Tan ook vaak aan tafel zit in een rondetafelgesprek met iedereen betrokken bij die incobe-incubator.
En ik vind dat zelf gewoon heel boeiend om een fly on the wall te zijn tijdens die, want het zijn best wel open gesprekken waarin
best wel boute statements gemaakt worden over: we verwachten volgend jaar dat de helft met AI geschreven wordt van, en weet je wel, zij zitten best wel ook toekomstvisie over Y Combinator te delen daar.
En ik, uhm, ik leer een hoop als ik daarnaar luister. Vooral over de Silicon Valley mindset en hoe er gedacht wordt in die cirkels nu. Ja. Ja, is echt tof. Interessant. Tof bedoel ik.
En dan, uh, nog een klein dingetje, maar misschien, uh, toch wel heel boeiend voor veel mensen. OpenAI wil ChatGPT en Google Drive en Slack met elkaar verbinden.
Dus mensen die Google Drive en Slack gebruiken kunnen daarmee hun hart ophalen.
Want ze beginnen dus binnenkort met het testen van ChatGPT connectors, waarmee zakelijke gebruikers de apps die ze gebruiken voor hun werk kunnen koppelen aan de chatbot.
En het idee is dan dat je vragen kan stellen over interne bestanden die op Google Drive staan, of prestaties, of spreadsheets, of dingen die in Slack gesprekken gezet zijn, waarbij ChatGPT netjes de toegangsrechten respecteert.
Dus als jij geen toegang hebt tot een bepaalde Slack groep of een bepaalde map, dan kun jij ook niet erbij in ChatGPT. Uh, consequentie is wel dat OpenAI versleutelde kopieën van bedrijfsgegevens op zijn servers opslaat.
Uh, lees ik even letterlijk voor. Het bedrijf benadrukt dat die gegevens niet gebruikt worden voor training, maar dat het wel mogelijk gebruikt wordt als, luister mee, input voor synthetische datageneratie.
Een nuanceverschil waar bedrijven die, nou ja, heel erg bezig zijn met hun privacy wellicht. Ja, voelt een beetje als. Mijne wenkbrauw omhoog zal gaan, maar. Data wassen. Data wassen, ja.
Ja, dat je zegt ik gooi het erin, maar nooit helemaal, ik, ik train erop. En wat daar dan uitkomt mag ik wel zien. Maar wat ervoor zat mag ik niet zien. Ja. Heel interessant. Ja. Ik wil ook wel een T-shirt voor, uh.
Data wassen. Nou ja, dat zou ook kunnen. Maar, maar als wij ooit een T-shirt lijn beginnen dan, dan, deze gesprekken worden puur gebruikt als input voor synthetische datageneratie.
Lijkt me, zeg maar, mensen die daar om moeten lachen, dat zijn mijn vrienden. Goed, straks gaan we het hebben over het hoofdonderwerp, namelijk kunnen programmeren met AI en de ongelooflijke revolutie die dat ontketent.
Maar eerst vertellen Marjan en Lucas van Dept over het maken en opschalen van een heel praktisch ding waar iedereen die een bedrijf heeft wel eens mee te maken heeft als je een beetje ambitie hebt namelijk: hoe doe je vertalingen voor jouw merk?
En zij vertellen wat ze daarmee bereikt hebben. [muziek] Hi, ik ben Marjan van marketing- en techbureau Dept. Elke week bespreek ik met mijn collega Lucas over hoe wij merken helpen in de wondere wereld van AI.
Deze week AI Transcreation. Want we weten allemaal dat vertalingen niet alleen tijdrovend en kostbaar zijn, maar ook een nogal rommelig proces. Daarbij neemt de behoefte aan die relevante content alleen maar toe.
Lucas, hoe lossen we dit op? Ja, voor een grote food delivery partij hebben we een AI Transcreation platform ontwikkeld die het hele proces stroomlijnt en waarbij AI agents het zware vertaalwerk, uh, doen.
Dit heeft ervoor gezorgd dat we 60% efficiënter zijn geworden en het werk waar we normaal weken over deden teruggebracht is naar letterlijk, uh, minuten. Daarnaast stelt het ons in staat om hyperlokaal te zijn.
Die AI agents kunnen letterlijk op buurtniveau andere copy creëren. Hoe werkt dit dan precies? Uh, copywriters en marketeers werken direct in het platform en zetten daar de master copy neer.
Daarnaast hebben we koppelingen met bijvoorbeeld een DAM, een PIM en een CMS-systeem om de andere content die we nodig hebben op te halen.
Dit is eigenlijk de briefing voor de AI agents en die gaan dan aan de slag met het, uh, vertaalwerk. We kunnen eigenlijk alle typen copy maken die we willen.
Dus denk van copy op de website, productinformatie, maar ook copy voor social of, uh, in, uh, andere marketinguitingen. En ik denk, heel belangrijk, marketing is meer in de driver seat dan ooit.
Zij, uh, zien in het platform precies welke verzoeken er binnenkomen, de status ervan, kunnen feedback geven op de AI agents, uh, en uiteindelijk copy goedkeuren waar ze het mee eens zijn.
Wat nog goed is om te melden erbij: het model leert continu. Dus op het moment dat marketing feedback geeft op de copy, wordt het model ook een stukje slimmer. Nou, duidelijk. Niet afwachten, maar doen.
Want wie vandaag begint, loopt straks voorop. Ga naar Dept Agency dot com slash AI report als je meer wil weten. Tot volgende week. [muziek] Vorige week zat ik thuis wat te spelen met de app Cursor
en eigenlijk vooral uit nieuwsgierigheid typte ik: maak een app die me helpt om mijn dochter te helpen de tafels uit haar hoofd te leren. Daar heeft ze moeite mee.
Ik vertelde dat ding welke sommen ze vooral moeite mee heeft. Ik vertelde ook hoe ik dacht dat dat ding een spelletje kon maken dat best spannend zou kunnen worden en ik verwachtte er niet veel van.
Maar 5 minuten later had ik een werkende webapp met een daadwerkelijk leuk spelletje om te spelen, met vrolijke bliepjes als ze het goede antwoord gaf en met een design dat oprecht niet zou misstaan in de App Store.
En ik zag wel code over het scherm schieten. Eventjes, maar ik heb geen idee hoe die code werkt. En heel eerlijk? Het interesseert me helemaal niks. Het werkt gewoon. En ergens is dat super opwindend
en best een beetje beangstigend. Want decennialang was het bouwen van software toch een soort van mystieke kunst, alleen weggelegd voor mensen die jaren hadden besteed aan het leren van programmeren.
Vaak al op vroege leeftijd en dan op latere leeftijd daar steeds beter in worden. Er is een soort klassenverschil.
Ik heb dat altijd gevoeld en ik ben altijd jaloers geweest op mensen die uit stof iets konden optrekken.Er was altijd een soort onzichtbare muur tussen gewone mensen met ideeën zoals ik en de soort technische wereld die die ideeën tot leven kon brengen.
Om iets te maken moest je iemand kennen die kon programmeren of het zelf leren. Een drempel die voor mij en heel veel anderen simpelweg veel te hoog was. Maar nu staat die muur op instorten.
Het is opeens alsof iedereen kan componeren zonder noten te lezen. Of alsof je een huis kan bouwen zonder ooit een hamer vastgehouden te hebben.
En de belofte van AI in programmeren is dat iedereen met een idee dat kan omzetten in werkende software door het gewoon te beschrijven in het Nederlands. En nog niet iedereen heeft het hier over.
Maar ik begrijp dat niet, want het is volstrekt revolutionair. En zoals dat gaat met elke revolutie, brengt het opwinding en een zekere onzekerheid met zich mee.
Want wat betekent het als iedereen zijn eigen digitale wereld kan vormgeven? En wat gebeurt er met de miljoenen mensen die programmeren als beroep hebben?
En daarom duiken we in deze aflevering diep in wat misschien wel een van de meest onzichtbare, maar verstrekkende revoluties op AI gebied is hoe programmeren voorgoed verandert.
En dit is niet alleen relevant voor ontwikkelaars. Iedereen krijgt een toverstaf in handen.
We gaan het hebben over Vibe coding, over de tools die dit alles mogelijk maken, wat het betekent voor hoe we computers gebruiken en uiteindelijk hoe deze democratisering van het maken van software onze hele relatie met technologie op zijn kop zet.
Laten we beginnen Wytse. Laten we eerst eens kijken waarom dit allemaal relevant is en ook hoe we hier gekomen zijn. Want dat is ook denk ik goed om neer te zetten. Even de basics, maar laten we beginnen met:
waarom is dit boeiend dat AI ons gaat helpen om te programmeren? Ik denk dat je het net ook al een beetje zei.
Dit wat wij hier nu beschrijven en wat eigenlijk het eerst aan het gebeuren is met programmeren, software maken, gaat ook gebeuren en gebeurt zelfs al op veel andere gebieden.
Want de metaforen die jij net even casual aanhoudt van een huis bouwen, muziek componeren is natuurlijk ook al gaande.
Waar jij een architect voor nodig had, heb je straks waarschijnlijk minder nodig, misschien zelfs helemaal niet meer. Misschien voldoen die bouwplannen wel perfect aan alle regels die gelden in jouw specifieke regio.
Iets wat een architect misschien niet eens mee kon nemen als mens. Dus ik denk dat waarom wij het hier over willen hebben, omdat wij iets zien gebeuren.
En ik denk dat het heel leuk is omdat jij beschrijft net eigenlijk die afstand tussen de persoon met het idee en de magiër die dat voorheen kon. Nou ja, jij en ik. Want ik. Jij bent de magiër in deze vergelijking. Zeker.
Jouw woorden. Ja, is wel zo. En dus wij kunnen hier nu met z'n tweeën in een soort relatietherapie hardop gaan. Hoe is het dat jij nu mijn tuin in komt fietsen? Ja, en hoe is dit voor jou? Ja, precies.
En dat ga ik jou straks vertellen. Maar wat wij ook zien is dat er veel meer van dit. Ik heb zelf in andere thema's domeinen in mijn leven. Deze relatie zoals jij die naar mij hebt. Ik kan niet alles.
Als ik naar een huisarts ga, weet ik het niet. En, en die barrières, die dikke driedubbel glas zijn en de super muren die daartussen gebouwd zijn, daar komen nu allemaal gaten in die beginnen te brokkelen.
En toch voelt het wel alsof programmeren wel een ander abstractieniveau is om te bespreken dan de arts die je aanhaalt. Of de architect die je aanhaalt of de bouwer die je aanhaalt of de muzikant die je aanhaalt.
Want het voelt alsof in de piramide van ja, ik weet niet, ik weet eigenlijk niet. De piramide van macht of zo staat programmeur daar wel boven omdat die al die gebieden aanraakt.
Daarom lijkt het me zo wezenlijk om hier over te praten vandaag. Want dat programmeren heeft effect op al die dingen, terwijl al die losse dingen hebben niet per se effect op al die andere gebieden. Mooi gezegd in dat.
In dat opzicht is het zo dat dat componeren, dat huis bouwen of dat huis ontwerpen en bouwen, zelfs uiteindelijk is dat allemaal software. Dus we, we, we pakken hem nu gewoon in het hart, zeg maar.
We pakken hem bij bij de stam van de boom. En al die takken die groeien daar weer aan. Dus, dus ik denk dat.
En software kan dienen als een metafoor voor andere domeinen om hoe mensen zich straks gaan voelen en wat daar voor dynamiek ontstaat tussen de architect en de persoon die normaal de architect inhuurt.
Maar tegelijkertijd is het zo dat dit juist hetgene is wat ervoor zorgt dat die huizen niet meer door een architect gebouwd hoeven worden. Dus het heeft minimaal twee dimensies wat we hier bespreken. Ja.
En wat voor mensen die niet in tech werken. Waarom zou iemand die nooit heeft geprogrammeerd toch willen, moeten, kunnen programmeren? Want wij gaan er nu een beetje van uit dat iedereen wil programmeren.
Maar ik merk toch vaak als ik met andere mensen praat dat die wens dat heel veel mensen die wens helemaal niet hebben. Wat? Wat is nou de. Zeg maar waarom zou iemand dat moeten willen?
Om met AI dan weliswaar stiekem code kunnen schrijven, wat voor impact kan dat hebben op het dagelijks leven? Ik denk wat jij goed doorhebt, [schraapt keel]
al een hele tijd, is dat software, dat het kunnen maken van software, dat dat op een bepaalde manier een superkracht is. Er zit een frustratie bij jou dat je meegemaakt hebt dat je dingen wilde.
En dan ging je vragen hoe kom ik tot die dingen? Ja, dan moet je software laten maken. Dus heel vaak was het antwoord op jouw vraag software, daar moet een app voor gemaakt worden, een systeem, een infrastructuur.
Ik denk dat er heel veel mensen zijn die die stap niet per se zou maken.
Laat ik het zo zeggen zijn er om ons heen heel veel mensen die bepaalde wensen hebben, problemen die opgelost moeten worden of dromen die uitgevoerd moeten worden of uitgebracht. Ja, die zijn er.
Hebben die mensen door dat dat die dromen en problemen opgelost zouden kunnen worden door technologie slash softwareoplossingen? Dat is nog maar de vraag.
Want als ik wat ik nu merk om me heen sinds onze afleveringen waar we Cursor een paar keer genoemd hebben, krijg ik appjes van vrienden die zeggen ik ben dat Cursor toch eens gaan proberen.
Ik merk dan bij mezelf huh?Ik, ja, dat is ben, is dan de oude man in mij dat ik denk: hè, jij? Waarom? Wat ben je aan het doen? [lacht] Wat zit jij met Cursor te doen? Waarom?
Omdat je dat voelt als een soort van pro tool of zo. Ja, dat is het, het klopt helemaal niet. Als in: dat is, dat is toch veels te technisch.
Terwijl zij, door jou, omdat jij hebt [lacht] gezegd tegen mensen: ga hiermee spelen. Toch maar. Waar ik denk: hij is veels te rauw. Tegen mij— Nee, ik ben er gewoon mee gaan praten.
Toen heb ik gewacht en toen kreeg ik een website. Die kon ik bezoeken en die deed het.
Nou, als dat kwartje eenmaal landt en, en je ervaart als gebruiker: ik kan van tekst naar software, van het Nederlands naar software, dan doet dat iets van: ah, maar wacht even.
Wat voor dingen gebruiken die mensen het dan voor? Want ze hebben dan toch een reden om dat te willen proberen.
Dus wat, wat zijn dan de type dingen die zij opgelost willen hebben in hun leven waardoor ze gemotiveerd raken om zo'n intimiderend uitziende tool toch te proberen?
Ja, dus nu, het is heel vaak, uh, zakelijk dashboardjes bouwen. Dus er- Oké, voor hun werk. Ja. Ja, en daar, en daar hadden ze al tooltjes voor.
PowerBI en zo, ook allemaal van Microsoft, maar nu kunnen ze— Ze hadden al veel meer ambities. Die moesten ze steeds aan hun teams vragen intern en dan wachten, want zo gaat dat.
En nu, we, dus ze hebben eigenlijk al door wat de kracht van software kan zijn, omdat ze dat normaal bij anderen neerleggen. En nu gaan ze dat zelf bespreken en slaan ze als het ware een stap over.
Dat is de meer, uh, uh, hele duidelijke, toepassingsgerichte zakelijke context. Maar ik heb ook vrienden die mij sturen: ja, uh, ik heb een aantal favoriete koffie, uh, uh, merken.
Ik wil eigenlijk in de gaten houden wat daar de prijzen van zijn bij de verschillende supermarkten. Mhm. Ik zoek al heel lang naar deze app. Die is te klein om gemaakt te worden, want er is nie-, geen businessmodel.
Ja, dan bouw ik hem zelf wel, hè. Het, ik moet wel zeggen, ik zit wel in een bubbel van mensen die een soort, uh, softwarezelfvertrouwen hebben misschien. Ja.
Dit is, er is een leuke metafoor die ik ooit hoorde van iemand, die ging op zoek naar een, een, een bak voor in zijn tuin.
Zo'n verhoogde bak waar, die je dan aarde in kan storten op zijn balkon en dan daar bloemen in kon zetten. En bij de zevende bouwmarkt zei iemand achter hem in de rij: het is gewoon hout, hè.
Je kan ook die vier planken die daar staan kopen en dan een paar van die ijzeren dingen en die schroef en dan heb je die bak. Mhm.
En hij zei: er landde gewoon in mijn hoofd iets van: ja, inderdaad, dat product wat ik eigenlijk in elkaar wil kopen staat hier in stukken in de bouwmarkt.
Nou, ik denk dat dat soort software, uh, bewustzijn van: ja, uiteindelijk zit daar ook gewoon een stukje software achter en die magie valt wel mee.
Als je dat eenmaal hebt, een stukje zelfvertrouwen, ja, dan— Dus ik zie wel heel veel mensen Cursor pakken die stiekem al een klein beetje wel weten wat je kan als je software kan maken. Ja, ja.
Ik zag Kevin Roose in New York Times. Die schreef, uh: ik ben zelf geen softwareprogrammeur, schrijft ie.
Ik kan geen enkele regel Python, JavaScript of C++ schrijven, uh, behalve een korte periode in mijn tienerjaren waarin ik websites bouwde met Flash. Dat vind ik heel herkenbaar. Ik heb, ik heb precies hetzelfde.
Ik heb nooit geprogrammeerd, maar ik ging dan wel in Flash vroeger, toen ik klein was, dingetjes doen. Maar hij zegt dus: ik ben nooit een softwareontwikkelaar geweest.
Ik koester ook helemaal geen ambities voor een carrière in de techindustrie. En toch heb ik de afgelopen maanden volop zitten programmeren, schrijft ie.
Een greep uit mijn creaties: een tool die lange podcasts transcribeert, dus helemaal uitschrijft en samenvat. Een tool om mijn socialmediabladwijzers in een doorzoekbare database te organiseren.
Het zijn zijn, uh, bookmarkjes in, uh, Twitter en zo. Een website die me vertelt of een meubelstuk in de kofferbak van mijn auto past.
Een app genaamd Lunchbox Buddy, die de inhoud van mijn koelkast analyseert aan de hand van een foto en me helpt te beslissen wat ik in de lunchtrommel van mijn zoon moet stoppen.
Ik vind het hele vette voorbeelden, omdat het, het, het, het is zeg maar van de scope van de, van het project, is gewoon heel klein.
Het zijn kleine dingetjes die je in je leven tegenkomt en waarbij je, als je nu de, ja, de, de tegenwoordigheid van geest hebt om dan de App Store in te gaan en dan te gaan zoeken ernaar, weet ik veel, een app waarmee je kan herkennen wat voor steen iets is of wat voor plant iets is.
Weet je wel, dat soort type appjes. Echt mini-gereedschapjes. Dat zijn het type dingen die mensen nu op grote schaal zelf aan het maken zijn.
En het, het vereist dus, ja, e-, de eerste stap dat je begrijpt: misschien is hier een app voor. En tweede step, stap is dan: misschien kan ik, misschien kan ik hier een app voor maken.
En dat zijn wel twee stappen die mensen moeten zetten in hun hoofd, die je stiekem de hele dag tegenkomt in je werk. Want je zit de hele dag een soort van bullets weg te halen in zinnen, weet je wel.
Of als je tekst wil herorganiseren naar een PowerPoint en knippen, plakken, al dat stomme werk, uhm, dat je daar niet alleen het in ChatGPT gooit en dan zegt: fix dit voor me, maar dat je eigenlijk iets maakt wat je de hele tijd kan hergebruiken.
Dat is een beetje het idee.
Ja, en ik denk dat, ik doe, dit doet me heel erg denken dat bij, uhm, uh, de korfbalvereniging waar ik, uh, ooit bij zat was een, uh, jaarlijkse loting en, uh, dan kon je, uh, nou ja, lootjes kopen en dan kon je wat winnen.
En die persoon die dat allemaal begeleidde, die loting, dat was geen softwareprogrammeur, maar echt geen domme jongen. Dus ik kwam daar bij die loting.
Ik zie daar op die beamer een heel dashboard wat vroeger in Flash gebouwd zou zijn, hè, Macromedia Flash. En ik dacht: ja, dit is geen Flash. Uh, ik zie, dat zie ik dan ook een beetje aan de fontjes.
Dus ik dacht: dit is— Dus ik heb dat, ging helemaal goed, hè. Knoppen drukken, draaien, animatietjes, uh, nummertjes, random number generators. Ik dacht, ik zat daar echt zo van: wauw [lacht].
