Welkom bij AI Report, de Nederlandse podcast over kunstmatige intelligentie, waar we uitzoeken welke invloed AI heeft op ons werk, ons leven en de samenleving. Tegenover mij zit Wietse Hage. Hallo.
Ik ben Alexander Klöpping. Nvidia had deze week haar grote jaarlijkse conferentie waarop zij al haar belangrijkste spulletjes lanceren.
En het grootste nieuws was denk ik, was denk ik Nemo Claw, een veiligere versie van Open Claw. Die AI agent die eerder dit jaar viral ging. Misschien mogen we nu wel gebruik van Wietse. Dat ga je straks horen.
En veel mensen vragen zich af: kan AI mijn baan overnemen? Dat is een veelgestelde vraag en die zie je veel terug in artikelen en op televisie. Maar misschien is dat de verkeerde vraag.
Misschien is de juiste vraag: wat als AI straks bedrijven gaat bouwen waarbinnen jouw baan simpelweg niet meer bestaat? Dat en meer in deze vrolijke aflevering van AI Report. Veel plezier! [muziek].
Nou luisteraar, ik zal u deelgenoot maken hoe het is om, uh, regelmatig een kantoor te delen met de heer Wietse Hage. Ik heb toch het idee dat ik veel gadgets in mijn leven de revue zie passeren.
Maar de heer Hage [lacht] krijgt het voor elkaar om een-- ik zal beschrijven hoe dit eruit ziet. Het is een zwarte tube
van een centimeter of dertig hoog en Wietse zet het ding net op mijn, je zet het ding net op mijn bureau en je drukt op een knop. En hij blijft plakken aan je bureau. Dat is ook al bijzonder.
Met een soort zuignap aan de onderkant. Nou, ik dacht echt de zwaartekracht bestaat niet. Hij gaat nu omhoog, een centimeter of vijf. Zweeft. [geluid] maakt een heel eng geluid en er is nu een groen oog wat mij aankijkt.
Soort streep, een ledstreep en het is daadwerkelijk gaan zweven deze-- er zit een klein schermpje op waar Wietse nu de algemene voorwaarden door aan het scrollen is. [lacht] Heel ongemakkelijk.
Blijven scrollen je techdemo, Wietse. [lacht] Oh, er zijn meer pagina's. Scrollen, scrollen. Ja, accepteer. Oké, dus nu zie ik een opnameknopje en een blauwe streep wat mij de indruk geeft dat hij kan opnemen.
Je hebt mij niet verteld wat het is. Wat is dit? Uh, dit is een, uh, eigenlijk een conference speaker, op de hele saaie manier gezegd. Hij is van- Wat is dat?
Nou ja, wat je, wat ik prettig vind, uh, tijdens meetings is om die meetings op te nemen. Ja. En alleen dan kan je wel een, uh, iPhone neerleggen. Die komt een eind, moet ik zeggen.
Een, een recente iPhone zitten al drie microfoons op. Hier zitten er acht op, uh, acht in alle richtingen en acht aangestuurd door een lokale AI. Er zit een chipje in die, uh, noise cancelling doet. Ja.
Die een beetje stemmen opvangt en ook dan focust op die stem. Oh, zodat hij de sprekers uit elkaar kan houden. Ja. Oké. En ook, uh, weet waar die stem vandaan komt. Ik zal zo zeggen waarom dat belangrijk is.
Wat ik er prettig aan vind, is er zit een beetje geheugen in. Het is eigenlijk een computer ook. En nu is hij aan het opnemen op dit moment en dat blijft ook op dat ding. Tuurlijk kun je hem ook aan wifi hangen.
Tuurdaad, kun je hem ook aan Bluetooth hangen, maar ik vind het een, uh, prettige manier om- Ja, maar wat kan je ermee op het moment dat dat ding zelf het opneemt op zijn eigen, je, je wilt eruit halen.
Ja dus, uh, zeg maar, uh, mocht je zeggen: joh, Wietz, ik ben wat luier en het maakt me allemaal niet zoveel uit, dan kan je hem zelfs koppelen. Ja.
Dan gaat dat transcriberen allemaal in de cloud gebeuren, uh, bij het bedrijf waar die paal van is, maar je hebt de optie om te zeggen: joh, het gebeurt allemaal hier. Voor mij is het 32 gig.
Dat klinkt als weinig, maar voor audio is dat ruim, uh, en die kan je er dan later afpakken via wifi, uh, of hem even aansluiten.
En ik doe het liefst mijn transcripties lokaal, want een van de dingen die nu lokaal kan, is audio naar tekst.
Ja, dus dit ding transcribeert lokaal en die tekst kun je vervolgens door het verbinding te maken met wifi, eruit halen. Ik pak de audio eruit, want ik ben een beetje kritisch. Ik wil mijn eigen model gebruiken.
Ah, jij downloadt de MP3 en dan vervolgens gooi je die door Mac Whisper of zo. Precies, exact dat.
En daarin heb ik dan ook weer een appje, gevipe code, die dat allemaal voor me doet met een menulet in de hoek van mijn Mac, want ik heb helemaal geen zin in om het allemaal te hoeven slepen.
Het is wel een zeer indrukwekkend apparaat. Jeetje. Wat ik heel belangrijk vond, is, uh, ik neem deze wel eens mee, uh, als ik lezingen geef en daarna is het een Q&A-sessie bijvoorbeeld.
Het voelde, het voelt voor mij al, uh, nou, minimaal een half jaar vreemd dat het heel de tijd over AI gaat, maar AI is er niet, zeg maar.
En AI is er vaak wel, want mensen zitten misschien wel eens, die vragen dan aan mij: mag ik de Q&A opnemen? En dan gaan ze zelf met ChatGPT aan de gang. Maar dan is het toch een smartphone.
Dus ik wilde eigenlijk- En werkt ook niet zo goed. Het werkt niet zo goed, want dat pakt hij niet goed op. Nee. En, zeg maar, jij hebt het net meegemaakt, als je dit ding ergens op een tafel zet en aanzet.
Nou, de zaal is stil. AI in de ruimte. Ja, dus. Nee, zeker. Dus, en, dus ik wilde eigenlijk een fysieke manifestatie van AI hebben. Nou, dat is dit ding absoluut.
Als je mensen de stuipen op het juich-, of lijf wil jagen, koop dit. Hoe heet het? Insta360? Ja, het is eigenlijk nog dan, uh, het laatste maffie eraan. Geen reclame. Ik heb dat dus, zeker niet.
Ik heb dat dus, uh, niet toegevoegd. Insta360 doet eigenlijk van die cameraatjes hè. En die GoPro's. GoPro's-achtige dingen waar je 360 graden kunt kijken. Dit is dus 360 graden luisteren. Ja.
Maar ze hebben ook bovenop een magneetje waardoor er alsnog een cameraatje op kan. Dan gaat hij dus de hele tijd heel snel bewegen naar degene die praat. Dat vind ik zo creepy- Ja.
-dat ik die camera er gewoon niet bij heb. Ja, het is het oog, letterlijk het oog van de AI.
En als je ook, mensen die dus, die hem dus uitpakken in reviewvideo's, die zitten eerst in een soort stilte van: breng dit ding weg, stuur maar terug.
[lacht] En daarna gaan ze natuurlijk de kamer rondrennen terwijl die ze blijft filmen. Ja. Zal ik hem weer uitzetten? Ja. Maak als deelgenoot van hoe dat, hij zakt nu weer in elkaar. Even de opname stoppen.
Dat gaat traag, zeg. Matig. [geluid] Oh, hij is, het is zo eng. Hij gaat nu echt slapen. De klein, de ledstreep op de voorkant is, is nu uit. Hij is, hij is gaan slapen.
Wij kunnen naar het nieuws.Ja, want het grootste bezwaar dat kleefde aan het gebruik van Open Claw was dat je een experimentele AI agent toegang geeft tot je e-mail, je agenda, bestanden op je computer.
En laten we zeggen dat zonder beveiliging dat licht problematisch is. Wietse Hage staat vooraan om te verkondigen dat het niet oké is om Open Claw te gebruiken.
Maar gelukkig is daar Jensen Huang van Nvidia, die een antwoord heeft geformuleerd in de vorm van Nemo Claw. Dat is een beveiligde versie van Open Claw.
Nemo Claw werkt in een afgesloten omgeving, waardoor die agent niet bij gevoelige gegevens kan zolang jij ze niet vrijgeeft.
En Pieter Steinberger, dat is de Oostenrijkse ontwikkelaar die Open Claw oorspronkelijk bouwde en inmiddels bij OpenAI werkt, was nauw betrokken bij de ontwikkeling.
En, uh, waarom Nvidia dit nou zo serieus maakt in hun keynote is omdat eigenlijk Jensen Huang tegen de CEO's in de zaal van zijn grote techconferentie zei: wat is jullie Open Claw strategie?
Want hij zegt: we hebben er allemaal één nodig. We hadden allemaal een Linux strategie moeten hebben.
We hadden een internetstrategie moeten hebben voordat het een ding werd en nu is er behoefte aan een strategie voor AI agents. En hij ziet hier, uhm, de toekomst in. We gaan het daar straks verder over hebben.
Veel luisteraars mailen ons met de vraag over hoe ze Microsoft Copilot beter kunnen maken. Daar zit een, een ding ingebed, namelijk dat ze Microsoft Copilot kut vinden en dat kan ik me heel goed voorstellen.