Dus ik ben naar hem toe gelopen achteraf. Ik zeg: waar zit ik nou naar te kijken? PowerPoint [lacht]. Oh, wauw. En er was een koppeling tussen Pa-PowerPoint en Excel en een of andere modules of zo.
En het was, ja, voor mij voelde dat als een auto gemaakt uit lollystokjes. [lacht] Maar, ja, dat, met, en dat bedoel ik met, met respect. Ja, met respect. Ja, knap gedaan. Want hij, hij reed nog ook, hè [lacht].
Ik doe het je niet na. Ik doe het je niet na.
En, uh, dat was ook weer zo'n besef voor mij dat ik dacht: uhm, wauw, wat is er een enorm verlangen bij heel veel mensen- Ja...om die computer op hele andere manieren te gebruiken dan dat ze mogen van ons softwareontwikkelaars.
Ja, ja, ja. Laten we teruggaan naar het begin, want dit is niet een, een, een nieuw ding. Ondanks dat deze, deze hele beweging in een soort bizarre stroomversnelling is geraakt.
Maar jij kwam met een fragment, Wytse, over Hyperland. Waarom wil je dit laten horen? Nou, die, die term Hyperland is een beetje uit deDe tijd van, uh, hypertext, hè, http hypertext protocol.
Dat woord hyper is in, in de eind jaren 80, begin jaren 90 een idee van de droom van een, van een totaal aan elkaar gekoppeld super informatienetwerk wereldwijd. Superoptimistisch.
Er waren heel veel- Voor, voordat het internet als een idee überhaupt in mensen hun hoofd was geland.
Ja, en dat woord hyper kwam er een beetje bij omdat je, uh, dat zou dan een, een, een, een supersnelle, een supergrote, een super aan elkaar gekoppelde, alles zou een hyperlink zijn, hè.
Dus in een stuk tekst kon je klikken en dan zat daar weer een link. We hebben het redelijk waargemaakt, hè.
Ik, ik zal, ik, ik parkeer even de discussies, uh, uh, rondom wat een hyperlink had kunnen zijn, maar we hebben Wikipedia nu en binnen Wikipedia kan je jezelf verliezen. Dat is gelukt. Is anders dan een boek.
Nou, uh, in die tijd had je de Knowledge Navigator van Apple. Staat in de shownotes. Dat is door John Sculley toen, Steve Jobs was er toen niet bij. Wat is dat dan?
De Knowledge, een, een, de Knowledge Navigator was eigenlijk een droom, een visie, hè, niet des Apples. Daarom was het ook niet Steve Jobs.
Een droom, een visie voor de computer van de toekomst en de computer van de toekomst zou een computer zijn waarmee je kon praten. Daar zit een assistent op, die heeft een gezicht, die praat met jou als een mens.
Wanneer was dit? 87. Oké. En als je die video terugkijkt, ik raad het je echt aan. Ik heb een koppeling naar de Internet Archive gemaakt, netjes door Apple geüpload naar de Internet Archive. Oké.
Dus allemaal, klopt allemaal helemaal. In die video zie je eigenlijk een, een, een tablet, een iPad-achtig ding waarop een assistent in beeld zit als een FaceTime-call die een synthetische avatar is.
Ik snap voor de luisteraars die al langer luisteren: ja, maar hier hebben wij het toch al de hele tijd over. 1987. [lacht] Oké, dus dat vereiste echt wel het enige aan, uh, visie.
In rond diezelfde tijd, 1990, hadden we Douglas Adams, schrijver van The Hitchhiker, Hit-Hitchhiker's Guide to the Galaxy, een sciencefictionschrijver met een enorme liefde voor wat computers waren, wat computers konden worden.
Was ook vaak Apple-fan, openlijk Apple-fan, noem maar op. Dus die communities die overlapten elkaar. Ook Douglas Adams heeft zo'n visioneering gedaan. Visioneering is een vorm van engineering, maar dan van de fantasie.
En visioneering, dan krijg je daaruit imaginaries. Ik noem ze allemaal maar even.
En imaginaries zijn bijvoorbeeld een kartonnen versie van of een heel duur prototype wat nog niemand kan betalen, maar dan kunnen we alvast laten zien: moet je voorstellen wat we zouden kunnen bouwen.
Nou, Douglas Adams heeft ook zo'n, uh, visionary gebouwd, namelijk een uur lange, uh, ja, een fiction, fictiedocumentaire over een technologie die hij dan, a-hij wilde ons eigenlijk gewoon vertellen: dit is wat we kunnen straks, hè, in de toekomst.
Dit zouden wij kunnen bouwen. En ik ga voor jullie een documentaire maken in de hoop dat degene die dit, die hem kijkt daar zo'n honger naar krijgt dat ze het gaan ontwikkelen. Klein fragment kunnen we laten horen.
Uit de documentaire. Dan krijg je een, een proefje. "My name is Tom and I'm your agent. May I ask if you know what that means? You want 15%? It means that I'm here to do your every slightest bidding.
To fetch and carry for you, to work tirelessly and selflessly on your behalf. Always ready, always willing. No job too small or too menial. Are you sure you mean agent? I mean that I'm a software agent.
I am merely a simulacrum, an artificial and completely customizable personality, and I only exist as what we call an application in your computer."
En wat je eigenlijk ziet in zowel de Knowledge Navigator video, uh, die is wat korter, als het hele uur wat je met Douglas Adams kan besteden in zijn Hyperland, is dat zij daar een visie neerzetten van wat een computer is, die veel meer lijkt op wat Anthropic en OpenAI ons nu willen verkopen dan dat we tot nu toe gekregen hebben.
Namelijk conversational, dus je gaat in een gesprek als mens in de taal die jij beheerst.
Er is videobeeld, hè, want, uh, dat is iets wat ik vandaag graag zou willen uitdiepen, is dat er een beetje een aanname is bij sommigen dat dit dan allemaal spraakassistenten zouden zijn.
Nou, ik kan jou vertellen: in de trein bel ik niet graag en, uh, ik praat heel weinig met mijn computer. Dus dat hele idee dat computers alleen nog maar smart speakers worden is te beperkt.
Wat daar nog bij hoort is beeld. Beeld in de vorm van V-VR, AR of beeld in de vorm van een breed, een scherm. Ja.
In deze, uh, Hyperland-documentaire en in de Knowledge Navigator zie je eigenlijk iemand die tegen zijn computer praat.
En die computer heeft ook een gezicht, een persoonlijkheid en een stem, uh, en is eigenlijk een, een, een FaceTime-call die constant openstaat, waar jij tegen kan zeggen: joh, als je nou eens kijkt naar die en die data en je combineert die in een grafiek, wat voor grafiek krijg ik dan?
Boem, grafiek. Maar als je dat dan over de data heen legt die mijn vriend gisteren gestuurd heeft via de mail. Boem. Maar wat klopt er dan niet aan zijn mail? Boem.
En terwijl die praat: je moeder wil trouwens nog weten wanneer het pakketje binnenkomt. Ja, geef maar even dit door.
Dus die, uh, eigenlijk wat wij nu zien ontstaan in 2025, uh, aan mogelijkheden met die agenten en hoe software gaat werken, wordt daar heel mooi uiteengezet.
Waarom haal ik dat nu vandaag aan, terwijl wij willen praten over Cursor, hè, en met, met tekst software maken? Omdat ik denk dat, uh, jouw mooie introductie: ik wil mijn dochter helpen
en ik weet echt wel wat van technologie. Ik kan niet programmeren, maar ik weet wel de magic, uh, words die ik tegenwoordig moet spreken om uit die computer een interface te krijgen dat mijn dochter begrijpt. Nederlands.
Met Nederlands. [lacht] Uhm, die, uh, dat zorgt er eigenlijk voor dat het volgens mij zo is dat dat hele idee, niemand verlangt software, behalve softwareontwikkelaars. Mhm.
Volgens mij hebben gebruikers, even, eindgebruikers, hebben bepaalde problemen en dromen, hè. Uitdaging om een, een toets, uh, uh, te maken of, of de, uh, de tafels te leren.
En jouw punt is nooit geweest: had ik maar een app store en had ik maar een leer tafels app. Ik wil mijn dochter helpen en deze technologie kan me daarin bijstaan. Mhm.
En ik denk dat we nu, uh, wat we nu zien als iedereen kan programmeren met zijn of haar stem, is volgens mijNee en ja.
En iedereen kan met een computer praten en die computer kan dan visueel en auditief iets weergeven waar je weer wat mee kan. Ja, je zegt eigenlijk: dit is een, een, een soort van voorwaarde om computers te,
uh, manifesteren zoals we, zoals we voorspeld zijn in de jaren 80 en 90, dat, dat, dat toen nog sciencefiction was en ondertussen Si-Silicon Valley al tientallen jaren bezig is om die sci-- die sciencefiction letterlijk re-realiteit te maken met, uh, nou ja, van, van Samantha uit Her als stem in, in OpenAI tot inderdaad een computer die zich lijkt te bedienen als iets wat we filmp-- uit filmpjes van de jaren 90 zien.
Eindelijk gaat het over de,
ja, alsof, alsof, alsof we a-- een soort van in een tussenfase hebben geleefd waarin we alles moesten bedienen met de muis en het toetsenbord en, uhm, dat, dat, dat we knoppen kregen en allerlei manieren om controle uit te oefenen om die computer te laten doen wat wij willen en we nu eigenlijk naar een tijd toe gaan waar we veel meer kunnen praten over het eindresultaat wat we willen bereiken en dat die computer alle tussenstappen bedenkt.
Dat is de fundamentele verandering die gaande is. Helemaal mee eens. En ik denk dat, als je me, in, in een iets makkelijkere metafoor wilt: niemand verlangt auto's, behalve een klein stukje autofans.
De meeste mensen willen van A naar B of een reis meemaken. Ja. Uhm, als ik een knopje zou kunnen indruk-drukken die mij naar Wageningen teletransporteert, dan zou ik die gebruiken. Ja.
En nu: niemand wil software, niemand wil een computer. We hebben daar een doel mee.
En nu begint er dus een, een, een nieuw tijdperk eigenlijk, waarin, uhm, die gatekeepers bewust en onbewust, hè, de, de, de makers van al die software, uh, eigenlijk langzaam best wel wat macht aan het verliezen zijn.
Uh, onbedoelde macht. Sommigen vinden het leuk om die macht te hebben, sommigen minder, uh, mee bezig omdat de eindgebruiker een maker wordt. Het is natuurlijk niet een, uh, nieuw, uh, ding.
Uh, ondanks dat het nu heel veel over vibe coding gaat, uh, waren ze in 2017 al bezig om AI zelfstandig code te laten schrijven. Dat was op dat moment altijd in van die, ja, wedstrijden.
Dingen, als ze echt aan het begin staan van, uh, ontwikkeling, dan worden dingen in bijna academische wedstrijdsettings uitgewerkt.
En in 2017 was er een opvallend moment, want onderzoekers van Microsoft en Cambridge presenteerden toen DeepCoder. En die aanpak van DeepCoder was anders dan normaal.
Zij gebruikten namelijk neurale netwerken die codefragmenten uit bestaande software combineerden om nieuwe software te bouwen. Het componeerde, met andere woorden, software.
En hoewel DeepCoder slechts kleine vijfregelige programma's kon maken, bewees het dat AI zonder voorkennis van een taal automatisch problemen kon oplossen door dus code te componeren in plaats van te schrijven.
En dit was een vroege voorbode van het programmeren zoals we dat nu kennen of beginnen te kennen een ding zou worden. En na 2017 ging het heel snel.
In 2018 kwam Baiju van Rice University, een AI getraind op miljoenen regels Java-code die op basis van trefwoorden codefragmenten kon genereren. En toen in 2020 kwam GPT-3.
Uh, toen zagen we dat AI zowel, ja, tekst alsof die door mensen geschreven had kunnen, uh, worden.
Dat, dat, ik, ik herinner me dit nog goed, dat ie teksten schreef die echt niet klopten, maar wel heel menselijk voelden, maar ook code kon schrijven.
En een jaar later kwam Copilot van GitHub, de AI Pair Programmer, zoals ze dat noemden, uh, gebaseerd op code van OpenAI, dus, uh, achter GPT-3, uh, om echt samen te werken met AI om code te schrijven.
Het maakte dingen af. En toen kwam in '22 AlphaCode van DeepMind en die nam zelfs deel aan programmeerwedstrijden en ging op eigen houtje programmeren en haalt daarbij het g-, het niveau van de gemiddelde deelnemer.
En het moment denk ik, Wytse, dat het bij mij echt indaalde was toen OpenAI een demonstratie gaf van iemand die op een servetje een, een website schetste met een potlood.
Daarvan maakten ze een foto en toen werd er een prompt geschreven als: maak hier een website van en toen ging dat ding dat omzetten in code.
Dat was bij mi-bij mij het moment dat het kwartje viel en ik realiseerde me ook dat het nog niet, uh, voor alles zou werken en dat het heel vaak fout zou gaan. Dat, nou, gewoon alle, uh, voorbehoud, uhm, meegenomen.
Maar toch, toen dacht ik: ah ja, dit is, d-dit begrijp ik. Van een foto van een schets naar een, uh, naar, naar een stuk code. En, uh, nou ja, dat is een, dat is een korte geschiedenis.
Wat, wat, wanneer besefte jij je dat computers zouden gaan kunnen programmeren? Of heb je dat altijd al beseft? Nou, ik denk dat, uhm, die,
er is altijd al een beetje een, ik zit dan altijd een paar stappen verder dat ik dacht: uhm, als ik nu, nu, het is heel vaak, er is een soort garbage in, garbage out-principe, hè, dus, uh, die co-- of, of de uitspraak:
ja, de computer doet ook gewoon wat jij zegt, hè, dus als ie, als het niet goed gaat, dan ben jij verkeerd bezig. Het is op basis van wat jij erin stopt.
Uhm, maar dat die computer een beetje terug gaat denken en mee gaat denken, hè, dat is al een hele stap. Dus jij bent, uh, je wil iets uitrekenen en op een gegeven moment worden er suggesties gemaakt.
En niet zoals Clippy in Excel, maar serieuze suggesties. Ja, be-- wat je, je beschrijft nu hoe Copilot kwam in, uh, 2021.
Ja, dus die, die, die een beetje: joh, uh, trouwens, ik zit even mee te kijken, maar, uh, zo en zo, hè. Suggestief. Mhm. En, uhm, op een gegeven moment ga je dan zeggen: oh, goeie suggestie.
Ja, uh, mi-misschien heel concreet Grammarly, hè, een soort, uh, GPT, uh, avant la lettre-achtige voortechnologie die jou- Soort uit, uit de kwijt gelassen spelcheck. Ja, een serieuze spellingscontrole, uh, tool.
Die had dan aan de zijkant, ik was toen mijn thesis aan het schrijven een paar jaar geleden en dus, toen ging ik hem in Grammarly gooien.
Moest ik nog toestemming voor vragen aan de universiteit, want beg-- ik voelde toen al: ja, dit is al randje, want dat ding is best wel goede suggesties aan het geven. Ja, ja. Ik zeg: je gebruikt wel heel vaak dit woord.
Moet ik een paar synoniemen- Op het randje heb je het wel zelf geschreven, bedoel je. Ja, voelde al. Voelde je toen al. Ja. Oké, ja.En, uh, nou, zij zeiden: nee, deze tool is, uh, oké.
Ja, dan zag ik aan de zijkant, zonder er, ja, ik kan niet zo heel goed [lacht] schrijven, dus dan gooide ik dat document erin en stonden er 286 suggesties. Dan moest ik per suggestie drukken op allow. Oké.
Toen heb ik natuurlijk een Chrome-extension [gelach] geschreven die allow all deed. Ja.
Ja, en toen ik toen voor het eerst drukte op allow all en een voor een al die suggesties doorgevoerd zag worden in mijn tekst, toen begon bij mij het kwartje wel te landen.
Ja, maar oké, als dit het begin is van een bepaald proces, dan wordt deze tekst hier straks helemaal geschreven. Ja. En, uh, dus als jij, ik denk letterlijk dat moment dat ik op allow all klikte was voor mij het kwartje.
Uhm, en toen, uh, we gingen spelen destijds met GPT2, waar je nog niet eens mee kon chatten, maar vooral stukjes tekst kon laten afmaken of bijvullen, eigenlijk, aanvullen van je eigen paragraafjes.
En ik zag die tekst binnenstromen, dat stromende van die tekst, dacht ik: ja, maar programmeren is uiteindelijk ook tekst schrijven.
En dan, dan heb je wel door, oké, die hele, alle beroepen, alle taken, alle domeinen die zich kunnen uiten in tekst, die hebben nu, uh, een spannende tijd. Ja. En daar hoort natuurlijk het programmeren heel erg bij.
Waarom ik het aanhaal met
het verschil tussen suggereren en, uh, allow all en zal ik alvast voor je gaan programmeren, is dat je op een gegeven moment op een punt komt dat jij het alleen nog beschrijft op, op de hoogte, op het niveau van een, uh, architect.
En dat de invulling, de implementatie daarvan gedaan wordt door een AI. Dus het is niet meer: joh, ik bouw alvast een muurtje, leg jij er nog wat tegels bij? Nee. Wat gaan we bouwen? Aha. Ik heb een lege kavel.
En ik vind dat die stap die we nu aan het maken zijn eigenlijk, want jij begint in Cursor leeg en jij hebt een idee en dan heb je een website die je aan je dochter kan tonen. Een appje.
Ja, dat is wel even weer een andere stap dan het aanvullen van. Ja.
En ik vind ook, ik vond het heel leuk wat je net zei, want heel even tussen neus en lippen zei je: ik zie regels code langskomen, maar dat geeft eigenlijk niet, of dat deert me eigenlijk niet echt.
Toen dacht ik: ah, in, in essentie heb je nu, uh, impliciete programmeurs, zoals jij, die programmeren, maar het maakt ze eigenlijk niet uit wat er op de achtergrond achter de schermen gebeurt.
En de expliciete programmeurs, zoals ik, die die code ook nog kunnen lezen. Ja. En waarom is die zo belangrijk?
Omdat ik denk dat, uhm, de expliciete programmeurs die die code nog kunnen lezen, die ervaren dit veel meer als een copiloot.
Terwijl de impliciete programmeurs die die code niet willen, kunnen, uh, lezen en ook niet meer hoeven lezen, die ervaren het eigenlijk niet meer als een copiloot volgens mij, maar veel eerder als een piloot.
Of in ieder geval... Als een zelfrijdende auto. Zelfrijdende auto.
En ik vind dat een, een, een hele boeiende, omdat, er is veel meer technologie in ons leven waarvan de meeste van ons, inclusief ikzelf, eigenlijk helemaal niet weten wat er op de achtergrond gebeurt. Ja.
Als ik in een auto zit, ik weet niet zo heel veel van auto's, ik ga gewoon van A naar B. En ik vind het wel interessant eigenlijk om jou zo te horen, dat ik denk: ja,
moe-, hoe, hoe lang kan jij, of hoe lang duurt het nog dat jij steeds verder kan komen in jouw proces zonder achter de schermen te hoeven zijn?
Juist, want daarmee zeg je eigenlijk: we zijn er nog niet, we zijn nog niet op dat moment en we gaan het straks ook hebben over, over deze tools en hoe mensen daar zelf mee kunnen beginnen en wat je er eigenlijk mee gaat kunnen of hoe dit ons allemaal op veel diepere manieren gaat raken dan dat veel mensen nu aannemen.
Maar toch nog even, we hebben het net over de geschiedenis gehad. Wat is dan nu het moment in de tijd? Zeg maar, wat kan, wat kan AI nu wel en wat kan het nu niet als het gaat om zelf software maken?
Nou, in dat opzicht, we hebben wel een bepaalde regressie meegemaakt eigenlijk vind ik in, in software en in wat een computer kan.
Want in de tijd van, uh, Hyperworld en Hyperlinks, Douglas Adams, jaren, begin jaren 90, eind jaren 80, hadden we, hadden we een tool die heette HyperCard. HyperCard is een tool die je had op de Mac, de Macintosh,
waarop je eigenlijk interactieve PowerPoint-presentaties kon maken. En dat ging echt ver. Daar kon je mee rekenen, doorsturen. Je kon computergames bouwen met HyperCard.
Sterker nog, een aantal populaire computergames starten eigenlijk als HyperCard-documenten. Dus dat waren documenten die je met elkaar deelde. Alsof je een PPT deelde, zeg maar, een PowerPoint of een Keynote.
En als je die opende had je eigenlijk gewoon een hele interactieve ervaring op je computer. Daar kon je mee rekenen, je kon er doorheen lopen, je kon er spellen mee maken.