Microsoft heeft nu eig-eindelijk een antwoord op die vraag, uh, die ze zelf geven, namelijk de lancering van Copilot CoWork. En dat is saillant, want dat is Microsofts versie van het populaire Cloud CoWork.
Die hebben ze dus gelicenseerd. Een nieuwe modus uit Cloud Code waarbij, uh, de AI assistent allerlei taakjes voor je kan uitvoeren.
Denk aan dingen als je agenda of bestanden in je downloadsfolder opschonen, een presentatie samenstellen op basis van, uhm, e-mails en vergaderingen of bedrijfsonderzoek doen met bronvermeldingen.
Dat zijn allemaal dingen die heel goed kunnen in Cloud CoWork. En Microsoft heeft hiervoor dus samengewerkt met aartsvijand van voormalig boezemgenoot OpenAI Anthropic.
En de technologie achter Cloud CoWork is helemaal geïntegreerd en wordt nu langzaam uitgerold aan een beperkte groep klanten. En dan nieuws van onze kant van de oceaan.
Het Franse AI bedrijf Mistral is medeoprichter van Nvidia's nieuwste Nemotron Coalition. Dat is een samenwerkingsverband dat AI labs, uh, die open source modellen gaan ontwikkelen.
Modellen dus die voor iedereen beschikbaar zullen zijn. En Mistral lanceerde deze week Forge. Moet ik zeggen Forge? Een platform waarmee bedrijven AI modellen kunnen trainen op eigen interne data.
Denk aan bedrijfsdocumenten, codebases en compliance regels. En onder de eerste klanten bevinden zich bedrijven als ASML en het Europese Ruimteaf-Ruimtevaartagentchap ESA en Ericsson.
[muziek] Oké, straks gaan we het hebben over Nvidia en wat daar gelanceerd is en, uh, AI en de toekomst van ons werk. Maar mag ik het even hebben, mag ik het even hebben over wat ik gevipecoat heb de afgelopen week?
Nou, je hebt weer een beetje wallen, man. Gaat goed. [lacht] Ik ben echt, zeg maar, ik, ik ben echt in de war van hoeveel ik kan maken nu.
Dus ik heb bijvoorbeeld, uh, ja, het klinkt een beetje dommig om te praten over wat je allemaal gemaakt hebt, want ik denk dat boeit anderen niet. Nee, ik, mij wel. Laat maar horen wat voor kutfotootje.
Dus bijvoorbeeld ik heb, ik lees heel veel over AI onder andere, uh, dus, maar ik, ik, ik realiseer me dat dat te veel is om echt te kunnen consumeren.
Dus ik, ik, ik, ik ben al heel lang bewust van het feit eigenlijk mijn informatieconsumptie gewoon gestroomlijnder kan. Dus ik dacht: ik moet mijn eigen RSS-reader maken.
Ik zat laatst in het vliegtuig en toen kon ik dus niet, ja, ik kon niet, niet een soort van programmeren. Dus toen heb ik in mijn notitieapp heb ik een hele lange spec geschreven. Het was kiezen tussen de film Avatar 2.
Nee, het was een uurtje. Het was een vlucht van zo'n uur in zo'n, in zo'n ding waar je dan een koekje krijgt als, uh, als maaltijd. Uhm, en, uh, toen dacht ik: ik ga die spec schrijven van die RSS-reader.
Dus ik helemaal beschrijven wat ik wil. En toen, uh, toen landde ik en toen heeft hij gewoon serieus die hele RSS-reader geoneshot. Ik, ik, ik, ik heb de, die, de, uhm, de. Maar ben je die spec gaan schrijven zonder AI?
Want je was offline. Gewoon uit mijn hoofd. Ja, dus alsof. Eerlijk gezegd, ik heb hem gegeven aan ChatGPT, gezegd: maak hier een prompt van die ik straks aan Cloud Code kan geven en toen heeft hij hem geoneshot.
Eén stapje ertussen nog. Ja, check.
En wat ik nu heb is een RSS-reader die alle koppen herschrijft van alles wat ik binnenkrijg naar een samenvatting in plaats van clickbait, die een samenvatting geeft aan ieder artikel of aan het begin van ieder artikel wat ik ga krijgen.
API-key van een van de diensten in. Dus hij gebruikt, hij is gemaakt met AI en gebruikt AI, dus dat is die dubbele whammy die een beetje maf is altijd. Vervolgens kan ik aangeven welke artikelen ik heel gaaf, uh, vond.
Dan zegt hij: waarom vond je dit artikel gaaf? Dan geeft hij mij drie redenen gebaseerd op de inhoud van het artikel waarin hij probeert te gokken waarom ik het gaaf vond. En dan kan ik zeggen: dat en dat en dat.
Dan onthoudt hij dat. Dan is dat vervolgens een prompt om andere artikelen die hij zelf leest eerst te markeren als: dit vindt jij waarschijnlijk interessant.
En mijn doel hiermee, Wietse, is dat ik de API van NotebookLM kan gebruiken, zodat ik een podcast kan luisteren over de artikelen waarvan mijn RSS-reader denkt dat ik die leuk ga vinden.
En niet alleen heb ik, uh, die, uh, artikelen, want dit is gewoon een RSS-reader, nog in de basis zoals je die vaak kan downloaden, maar ik ben hem de hele tijd aan het verrijken.
Dus bijvoorbeeld: ik realiseer mij dat ik de gemiddelde Dwarcash podcast geen tijd voor heb om die te luisteren.
Dus ik heb nu een processor gemaakt die automatisch alle Dwarcash podcasts en een aantal andere podcasts die ik leuk vind downloadt, transcribeert en daar een long form tekstversie van maakt en die als feeds in mijn RSS-reader laat zien.
Dus ik kan nu podcasts lezen. En vervolgens, uhm, uh.Zit ik dus te kijken naar een soort dashboard die voor mij rangschikt wat de informatie is.
Of het nou komt uit een podcast, een YouTube-kanaal of een, uh, of The New York Times bij wijze van spreken. Nou, gewoon letterlijk. Zet die bovenaan wat ik het belangrijkst vind. Dit heb ik gemaakt in een week.
Uh, dat is niet het enige. Ik heb ook een ding gemaakt wat automatisch de podcast die jij en ik maken ophakken en in berichten, uh, uh, uh, er berichten van maakt die ik op LinkedIn kan posten.
Doet hij trouwens automatisch op LinkedIn posten. Hij maakt er nieuwsbrieven van. Uh, ik realiseerde me dat ik een brief van de belastingdienst moest betalen.
Dat ik een to-do app heb, maar dat ik zelf de bankrekeningnummer van de belastingdienst aan het overtypen was. Toen dacht ik opeens: ik wil gewoon dat met één klik kunnen betalen.
Toen reage-- realiseerde dat ding zich dat je, uhm, betalingen, dat er een of andere Europese standaard is waardoor je betalingen in een QR-code kan vatten.
Dus de, het betalingskenmerk, het bedrag en degene aan wie de betaling geadresseerd is, kun je in een QR-code verwerken. Wist ik niet, maar nu, betalingen in mijn to-do app leveren dus nu een QR-code knopje op.
Daar druk ik op. Dan pak ik mijn iPhone en dan scan ik met de ING app die code en dan wordt dat bedrag betaald. Dan kun je nog denken: o ja, maar hoe krijg je een brief van de belastingdienst in die to-do app?
Nou, heb ik een scanner app voor gemaakt. Dus ik zeg tegen dat ding: ik maak br-- foto's van brieven van de belastingdienst.
Als je zo'n ding krijgt, dan verwerk je hem middels een taalmodel zodat, uh, dat die taak gelijk in de, in de to-do app terechtkan. Ik heb al deze dingen, een native, uh, uh, mobile app, uh, scanner, een to-do app,
een LinkedIn poster die ook nog die podcast zelf download, daar posts van schrijft en schedules, en een complete RSS-reader die, nou ja, hopelijk over een week podcasts kan maken van mijn nieuws, heb ik gemaakt in één week.
En ik ben dit niet de hele dag aan het doen. Ik doe dit tussendoor. Het is wel grappig, want ik, ik krijg dit ook heel erg veel mee, gewoon online in alle kanalen.
Dat ik mensen hierover hoor praten van: oké, weer een week lang bezig geweest, dit is verslavend. Ik heb dit gemaakt, dat gemaakt. Al mijn dromen komen uit.
Ik vind het nog veel leuker om het zo één op één van jou te horen.
Ik heb wel zitten denken, dat is ook aan de hand van, uh, we hebben gediscussieerd over zelf een Parro-app namaken voor basisscholen en dan waar blijft dan daarna die app, hè?
Dus mijn, mijn vraag altijd is, uh, we hebben nu, vanuit Anthropic is er Claude Code Security, dus die doet al alles netjes controleren of het allemaal veilig is, hè.
Dus dat argument begint een beetje te verdwijnen van, uh. Hoe gebruik je dat eigenlijk? Uh, nou, dat, voor mij is het tussen de 12 en $20 per check. Dus het is echt een zwaar, zwaar iets wat ze voor je uitzoeken.
Aan tokens. Ja, omdat ze echt met het allerzwaarste en het meest lange denken gaan kijken naar, uh. Oh, grappig. Ja, dit, dit zou dan zijn een pull request. Dus een grote verzameling features en bugfixes.
Die doe je normaal in zo'n pull request en dan gaat hij daar even allemaal alles langs en zeggen van: joh, je hebt zojuist die API-key op die plek gezet. Gaan we even niet doen. Ja.