En in de HyperCard-tijd waren er heel veel, uh, fans van HyperCard. Dat waren schrijvers of docenten die zeiden: ja, dit, dit is de tool waardoor ik mijn dochter kan laten rekenen.
Dit is toch een fantastische visie voor computers. Ergens zijn we het kwijtgeraakt, dat, het HyperCard-idee. Daar ontstond een klein vuurtje destijds en dat is toch weer een beetje gedoofd. Maar ik snap het niet.
Is het dan, kon je, hoe-hoefde je daar ook niet voor te kunnen programmeren? Helemaal niet. Gewoon, ge-, alles was what you see is what you get, slepen, aan elkaar trekken met touwtjes. Kijk. Ah.
Ja, dus dat is, we, we leven, we leven eigenlijk, uh, vaak in een wereld waarin, uh, eigenlijk technologie tot een, tot een niveau gestuwd werd, uh, en er voorbij, waarop het eigenlijk nog niet helemaal was, maar de visie was er al.
Dat kon dan niet commercieel gemaakt worden. Apple kreeg HyperCard niet verkocht. Het was gewoon niet commercieel te maken. Het was niet helemaal duidelijk wat het was ook, HyperCard.
Het voelde als een soort Ethereum, zo'n, zo'n soort, uh, te groot, te moeilijk, co-complex ding.
Dus HyperCard is gestorven, uiteindelijk, als softwareproject, terwijl het een best wel serieuze schare fans had à la Alexander Klöppings, die zeiden: ja, maar ik, ik kan hier gewoon dingen mee maken terwijl ik niet hoef te weten wat er achter de schermen gebeurt.
Maar het was eigenlijk, uh, niet geavanceerd genoeg en er was geen App Store of HyperCard Store. Er waren geen smartphones, geen tablets. Het was te vroeg en ik denk eigenlijk nu dat die HyperCard-droom weer terugkomt.
En, dat vind ik wel interessant aan jouw verhaalJa, je doet al een beetje de disclaimer maken van: het zijn kleine dingetjes, hè, widgets. Ja. Ja, speeltjes, uh. Je kunt er nog geen Microsoft Office mee maken.
Nee, maar is dat, uhm, ik denk dat het, je zou kunnen zeggen: wacht maar tot het daar komt, dan wordt die impact pas groot.
Dat punt staat, maar ik denk dat die impact ook al heel groot is, zolang het nog kleine widgets en mini apps zijn.
Ja, maar je bent even aan het aquarellen nu en je haalt daar HyperCard bij en ik probeer even te plaatsen wa-, wat de relevantie is tot, tot de vraag: wat kan er nu mee?
Want je zegt eigenlijk: het was er al, maar wat probeer je daar dan mee te zeggen? Ik denk dat er al een heel lang een, een latente energie of, of potentie is bij de gebruikers van software en computers.
Dat ze eigenlijk veel meer willen dan dat ze kunnen en mogen. Aha.
Dat op het moment dat jij tools maakt voor eindgebruikers waarin zij de vrijheid hebben om zich te kunnen uiten, namelijk voor hun dochter een a-, een appje of een widget kunnen maken om tafels te leren.
Dat je daarmee een potentie aanboort. Zie het even als een gat in de grond maken boven een oliebel. Dat is, dat is gewoon niet normaal wat je daar dan ont-, ontketent. En ik denk dus wat er nu aan het gebeuren is.
Kijk, ik ben best wel, ik heb echt even moeten gaan, uh, reflecteren op mezelf. Waar komt die populariteit van Cursor vandaan? Want ik, ik, blijkbaar ben ik gewoon een snob. Ik, ik zat er erg naar te kijken.
Ik dacht: ja, ik gebruik Cursor ook wel eens. Ja, het is wel grappig. Cursor, voor de helderheid, is een app waarbij je naar een zwart scherm zit te staren en waar dan een zijbalk is.
En werkelijk, de rest van het scherm is voor een niet-programmeur volstrekt onbegrijpelijk. Maar de zijbalk, de rechter zijbalk praat gewoon als ChatGPT tegen je.
En waar ChatGPT dan niet in staat is om een app voor je te maken, kun je aan dit ding vragen: maak een app en dan gaat hij allemaal, alle losse bestanden maken.
En zover begrijpen computers, dat het allemaal bestanden zijn die naar elkaar verwijzen. Uh, en, en, en dat doet hij in feite.
Waar ChatGPT werkt in één document, maakt dat ding heel veel documenten en die verbindt hij aan elkaar en die kun je openen, bijvoorbeeld in een browser. En het ziet er dus uit als een, ja, intimiderende app.
Maar als je eenmaal daar overheen zit en je gaat gewoon in die rechterbalk praten met dat mensachtige ding in die, in die rechter zijbalk, die praat gewoon als ChatGPT en dat vind ik wel comfortabel.
En je klikt gewoon de hele tijd op accept, accept, accept, accept, want hij vraagt je de hele tijd om toestemming om dingen te doen. Ja, en hij moet blijkbaar de hele tijd allemaal dingen installeren.
Er zijn allemaal afhankelijkheden die, die dan nodig heeft en dan constateert hij van zichzelf: die heb ik niet, dus die moet ik installeren. Mag ik wel installeren? Of mag ik dit doen? En ik zeg altijd gewoon: ja.
En bij kleine projecten is dat helemaal niet erg.
En daardoor krijg je het zelfvertrouwen, als dat ding dan voor het eerst iets oplevert, krijg je dus het zelfvertrouwen dat je dus ook met zo'n intimiderende interface iets kan maken.
Maar goed, terug naar jouw punt: waarom gaat het zoveel over Cursor? Waarom gaat het zoveel over Cursor?
Omdat er een enorme, uh, behoefte is, of in ieder geval een substantiële behoefte bij mensen om veel meer te doen met hun apparaten, met hun interfaces, met hun, met hun tablets, met hun VR-glasses, whatever, waar ze mee werken.
Er is een enorme behoefte om daar veel meer mee te doen dan nu mogelijk is in bestaande software en door de bestaande softwarekeuze. Ik neem jullie even mee, ef-, in een paar minuten, uh, korter hopelijk.
Je koopt een, uh, uh, uh, we doen even VR. Je koopt een VR-bril, Oculus, Meta Oculus. Je zet die bril op, die is leeg. Wit scherm, volledig wit. Je bent in een witte ruimte. Aha.
En jij zegt: ik ga, deze zomer ga ik een wandeltocht maken door de Alpen. [maakt zwiepend geluid] Je vliegt de Alpen over. Nee, maar dit is geen, dit is, k-kunnen wij nu. Ja, ja, ja.
Hè, dus, en, en je bent daar en dan zegt ie: oké, wa, ik wil van die en die en die hut. Heb je nog, heb je nog leuke hutten voor me? Boem, boem, boem, boem, boem. Kijk, niemand wil Google Maps. Mhm.
Niemand wil iets installeren via de App Store. Volgens mij willen we gewoon werelden creëren waarin we, uh, tot informatie kunnen komen. En ik denk dat,
uh, wat Cursor doet is een hele rauwe, uh, uh, beetje a-, omslachtige manier eigenlijk, eigenlijk jou die kracht al geven van: ik wil gewoon dingen op beeld toveren die voor mij zinvol zijn.
Maar toch de vraag, Wietse: wat kan er nu? En wat kan er nu nog niet? Want dit zijn toch nog toekomstbespiegelingen die je nou geeft. Ja.
En je geeft ook een bespiegeling over wat de belofte was in het verleden, die om een of andere reden, die ik niet helemaal begrijp, maar niet is waargemaakt.
Uhm, wat is dan nu de, wat is dan nu de, de, de stand van zaken? Waar, als, als, als, z-jij bent zelf zo'n, je noemt het expliciet programmeur.
Wat zijn dan de dingen waar je nu, uh, teleurgesteld in bent en wat de dingen zijn die je eigenlijk heel erg van onder de indruk bent, d-dat het gewoon werkt? Ik denk dat- Wat kan er, met andere woorden?
Ja, vandaag de dag, als je nu met deze technologie aan de gang gaat, er zijn meer tools dan Cursor, maar we focussen ons even daarop.
Dan kun jij, uh, kleine, uh, dus, en met klein bedoel ik eigenlijk een beetje de scope, hè, dus hoe, hoeveel databronnen moeten er binnen gehaald worden? Is het 3D?
Weet je wel, als het, als je het tweedimensionaal houdt en je gaat niet te veel aan de gang met allemaal complexe API's die aangeroepen moeten worden, kun jij een kleine op maat gemaakte rekenmachine maken.
Spelletjes, uh, kleine scope, hè, schuurtjes in de tuin maken als architect, maar nog niet hele flatgebouwen, oké, waar ook de wc en de riolering en alles moet kloppen. Dat kan je vandaag de dag doen.
Dat is waardevoller, daar moest ik even aan wennen, dan ik in eerste instantie dacht. Want ik, als programmeur kijk ik daarnaar en dan denk ik: ja, ik zie daar nog niet zoveel nut in. Ja, omdat je denkt: ik kan dit al.
Ik kan het al en ik weet, uh, of in ieder geval, ja. Dat is leuk voor jou, dat je dat al kan. [lacht] Ja, nee, ja, dat bedoel ik. Ik denk, dat is dat snobberige aan mij. Ja. Dat, dat, dat hoor ik ook.
Kijk, alleen, uh, ik denk dan: uhm, er zijn, go-, laten we die toekomst nog even daar houden. Er zijn gewoon beperkingen aan wat er nu kan. Maar die beperkingen zijn niet onoverkombare beperkingen, hè. Dus, d-dus, uhm.
En wat kan er dan nu nog niet? Nou, de, dat, je zal merken dat op het moment dat je, je maakt dat, uh, spelletje, uh, tafels leren. Aha.
En dan zeg je: oké, maarIk zou het ook wel prettig vinden als die scores opgeslagen worden. Dat kan hij.
Dan zeg je: ja, maar ik wil wel dat die scores opgeslagen worden op een manier dat als ik hem op mijn telefoon open, dat die scores ook zichtbaar zijn.
Op dat moment opent er zich een, een, een, een probleem wat gigantisch is.
Kijk dan ik, ik kan nu helemaal technisch gaan associëren wat hij dan allemaal gaat voorspellen, maar dan moet er ineens een plek komen met data ergens in de cloud.
Ja, je bedoelt te zeggen: hij slaat het nu nog ergens lokaal op, die scores? Ja. Hoe werkt dat dan? In jouw browser zit gewoon een stukje- Een cookie.
Je ziet hem als een geavanceerde, local storage heet dat, maar een cookie is, zie hem als een geavanceerde cookie, ja, alleen op jouw telefoon. Juist. Dus als ik het dan wil, wil laten zien op de, op de iPad. Ja.
Noem maar even dom. Ik maak me even heel dom. Dan werkt dat niet, want het staat op het geheugen van mijn telefoon.
Terwijl als we het met Manus zouden doen, ja, uh, de, de zwaardere, tuh, versie van Cursor, dan denk ik, want ik heb Manus een beetje bezig gezien, dat hij terwijl jij gewoon koffie gaat halen, want, of het wegklikt, want je vindt dat niet interessant.
Ja. Dan gaat hij zeggen: hmm, hier moet je eigenlijk, weet je wat ik doe? Ik sla het wel op in een Google Sheet. Ik ga even kijken of Google ingelogd is en dan gaat hij Google API aanspreken.
Ik denk dat Manus dit al kan. Ja, met andere woorden: waar jij, als jij dit zou gaan programmeren, zou jij hier een, een speciaal hiervoor bedachte, voor jou goed werkende oplossing bij bedenken.
En de, de, de soort van geestelijk opvolger van Manus, om het maar even zo te zeggen, uh, geestelijk opvolger van Cursor, namelijk Manus. Uhm,
die gaat dan misschien bedenken dat je een andere consumententool die voor sukkels zoals ik te begrijpen is, namelijk Google Sheets, de Excel van Google. Helemaal niet gek hè, trouwens, het gebeurt heel vaak. Ja.
Sheets is een, Sheets is een prima database voor heel veel dingen. Ja, zeker.
Om bijvoorbeeld om highscores bij te houden van een zelfgemaakt spelletje, om die in te zetten in plaats van een of andere speciale service die dit gewoon doet voor programmeurs om die te gebruiken. Ja. Ja.
Dus dan moet hij eigenlijk, zie het even als een ecosysteem van dingetjes waarin jouw applicatietje of websiteje op die telefoon leeft.
Die moet naar buiten toe, er moet een lijntje getrokken worden en daar ontstaat dan een, een graph, zoals ze dat noemen, van allemaal afhankelijkheden. Ja, bijvoorbeeld het opslaan van scores.
Ja, en dan zeg jij van: nou, ik zou het wel gaaf vinden als ik dit spelletje ook publiek beschikbaar kan stellen en dat iedereen kan inloggen. Hè, dus dan moet eigenlijk die lokale storage gekoppeld worden aan profielen.
Voor de duidelijkheid: dit, ik denk zelf dat die taalmodellen die hier nu achter zitten, zoals Claude en zo, die kunnen dit al, die weten dit al, die hebben alle boeken al lang gelezen.
D-d-dus, en alle, want dit zijn hele, met alle aspect, basale voor-voorbeelden. Ja. Ik, ik denk dat het enige wat je nodig hebt is een laagje eroverheen. Zo'n agent, zeg maar, zoals Manus, die gewoon even jou helpt. Ja.
En- Maar voor de duidelijkheid: wat hij nu niet kan, is dan, je, je, je zegt maar: eerst gaat mijn dochter dat spelen, dan wil mijn zoon ook dat spelletje spelen. Ja.
Die wil dan inloggen, een account hebben en die hele, dat hele, dat is een, een element, uh, user authentication. Ja. Wat niet, uh, wat nog niet gedaan kan worden door Manus of door, uh.
Ik denk dat Manus echt een end gaat komen, want die heeft een browser waarin hij accounts kan aanmaken, maar er moet ook dan op een gegeven moment al vrij snel een creditcard bij.
Maar goed, het zijn allemaal oplosbare dingen, hè. Maar, de, deze maar-tjes die ik nu aanhaal stapelen zich op een gegeven moment wel op. Want laten we het nog concreter maken.
Jij zegt: mijn dochter en mijn zoon samen in één spelletje, tegen elkaar met een klok en dan twee iPhones real time in één soort chatroomachtig ding.
Nou, ik weet zeker dat, ik hoor ze, er draait al een Manus mee in mijn hoofd nu, die dat allemaal aan het bedenken is. Ik denk dat hij daar zelfs nog een end komt.
Alleen dan is het weer: ja, oké, die gedeelde sessie is die peer to peer over local bluetooth connectie of zo?
Voor je het weet, uh, gaat-- en ik denk dat die modellen omdat ze, ze, toch wel een beetje bluffig zijn, dat jij op een gegeven moment merkt dat je een huis hebt laten bouwen en dan trek je die deur open en zit daar helemaal geen kamer achter.
[lacht] Ja. Dat zou je bijna bedoelen. Omdat hij gewoon ge-, een hele badkamer erbij gebluft heeft. Waar we het nu de hele tijd over hebben is iets wat vibe coding is gaan heten.
En dat is een woord wat een, uh, wat gemunt werd door Andrej Karpathy. Zeg ik dat goed zo? Ja. Een, uh, AI engineer die werkt bij Tesla en bij OpenAI. Een grote jongen zou je kunnen zeggen.
En begin dit jaar beschreef hij in een tweet dit woord en hij gaf er ook een definitie bij. En misschien dat dat het geheel allemaal wat meer laat landen.
Hij schreef: er is een nieuwe manier van programmeren die ik vibe coding noem, waarbij je je volledig overgeeft aan vibes en expo, exponentiële groei omarmt en daarnaast vergeet dat de code überhaupt bestaat.
Dit is mogelijk omdat taalmodellen zoals inderdaad Cursor goed worden. Ik praat tegen Cursor met Super Whisper.
Dat is zo'n app die je op de Mac kan downloaden en dan kun je praten en dan schrijft dat ding uit wat je zegt. Dus ik raak het toetsenbord nauwelijks aan.
Ik vraag om de stomste dingen, zoals: maak de padding van de zijbalk half zo klein.
Dus, en hij wil iets aan de vormgeving van de, van de ding doen wat hij heeft gemaakt, omdat ik te lui ben om te vinden waar dat precies beschreven wordt. Ik klik altijd op accepteer alles, zoals ik net ook beschreef.
Ik lees de wijzigingen niet meer en als ik foutmeldingen krijg, kopieer en plak ik die gewoon zonder commentaar en meestal lost het zichzelf op. De code wordt zo complex dat ik niet meer de code in één keer begrijp.
Ik moet er een tijdje doorheen lezen om te snappen wat er staat en soms kunnen de taalmodellen een bug niet oplossen, dus dan werk ik eromheen of vraag ik om willekeurige wijzig-wijzigingen tot het ding verdwijnt.
Ik bouw iets, maar ik programmeer eigenlijk niet echt. Ik zie dingen, ik zeg dingen, ik voer dingen uit, ik kopieer en plak dingen en het werkt grotendeels.
Simpel gezegd is vibe coding dus het gebruik van AI om software te bouwen door simpelweg te beschrijven wat je wil.
In plaats van zelf code te schrijven vertel je een AI wat je probeert te bouwen en die genereert dan die code voor jou. En als er problemen ontstaan, dan beschrijf je het probleem en dan AI lost het dan op.
Die term is natuurlijk een beetje tongue in cheek met vibes, maar het beschrijft wel een echt fenomeen.
Niet-programmeurs kunnen functionele software bouwen door samen te werken met AI in plaats van direct zelf, uh, code te schrijven.
WatVind jij van dit hele fenomeen van vibe coding, want ik snap-- ik denk ook dat, uh, als ik, als ik jou was, programmeur was, zou er ook een deel van mij geïrriteerd zijn, want dit is mijn, dit is mijn ambacht.
En niet per se om soort van: hiermee verdwijnt mijn werk, maar meer als soort van: alsof het niet serieus genoeg genomen wordt wat de skill is die je met, uh, met de tijd hebt opgebouwd.
Nou, ik denk dat, uhm, wat ik, wat ik merk is, de, de weerstand die er bij mij is wanneer ik over deze tools hoor.
Een van de wei-- ik bedoel, een van de weinige dingen waar ik echt wel diep in zit is dit, hè, so-software maken. Wat is software?
Dat is een heel ecosysteem, een heel, een hele jungle aan organismen samen, niet één boompje. En, uh, daardoor merk ik van: ja, tof dat je zo'n, dat je iets maakt door te vibe coden en dan een end komt, zeg maar.
Maar er komt een moment, dan loop je tegen de muur. Ik denk dat jij dit ook wel meegemaakt. Zeker. Niet alles wat je wil krijg je voor elkaar.
En dan zit ik altijd: ga ik nou nog meer tijd hieraan besteden of, uh, kan die dit gewoon niet? Ja. Dat is wel constante twijfel.
En wat je nu, wat ik veel hoor vanuit, uh, softwareontwikkelaars community's, dat ze zeggen: we hebben nieuwe junioren bij ons in dienst. Die komen eigenlijk al als AI coders binnen.
Die, die lopen op een gegeven moment tegen een muur, want die, die- Ze kunnen niet echt programmeren. Uhm, niet zo heel goed.
Het zijn net, je hebt ook heel veel, zoi, traineeships, hè, dus dan leer je het bij het bedrijf. Nou ja, als je dan, vroeger deden die de hele dag alles copy pasten van Stack Overflow, hè, even plat gezegd.
Een forum voor programmeurs die elkaar helpen met problemen die ze niet zelf op kunnen lossen. Een programmeurs wiki. Uh, en, uh, nu is ChatGPT de dynamische Stack Overflow, die, dan plak je het daar uit, hè.
Ik zeg het, en, uh, dit is echt niet iedere junior programmeur, maak je geen zorgen, maar dit is wat ik om me heen hoor en dat snap ik wel, want die nemen dan, uh, uh, shortcuts. Ja.
Er komt een punt dat het is: hey, uhm, stel jij bent daar, uh, medior senior coder. Hey Alexander, kan je heel v-, meekijken of niet? Hoezo? Nou, ik kom hier niet helemaal uit.
En dan zeg jij: maar hoe heb je dit dan gebouwd? Ja, geen idee. Ik heb het niet gebouwd. Ik heb het laten bouwen. Ja. En nu? Ja. Want de, de modellen, de tools kunnen nog niet ver genoeg.