Dus ik merk nu dat het security vraagstuk niet opgelost is, maar daar zijn oplossingen voor aan het komen. Maar het maintenance vraagstuk, noem het een soort hondenhotel voor je apps. Ja.
Dat is nog niet echt opgelost en ik ben dus benieuwd. Maar wat bedoel je met maintenance? Want als dat ding stuk gaat, zeg ik gewoon: hij is stuk. Nou, de, de, dat is dus. Gaat ie hem fixen.
Dat, precies, dus dat is een beetje nu de vraag, dat aan de ene kant denk ik: uhm, misschien moeten er een soort, uh, hondenhotel agencies komen die zeggen: joh, stel dat jij nou een heel leven vol met 27 personalized apps hebt, wil je misschien dat wij ze voor je onderhouden?
Ja. Met AI, hè, dat begrijp ik. Ja, ja, ja. Maar wel van: joh, Alexander, jij kan dat dan loslaten en lekker bezig zijn met creëren. Ja. Wij zorgen ervoor dat alles blijft draaien, hè. Dus een soort.
Maar ik heb tot nu toe oprecht niet gehad dat ik niet gewoon kan zeggen: hij is stuk. Nog geen behoefte aan gehad. Nee, maar ik zeg dan ge-- het komt wel voor dat ie stuk gaat. Dan zeg ik: hij is stuk en dan fixt ie hem.
Nou, als ik het kan oplossen door te zeggen: hij is stuk, met een screenshot erbij, dan kan die AI dat zelf ook wel. Precies.
En, en dan wordt dus uiteindelijk de discussie, uh, waar we het ook straks over gaan hebben is: is dat AI hondenhotel, hè, dus waar je je apps kan brengen voor onderhoud, werken daar nog wel mensen?
Hè, dus jouw punt is Wytse, jij doet nu alsof er nog een soort banenkans ligt voor onderhoud, AI appjes onderhoud. Ja. Terwijl mogelijk is dat ook gewoon weer een construct.
En heet dat straks Anthropic Daycare [lacht] waar jij gewoon al jouw dingen en dat er gewoon staat: we doen niet alleen maar security checks. Ja. We doen ook updates. Ja. Dispatch het maar naar ons ding en het komt goed.
Ja. Maar nog even terugkomend op, op, uh, ik, ik merk dat ik meteen de behoefte heb om ook een van mijn klusprojectjes. Heel graag, Wytse. Vind je dat leuk? Ja, ja, ja. Oké.
Dit is een safe space om over vibe coding te praten. Ja, want ik, uh, ik, ik kwam er dus ook achter wat dan nu een soort personalized software heet. Namelijk software zoals ik het wil. Al die jaren al.
Ik, weet je, no-normaliter was het: ik ga 20 SaaS apps af en ik, ap, af en ik ga de App Store langs, installeer 30 apps en dan kijk ik wat er het meest in de buurt komt van mijn ideaal. En dan heel soms denk je.
Je hebt een probleem en dan ga je 20 apps downloaden om te kijken: wat is, wat is mijn favoriete oplossing? En dit klinkt nu al alsof dat historie is, maar dat is het eigenlijk wel. Ja.
Het is alleen nog niet gedistribueerd door de rest van de samenleving. Ja. Maar wij denken al zo nu. Ja. Dat je denkt: ik ga niet eens meer naar de App Store, maar ik ga naar Claude Code. Ja. Oké, wauw. Weet je wel?
Uhm, goed, wat ik al heel lang graag wil is goed inzicht in mijn financiën. Dat, alle grote, uh, bank apps hebben nu iets van een dashboard erin met inzicht, zoals ze dat dan noemen.
Het inzicht tabje of het data tabje of whatever. Het is allemaal ruk. Ja. Als jullie luisteren: het spijt me, het werkt niet. You all. Jullie hebben allemaal een onvoldoende. Ja, [lacht] we
hebben allemaal een onvoldoende. En, maar luister nog even door voordat je nu, uh, stopzet.
Ik snap het wel, want ik heb een, en ik ben niet de enige, een persoonlijke financiële, financieel ecosysteemIk heb bijvoorbeeld een bank waar ik al mijn spaargeld heb staan en dan maak ik een beetje een soort salaris naar mezelf over in batches.
Dat zijn allemaal rekeningen op mijn naam. Daar snappen die systemen helemaal niks van, want die gaan dan zeggen: je hebt x duizend euro uitgegeven deze maand.
Dan denk ik: nee, dat ging naar mijn spaarrekening ten eerste en wat er binnenkwam was deels weer terug naar mijn spaarrekening. Het is net als Siri, je hoeft het maar te gebruiken om teleurgesteld te raken. Ja, matig.
Dus wat ik toen dacht is, ik was dus ook een spec aan het schrijven in de trein, dat ik dacht— Is een cool ding om te zeggen, hè. Ja, ik was even een spekkie aan het schrijven. Moet je even een spekkie schrijven.
Ik zit in de trein, schrijf even een spekkie. Dus ik zei van: wat gaat er allemaal mis in alle andere apps die ik tot nu toe heb gebruikt? Waarom is dat en hoe zouden we dat beter kunnen maken?
Dus wat ik uiteindelijk wil, en die heb ik nu, is een app waarin alle mutaties ingeladen worden vanuit alle verschillende banken. En dan even voor de luisteraar: dat doet Wietse dan natuurlijk op zijn Wietse's.
Het moet allemaal lokaal. Ja, fax het allemaal, fax het naar jezelf. Ja, oké. Nee, nee, dus ik dacht, want ik, ik vind het dan ook, ik wil dit soort five code projectjes en ik wilde wat toevoegen aan mijn leven.
Letterlijk iedere dag blij van worden en allemaal dingen leren. Ja. Dus ik dacht: gaat dit lukken dat het hele ding gewoon werkt, uh, lokaal? Wat bedoel ik daarmee?
De mutaties worden ingeladen uit van die vage mutatiedestanden. MT940, CSV's, Excels, whatever. Dat ding heeft gewoon een soort routetje erin gebouwd door Claude, die ziet wat hij krijgt.
Of het nou Triodos Bank, ASN of whatever is, ziet: oké, ik zie al wat ik krijg. Die doet een deduplication van mutaties, dus die ziet, iedere mutatie is uniek, dus ik kan ze ook blijven inladen over elkaar heen.
Dat ding blijft altijd clean. Is helemaal niet zo spannend om te maken, dus dat werkt allemaal.
Dus ik laad dan nu één keer per maand vanuit alle verschillende kanalen, gooi ik allemaal verschillende bestanden erin en dan is mijn mu-supermutatieding weer geüpdatet waar ik gewoon een soort, uhm, bankapp heb alsof ik bij één bank zit.
Ja. Je noemt het meta banking. Ja, ja, ja. Ja, dan kan ik daarin aangeven: wat zijn je eigen rekeningen en wat zijn de doelen van die rekeningen?
Nou, die, dat is, ben ik, dat ben ik, dat ben ik, dat is spaar, dat is dat, dat is dat, dat is dat, dat, dat. Dus al die onderlinge-lingende transacties, mutaties gaan ook kloppen.
Dan zeg ik: ik wil dat je ze cate-categoriseert in mijn categorieën, namelijk, ik heb bijvoorbeeld de categorie, uh, veel te duur broodje buiten.
Dat is namelijk Albert Heijn broodje, want A-Albert Heijn To Go op Utrecht Centraal moet je gewoon niet doen. Dat is een categorie van mij waardoor ik mezelf kan confronteren met die veel te dure croissants, ja.
Dat is niet eten en drinken. Saai, dat is dat domme broodje. Yes. Dus dat heb ik allemaal gedaan en dat doe ik dus met Apple Intelligence. Superleuk, dus dat kan niet makkelijk.
Dit is zeg maar gewoon een qua-classificatievraagstuk. Maar wat doe je dan vervolgens daarmee met dat, dat, dat je dure broodje? Dat ding deelt hem helemaal in. Ja.
Maar op een gegeven moment kan ie hem, kan ie hem niet indelen en gaat hij dom doen, want hij snapt het niet. Dan ga ik hem iets leren.
Dus dat wou ik ook even vertellen, is ook heel leuk, want ik hoorde jou al zeggen: ik ben hem aan het vormen naar mijn hand.
Niet alleen maar de interface, maar ook het hart of het brein van dat ding ben je tot Alexander aan het maken. Ja. Als een soort, het is eigenlijk hele persoonlijke software die het wordt. Ja.
Dus ik kan nu mutaties zelf handmatig classificeren. In de categorie? Ja, één van de— Wat is hier, wat, wat— Nou, dus, uh, dus F-FI Subs is dan bijvoorbeeld, uh, dom broodje. Ja. Dat heeft hij niet zelf gedaan.
Dat lukte soms. 80% kan hij zelf zonder dat ik iets zeg. Ja. Maar sommige dingen denk ik— Maar jij hebt als persoonlijk doel een minder domme dure broodjes op Utrecht Centraal te kopen.
De enige manier dat ik financieel inzicht wil hebben is om voor gedragsverandering. Ja, precies.
Dus hier ook, hierop ben je aan het, aan het optimaliseren om jouw eigen, om jouzelf te stimuleren om minder dure broodjes te kopen. En dat, dat— Onder andere.
En dat zie, ja, onder andere en dat zie, dat maak jij gewoon heel duidelijk. Door te krij-, er staat, kan, staat een rood stoplicht bij of zo. Ja, en daar heb ik ook mijn doelen in.