Maar nou mag jij het als [gniffelt] medior senior gaan oplossen. Nou, die overdracht gaat vermoeiend. Moeizaam, laat ik het zo zeggen. Dat is niet prettig, maar ik denk daarbij wel,
en dat komt ook heel erg door het gesprek wat we nu voeren,
de reden dat die tooltjes allemaal zo klein zijn steeds, hè, dat de scope daarvan klein is en dat jij op een gegeven moment tegen een punt aanloopt waarin het te groot begint te worden, want software is een jungle, niet alleen een boom, is omdat die modellen dat eigenlijk nog niet helemaal aankunnen.
Maar als ik heel eerlijk ben: ik zie eigenlijk niet echt iets fundamenteels in die modellen zitten waardoor ze dat niet aan zouden kunnen. Ja. Op vrij korte termijn.
Wat ik daarmee bedoel te zeggen is dat, uh, als ik dan kijk naar de eigen so-, de, ik heb een aantal softwareprojecten gemaakt in mijn leven waar je jaren werk in zit met teams.
Als je die bekijkt, je hebt daar visualisatietools voor, dan zie, kan je ze ook een soort van zien als een heel, uh- Organisme.
Ja, en dan zie je al, dat, als jij dat bekijkt ga je, dat is een soort, dat noemen ze dan spaghetticode. Uiteindelijk wordt alles een beetje spaghetti als je niet je best doet.
Maar dat, dat zijn enorme van die Rube Goldberg machines, hè, dat een balletje valt op een autootje met een kaars en, e-en dan, en als jij dan naar me toekomt en zegt: ja, kijk, dat stukje met dat autootje en die kaars kan ik bouwen.
Ja, dude, met alle respect, er is wel echt meer nodig. Ja. Maar het, het boeiende daarvan is dat, dat lijkt een beetje, merk ik nu tijdens dit gesprek, op het probleem wat, wat we bij schaken en het spel Go ook hadden.
Ik zeg hadden, want die zijn allebei opgelost door AI inmiddels. Uh, bij schaak is het zo, als je één zet vooruit wil, kan je, je, je kan zelf een aantal zetten bedenken van: nou, welke zet ga ik doen, hè?
Ik zit in een schaakspel en dan kan je denken: welke zet gaat dan mijn tegenstander doen aan de hand van mijn zetten? Mhmm.
En dan denk je: oké, maar wat gaat die tegenstander dan doen aan de hand van, wat, die zet en die zet en die zet? Mhmm.
Nou, je merkt dat als jij drie potentiële zetten hebt met drie potentiële reacties, dat wordt op een gegeven moment drie tot de macht, heel hoog. En zo'n probleem ont-ontploft dan als het ware.
Aan aantal mogelijkheden die kunnen ontstaan. Ja, en je ziet, je ziet een soort driehoek voor je, toch? Een ex-, een soort vuurwerk aan, aan dingen.
Nou, dit, dit is een, dit zijn bekende problemen in, in, in, in, uh, computerwetenschap, uh, dat die complexiteit exponentieel toeneemt hoe dieper je in het probleem wil duiken.
Nou, wat je nu eigenlijk met vibe coding ook hebt is dat die eerste orde dingetjes, zeg maar, net aan het begin van de explosie, ja, daar kan hij prima in meekomen, maar, uh, de, één stap daarna is het: nee, dit kan ik helemaal niet meer.
En dan ga jij als junior coder naar je collega toe en zeggen: ja, ik ben nu op, uh, stap drie van de explosie. Nu snap ik het eigenlijk niet meer. Wil je even mijn hele explosie [gniffelt] gaan begrijpen en meedenken?
Maar het is eigenlijk een hele rare tussentijd die je beschrijft van, want je zegt ook de hele tijd: ja, dit gaat allemaal wel opgelost worden. Ja.
Dus we zitten nu met, uh, mensen die vers van de universiteit komen en hun eerste baan hebben en, uh, nog niet de ervaring hebben opgebouwd, een beetje hebben leren vibe coden en die tools dan wel aardig kennen, maar niet genoeg begrijpen van de achterliggende structuren,
die dan dingen moeten opleveren nu waar ze, waar meer gekeken wordt door hun, uh, meer senior collega's en dat ze niet echt hun best doen om de achterliggende structuren te begrijpen überhaupt.
En tegelijkertijd zeggen: ja, maar het is over een paar jaar ook niet echt meer nodig. Het is best wel zielig voor de mensen [gniffelt] die nu daar.
En ik denk ook, dit is ook, voor, dit is, de parallel is ook voor alle andere, uh, denk ik vakgebieden. Want ik heb het ook met mensen die dingen schrijven met AI.
Dat is dan, ik denk wat voor jou programmeren is, is voor mij schrijven, namelijk, ik, ik, ik denk dat ik vrij goed doorheb wanneer ik iets een goede tekst vind en waar een goede tekst allemaal aan voldoet.
Dus dan zie je dat mensen met AI geschreven hebben, dan, da-dat is toch, dat werkt bij mij toch, uh, dat, dat als jij veel dingen laat staan die ChatGPT opge-, opgeschreven, ga ik toch soort van twijfelen aan je hele zijn.
Soort van: allemaal leuk dat je dit snel gedaan hebt, maar- Wat jij hier beschrijft is letterlijk wat ik heb wanneer ik kijk naar code die gemaakt is door taalmodellen, door mensen die niet helemaal begrijpen waar ze mee bezig zijn.
Ja. Het is een, maar, uh, ja, wij hebben ook allebei al gezien. Ik bedoel, ik pak nog even dieUh metafoor van die uh explosie erbij. En dat is dan niet een explosie, het is gewoon een explosie.
In het, in het midden is alles nog heel simpel en hoe verder je naar buiten gaat, hoe complexer het wordt, hè. En er zou je dan ringen in kunnen tekenen met level nul is dat het net ontploft is.
Dus heel, heel klein dingetje nog. Nog overzichtelijk. Overzichtelijk. Level één, twee, drie, vier. En die AI vreet zichzelf nu. Die heeft zich bij schaken, die heeft de hele explosie al te pakken.
Bij Go heeft hij de hele explosie. Alle mogelijke stappen doorzien. Nou ja, genoeg om het spel te beaten. Mhm. Hè, want, uh, uiteindelijk alle mogelijke stappen zijn in het geval van die explosie letterlijk oneindig.
Maar het is de truc, en dat was waarom Go zo moeilijk op te lossen was- Mmm...en, en voorspeld werd dat het veel langer zou duren, is als jij een intuïtie ontwikkelt om toch de juiste keuzes in oneindigheid te maken- Ja, ja...dan kan je toch winnen.
En Go wint nu van ons. Wij dachten dat wij iets unieks in ons brein hadden die die oneindigheid intuïtief kon navigeren. Nou, dat blijken toch die modellen ook aardig te kunnen.
Nou is dan, uh, het programmeren, en dit is eigenlijk de fundamentele aanname bij de grote labs, hè. Uh, DeepMind, Demi Hassabis, uh, uh, Anthropic, uh, OpenAI, uh, Ilya Sutskever, al die, uh, Dario Amadei.
Zij gaan allemaal op, op deze aanname. Wat er met schaken is gebeurd en wat er met Go is gebeurd, dat gaat ook gebeuren met programmeren. Mhm. AI zelf is software. AI gaat zichzelf programmeren.
Op een gegeven moment krijgen we een, een, een effect wat gigantisch is. En dat komt een beetje omdat hun intuïtie sinds Go, sinds het Go-moment, moment van Deep Go is. DeepMind. Diep, ja. Go.
[lacht] Het DeepMind-moment van Deep Go. Wat mooi. [lacht] Ja. Ja. AlphaGo van DeepMind. Jezus. Oké. Sorry, ik ben er. Nou, ik hoop dat je meeschrijft, luistert. Wat trouwens ook, en Alpha Coder is ook van hun.
Zie de, zie de connectie. Uhm,
dat zij daar zoiets hadden: ja, maar wacht, dan is dit nu echt een klok die aan het tikken is voordat er een niveau bereikt wordt waarop eigenlijk, stel dat le-, mensen tot level vijf van de explosie kunnen.
Als AI voorbij level vijf kan, nou ja, en bij vijf is, dan gaat het wel hard, dus. En, en wat ik eigenlijk tegen je zeg wat jij net wel ook zei: is er niet iets soort zieligs of een soort rouwigs aan deze situatie? Ja.
Uhm, ja, er, er lijkt tot nu toe geen fundamenteel, uh, probleem te zijn om uiteindelijk veel meer van de scope van dit probleem te kunnen bevatten binnen een aantal jaar. Ja.
Ja, want dat is die rare tussenfase die je nu beschrijft.
Dat ik, dat ik nu aan mijn water voel dat teksten met AI geschreven zijn en dus slecht zijn, maar er ook volledig van uitga dat het onherkenbaar voor mij gaat zijn over drie jaar.
Dat, dat een taalmodel zo goed gaat zijn in schrijven dat ik niet het kan onderscheiden van mijn eigen, als ik mezelf goed vind, van mijn eigen, uh, schrijven. En daar ga ik gewoon helemaal van uit.
Maar het is een soort van vreemde, vreem- Ja, het is, uh, het is het shitty coverband. Ja. Goede coverband. Ja. Nieuwe muziek. En ik denk ook dat niet per se onze standaarden daar nou door naar beneden gaan.
Want ik ga alsnog heel veel, uh, consumeren. Ik ga alsnog heel veel tekst consumeren die ik goed vind of waarvan die computer heeft bedacht dat ik het waarschijnlijk goed ga vinden.
En dus het is ook niet alsof mijn standaarden naar beneden gaan op het moment dat ik niet meer begrijp waarom het bepaalde keuzes heeft gemaakt.
Het is, het is de informatie waar je je mee omringt die uiteindelijk je standaarden bepalen, toch?
Ik, ik zit, ik ben een beetje aan het zoeken naar wat is, wat is nou het gevaar als programmeurs hun eigen code niet meer volledig begrijpen? Wat- Nou, dit kan je bijna zelf invullen, toch? Zeg het maar.
Nou, ik denk dat, uh, kijk, die software, die wordt niet alleen maar toegepast op, uh, min, op, op, op, hoe zeg je dat? Luchtige plekken, op, op plekken waar er niet zoveel van afhangt.
Ik bedoel, een, een, uhm, hartmonitor in een ziekenhuis is ook een stuk hard- en software, [lacht] hè. En, uh, da-, sterker nog, op al dat soort cruciale plekken: autopilots in vliegtuigen.
Je zegt dat je een vliegtuig, uh, niet moet vipecoden. Oké. [lacht] Oké, of een hartmonitor. Nou ja, de- Een leuk experiment. [lacht] Ja, nou ja, uhm,
er zit, er zit een, kijk, waar je, waar je nu eigenlijk een beetje naartoe, uh, wat je nu aanraakt is weer human in the loop. We pakken hem er weer even bij. Ja.
Dat als wij, uhm, meer en meer taken overgeven aan technologie, en dat doen we al lang, want die hartmonitor is al niet een mens die daar de hele dag klaarstaat met twee van die z-, buzzers. Nee.
Nou, als ik het zie, dan doe ik het vlug, hoor. Ja. Nee, dat zi-, dat zit, pacemakers zitten, een pacemaker, die gaat dat voor jou doen terwijl je ligt te slapen.
Hebben we al best wel lang, hè, dus die pacemaker kijkt mee en grijpt in op jouw hart met elektriciteit wanneer jij een ha-, een probleem hebt met je hart. Ja, is een ding. Moet goed werken.
Ja, nou oké, maar ik wil alleen maar zeggen: we hebben al een groot deel van onze menselijkheid en veiligheid overgedragen aan systemen. Ook dat. In de, voor dit gesprek.
Anders gaan wij een soort van: moet je je voorstellen dat we AI, wat een onzin. Pacemakers. Ja, het is al zo. Het is al zo. Maar- Ligt aan het land ook zelf.
Ja, het is wat een onzin omdat wij nu ineens wakker worden over het feit dat technologie belangrijk geworden is in de samenleving.
Maar er is wel iets voor te zeggen dat die pacemaker, ga ik even van uit, van begin tot eind uitgelegd kan worden door een team mensen die daaraan gewerkt heeft. Ja.
Hè, dit moet je trouwens niet proberen te vragen voor een processor in een computer, hè, uh, uh, de, het hart van een computer, want dat is zo'n complex ding geworden.
Daar is niet meer één mens die hem jou in je eentje kan uitleggen en eigenlijk niet eens meer een team. Dus daarin hebben we eigenlijk al technologieën gemaakt die we ei, al eigenlijk als mens niet meer kunnen bevatten.
Dit maakt het alleen maar erger.
En- Ja, en er is ook toch een soort van, d-er is ook vertrouwen wat we nu ook al hebben in systemen waar we door bijvoorbeeld kritische bedrijfsprocessen worden door managers gestuurd op basis van dashboards die allerlei onderliggende, weet je, systemen hebben die door mensen gebrau- gemaakt zijn.
En ook daar is er een soort, moet je het vertrouwen hebben als management dat die medewerkers die voor jou dit gedaan hebben ter goeder trouw zijn geweest. Ja.
En dat niet gebruiken om op een of andere manier zichzelf te verrijken of wat dan ook.
En ik snap dat je dingen nodig hebt als checks and balances en, uh, dat je dus een, een human in the loop is een, is eenOf een voorbeeld daarvan. Maar waarom zou dat? Waarom zou dit voorbehouden zijn aan mensen?
Fatsoenlijke controle of, of, of een programmeur die AI is wel goed zijn werk heeft gedaan. Nou, ik denk wat je, wa-- kijk waar het uiteindelijk naartoe gaat.
Ik ga dit, ik ga dit gesprek even laten opstijgen, maar bear with me. Ja, ik ga, ga met je mee. Kijk,
stel je even voor: wij staan met z'n tweeën met een berenvelletje en een knuppel ergens in een bos, hè, een tijdje geleden. Mhm. Uh, de enige technologie die we hebben is dat berenvelletje en die knuppel.
De rest is de natuur om ons heen. Dan sta ik daar met jou te praten en dan zeg ik: die dieren, hè, die wij wel eens vangen en die planten die wij wel eens eten, waar komen die eigenlijk vandaan?
Nou, kan je een heel religieus verhaal gaan houden. Ik blijf even bij Darwin. Stel dat wij dat toen al wisten. Ja, nee, die ontstaan hier gewoon. En die bomen dan? Hoe weten die wat ze moeten doen?
Ja, dat doen ze gewoon. En dat weersysteem, dat gaat gewoon. Oftewel: we zitten in een compleet biologisch ecosysteem dat zijn eigen idee heeft. Idee is een verkeerd woord, maar zijn eigen willetje. Ja.
Hè, dus wij zijn-- wij zitten in een menselijke geschiedenis waarin we volledig overgeleverd waren aan een organisatie om ons heen waar we vrij weinig over te zeggen hadden.
Nou, de menselijke geschiedenis vanaf dat moment dat wij daar met die knuppel en het berenvel stonden totdat wij hier zitten, is een verhaal van ons die aan het temmen is geweest van die natuur.
Het onder controle krijgen van die natuur. Als we het warm of koud hebben, niks ervan. Warmtepomp in huis, heel het jaar 20,5 graden. Nou, die kan je uitbreiden.
Zo hebben we allemaal oscillaties uit die natuur platgeslagen, uh, uh, om onder controle te krijgen en allerlei technologie gemaakt om eigenlijk die natuur om ons heen op een bepaalde manier meester te worden.
Uh, en dat zijn we gaan managen, hè. Je zou ons de ultieme micromanager kunnen noemen van de natuur. Dat, daar blijken nu achteraf dat wij niet helemaal doorhebben wat we eigenlijk wilden managen. Management, managen.
Klima-klimaatprobleem is er daar bijvoorbeeld één van. E-en andere onvoorziene moeilijke omstandigheden. Dan kan je dijken bouwen, algoritmes die het in de gaten gaan houden, et cetera.
Maar uiteindelijk kom je op een punt, en dat vind ik wel een grappige ironie aan waarin we nu met elkaar terechtkomen, dat we eigenlijk zeggen: moeten we het niet gewoon weer teruggeven?
Moeten we niet-- we, we zijn eigenlijk heel lang in leven geweest in een wereld waarin we een systeem om ons heen hadden dat heel veel deed zonder dat met ons te overleggen, hè, op basis van een bepaalde intuïtie, laten we het dan maar even zo noemen.
Nu zijn we technologie aan het maken inmiddels die een soort organische kwaliteiten met zich meekrijgt, hè, een soort wil, zoals een boom dat op een bepaalde manier ook heeft.
Ik parkeer even een aantal filosofische vraagstukken hier. Prima. Uhm, waarin eigenlijk jij nu zegt, en ik hoor dit ook wel eens bij lezingen, hè, dat mensen aan het einde hun hand opsteken en zeggen:
moeten we niet gewoon een, uh, AI als overheid hebben? Mhm. Hè, want ja, we hebben die dashboards al. We hebben al high frequency trading.
Zijn we die wereld niet sowieso aan het veranderen in een soort extern intelligent ecosysteem waarbinnen wij leven?
Nou, dan zeg ik dus ook dit dingetje altijd, dat ik zeg: nou ja, we hebben al een hele tijd in een extern ecosysteem geleefd met een bepaalde intelligentie, namelijk het natuurlijke ecosysteem waaruit we ontstaan zijn.
Er is, er is wat te zeggen voor het feit dat we die, uh, macht weer teruggeven, hè, uh, terug overdragen, hè.
Dus dat we eigenlijk, ik ga even terug naar ons met z'n tweeën in dat berenvelletje, dat jij daar op een gegeven moment staat en zegt dat je begint te hoesten, zo, kuchen, want je stikt om welke reden dan ook.
Het gaat niet goed met jou. In die tijd kon ik jou dan behalve een Heimlich, wat nog geen Heimlich heette [gelach] ik sloeg jou dan met een knuppel. Beetje porren. Ja, puh, puh, uh, Alexander, gaat het allemaal wel? Ja.
Nou, i-i-i, je zou kunnen zeggen: misschien in 2095, ik zet ons even ver weg, staan wij daar weer met ons berenvelletje terug in die natuur. Maar op het moment dat het jou gebeurt, dan hoor je zo: blub, blub, blub.
En dan vliegt er een of ander avatarachtig ding op jou af.
Die redt jou even en die vliegt daarna weer weg, hè, omdat eigenlijk de technolo-- de biologische achtergrondsystemen en de technologische achtergrondsystemen weer één zijn geworden. Waarom?
Ik schets even een soort back to nature plus technology, uh, utopietje hier. Waarom is dat niet enkel een utopie? Want dat zit ook een beetje in jouw vraag volgens mij, hè.
Waarom zou ik het niet gewoon wel overgeven, hè? Een pacemaker voor de samenleving [lacht], een supersysteem dat alles in de gaten houdt. Waarom ik daar,
uh, zenuwachtig van word, is omdat ik me dan wel afvraag, uh, wie inspraak heeft op dat systeem. Uhm, en als er geen-- ik bedoel, het heeft heel veel te maken met uiteindelijk het vraagstuk:
willen wij in een soort Wall-E Disneyland milkshakes drinken de hele dag terwijl we consumeren of weet ik veel doen? Uh, of is een deel van mens-zijn wel het vormgeven van onze omgeving?
Ik heb, ik ga daar niet in mijn eentje nu een antwoord voor hebben, maar da-dat is wel een vraag.
W-vind je het prettig om, om, om passief in een soort wereldwijde warmtepomp gestuurde superomgeving te zitten waarin de technologie ons als het ware de ultieme facility manager is van de hele, uh, samenleving?
En, uh, boeit het ons dan a-als, stel dat die technologie ons dan iedere maand een mail stuurt met allerlei natulen over wat hij besloten heeft, wat hij trouwens amper wij, wij nog bij kunnen houden. Mhm.
En wij zeggen: we zitten tenminste nog in de loop. Ja. Op een gegeven moment gaan mensen natuurlijk die mails gewoon negeren [lacht].
Ergens denk ik: dit, zeg maar, complexe systemen zijn niet nieuw en dit is allemaal al, al lang zo.
In een bedrijf werkt het ook zo dat je als, als CEO krijg je rapportage waar je dan ook moet gaan twijfelen of het detailniveau wel juist genoeg is voor je problemen wel echt opvallen.
In een overheid is het ook zo dat je als minister-president stuurt op basis van een zeer beperkt zicht op de, op de werkelijkheid en, maar moet aannemen dat de condities van die hele complexe structuur zo zijn dat alle belangrijke inzichten bij jou boven komen drijven, dat jij heel strakKeuzes kunt maken die die, die dicht staan bij de, de doelstellingen die je hebt.