Dat ik, en ik, ik, [gelach] ik bedoel— Jij mag maar x dure broodjes per maand. Ik weet dat, ik weet veel andere mensen werken met huishoudpotjes. Ik werk met bandwidth. Ja.
En dan zeg ik gewoon: er is zoveel bandwidth voor domme dingen. Ja. En daar ga je nu buiten. Ja. En ik wil ook een notificatie krijgen. Ja, ja. Deze maand, vriend, het is af, het is over. Ja, leuk.
Maar goed, dat doe ik dan. Maar op een gegeven moment heb ik dan een broodje wat hij niet classificeert.
Dan classificeer ik hem met de hand en dan doet hij simpelweg dat qualifi-kwalificatiemoment toevoegen aan de prompt die hij aan Apple Intelligence geeft. Ja.
Dan zegt hij gewoon: normaal doe je classificeren en by the way, Wietse heeft dit deze week gedaan. Neem het ook mee en dan leert ie. Doe ik even tussen aanhalingstekens. Denk nou, word ik al helemaal hyped.
En ik ben natuurlijk die grafiek. Ik heb gezegd: het moet meer op Apple Health lijken dan op een financieringsapp. Ga, daar gooi ik er screenshots in van allemaal health apps. Ja.
Want ik wil een financial health app die mij inzicht geeft waardoor gedragsverandering ontstaat. Ja. En, uh, nu mijn oude softwareontwikkelaar, SaaS hoofd, zeg maar, van, uh, uh, startupjes maken.
Die zit dan na te denken van: wat voor licenties moet ik allemaal gaan hebben en wat voor data en wat voor ISO. En nu denk ik: Wiets, het is voor jou, jouw app. Rustig aan, jij bouwt hem.
En het is echt een grappig moment om mee te maken dat ik steeds meer appjes op mijn homescreen aan het krijgen ben die van mij zijn. En er komen dus ook minder appjes uit de App Store bij en dat zegt wel iets.
Ondertussen gaat het, uh, goed met deze podcast. Er zijn, uh, veel mensen die dit luisteren en we hebben, uh, een nieuwsbrief waar meer dan 50.000 mensen op geabonneerd zijn nu, Wietse.
Dat is ontzettend leuk, uh, en dat groeit allemaal een beetje uit zijn vestje en daarom zijn we op zoek naar jou als je dit luistert. Als jij voldoet aan de volgende kwalificatie: vind jij jezelf goed met tekst?
Want we zoeken iemand die, uh, een redacteur kan worden bij onze, uh, nieuwsbrief en bij onze podcast om onze huidige redactie aan te vullen.
Die de nieuwssectie, uh, gaat bijhouden in nieuwsbrief, dus al het belangrijkste AI-nieuws volgen en dan uitleggen aan een breed publiek.
Iets wat je heel erg leuk, uh, moet vinden om, om, om helemaal in de wereld van A-AI te duiken iedere dag en om de scripts voor deze podcast te maken.
We zoeken iemand voor 3,5 dag in de week en als jij nou denkt: ik ben een, uh, senior redacteur en ik wil heel graag met Alexander en Wietse werken, kijk dan naar de link in de shownotes, want dan zijn we op zoek naar jou.Wietse, deze week was de grote jaarlijkse conferentie van Nvidia, GTC.
Dat is uitgegroeid tot een van de belangrijkste AI-conferenties ter wereld.
En ik denk het belangrijkste wat ze aankondigden was, uh, Nemo Clau, een eigen versie van OpenClau, wat natuurlijk de afgelopen maanden heel veel nieuws is geweest, uhm, omdat het een AI-assistent is die eigenlijk leeft in je WhatsApp en toch toegang heeft tot alle bestanden op je computer en bij je e-mail en je agenda en alle andere dingen kan en zelfs zonder dat je het vraagt jouw berichten gaat sturen op het moment dat dat ding dat relevant acht.
En dat is een heel andere ervaring, een veel persoonlijker ervaring dan ChatGPT of Clau tot nu toe, uhm, bood.
En er was één groot nadeel en dat heb jij ook, uh, regelmatig gemeld aan onze luisteraars, namelijk: uh, het is teringonveilig, dus doe het gewoon niet.
Nvidia heeft daar nu gepoogd een oplossing voor te bieden in de vorm van iets wat zij Nemo Clau noemen en dat is een geïsoleerde sandboxomgeving waarin die AI-agent kan werken zonder dat hij bij allerlei gevoelige gegevens kan die je niet expliciet zelf hebt vrijgegeven.
En daarbovenop zit er een soort privacy router ingebouwd die ervoor zorgt dat persoonlijke data ook echt lokaal blijft. Interessant wat hier gebeurt. Zeker.