Ja, ik, ik, uhm Laten we hem kleiner maken, hè, want jij vroeg vorige keer aan mij, zei je: joh, Wytse, als ik nou een systeem heb in een horloge of in een bril of in een koptelefoontje die ik als het ware vra-- kan vragen om mij, individu, laten we die samenleving even voor wat het is, het individu Alexander Klöpping, te helpen naar een hoger plan.
Want jij hebt bepaalde ambities voor jezelf waar je wil komen. Je wil een betere man zijn, een betere vader. Ik noem nu even wat, hè. Een betere vriend.
Die vertrouw jij jezelf niet volledig toe, die ambitie, die externaliseer je, zoals mensen dat al jaren doen met dagboeken en v-, b-, uh, het is het, accountability buddies en sportcoaches en levenscoaches.
Is niet nieuw, hè, maar we stoppen het nu in een, in een soort mental pacemaker. Een dopje in jouw oor die jou erop wijst van: jij hebt net een gesprek gevoerd met Wytse.
We hadden met elkaar afgesproken, hè, geen grapjes meer over hem, hè [beide lachen]. Random voorbeeld. Nou dus, oké, ja, en, uhm, uh, dat jij denkt: ja, inderdaad, shit.
En, e-, ja, ik zie jou nu als iemand die dat, en je z-zal echt niet de enige zijn, echt wel overweegt om zo'n dopje in te doen om je waar dan ook mee te helpen.
Wat je dan eigenlijk aan het doen bent, is dus een stukje van jezelf externaliseren naar een systeem omdat je zegt: ik vind het ook niet erg om geholpen te worden.
Nou, ik denk dat- Sterker nog, dat moet, want het is een complex systeem. Ja, jij als mens bedoel je? Ja, maar goed. Ja, als of als CEO of als, uh, leider van een land. En je, je kunt je afvragen dat:
hebben wij destijds als individuen en als samenleving het roer gepakt? Hè, want we hebben het roer gepakt. We zijn gaan vormgeven, aanpassen, dijken neerzetten. Wij waren het er niet mee eens.
Hebben we het roer gepakt bij gebrek aan beter? Hebben we het roer gepakt omdat niemand anders het roer pakte? Want als dat zo is,
nu er iets zich aanbiedt dat het roer best van ons over wil nemen, betekent dat ook eigenlijk dat heel veel van ons misschien zeggen: ik heb dat roer alleen maar gepakt omdat er niks anders was dat het roer wilde nemen.
Ja, maar in deze metafoor, uh, zeg je dan: je geeft autonomie op aan een godachtig wezen dat AI is? Of zeg je: we geven het roer aan Sam Altman en zijn, m-m, economische belangen?
Nou ja, ik denk dat je goed aanvoelt waarom, uh. Ja, en hoe werkt dat dan precies? Nou ja, ik denk dus dat ik, uhm, ja, je, je vraagt het me nu zo hier ter plekke. Dat is goed. Ja, dat klopt.
Daardoor krijg je een beetje een warrig antwoord. De,
de reden dat ik nu zeg, uh: ik hoef nog even geen, uhm, utopische, uh, wereld, uh, sy-- een wereldsysteem dat ons draagt als een soort de natuur ons vroeger droeg, als het ware, omdat ik niet weet in wie zijn handen dat systeem is en wat de ambities zijn van dat systeem en wat de uiteindelijke doelen zullen zijn van dat systeem.
Weet je wat het is? Ik denk gewoon dat jij als programmeur lange tijd veel meer inzicht hebt gehad in hoe systemen werken. Omdat je nou eenmaal, uh, een blik had op de achterkant van de systemen en dat je daarmee een
idee hebt gekregen van jezelf dat je, uh, het overziet, dat je er grip op hebt. Terwijl ik denk dat heel veel
elementen aan het leven heb je geen grip op en dat mensen het allang opgegeven hebben dat ze daar grip op hebben.
Omdat je nou eenmaal je neerlegt bij systemen zoals een parlementaire democratie of zoals een afdeling waar dingen besloten worden, of wat dan ook je systeem is waardoor-- maar, maar iedereen moet zich de hele dag neerleggen bij de [lacht]
bij de onzekerheid dat je geen grip hebt op, op deze hele shit. Dus i-ik denk ergens misschien zijn program-- vindt een programmeur is het extra lastig of zo om, om het op te geven, de sleuteltjes.
Maar het interesseert mij geen reet dat, uh, dat een, dat een, een app geschreven wordt met-- als het maar werkt. Ik kan zelf toch nagaan of het werkt?
Ik kan toch een proces inrichten waardoor ik de kwaliteit kan controleren van die software? Waarom is het nog nodig om, om überhaupt die, dat iemand die code überhaupt kan lezen? Nou ja, wat als het kapot gaat?
Ja, dan fixt de AI dat. Ja, dan, dan is de vraag: weten wij altijd dat het stuk is? Of komen we daar dan later pas achter? Want ik denk dat, uhm. Ja. Kijk, ik denk dat, je, je hebt gelijk, hoor.
Als jij, als je hem terugbrengt naar het specifieke softwarevoorbeeld waarin je zegt: nou ja, je hebt heel lang geen autonomie gehad.
Nu heb je een tijdje grip/autonomie gehad en nou vind je het weer moeilijk om dat terug te geven. Ja. En dat, dat kan ik voor het grotere plaatje net zo goed zeggen, uhm,
denk ik dat wat we nu met elkaar aanraken te maken heeft met, uhm, een tijdelijk, een tijdelijk gevoel van ervaring en ook, uh, werkelijke controle.
Die w-is er wel, want ik kan die systemen aan en uitzetten, uh, die ik bouw, zeg maar. Dus ik heb, ik heb ook echte controle.
En dat geldt net zo goed voor alle andere systemen daarbuiten waar ik zelf geen controle over heb, maar een ander wel. Wij zijn als mens heel actief aan het managen.
Niet iedereen, maar een deel is heel actief aan het managen. Daar zou jij al, daar zou nu een effectenhandelaar al van kunnen zeggen: actief managen? Weet je hoe snel high frequency trading gaat?
Dat gaat om nano [lacht] seconden over glasvezel. Daar wordt allang niet meer actief gemanaged op het microniveau. Er wordt alleen nog maar gemanaged op macroniveau. Maar op een gegeven moment
kan je dat managen dan, wat jij nu al doet door achterover te leunen omdat je hebt een software voor jou gemaakt, zeg je: ik hoef, ik hoef me niet te bemoeien met die code.
Uhm, ik denk dat de stap een beetje te groot is van, uh, kleine stukjes software of misschien zelfs grotere stukken software in jouw leven naarDan kunnen we toch net zo goed het codevenster wegklikken voor wat de hele wereld op dat moment aan het besturen is?
Want dan gaat het co-pilot, de, de copilootmetafoor wel mooi op, denk ik, is dat op het moment dat een piloot in een vliegtuig zit en het hele systeem valt uit, dan moet die piloot dat hele vliegtuig voor zover mogelijk kunnen besturen.
Alle micromanagement van alle kleine knopjes om die bak aan de grond te zetten. Ja. En, uh, je zou dan kunnen zeggen: maar wat als die copiloot in dat vliegtuig onfeilbaar uitmuntend is?
Ja, dat, dat vind ik een moeilijke. Ik weet niet zo goed, uh, daar zijn, daar zijn we gewoon nog niet.
Uhm, maar ik zou wel, uh, s-, delen van de technologie binnen onze samenleving willen afbakenen als: daar is gewoon een human in the loop en dan duurt het allemaal maar wat langer.
Versus: joh, dit zijn zulke low key stukken infrastructuur, zullen we het alsjeblieft zo snel mogelijk overgeven, want er staat ook al heel lang geen agent meer bij een kruispunt.
Ja, nou ja, heel veel mensen zijn het met je eens dat human in the loop, ik geloof dat de grote meerderheid van de mensen het met je eens is.
En ook de mensen die de regels maken in onze samenleving zijn het met je eens dat human in the loop moet zijn. En, uhm, nou ja, het, uh, ik ben gewoon bla, ik ben gewoon benieuwd hoe lang we dat echt gaan vinden.
Maar dat is- En, en het beperkt, de human in the loop beperkt, hè, want ik bedoel, da-dan moet het allemaal uitgelegd worden voor, voor een stel mensen. Ja, precies, met hun trage begrip. Ja.
Hé, en is vibe coding, want even terug naar aarde, hoor. Is vibe-- ja, want het, we zijn er weer. Zijn nooit weggeweest. Nee, maar we gingen wel even opstijgen en we gingen nu even naar beneden.
Voor wie is dit nou bedoeld? Is het nou alleen maar voor beginners bedoeld?
Want dat, ik hoor jou eigenlijk zeggen: dit is voor beginners allemaal heel boeiend, maar wat het kan, uh, is voor mij als, als ervarener programmeur helemaal niet zo boeiend.
Aan de andere kant hoor ik ook de hele tijd mensen zeggen dat, dat programmeurs enorme productiviteitswinst halen met, uh, nou ja, wat de voorganger is van vibe coding, namelijk AI, uh, Assisted Coding. Uhm,
wat is, w-, zeg maar, v-, zie je ervaren programmeurs deze werkwijze ook adopteren? Uhm, dat ligt een beetje aan, uh, hoe bereid ze zijn en wat hun specialisatie is.
Want de modellen zijn best wel gemiddeld als in breed en niet specifiek nog. Ah.
Uh, dus dat mensen die echt in hele specifieke softwarewerkvelden zitten, die zijn grotendeels gefrustreerd met die modellen, want ze merken gewoon: ja, jij, je snapt het gewoon niet en je bent ook nog- Domme stagiair.
Ja, je bent echt een beetje aan het bluffen ook nog. Dat is een beetje irritant. Waarom doe je zo? Arrogante, domme stagiair. Ja. Ja. Nou ja, echt, dat voelt dan een beetje zo.
Uhm, nou het niveau waarop ik programmeer loop ik daar over het algemeen [lacht] niet zo tegenaan, want zo gespecialiseerd doe ik allemaal geen dingen. Is het echt waar, wat je nu zegt?
Ja, ja, want ik, kijk, als je in de software-industrie, uh, het merendeel van ons is alleen maar database entries aan het veranderen met een mooi schilletje eroverheen.
En ik ben er zo één en daar kan je hele gave dingen mee maken. Ja, [lacht] duidelijk, maar je hebt ook mensen- Journalisten zijn ook alleen maar bezig met teksten samenvatten, hè, dus.
Nee, maar goed, je hebt ook mensen die, die, die, die bedenken een algoritme om de flap van een raketmotor beter te laten bewegen onder, onder, uh, steek, isol, uh, oscillaties van de temperatuur en materieel, ses, material science.
Die zitten dan vier jaar PhD te doen op dat algoritme en bouwen dat motortje dan. Ja, als die nu zo'n model gebruiken, dan is het: jee, [lacht] hier kan ik helemaal niks mee.
Maar goed, in die, in die explosie, in die cirkels waar we het eerder over hebben gehad, dat ding kruipt daar wel naartoe. Ja, is dat merkbaar? Dat het, dat het, zeg maar, met de tijd, uh, relevanter voor je wordt? Ja.
Hoe voel je dit? Hoe, zeg maar, hoe, hoe, wat zijn dan momenten waarop je denkt: o, kan dit, kan toch meer dan ik, uh, een week geleden nog aannam.
Wanneer ik vergeet mee te geven wat ik denk dat ie moet gaan doen en wat ie gaat doen een betere invulling is dan ik niet heb meegegeven.
Dus ik geef dan vaak mee: deze databasetechnologie of ik zou de connectie zo maken. Soms vergeet ik het mee te geven. Ja, ja.
Ik geef als, ik ben niet meer het handje aan het vasthouden en dan heeft hij iets gebouwd en dan leer ik nog wat. Ook omdat er een betere implementatie is of een betere keuze gemaakt wordt.
Ja, ja, dus jij bent als een architect die normaal gesproken precies vertelt w-w-wat voor muurtjes er neergezet moeten worden, van welke materialen.
En in plaats, w-, daarvan zei je opeens: nou, bouw maar een huis en dan blijkt opeens dat goed te zijn en blijkt hij je goed geraden te hebben wat je dan doet.
Ja, en ik denk, je, je moet je ver-, voorstellen dat, uh, Ilya Sutskever, OpenAI, uitvinder van vibe coding, de term. Kijk, het is niet een of- Nee, dat is, uh, Car-, Karpathy. Ah sorry, Karpathy.
Ik haal ze vaak door de war, die twee met hun ingewikkelde achternamen. Ja. Karpathy, die zit te programmeren, hè, met z'n benen over elkaar en een, uh, club maten. Dat denk ik ook ja.
Ja, en dan klik, klik, klik en dan komen die stukjes code langs. Mhm. En op een gegeven moment werkt het even niet en zie het even voor je als iemand in een zelfrijdende auto die ook al 20 jaar rallycoureur is. Precies.
Die pakt even over. Neemt hij even het stuur over. Die draait even, zo, bah, bah, en gaat weer verder, hè. Ja. Het is niet helemaal eerlijk. Nee.
Ja, maar goed, die tussenmomentjes, hè, de interventiemomentjes, die nemen wel af. Ja, ja.
En als je dan tijdens dat inparkeren wat je zo doet als rallycoureur ook even een camera mee laat kijken, ja, dan gaat het wel heel hard.
Dus ik denk wel dat die, uh, ja, een soort van checklist van dingen die die systemen moeten kunnen om jou te vervangen. Ja, daar wordt toch wel iedere keer weer een nieuw vinkje gezet om de zoveel maanden.
Ik zag een, uh, online een zogenaamd vibe coding manifesto. Ik vond dat prachtig. Een soort van, van mooie, mooie tijdsteen van deze, van deze tijd.
En er stonden een aantal dingen op en die wil ik je even vertellen, want dat geeft een idee voor hoe, hoe gewone programmeurs eigenlijk hun gedrag moeten aanpassen door deze, ja, nieuwe mogelijkheden.
De eerste is iteratie boven perfectie. Perfectie is achterhaald als je altijd opnieuw kunt beginnen.
Dus heel erg het stimuleren om, als iets het niet doet, dan is, is het zo economisch goedkoop en qua tijd goedkoop om opnieuw te beginnen, dat je gewoon het hele project opnieuw, gaat ie het op een andere manier doen.
Misschien doet ie het dan wel wel. Augmentatie, augmentation, uh, boven automatisering. AI is een medewerker, geen vervanger. Productdenksje, productdenken boven code schrijven.
Wat telt is wat je bouwt, niet hoe je het doet. En opnieuw genereren boven debuggen.Als het fixen te lang duurt, dan genereer je gewoon opnieuw.
En dat, dat opnieuw genereren van code in plaats van debuggen is het, ik neem aan dat een heel groot deel van jouw tijd ook gaat naar het fixen van problemen [gniffelt] en ge-- Meerderdeel van de tijd.
Geloof je nou dat dit, dat dit, dat dit echt zo gaat zijn? Dat die computer gewoon, ja, dat, dat dit gewoon, dat dat opgelost gaat worden?
Dat als jij foutjes tegenkomt, dat dat ding gewoon net zolang doorgaat totdat ie een oplossing heeft gevonden. In Cursor, uh, de app die we al een paar keer hebben aangeraakt. Daar zit een tabje in, dat heet debugger.
En als je dan op debug-- je, je opent een bestaand softwareproject. Je zit muurvast. Ja, jij, jij komt er niet meer uit. Niet, niet snel genoeg. Je bent gefrustreerd. Je bent met je koffie aan het gooien door de kamer.
Dan kan je naar debug gaan. Dan komt er een venstertje omhoog en dan zegt ie: ik kan het voor jou debuggen en de knop waarop staat start zit een dollar, uh, teken op. Er staat dan start of run en dan tussen haakjes $8.
Dit zit in Cursor. Oh zeker, omdat hij al een inschatting maakt wat hij nodig heeft om jouw bug op te lossen. Ja, en waarom is het zo duur?
Omdat hij ongelooflijk veel compute time nodig heeft en op de achtergrond ook nog eens allerlei verschillende dingen tegelijk gaat proberen.
Dus hij biedt jou dan eigenlijk aan: geef mij nu microtransactie $8, dit is er al, $8, $20.
Ik heb wel eens $30 in beeld zien staan en dan klik je erop en, en, ja, als, ik heb programmeurs gehad die tegen mij zeiden: [gniffelt] heb je dit gezien? Bizar toch? Als in: dit gaan we toch niet doen?
Terwijl ik denk: sure. Ja, hoeveel is je tijd waard?
Ja, want als jij in een opdracht zit en zeker als je freelancet en je hebt een uurtarief, dan kan je denken: ja, ga ik dit uur nu nog lopen mijn haren uit mijn hoofd [gniffelt] lopen trekken of, en de debu-, de debugger gaat het ook nog aan je uitleggen.
En doet ie het goed? Mwah. Goed genoeg dat ie soms die paar dollar waard is. En dit, dit is, dit is een beetje wat,
d-n-n-natuurlijk zeg ik, alsof dan iedereen dit weet, maar de doorbraak is, hè, het geluk dat die grote AI-labs nu hebben, is dat wanneer je die computers meer tijd geeft om inference te doen, hè, waarom Nvidia eigenlijk geen probleem heeft, want we hebben ze nog steeds nodig, die Nvidia kaarten.
Ondanks dat het steeds geoptimaliseerd wordt. Ja. In de mate, de snelheid waarmee AI, AI-modellen beter worden kan steeds goedkoper.
Ja, is dat je eigenlijk, aan de ene kant kan je iemand een taalmodel heel goed opleiden tijdens het voortrainen op een opleiding.
Maar als je die uiteindelijke werknemer die die opleiding gedaan heeft gewoon heel veel tijd en heel veel computerkracht geeft om tot een oplossing te komen, dan wordt die bug uiteindelijk wel opgelost.
Brute force, zoals ze dat noemen, hè. Dus ik ga dat proberen. Ik ga dat proberen. Ik ga dat proberen. Lukt niet. Opnieuw, opnieuw, opnieuw, opnieuw, opnieuw.
En dan $8 later krijg jij 10 minuten later: joh, ik heb echt met hagel geschoten, maar ik heb je probleem opgelost. Het is ook weer een rare tussenfase waarin Cursor dus kan vragen om geld uit te geven.
Ja, zij verdienen daar dan aan, aan die- Er zal een beetje marge op zitten, denk ik, ja. Aan die debugging tijd.
Terwijl, er komt een moment waarop die tool zichzelf kan gaan maken, die programmeertool zichzelf kan gaan maken.
Nou ja, ik bedoel in, in Aider, een van, in hetzelfde ecosysteem als Cursor, daar wordt al een deel van Aider gemaakt door Aider zelf, hè, een x procent.
Volgens mij de laatste commit was 65% van Aider al gemaakt door Aider. Ja, dus die, die, en O3 werkt aan O4 bij OpenAI. Dat is een o-open secret, zeg maar.
Dus, dus er wordt, er wordt al, dat, dat cirkeltje wordt al een beetje aan elkaar verbrod. Centipede. Ja, en ik denk dan [gniffelt] zeker. Een AI centipede.
Nee, maar daarom is jouw vraag ook eerder van: moeten we dit nog wel willen begrijpen?
Uh, uh, want daarmee zet je dus een rem en het tempo hou je op het menselijk tempo daarmee, uh, is, is, is nu al wezenlijk omdat best wel veel programmeurs eigenlijk het al een beetje aan het overgeven zijn.
Het is wel zo, dat heb ik, daar heb ik best wel wat, uh, anekdotes van gelezen, is, uh, het is niet altijd zo dat, dat, uhm, ik bedoel goede code, de go-goede broncode, goede ideeën zijn niet altijd complex.
Complex in de zin van, uh, uitgebreid. Veel bedoel ik dan eigenlijk, dus k-kwantitatief veel, hè. De mooiste natuurkundige formules, formules- Ja, zijn juist heel simpel. Ja, hè, dat, ja, dat is een beetje een soort,
uh, Occam's razor of parsimonious principle. Dat houdt in dat toch ook wel de esthetiek van zo'n natuurkundige formule, dat die simpel is.
Hoe simpeler die iets moois kan beschrijven, zit je waarschijnlijk dichter op de waarheid. Nou, daar kan je filosofisch uren over praten, maar intuïtief voelt dat wel lekker. E is MC2, dat is gewoon lekker.
Hè, dat is hoever ik er iets van weet. Maar in het geval van software kan het natuurlijk wel zo zijn, en dat gebeurt dus ook al, dat jij $2.000 geeft aan O3. O3: hai, ga maar even. Ik zie je morgen wel weer. Hè.
Nou kom je de volgende dag terug, $2.000 weg. Wat heb je gekregen? Vier regels code. Ja. Maar als jij ze leest snap je ze meteen. Briljant! Ja. Absoluut briljant. Ja, ja.
Dus, en ik denk dat, hè, dat is een beetje die aankondiging van Demis Hassabis van DeepMind. De Nobelprijswinnaars gaan AI-modellen worden.
Daar komen waarschijnlijk, als zo'n, als O4 of O5 van OpenAI of wie dan ook een, een nieuw theorem daar eruit gooit, natuurkundig theorem, dan zullen heel veel mensen die daar zitten die dat kunnen begrijpen, zullen zeggen: ja, ik snap het meteen.
Briljant. Dat zal typisch gebeuren. Ja, en, en, maar dat is dan niet, human in the loop is dan vooral: kan je erkennen dat dit kleine stukje regel code absoluut briljant is. Ja.
Dus het hoeft niet per se zo te zijn dat wij het tegen gaan houden omdat het zulke lange teksten zijn. Hé, en dit gaat over de, wat we als mensheid eraan kunnen hebben en wat programmeurs eraan hebben.
Maar wat betekent dit eigenlijk voor mensen die nog nooit een regel code hebben geschreven? Doe het maar. Hoe denk je dat mensen dit, uhm, op korte termijn, zeg maar in komend jaar, dat mensen dit gaan gebruiken?
Waar denk je dat mensen het voor gaan gebruiken? Uhm, en dan met wat er nu kan of wat er in het komende jaar komt? Komend jaar.
Ja, want kijk, ik, wat ik verwacht is, uhmNu wordt dit eigenlijk nog best wel door, uh, en dan bedoel ik positief cowboy teams gebouwd.
Hè, dus Cursor is een, een fork, uh, dus het is een kopie van Visual Studio Code van Microsoft, omdat zij dan merken bij Cursor: ja, ga, als we op Microsoft moeten wachten voor dit ding, laat ons, wij gaan even experimenteren.
En dat is denk ik iets wat Microsoft alleen maar gaaf vindt, want ze kunnen het zo weer terugporten zoals we dat noemen of terug kopiëren, het, uh, het hoofdproduct in, zeg maar.
Dus wat je nu ziet is dat een beetje startupachtige projectteams, R&D labberigachtige teams, hè, want naast Cursor heb je nog tien van dat soort tools.
Die zijn allemaal aan het, aan het experimenteren, out in the open, met allemaal vette nieuwe ideeën van: hoe ziet software maken eruit op een manier dat je ertegen kunt praten?
Jij hebt nu Super Whisper zelf nog moeten koppelen.
Je kan je voorstellen dat er gewoon een microfoon icoontje in beeld staat en dat jij helemaal geen code meer ziet, maar aan, alleen maar die app ziet ontstaan met een mooie animatie. Mhmm.
Uhm, ik kan me voorstellen dat de, uh, Swift Playgrounds, uh, op, uh, iOS, hè, dat is een tool van Apple gemaakt voor beginnende programmeurs, zodat jij op je iPad een stuk iPad software kan maken, nog zonder AI.
Ik denk dat we meer dat soort nog een stap verder achtige diensten gaan krijgen.
Diensten, daar bedoel ik mee: je zal één app nog moeten installeren en daarin gebeurt het, zeg maar, een playground waarin jij gewoon kan praten zoals jij nu nog, al doet.
Het liefst op een tablet, want dat is met de vingers, hè, dus dat is nog veel verder weg van dat, van die enge toetsenbord, muis, terminal en tekstboxes.
Gewoon praten en dan komt daar in beeld what you see is what you get, ontstaat in blokjes waar jij mee wil werken.
En als jij tevreden bent met wat je hebt, hè, dus je gaat itereren en je kan zeggen: twee stappen terug, even terug in de tijd en dan kan je misschien zo'n tijdlijntje schuiven. Ja. En dan net als in Manas.
Je zet hier nog een scherm naast. Ja. Maak de, maak de kop groter. Ja. Of, uh, je, je bent eigenlijk als een, ja, waar moet je het mee vergelijken? Je bent meer aan het dirigeren eigenlijk. Ja, ik zie echt, ja.
En voor je neus verandert dan de software zonder dat je de code ziet, verandert dan de software als het een Apple product is met wat magisch, magische pixeldust eromheen. Ja, die noemen het dan, uh, Swift Composer. Ja.
Ja, nou, zoiets. En, en Swift Composer. En ik denk zelf- En juist bij Apple hoeven we het niet te verwachten, denk ik, want- Niet zo snel. Nee, want dat is echt, dat gaat allemaal heel traag bij dat bedrijf.
Maar je gaat een, een app krijgen die we gaan omarmen het komend jaar, waarin je als niet-programmeur software kan maken, die draait binnen die app. Die draait binnen die app.
Dan kan je waarschijnlijk gaan delen met elkaar wel binnen dat ecosysteem, uh, zodat jij hem ook op de iPad kan zetten van je zoon. Uh, en dat, we-, dat gaat vanzelf dan waarschijnlijk.
En uiteindelijk moeten we-- kijk, ik heb dit, ik heb dit zelf nu meegemaakt eerder, daarom durf ik deze voorspelling wel te maken, in de [kucht] infrastructuurwereld. Wat bedoel ik daarmee? Toen ik, opa vertelt:
ik heb nog servers staan ophangen in datacentra, die servers zelf gebouwd toen. Het zijn gewoon platgeslagen computers, opgehangen, geïnstalleerd op afstand. Met jouw eigen handen. Ja, klopt. Als hardwerker. Ja.
Zweten deden we. Ja, daar stond ik dan. Nou ja, zweten rook je wel in het datacenter, ja. Maar goed, in ieder geval. En nu is dat allemaal weg geabstraheerd. Mhmm.
Dus heel veel, uh, ja, zi-zeker de jonge programmeurs nu, die, die, die, voor hen is het gewoon weg. Ja. Hè, en want die, die denken in hele, een, een hele abstractielaag eroverheen.
Die hebben het over pods en dan zeg ik: wat voor pods? Ja, mijn Kubernetes pods en, maar dat is allemaal, en dat, dat zit er allemaal overheen. Cloud, clouddiensten die je gewoon aanroept en dan werkt het.
En dan zeg ik: ja, maar uiteindelijk is het alsnog, ja, whatever, ik ben gewoon bezig. Laat, ik moet iets maken. Ja.
Nou, ik denk dat, uh, nu, hè, als die, uh, spekkoek, ik heb het vaak over zo'n spekkoek van laagjes, hè, dus de processor beneden met, of elektriciteit, natuurkunde, dan een processor en al die laagjes omhoog en er komt nu weer een laag overheen waar jij al zegt: ik hoef die laag daaronder niet te zien, hoor.
Het is net als dat ik vroeger achter je computer zat en dan hoorde je de harde schijf zo tikken en dan ging er zo'n lampje knipperen en zo.
Nou, Apple heeft dat al heel snel verstopt, want die, die, e-Apple heeft die knipperende lampjes nooit gedaan, omdat ze zoiets hadden: waarom- Ja...moet jij weten dat je harde schijf-- doe normaal.
W-dus ze hebben al geprobeerd de abstractie hoger, hè, een soort magie, een magieshow ervan te maken. We springen nu weer een abstractielaag omhoog, waarin het eigenlijk mogelijk wordt om door middel van,
uh, uh, simpelweg te praten met een agent, hè, die app is eigenlijk jouw coding assistant agent, om je eigen op maat gemaakte interfaces te maken, die je dan ook nog eens, en want dan gaat het echt, uh, wanneer-- maak toch even een stapje terug.
De populariteit van de HyperCard destijds was dat je ze kon delen. Ah. Uh, delen, er was geen internet, hè, voor de duidelijkheid. Je kon ze op een floppy aan iemand anders geven. Ja.
Hè, d-dus, en nu, als jij dan, er moeten een paar, uhm, ingrediënten in dit systeem zitten waarin op het moment dat jij, Alexander Klöpping, al pratend een avondje op de bank een ding in elkaar kan zetten, die ook nog eens één level verder kan, hè, dus wel dingen opslaan in de cloud en authenticatie.
Dat moet allemaal weg geabstraheerd worden. Prima. Ja. Maakt jou niet uit en dan krijg je aan het einde een: dit gaat je ongeveer $4 per maand kosten aan services. Zeggen ze: nééns, i-is dat oké? Weet je wel.
En dan zeg jij: juist goed. En dan krijg ik van jou gewoon een [maakt geluid] een of andere notificatie met: yo, dude, check it out, weet je wel. En dan druk ik daarop en dan kan ik er ook mee spelen.
En, nou ja, als, als die floodgates opengaan, hè, de democratisering van op maat gemaakte interfaces. Ja, dat gaat wel, uh, en dat is een beetje het komende jaar en ie-iets daarna, denk ik.
En, en, want dat is dan, je beschrijft eigenlijk een tijd waarin dit, waarin eigen apps maken, eigen software maken veel toegankelijker wordt.
Maar, maar, en, en dat we dus ook veel van die spekkoeklagen zoals jij die beschrijft niet allemaal begrijpen, zoals dat, nou ja, blijkbaar de vooruitgang in tijd de neiging heeft om dat te, ja, veroorzaken.
Maar is er dan nog wel basiskennis of vaardigheden die je zou aanraden dat ook niet-programmeurs wel onder de knie krijgen?
Soort van concepten of een bepaald denkproces wat ze wel moeten begrijpen als ze dit soortApps gaan maken? Of maakt dat gewoon niet uit?
Nou ja, uhm, hoe het in mijn eigen, uh, want ik ben ook ingestapt op een hoog, veel hogere laag al, hè, uh, als in toen ik, ik wilde op een gegeven moment mijn eigen website maken.
Toen heb ik Nu.nl opgeslagen op mijn desktop als HTML-bestand. Toen ging ik die bewerken, andere nieuwsitems erin zetten en laten zien aan mijn vader. Kijk, pa. Heel cute dit.
Ja, en dus ik krijg- Kwetsbaar moment, luisteraar. [lacht] Ja, ik zeg: kijk pa, ik heb ander nieuws op Nu.nl gezet. Ja, fake nieuws noemen we dat nu. Als je nog [gelach] Ik was de eerste. Avant la lettre. Wietse Hagen.
Ja, daar kan je natuurlijk hele leuke grapjes bij uithalen, snap je? Maar het punt is, het m-- als jij dan thuis naar Nu.nl ging, stond dat er niet. Nee.
Dus ik, ik weet echt nog dat ik toen de broer van een vriend op heb gebeld. Ik zeg: ja, jij weet ook iets van computertruc. Ik wil dit op internet zetten. Mhmm. Ja. Hoe? Hoe? Hoe?
Nou ja, en toen was dat, nou, moet je, moet je FTP installeren en dan moest ik volgens mij... Nou, uiteindelijk vond ik een website zonder FTP, Angelfire. We gaan even terug.
En bij Angelfire kon je dat bestand van je desktop erin slepen. De, op de bladeren-knop, want je had nog geen drag en drop in browsers toen, maar de bladeren-knop kon je op droppen.
Ik weet het nog, ik sleep die index.html naar Angelfire. Ik ga naar WietseH.angelfire.com of zo en wat zie ik daar? Warempel. Dus ik, heb ik echt gedaan, ik [lacht] bel die vriend van mij op.
Ga jij nou eens naar WietseH.angelfire.com. Zie jij het ook? Ja. Wauw! Ja. Hè, en, maar goed, uiteindelijk wilde ik meer. Toen had ik op een gegeven moment een gastenboek gevonden online.
Dan kon je iets intypen en dan kwam het in het gastenboek. Hoe kan dat nou? Hoe kan je nou HTML erin zetten als gebruiker? Dan heb ik die persoon gemaild, [lacht] kreeg ik een zip-file terug met PHP erin.
Ik, ik wist helemaal niet, toen ben ik een beetje op PHP Freaks, en zo ben ik toen gaan—dat is echt lang geleden, gaan zoeken. Uit een nieuwsgierigheid kwam ik erachter: wat is een database?
Hoe kan je programmeercode uitvoeren op een server? Wat is een server? Hoe zet je daar je code op?
Maar ik heb mijn eerste dopaminehit, hè, in de, uh, de didactiek zou je zeggen, mijn eerste succeservaring gehad toen ik Nu.nl op mijn desktop opsloeg en die titel veranderde en dubbelklikte en hij opende en ik zag hem.
En ik denk dat nu, en dat is prima, mensen op een nog hoger niveau, abstractieniveau gaan instappen. Die gaan zelf al pratend software maken.
Op een gegeven moment wil jij authenticatie hebben en dan kan jij, als je dat wil, want de AI-tijd is daarin wel een beetje anders, kan jij vragen: waarom werkt het nou niet?
En dat ie zegt: ja, uh, omdat je eigenlijk om authenticatie te doen, moet je OAuth doen. Wat is OAuth nou weer? Krijg je dat ook uitgelegd als je dat leuk vindt.
Oh, ik moet eerst een soort verified OAuth provider bij Google worden. Dat kan die AI niet, want daar moet een telefoontje voor gepleegd worden of een mailtje. Dat doe jij dan even en dan ga je weer terug.
Het is me gelukt hoor. Hier heb je de key.
Ja, en eigenlijk beschrijf je dan precies hoe ik programmeer en lijkt dat eigenlijk heel erg op hoe jij beschrijft dat je er stap voor stap achter kwam hoe je dingen op internet kon zetten, twintig jaar geleden.
Namelijk dat ik de hele tijd alle dingen aan het vragen ben. Niet alleen: waarom werkt het niet, maar ook: hoe heb je dit gedaan? Ja. En dat hij het in heel normale taal aan me vertelt.
Dat ik het ook begrijp en dat ik me realiseer: oh, je hebt dus, als je, als je highscores wil opslaan, dan kan je dat, dan bijvoorbeeld in zo'n Google Sheet opslaan. Oh, dat kan dus.
En dat opent dan toch weer een luikje in mijn hoofd van iets wat ik wel echt begrijp. Want dat ding geeft antwoord op het abstractieniveau dat ik kan begrijpen.
En als ik het niet begrijp, dan vraag ik gewoon net zolang door totdat ik het wel begrijp. Dit is zo'n gek ding aan deze tijd.
En waar jij nog iemand moest mailen die jij niet kende, die dan zo vriendelijk was om een PHP-file te sturen, weet je.
Met alle liefde voor mensen van het vroege internet en die dat soort dingen met elkaar deden, ondanks dat ze elkaar niet kennen.
Ik kan nu gewoon alle technische problemen denkbaar aan dat ding vragen en daar antwoord bij krijgen.
Met metaforen erbij als ik dat wil, over, met relaties tot de echte wereld, zodat ik het beter begrijp, uhm, om antwoord te krijgen op de vraag.
En dat maakt dus ook dat ik, ik op hele hoge snelheid begrijp eigenlijk hoe die technologie werkt. Dus de, de inverse van wat jij zegt is ook waar: de speckoek verdwijnt en abstractielagen verdwijnen.
Maar als je nieuwsgierigheid kan opbrengen en dat is, ja, toch nog wel, uh, de hele tijd nodig en misschien blijft het gewoon altijd wel nodig. Uhm, ja, is er ook een heel versneld pad om juist te begrijpen wat je bouwt.
En ik denk dat, het, het maffe hiervan is dat deze, deze technologie, deze systeemtechnologie, AI, is een soort lijmig, glue, als in dat, dat trekt allemaal dingen naar elkaar toe.
Want ik had, uh, twee weken geleden dacht ik: hmm, ik wil eigenlijk een soort praatpaal maken, dan lokaal. Dat, dus dat bedoel ik. Spraakassistent, zo'n Google Home-achtig ding. Maar lokaal, helemaal lokaal. Ja.
Want dan kan ik, uh, terwijl ik in gesprek ben met vrienden van mij of iets, met consent zeggen: joh, ik zet even, hier staat toevallig een wc-rol nu op tafel. Ik zet even deze wc-rol op tafel.
Dan wordt het allemaal opgenomen op dat apparaat. Ja. En er zit niet eens wifi in. Ja. Dus ik dacht: ik, ik wil een prototypetje bouwen. Ik denk: nou, hè, ik moet een Mac mini hebben, hè.
Nou, ik heb een Mac mini, want dat is mijn servertje. Ik denk: nou, die is top, hè, die kleine, die nieuwe. Nou, daar moet ik eigenlijk een soort ding overheen hebben.
Maar ik ben, hè, dan voel ik me zoals jou met programmeren. Ja, ik, ik bedoel, ik denk dan: Wietse, denk aan die man die in de rij stond bij de Karwei en de, het is just wood, weet je wel.
Dus ik, ik ben naar de [lacht] Gamma gegaan. Denk: ga ik nou uit hout iets halen? Ik denk: nee, dan moet CNC. Ik zoek een CNC. Voor je het weet ga je CNC-machines kopen. Niet doen. Ik ken mezelf. Niet doen. Ja.
Dus ik online zoeken. Wie kan er voor mij CNC? Ja, kan. Wat voor bestandsformaat moet ik hebben? Ik met Claude praten over 3D-dingen. Hij zegt: ja, dan moet je dit en dit, STL-files of zo. Nou, oké, prima.
Op een gegeven moment- Doe ik in mijn 3D-printer, doe ik STL-file. Nou, dus ik dacht, dit heb ik dan ook geleerd. Ik denk: nou, tof.
Ik denk: hmm, maar, uh, eigenlijk wil ik gewoon, uh, moet ik nou in een of ander 3D-programma of zo? Saai. Ik ben ook mega lui. Ik vind het helemaal niet leuk.
Ik, ik denk gewoon, dusOp een gegeven moment ben ik een beetje zoeken. Wat kan je aan 3D met AI en zo? Nou, je hebt wat dingetjes waar je nu 3D-modellen mee kan maken, maar niet wat ik wilde.
Wat je wil maken in 3D en dan maakt hij daar een 3D tekening bij. Nou, uiteindelijk heb ik daar een beetje mee geëxperimenteerd. Ik denk denk prima content voor de [gniffelt] voor de show, hè, kwam ik niet uit.
Ik heb niet de juiste tools gevonden, want wat wilde ik? Eigenlijk gewoon een doos. Een designerig rondje wat ik over die Mac mini heen kon zetten om hem een beetje te verstoppen. Anders staat er een Mac mini op tafel.
Dat werkt niet voor de i-illusie van wat ik daar probeer te doen. Nou, dus ik, nou, even dat losgelaten.
Paar uur later denk ik: ah, er zijn vast wel van die soort Etsy-achtige grappige, uh, cases over de Mac mini heen al gedaan, dus ik zoek op Mac. Ik krijg allemaal leuke dingen.
Draken, weet ik veel, bomen die je eroverheen kan zetten. Allemaal STL-achtige dingen. Dus ik denk: oké, die is grappig. Dat is een, een, een, een Mac Pro trashcan. Dus dat is eigenlijk zo'n klein prullenbakje van Apple.
Die Mac Pro lijkt op een, op een prullenbak. Soort raketmotortje, een jetpack en die heeft iemand gemaakt dat die Mac mini daarin kan verdwijnen.
Ik denk: hilarisch, dat is precies wat ik-- dan heb i-heb ik mijn doel gemaakt. Dus ik klik op die STL-file en denk: en nu dan? Op zoek naar een on demand STL. Ik ga geen printer kopen, mazzel.
Ik wil dat ding gewoon thuis nu. [lacht] Dus ik heb uiteindelijk een printservice gevonden. Dus allemaal nog niet op het niveau dat ik wil. Maar goed, ik kon die STL-file drag and droppen.
Ik kon, uh, mijn adres intypen en aan laten vullen en op een knop drukken. En, uh, wat was het? €60 later en 48 uur kartonnen doos. Woop, trek dat ding, doe hem over mijn M-Mac mini heen.
Nou, waarom vertel ik dit verhaal? Er zijn een aantal dingen daar aan het gebeuren. Ik wil eigenlijk praten tegen een 3D programma zoals jij praat tegen Cursor en zeggen: Mac mini.
En dat hij zegt: die zoek ik even op bij Shapeways. Got it. Hè, ding eromheen. De afmetingen, dat hij dat zelf begrijpt. Ja, en dan wil ik eigenlijk, uh, praten en aan het einde zeggen: oké, doe maar.
En dat er alleen nog maar zo toeng toeng akkoord voor de betaling en dan het, en dan, nou ja, maakt niet uit hoe snel dat gaat. Mag een dag later staat daar dat wat,
dat door mij aan elkaar gepraatte 3D object bij mij op het bureau. En ik denk dat, waarom vertel ik dit?
Onderschat niet, uh, beste luisteraar, dat wat Alexander en ik hier beschrijven, Alexander praat en heeft een tafel app voor zijn dochter, tafels maken, dat een daadwerkelijke tafel [lacht]
ook geleverd gaat worden die jij hebt ingesproken. Ja. Want ik zie nu, hè, die befaamde 3D printer hype, de smart glass hype.
Ik zie al die producten nu een beetje samenkomen, want die slimme bril, die heb je dan op terwijl jij la-- door je huis loopt en zegt: daar moet een stoel komen. Die printer doet de stukjes.
Nou, je ziet hem die on demand 3D objecten in jouw ruimte krijgen binnen 24 uur. Ja, zie ik nu als het koppelen van de juiste API's en iets betere 3D modellen.
Ja, het zijn allemaal halffabricaten, dus waar je een AI kan vragen om gewoon elk mogelijk technisch probleem aan je uit te leggen.
En dat zit dus op het abstractieniveau van je oma die je moet uitleggen hoe iets werkt in internetbankieren, zeg maar, dat kan ChatGPT echt heel goed bij helpen.
En het is een soort van het, het 24 uur per dag neefje die het uitlegt op jouw niveau en precies voordoet hoe je het moet doen. Tot aan inderdaad hoe, hoe, hoe drop je een STL-file in je 3D printer?
Uhm, maar ja, dan zit je stappen uit te voeren als mens wat die computer suggereert dat je moet doen. Want hij zegt dan: stap één is dit, stap twee is dit, stap drie is dit.
Dan denk ik echt: wat, wat is er gebeurd dat wij opeens zitten te doen wat die computer ons vertelt wat wij moeten doen? Dat ding is een fucking robot. Hoezo zijn wij aan het doen wat dat ding vertelt wat we moeten doen?
Dus dan, zeg maar, zo, zo, als jij zo denkt, dan is het in één keer heel voorstelbaar dat op korte termijn die, die toekomst die jij nu voor je, uh, ziet, namelijk je vertelt gewoon wat je wil en twee dagen later is er een pakketje wat bij je deur verschijnt, is niet zo gek als je eenmaal doorziet wat de stappen zijn die nog over zijn.
Ja, en die, en de, de puzzelstukken liggen dus al klaar. Ja, precies. Er moeten alleen nog lijntjes tussen getrokken worden door zo'n lijm glue-achtige technologie.
Wat, wat die rare modellen, wat inmiddels geen taalmodellen meer zijn, maar omnimodellen. Ja. Die vormen echt die lijm tussen al die subtechnologieën. En wat zijn nou die tools die mensen nu kunnen gebruiken?
Want we hebben het de hele tijd over Cursor. Is dat de, zeg maar, w-wat, wat is nu het, het, het spectrum van tools die je nu kunt, uhm, die je nu kunt proberen als je wil vibe coden?
Ja, wat ik prettiger vind zijn de online tools, want dan hoef je niks te installeren. Heeft ook met een stukje gemak te maken. En die online tools hebben vaak de mogelijkheid publish to web.
Want, hè, ik-- toen ik die vriend belde destijds, wilde ik dat hij op zijn computer thuis ook mijn websiteje kon openen. Uh, dus JetBrains bijvoorbeeld. JetBrains? JetBrains. JetBrains.
Ja, dus, v-, het is het vliegtuigbrein, zeg maar. JetBrains heeft Replit en Replit Agent en als je bij Replit inlogt krijg je Cursor in je browser. Iets.
Dus je mo-- ik bedoel, d'r wordt, er gaat ergens een cursor knipperen, hè, dus geen zorgen, er komt een plek waar jij kan gaan praten. Uh, praten met tekst nu nog, uh, dus je moet typen. Dan beschrijf je daar jouw wens.
Uh, tafels leren aan mijn dochter. Dan druk je, dan gaat hij door al die stapjes heen en aan het einde krijg je een link. En als je die opent op de doch-- iPad van je dochter, dan doet ie het. Ja, staat op het internet.
Op het internet. Uh, dat is een, vind ik een, om even die, uh, heb ik nou net, ik heb iets ges-geschreven en uiteindelijk de output was een link en die kan ik over de hele wereld openen.
Ik vind dat persoonlijk een pra-- een prachtig krachtig fenomeen. Uhm, daarnaast heb je tools als, uh, Windsurf, uh, Lovable.
Uh, we, he-, er zijn best wel wat gave tools waar je nu van tekst naar software kan, want dat is uiteindelijk het, het hele punt.
Wat volgens mij wel een heel belangrijk element is en ik nog niet heb gezien, uh, turnkey oftewel dat het er standaard in zit, is jouw trucje wat je doet met Super Whisper. Omdat ik- Praten.
Ja, want we, wij zeggen nu heel de tijd praten en schrijven door elkaar heen. Ik heb zelf gemerkt, ik, uh, dat doe ik in de auto vaak.
Dan open ik de advanced voice mode van ChatGPT en dan ga ik even riffen samen, uh, onderzoek doen, want ik kan tegenwoordig gewoon zeggen: ga het internet op en dan hoor je allemaal piepjes.
Tikketikketik en dan gaat hij even googelen.Dat praten voor mij is echt 111 fundamenteel iets. Uh, dat doet iets met mij. Want ik, ik, ik ben iemand die ook graag, dat horen jullie al een tijdje, uh, praat.
Ik denk al pratend, waardoor ik ook een beetje zenuwachtig word van een tekstbox.
En als ik daar gewoon een beetje in mag kletsen en die tekst hoeft helemaal niet coherent te zijn, laat dat maar over aan dat taalmodel dan. Uh, van woorden naar software vind ik wel de mooiste stap, dus
ik zou dan nu nog wel aanraden, uh, om met een Super Whisper achtige, uh, dienst een goede, uh, transcribeer dienst ertussen te zetten.
Ja, het is gewoon nog laagdrempeliger als je het, als je het uitspreekt in plaats van, uh, dat je, je gaat typen.
Want bij typen wil je toch graag, uh, als je een brief gaat schrijven, dan komt er een aanhef bij en een slot en op een of andere manier komt er formele taal uit je. Ja.
Terwijl als je gaat praten is het gewoon over het algemeen, ja, vind ik ook, hoor, dat— misschien is het best een kwestie van persoonlijke voorkeur, maar is het laagdrempeliger om te beginnen.
Ja, omdat ik denk dat, uhm, we zijn, we zijn best wel verbale wezens, al heel lang. Ja. Dus daar zijn we best comfortabel in. Ja. En, uh, is Lovable de beste tool voor, voor absolute beginners?
Nou ja, dat is ook een leuke. Wanneer is het, uh, voor het niveauverschil? Ja. Uhm, ja, die zit wel wat dicht. Ik, kijk, Cursor vind ik zelf, uh, een beetje te ver weg.
Al, al heb ik me dus verbaasd over de mensen om mij heen die niet zo heel technisch zijn, die daar nog in weggekomen zijn. Ja. Maar dat is best wel intimiderend. Heel erg.
Uh, dat vind ik, dus, uhm, uh, het liefst heb je gewoon een website waarop er een tekstvak meteen verschijnt en je kunt gaan, uh, kunt gaan typen. Ja, Lovable. Je hebt Bolt, Bolt.new. Ja.
Die lijken in die zin een beetje op elkaar. In je browser geen— niks dat je hoeft te installeren. Best wel intuïtieve interfaces.
Je hoeft geen code te begrijpen, het gaat helemaal over: je vertelt wat je wil doen en dan iteratief praat je er doorheen en dan maakt hij een prototype. Die lijken wel op elkaar.
En die Replit Agents is, dat is iets uitgebreider toch? Dat is iets, dat is voor iets complexere dingen. Ja, ik denk als je, uh, het, het voordeel boven— het is het niveau van Cursor.
Het, het voordeel is gewoon dat het niet iets is wat jij even hoeft te installeren. Je kunt het gewoon online doen. Juist. Dus misschien is dat- Maar flexibeler voor mensen zoals jij.
Ja, en misschien even de, de tip dan: uh, begin een beetje low key bij zoiets als Lovable.
Maar als je, als je nieuwsgierig bent of tegen dingen aanloopt, zou je logische volgende stap Replit Agent kunnen zijn en de stap daarna Cursor. Want i-ik heb ook mensen gesproken, uh, die
mij op maandag appen met: ha, grappig dat Cursor en op vrijdag een link appen en dat ik denk: wat is hier deze week gebeurd? Ja, ja, ja, ja, ja. Jij hebt niet veel geslapen volgens mij. Het ging opeens heel snel.
Ja, want het, om-omdat het een, uh, echt een barrière verlagende, uh, ja, catalyst is. Het is echt een katalysator voor nieuwsgierige geesten om iets te doen. Het is echt gaaf.
Ja, ik, ik, ik, ik heb ook zitten nadenken over: hoe zou ik nou beginnen? Ik bedoel, ik heb dit net gedaan, maar als ik dit mezelf zou moeten uitleggen, dan zou ik zeggen: begin met een simpel project.
Dus ga niet na, ga niet proberen Microsoft Excel na te bouwen of ander complex ding. Begin i-, soort met klein concreet probleem zoals: uh, sportschema bijhouden is zo'n typisch ding. Ja.
Dat je bijhoudt hoeveel reps je moet doen en dat soort dingen. Dashboards. Dashboarding. Uh, uh, dus bijvoorbeeld ik, ik, ik verstuur een e-mail nieuwsbrief.
Uh, dan, dan koop je, dan kan ik een export maken van uit mijn mailsysteem met, uh, bijvoorbeeld mensen die uitgeschreven of ingeschreven hebben en, uh, hoeveelheid mensen die hem geopend hebben.
Dan kan ik die hele, uh, Excel-file of CSV-file, dan, dan, de, de, de rauwe data gooi ik in zo'n tool en dan maakt dat ding daar een dashboard van, waardoor ik opeens het inzichtelijk kan krijgen op een manier die voor mij fijn is.
Uh, maaltijdplanner vind ik ook altijd een, uh. Ja. Een simpel ding wat je kan bouwen en je kan helemaal aanpassen naar jou.
Dus als jij, weet ik veel, met jouw gezin, uh, denkt: we gaan een Italiaanse week doen, we gaan de hele week alleen maar Italiaans koken, maar wel glutenvrij en alle ingrediënten bij elkaar en nou, bla, dan, uh, maakt dat ding daar een overzichtelijk interface bij.
En, en dingen, vragen als: maak het mooier, werkt dus gewoon. Uh, widgets die, uh, widget en dashboards, dat is inderdaad ook wel een ding. Het tweede ding is toch wel leren hoe je, uh, hoe je prompt.
Want dat is hier niet anders dan met ChatGPT. Dus een, een zwakke instructie is: uh, maak een maaltijdplanner.
Een iets betere instructie is: maak een app voor gezonde weekmaaltijden met functies voor boodschappenlijstjes, voedingswaarde tracking, uh, uh, recepten filteren op dieetwensen.
De stijl moet licht en luchtig zijn met frisse groene accenten. Het is bedoeld voor een drukke ouder die gezond wil koken zonder er al te veel tijd aan kwijt te zijn.
Oftewel: maak een instructie die veel explicieter is in al je wensen. Dit is weer hoe Ethan Mollick altijd zegt: je moet praten tegen dat ding alsof het een stagiair is.
En dat betekent dat je heel duidelijk moet zijn over de output die je van het ding verwacht. Uhm, hoewel je hier ook weer mee kan spelen.
Want, wa-, zoals jij eerder zei deze aflevering: je kan juist ook te ver gaan in je instructies en hoe je wil dat het dingen doet.
En stiekem heeft dat ding zelf al een oplossing bedacht die soms beter is dan die van jou. Ja, onderschat je stagiair niet, zou ik zeggen.
Ja, dat abstractieniveau is iets waar je mee kan spelen en juist ook creativiteit kan verwachten van die AI. Maar soms moet je bijsturen, want dan doet hij het gewoon niet.
Uhm, probeer niet in één keer alles perfect te krijgen. Dus begin met de basis en begin dan pas functies toe te voegen en design te verfijnen.
Dat kan allemaal in stappen, want anders heeft dat ding de neiging om te struikelen. Uhm, en die verfijning volgt altijd uit goede feedback geven. Dus heel specifiek zijn in je, uh, aanbevelingen. Ik noem maar wat.
Als je zegt: het ziet er niet zo goed uit, dan werkt het al. Maar als je specifiek zegt: het ziet er niet zo goed uit op mobiel, dan bega-, dan gaat dat ding opeens hele andere dingen doen. Dus je,
uh, ja, je, uh, dat is gelijk de volgende stap. Je moet testen op verschillende platforms, verschillende scenario's als dat is wat je wil.
Dus je kan ook aan andere mensen vragen en feedback geven en dat dan weer verwerken. Maar soms ben je niet zo goed in zelfUh het snelst tot goede feedback komen.
En is dat dus iets waar je anderen bij kan gebruiken en durf de hele tijd opnieuw te beginnen.
Want je kan eindeloos blijven vastzitten in allerlei loops waarin je, uhm, uh, waarin je er niet uitkomt, uh, waarbij je bugs aan het fixen bent of in ieder geval ervoor aan het zorgen bent dat, uh, het ding het wel gaat doen wat hij niet doet.
En soms is het dus beter om het hele project opnieuw te beginnen en dan ben je sneller er weer uit dan weer, uh, dan eindeloos maar door te itereren.
Het is een gek ding, want zo heeft het nooit gewerkt, maar het werkt wel echt zo in mijn ogen. Ja, en ik denk dat, het zijn een beetje evolutionary dead ends zoals we dat noemen in evolutie.
Dus op een gegeven moment evolueert iets richting een plek. Bijvoorbeeld een giraf heeft een hele lange nek, maar die nek gaat dan niet ineens weer korter worden.
Die, die giraf zit een beetje vast met die lange nek daar in een evolutionaire dead end zoals dat heet en in software, omdat het eigenlijk ook organisch is, hè, dus die taalmodellen, die groeit, daar groeit een stukje software voor jou.
Ja. Daar worden allemaal keuzes gemaakt en op een gegeven moment zit hij in een tak van de boom gewoon vast. En dan moet jij gewoon zeggen: ja, retrace. Oftewel: deze weg hadden we gewoon met elkaar niet in moeten gaan.
We moeten even terug. Ja. En dat is, uh, ik vind het wel grappig dat je dat zegt, hoor, want dat zit dus ook in,
in dat idee van vibe coding is dat je, ja, een soort save states hebt, oftewel stapjes terug kan doen in de geschiedenis. Als in een game bedoel je? Save states.
Ja, save states, want i-i-ik moet ook heel erg den-denken aan de speedrunners. Die hebben t-, uh, tool assisted speedruns. Dus, hè, je hebt Mario, Super Mario, vroeger op de Nintendo.
Daar worden tot de dag van vandaag speedruns in gedaan. Nog steeds. Mensen die zo snel mogelijk het spel proberen uit te spelen. Ja, ja, en dan heb je, uh, TAS, Tool Assisted Speedruns.
Dan heeft een computer meegedacht hoe jij zo snel mogelijk door dat ding heen komt. Dan moet je natuurlijk wel netjes aangeven. Je hebt dus categorieën met
menselijke speedruns, hè, Tetris, Mario, Mega Man, noem het allemaal maar op. Maar je hebt ook tool assisted speedruns. Wauw. Maar je hebt ook, dit is- Dat is een soort doping. Ja, techno doping. Ja.
Dus, alleen je hebt ook s-speedruns waarbij mensen dus een tool de, o-, die ideale weg hebben laten berekenen.
Dus die is gewoon, hè, dus je moet je voorstellen: zo'n algoritme rent door Mario heen, valt in een gat, rent weer terug en wordt iedere keer opnieuw teruggespoeld. Die gebruikt dat ook.
En er, er komt een dag na een paar uur of een paar minuten, whatever, dan is Mario aan het einde en heeft die computer allemaal trucs uitgevonden met over buizen heen, door buizen heen, bugs, uh, vlaggetjes v-vermijden, noem maar op.
En dan gaan die speedrunners die video terugkijken en dat nadoen. Dus dat is een indirect tool assisted speedrun waarbij [lacht] dit bestaat. Ik bedoel, wie gaat ooit bewijzen dat jij die gimmick niet zelf hebt gevonden?
Nou ja, het boeiende is dat er wordt druk door die computer die probeert Mario te winnen, hè, winnen als in snel te spelen. En die speedrunners die Mario snel proberen te winnen, maken gretig gebruik van save states.
Oftewel als je al op 80% van het level bent en dan in een gat valt, dan druk je op een knop. Dan ga je naar 60% van het level terug. Daar start je weer opnieuw.
En je hebt dus als je die filmpjes kijkt, mensen die dus een sprong maken, lukt niet, terug, terug, terug, terug, terug, terug, heen en weer, heen en weer, heen en weer. Iedere keer draaien ze de tijd, zeg maar, terug.
Mhmm. En als je dat, uh, laatste tip voor de mensen die hier een beeld bij willen hebben. Ik beloof dat ik het do-doorgeef aan Sam, is de game Braid. B-R-A-I-D.
In de computergame Braid is de hele game mechanic hierop gebaseerd. Mhmm. Je springt omhoog en als het niet goed gaat, draai je de tijd terug en dan draait de muziek ook terug en de beelden ook terug.
En dan ga jij weer door. Was het leven maar zo, Wytse. Jazeker. Ondertussen, als je deze, als je deze soort van manier van werken, want dat is het uiteindelijk, het is een manier van werken.
Als je die tot je neemt, dan leer je dus stiekem, en dat is wel een soort van rode draad die door deze hele aflevering gaat, toch ook wel weer de techniek temmen.
Want je leert beter communiceren, je leert inzicht krijgen of je krijgt inzicht over wat die AI wel en niet kan en je krijgt een beter gevoel, uh, voor wanneer je toch een mens erbij nodig hebt en waar je die, uh, program-, of waar je die AI-programmeur niet op zichzelf, uh, op zichzelf iets kan laten maken, waarbij je toch echt een mens nodig blijft hebben.
Ja, dus dat leer je dan toch maar mooi. Ik zit, ik zat ook te denken, want dit is, we proberen een beetje een soort van vooruit, uh, te kijken.
De hele, een andere, zeg maar, uh, een andere rode draad die jij, die jij benoemt is: dit gaat allemaal op korte termijn veel beter worden en je bent niet de enige die dat zegt.
De CEO van Anthropic, Dario Amodei, die heeft gezegd: uh, als ik kijk naar programmeren, een gebied waar AI de meeste vooruitgang boekt, ontdekken we dat we, of wij denken dat ze drie tot zes maanden verwijderd zijn van een wereld waarin 90% van de code door AI geschreven wordt.
En over twaalf maanden, dit zei hij in maart van dit jaar, en over twaalf maanden zitten we mogelijk in een wereld waarin AI in wezen alle code schrijft. Hij is niet de enige.
De Instagram oprichter en inmiddels Anthropic's Chief Product Officer, Mike Krieger, zei dat de rol van software engineer snel evolueert en dat ze binnenkort AI-gegenereerde code zullen controleren in plaats van ze zelf schrijven.
En de CEO van Amazon Web Services, die die clouddiensten allemaal maakt, Matt Garman, beweert dat programmeurs door AI gedwongen worden om zich bij te scholen om nieuwe wa-, nieuwe vaardigheden te, uh, leren.
Als je 24 maanden vooruitkijkt, hoewel ik het niet precies kan voorspellen wanneer het is, is het mogelijk dat de meeste ontwikkelaars niet meer zullen programmeren.
En tenslotte CEO van Nvidia, Jensen Huang, lijkt dezelfde mening te delen en stelt dat programmeren als vak mogelijk ten dode is opgeschreven op dit moment al door de snelle komst van AI.
En hij adviseert volgende generaties niet meer te kiezen voor een, uh, opleiding waarin ze leren programmeren, maar te kiezen voor biologie, onderwijsproductie of landbouw als aannemelijkere en meer zekere carrièrepaden voor de toekomst.
Dit zijn geen rando's die ik hier allemaal citeer, uh, en zij lijken eigenlijk allemaal te zeggen: dat vak van jou, Wytse, dat bestaat niet meer over 12 tot 24 maanden. Geloof je hen?Ehm,
die twa-- slik, die twaalf. [lacht] Ik weet niet of u dit thuis kon horen, maar, uh, ehm, ik denk zelf: het gaat om jaren, niet decennia. Ja, oké, dat zijn ze met je eens. En, uhm, is het twee jaar?
Is het vier jaar? Het is geen tien jaar. Dus dat, dus dan zitten we op een soort nuance. Wat ik wel denk is dat, uhm, kijk, je hebt de rol van, uh, architect, de rol van dirigent.
Welke metafoor, uh, in het geval van software heb je daadwerkelijk softwarearchitecten, maar het is ook op een bepaalde manier een metafoor.
Uh, is het aansturen van een complex ecosysteem waarin je een softwarevraagstuk hebt.
Want als ProRail bij jouw organisatie komt om ProRail te ondersteunen door middel van software, dan is dat niet, de regels code zijn dan aan het einde van het proces.
Er wordt eerst nog van alles in kaart gebracht en informatiesystemen gekoppeld. Maar ben jij nu op dit moment in de software-industrie iemand die implementeert?
Dus je krijgt eigenlijk van hogerhand of vanuit een andere plek specificaties voorgelegd van wat jij moet gaan implementeren, hè, dus realiseren in de vorm van code.
Dan, uh, zou ik als de wiedeweerga, zoals mijn moeder zou zeggen, Ja. uh, nog liever gisteren, je verdiepen in deze tools om te begrijpen waar ze nu staan. Om te begrijpen waarom ze nog niet doen wat jij wil.
Want het is wel heel makkelijk om ze te testen en te zeggen: het doet nog niet wat je wil, maar ga dan uitzoeken wat, wat daar, uh, nog mist.
Want als dat enkel het koppelen van een database is met informatie, dan, dan loopt die klok heel snel, uh, af, zeg maar. En, uh, volgens mij is
op alle gebieden van implementatie, dus ik, uh, het eindproduct van een, van een, uh, groep journalisten, een redactie, is het stuk tekst of de podcast of de video of het tv-programma.
In het geval van software is het de app of de website of de kleine tool die opgeleverd wordt. Er is een, net voor dat oplevermoment zit de implementatie, het eindresultaat. Vanaf daar begint AI nu te eten.
Ja, die AI-technologie, die eet zich vanaf het meest concrete terug de organisatie in, omhoog of wat je maar wil zeggen. Trouwens, die eet van verschillende kanten, maar zeker vanaf daar.
Dus zit jij nu op een plek van: ik klik aan het einde nog alle videofragmenten die al zijn opgenomen aan elkaar in een videotool, implementatie, dan heb je het zwaar.
Als jij nu de co-, de regels code schrijft voor een softwareproduct dat nagenoeg al helemaal beschreven staat in een technisch ontwerp, daar, dat zijn hele spannende plekken om nu te zijn.
En ik zou zeggen: beweeg jezelf meer naar de rol van dirigent, meer naar de rol van architect.
En als je dat niet, uh, wilt of kunt, ga serieus nadenken over een andere carrière, want binnen drie tot vijf jaar ga je het echt zwaar krijgen. Ik durf dat echt wel te beweren. Ja,
nou, het is geen kleine sector, dat is toch, uh, een, een opvallende uitspraak.
En als je dan, want je, je, er zijn wel een soort van mensen die je dus buiten scope ziet voor deze alarmerende, [lacht] alarmerende conclusie. En dat zijn namelijk mensen die op een hoger abstractieniveau zitten.
Maar waarom zijn die dan veilig, om het zo maar even te zeggen. Veiliger zou ik zeggen. Waarom dan? Nou, pu-puur op een tijdslijn.
Omdat ik denk dat in die, uh, complexiteitsexplosie die we eerder beschreven, hè, in die, d-die implementatie, die, die wordt veel eerder opgelost dan het hele, de, de, de, de cirkels van de complexiteit daarbuiten.
Want, uh, d-, jij en ik willen ook graag software met elkaar maken. Daar komt veel meer bij kijken dan de regeltjes code die ik maak.
Uh, los van het feit dat ik ook nog eens iemand ben in de software-industrie die niet geniet van programmeren. Dus ik vind het op geen enkele manier een probleem dat de implementatielaag eruit gaat.
Sterker nog, dan kunnen we grotere dingen maken. De ambitie wordt gewoon groter. Ja.
Hè, dus ik denk dat als jij iemand bent die zegt: maar wacht even, als ik nu tien synthetische softwareprogrammers voor mij kan laten werken, ik kan me in mijn eentje mijn eigen softwarebedrijf runnen.
Maar eindelijk kan ik die ambities waarmaken die ik al die jaren al had. Die mensen, die zijn volgens mu-, alu-, mij nu alleen maar enthousiast. Ik ben hier ook wel enthousiast over.
Maar als jij normaliter op de plek zit van degene die enkel uitvoerend is in een team en niet de ambitie hebt of de fantasie of het kunnen om omhoog te springen naar een coachende rol, Ja.
uh, ja, dan is dat wel, want ik vind wel, het mag wel gezegd worden, ik kan nu heel makkelijk tegen jou zeggen: weet je wat jij moet doen als je op de implementatielaag zit in software-industrie? Een stapje omhoog doen.
Kan iedereen dat wel? Hè, kan iedereen die abstractie, uh, daarboven aan? Ja. Waarom is dan niet iedereen softwarearchitect nu?
Nou, en tegelijkertijd, want dit kan je dus zeggen over de programmeurs, maar dat is het hoogste abstractieniveau. En zo ziet ook de hele per-piramide van werkgelegenheid erbij, eruit.
Een heel groot deel valt onder, uh, de purview van programmeurs, zou ik zeggen, omdat zelfs mensen die in de gezondheidszorg wer-werken met handen aan het bed, zeg maar, software gebruiken om hun, om hun werk te doen.
Dus laten we tenslotte eens kijken naar: wat zijn een paar van die sectoren, wat zijn een paar sectoren die belangrijk voor ons allemaal zijn in de impact van deze, ja, ontwikkeling?
Want bijvoorbeeld als je kijkt naar het ondernemerschap, dan zou je kunnen zeggen: misschien zijn er wel allerlei, uh, mogelijkheden die hier gaan ontstaan voor mensen die goede ideeën hebben, maar weinig technische vaardigheden hebben, zoals dat gaat over software kunnen maken, kun je ook zeggen: nou, dat kan dus ook gaan over het maken van bedrijven.Want opeens kun je, uh, een soort van custom software maken voor je publiek en dingen testen die hiervoor heel veel handwerk waren en nu opeens, uh, onder allerlei doelgroepen waar je helemaal geen aannames over hoeft te doen omdat die software dat voor je doet.
Allerlei ideeën met betrekking tot het bedrijf wat je wil starten, uh, kan maken, op internet kan zetten, daar campagnes omheen kan draaien.
En ja, dat, dat hele, al die stappen die je nu met de hand zou moeten doen om te testen of een bedrijf levensvatbaar is, dat dat voor een heel groot deel automatisch gedaan kan worden.
Heel veel, uhm, op heel veel manieren is dit ook een manier waarop ondernemerschap gestimuleerd zou kunnen worden.
Zeg maar, het is dit soort abstract-- het is dit abstractieniveau dat een beetje lijkt op jouw Go-metafoor, namelijk: ik kan wel een paar stappen vooruitdenken, dan is het wel overzichtelijk.
Maar als ik hier, als ik dit probeer te be-, te begrijpen, de soort van oké, dit, maar dan voor, uh, impact op, uh, mensen die bedrijven willen starten. Het gaat me echt duizelen.
Ik, ik, ik denk, ik, ik, zeg maar, ik denk dat, dat dit op een bepaalde manier dus verlammend is en dat, dat het hierom, weet je, dat, dat daarom het hier voor ons gevoel te weinig over gaat in de media.
Dat mensen het erover, te weinig mensen het erover hebben omdat dit, di-, zeg maar, op het moment dat je het gaat hebben over wat betekent dit voor, en dan is ondernemerschap een random voorbeeld, dan is het zo groot, uhm, I don't know.
Nee, ik, ik, ik, ik wil je bijvallen. Ik, ik, ik krijg heel vaak, uh, na lezingen, uh, vragen en dan denk ik altijd: nou, hè, gooi er een dubbeltje in bij Wytse en er komt wel een verhaal uit.
Ik krijg tegenwoordig vragen. Ik sla gewoon dicht. Ja. Ik sla dicht omdat ik merk dat ik net als die Go-computer in een abstractielaag kom of een complexiteitslaag waarin ik gewoon geen concrete woorden heb.
Ik krijg het gewoon niet teruggecompressd naar taal- Ja...wat ik, wat er op dat moment in mijn brein gebeurt. En ik denk dat, de, ik, ik vind dat ook voor ons wel een belangrijke is dat je eigenlijk, uh, in dat opzicht,
uh, fases hebt van, uh, AI als, uh, mensversterkende of mensverlengende of mens, uh, uitge-, uh, dat, dat het als een fiets, zeg maar, een mens op een fiets gaat sneller dan een mens die loopt.
Hè, dus het, dus het maakt ons op een bepaalde manier, uh, krachtiger, intelligenter, uh, geeft ons meer mogelijkheden. AI als een kat-, kat-katalysator voor de mens. Die heb je. Daar praten we ook vandaag veel over, hè.
Dus Alexander Klöpping kan een softwareteam aansturen terwijl daar we, geen mensen bij betrokken zijn. Die kan dingen maken. Uhm, en dan is er de: maar wat als dat stuk software eigenlijk zelf ideeën heeft?
Want jij hebt het over ondernemers, maar bij OpenAI praten ze over, uh, de vijfde, level vijf van de OpenAI AI-levels. Hè, die begint bij chatten en die eindigt bij de, uhm, even, moet ik even kijken hoe ze die noemen.
Je hebt, uh, Agent Innovative. Nou, level vijf. Ik ben even kwijt hoe ze dat level hebben genoemd, maar daar schrijft de AI zichzelf in bij de Kamer van Koophandel. Ja. Die gaat een bv opzetten en de ubo is de AI.
Daar werken geen mensen meer. Ja. Kijk, iedere keer als ik daar naartoe ga in mijn brein. Ja. Doe, en ik, ik denk dat het- Dan houdt het gewoon op.
Ja, en ik denk dat die, want, hè, dat noemen ze dan beyond the event horizon, als in voorbij de horizon kunnen wij dan niet meer kijken. Ja. En ik merk ook dat het, ik vind het vaak zonde, uh, om daar naartoe te gaan.
Los van het feit dat dat zo ver weg is, niet, nou ver weg in tijd weet ik niet, maar zo'n verre kijk is en zo verlammend is dat ik merk misschien moeten we het gewoon even terugbrengen naar: kan ik Cursor gebruiken?
Fair enough. Maar, maar alleen, alleen Cursor gebruiken, alle.
Als ik dan, bijvoorbeeld, pak onderwijs bijvoorbeeld, dan denk ik: onderwijssoftware is bijna altijd lelijk en niet customized voor leerlingen, dus het, het, het, het past zich niet aan.
En jij bedoelt dat het team van Duolingo werkt aan- 100%. Toch? Dat bedoel je, toch? Aan aardrijkskunde. Ja. Voor kinderen in groep drie. Ja.
Uhm, ik was gisteren bij een bedrijf dat in de energiesector, uh, werkt en die zeiden, die wa, die zijn allemaal bezig met netcongestie en alle problemen waar de energiesector in Nederland mee te maken heeft.
En die zeiden: het zou zo fijn zijn als mensen geen stroom zouden gebruiken of minder stroom zouden gebruiken tussen 5 en 7. Dat is dan zo'n piekmoment en dat is niet chill.
We moeten dingen doen om die piek af te vlakken als, als soort van tussenoplossing voordat we het stroomnet hebben uitgebreid.
Er zijn zoveel manieren denkbaar om mensen te stimuleren om minder stroom te gebruiken van 5 tot 7. En dan denk ik weer aan Duolingo, zeg maar.
Duolingo maakt het mogelijk dat je, zeg maar, iets wat heel saai is, namelijk Duitse woordjes stampen, o-, in een interface zet waardoor je er een spelletje van maakt en het opeens leuk wordt.
En ik denk dan: we hebben alle elementen, hebben we om, weet je, mensen hebben zonnepanelen op hun dak waardoor ze realtime grafiekjes hebben van, uh, wat de, wat er stroom opgeleverd is.
Ze weten ook precies wat een vaatwasser, wat een wasmachine allemaal aan stroom verbruikt.
Al die dingen zijn, ondanks alle pogingen van Samsung en weet ik veel allemaal van, van die, van die bedrijven die hebben geprobeerd die dingen allemaal op elkaar aan te sluiten, slagen er niet in om een fatsoenlijke app te maken of wat dan ook voor service te maken, waardoor mensen bewogen worden om hun gedrag aan te passen.
Wat Duolingo wel lukt met Duits leren, lukt niet voor het niet aanzetten van je vaatwasser om 7 uur 's avonds. Terwijl het kan niet, zeg maar, deze technologie is er al. Het is on-, het is oneerlijk verdeeld.
En de, uhm, hetzelfde met onderwijs en hetzelfde voor, nou, pff, allerlei andere sectoren waar, waar, waar op een of andere manier we of zij er niet in slagen om software te maken die ons aanzet tot anders, uh, handelen.
Die dat gamifyt of wat dan ook maakt dat we de doelstelling die ermee ha-, die we ermee hebben sneller halen.
Dat het niet meer afhankelijk is van een paar van die bedrijven die gewoon softwareontwikkeling niet als hun belangrijkste competentie hebben.
Wat in het onderwijs zeker het geval is en wat in de energiesector blijkbaar het geval is. Wat gaat dat geweldig zijn als deze golf, de Cursor-golf zeg maar, daar gaat aankomen.
En dat gaat op zo'n korte termijn gebeuren. EnDat zijn ook spillover effects die heel wezenlijk zijn. Uhm, met onderwijs en energie als twee voorbeelden.
Maar je kan net zo goed zeggen over de gezondheidszorg, waar het nu vooral gaat over: hoe zorgen we dat de administratieve last verlichten?
Allemaal hartstikke leuk, maar ze, als je, als je af en toe kijkt in het ziekenhuis naar wa-, wat mensen voor software gebruiken.
Je ziet gewoon aan de interface, je ziet aan de interface die dokters gebruiken in het ziekenhuis hoe kut het allemaal is. Je ziet hoe, met hoe weinig liefde die technologie gemaakt is.
En, ja, ik, dit, dit is het, dit is het, in zoveel onderdelen van de samenleving komen mensen stiekem op hun werk software tegen die gewoon ruk is. En, ja. Voor mij, wat jij nu wel aanraakt is, uhm,
wat-- kijk, nu, we hebben al vaker de discussie gehad, open source software is vaak lelijk.
Uh, software waarbij, uh, er eigenlijk geen enkele, uh, dat niet ge-, gewoon bij open source, maar andere software waarbij geen, uh, motivatie is om het mooi te maken, hè.
Ik bedoel, bij Airbnb zitten die teams om Airbnb mooi te maken, omdat een reis moet thuis al beginnen. Je moet al enthousiasten krijgen, als, enthousiast worden over Lissabon op de bank, op die iPad. Mhmm.
Dus die hele app is dat er een, dat je al bijna Lissabon ruikt, uh, in Airbnb.
Dus het is er hun heel erg aan gelegen om die ervaring van zo'n misschien wel best een flink bedrag om naar Lissabon te kunnen, uit te gaan geven.
Duolingo, om die taal, er moet een verslavende factor in zitten, hè, en dat zeg, zeg ik even zo, maar, d-dat je verslaafd wordt aan leren. Mhmm. Weet je wel.
Nou, [schraapt keel] het is op, voor heel veel andere software interfaces en in systemen er niet per se aan gelegen om die zo mooi en prettig en, uh, uh, sappig te maken, zeg maar.
Maar wat op het moment dat, wat je nu een beetje bij Figma ziet, hè, Figma design tool, daar worden veel interfaces in ontworpen en andere dingen, noem het de Photoshop van nu, online, is dat, wat als deze, uh, AI-technologie van praten en ik krijg een eindresultaat terechtkomt op het niveau van user experience, oftewel visueel interface design.
Mhmm. Waarin je misschien wel als bestaande softwaremaker of als eindgebruiker zelfs, hè, want ik kan op alle kanten zitten, zegt: joh, ik vind eigenlijk die applicatie die ik heb technisch gezien superkrachtig.
Ik wil hem nooit zien. Hij is echt lelijk. Ja, stop ermee. Nou, en, maar, maar, hè, of we verbergen hem achter een voice interface ergens in een speaker. Ja. Want ik heb hem al nooit hoeven zien.
Waarom was dit een interface? Of, nee, dit is een hele logisch, ik wil die grafieken wel zien. Sterker nog, doe mij een Nintendo Switch-achtige interface voor mijn home automation zonnepaneelsysteem.
Maak het leuk en maak het voor mijn kinderen ook leuk, want dan gaan we spelletjes doen over hoe we energie kunnen besparen.
Dat er een, dat er een kans is dat ze het of bij het bezi-, bedrijf zelf voor weinig kunnen doen, hè, want Figma heeft een AI feature en die programmeurs die geen designers kunnen inhuren of willen inhuren, die kunnen het zelf mooi maken.
Of als eindgebruiker zeg je: ja, ik ga overal lagen overheen leggen, dan maak ik het wel mooi, hè, als het mij niet mooi aangeboden wordt. Dus,
in dat opzicht, de democratisering van goed ontwerp, uh, door middel van AI kan heel interessant zijn. Ja, en met ontwerp natuurlijk de impact die het echt gaat hebben in ons leven. Ja.
En, uh, en, en, zeg maar, dit raakt aan wat je eerder zei over: we krijgen een app waar je kan zeggen wat voor app je wil gebruiken.
Het is een app binnen een app en dat is een metafoor waarschijnlijk voor hoe we met technologie omgaan.
Als je dat terugpakt naar je HyperCard, uh, verhaal uit, uit het begin en, en een computer waar je niet mee hoeft te leren werken. Wat wij, in, onze generatie en de generatie voor ons heeft dat gewoon aangeleerd.
En ik denk de generatie die na ons is gekomen heeft dit ook nog aangeleerd. Maar wij gaan allemaal merken dat we dat eigenlijk kunnen ontleren.
Ja, want, ik, kijk, mijn mening is dat hoe technologie nu werkt, dus hoe je ermee moet werken. Ja.
De knoppen, de interfaces, dat er een muis bestaat, een toetsenbord, een laptop, dat zijn allemaal human interfaces om mensen te kunnen laten interacteren met de machine erachter. Ja.
Die hebben we niet zo gebouwd omdat we dat per se zo wilden. Het was geen doel op zich. Het kon niet anders. Ja.
En er zijn heel veel mensen geweest die hebben geprobeerd met wat we kunnen, hè, met een infrarood lampje aan de onderkant van een stuk plastic een muis te maken. Supervet! Knap gedaan, dat konden we.
Maar nu we die muis eigenlijk straks niet meer nodig hebben, hè, in het tablet geval of, uh, het hele idee van een visuele interface op sommige plekken niet meer nodig hebben, kunnen we eigenlijk terug naar de tekentafel.
Maar dat vereist best wel iets. Want mijn mening is dus: we kunnen dus terug de kast in, die VHS videoband van Hyperworld, uh, van Douglas Adams afs-af-afstoffen en opnieuw gaan bekijken.
Desnoods doe je 4K upscaling als je hem te lelijk vindt. Oké, laat hem met AI mooier maken en dan pakken we die uit de kast en dan gaan we:
wat was ook alweer de visie van wat computers en technologie zouden zijn toen we nog niet zoveel implementatie hadden? Ja, omdat ik denk dat het best wel moeilijk is om kijkende naar
een auto, een fysiek object, kijkende naar een MacBook, kijkende naar een Booking.com website om een stap naar achter te zetten en te zeggen: maar wacht even. Wat was het doel ook alweer?
Wat waren we hier ook alweer aan het doen? Dit was AI Report. Met dank aan Sam Hingenveld voor de edit, Pankra voor de vormgeving. Als je een lezing wil over AI van Wytse of van mij, dan kan dat.
Mail ons op lezing@aireport.email. Als je op de hoogte wil blijven van al het laatste AI-nieuws, twee keer per week, dat kan gratis.
Uh, om het meeste uit AI te halen, dan abonneer je je op onze nieuwsbrief via aireport.email. Wil je vandaag nog beginnen met AI binnen jouw bedrijf?
Ga naar deptagency.com/aireport en alle linkjes uit deze aflevering, inclusief die film waar Wytse het de hele tijd over heeft, kun je vinden in de shownotes. Tot volgende week. Tot volgende week.
[muziek]