Dus het is eigenlijk een soort meme geweest, namelijk: deze AI-assistent is opeens iets wat, waar iedereen het over heeft.
AI verwoordt tot iets anders dan wat een gemiddelde chatbot is, namelijk iets wat zelf terugpraat en bij al je gegevens kan. Uhm, is, zeg maar, wat, w-w-wat vond je opvallend hieraan?
Nou, ik, ik, ik, de, uh, toen ik het, uh, las en aangekondigd zag worden, had ik eerst een beetje cynisme dat ik dacht: jeetje, gaan ze dat nu daar maar dan Nemo Clau noemen om een soort van op die golf te surfen?
Het is ook een grote golf, dus zou niet gek zijn. Daarom, het is een cultureel fenomeen. Ja.
Uhm, en eigenlijk waar OpenClau over gaat is de sterkere modellen die we inmiddels hebben met toegang tot jouw eigen machine, dus je eigen persoonlijke datacontext, om het even zo, uh, technisch te zeggen.
Ingewikkeld zeggen. Gewoon je bestanden. Ja, jouw kalender. Uh, niet alleen maar bij Google, maar ook op je computer. Ja.
Die je kan, mee kan kletsen via een app-achtige interface, WhatsApp, Telegram, uhm, die ook nog eens proactief is, dus jou dingen, voor dingen voor jou doet op de achtergrond en jou seintjes geeft.
En je computer kan bedienen op de achtergrond. Ja. Wat ik bij Eva liet zien aan bestel ker- concertkaartjes voor me en dat hij dan op jouw computer een browser gaat bedienen om de site van Tivolo- Tivoli door te werken.
Ja, dus, uh, en da-dat zijn dingen die we dan eigenlijk al konden, maar het was nog nooit in een pa- totaalpakket aan elkaar gekoppeld met een model erachter, hè, de laatste GPT of de laatste Opus-modellen, Cloud-modellen, die zo sterk zijn geworden.
Dat werd een heel cultureel moment en daardoor is OpenClau een ding. Ja. Ik krijg ook veel tijdens lezingen en mensen mailen mij over OpenClau.
Wat OpenClau eigenlijk is, is de eerste, ja, je zou zo kunnen zeggen: succesvolle versie van een soort agentic AI-harnas, om het even saai technisch te zeggen.
Bij Nvidia snappen ze ook als zij agentic AI-harnas op de stage zeggen, dan hoor je, uh, crickets. Ja. Als hij zegt Nemo Clau, dan vinden de mensen dat vet. Ja.
Want het is een veel logischere implementatie van zo'n saai technisch, uh, ensemble van dingen. Uhm, als je dan kijkt wat ze gedaan hebben. Ik ben een beetje gaan kijken: wat is het dan?
Je draait het in een sandbox op een server ergens, dus niet meer op een fysieke machine. Bij hen? Of kan- Onder andere, maar je kunt ook partners, uh, inschakelen.
Maar je kan als, als je nu luistert, kun je gewoon naar de site van Nvidia gaan en dit voor jezelf maken. Ik weet niet door hoeveel hoops je heen moet. Oké. Uh, maar ik ga- Het is nog steeds lastig.
Ja, ik ga er wel vanuit dat, het is voor mij niet per se bedoeld voor consumers. Het idee is dat ze zeggen: enterprise ready OpenClau. Oh, oké.
En dat woord enterprise, dat gaat dan over certificering, uh, dat de CISO, hè, de Chief Security Officer, het ook goed vindt, uh, dat je- Hij sprak die CEO's echt aan.
Soort van: je moet een OpenClau-strategie hebben in je bedrijf. Wat dus eigenlijk dan een agentic AI-strategie is, maar prima. Het is eigenlijk als fenomeen de OpenClau-strategie. En wat bedoelt hij daar dan mee?
Dat, dat er, dat er autonoom- Dat er systemen zijn, precies, die binnen jouw netwerk autonoom werken, toegang hebben tot van alles en dat die, uh, ook proactief, uhm, beslissingen nemen binnen jouw netwerk. Juist.
En dat is natuurlijk, ja, uh, net als- Spannend. Net als dat jij je servers van je kantoor verplaatst naar een, uh, locatie buiten jouw kantoor. Dat heeft allerlei implicaties voor veil- beveiliging, onder andere.
Hier wordt er eigenlijk gezegd: jou, de vraag vanuit het grote publiek is om dit soort tooling. Daar is allemaal schaduwgebruik binnen organisaties van OpenClau.
Nou, sommige organisaties blokkeren dat dan, schrijven er papers over, noem het allemaal maar op. Wietse roept: doe het nou niet, maar uiteindelijk wil je wel iets met die honger als het ware. Ja, natuurlijk.
Met die, met het enthousiasme. Ja, want dit is natuurlijk, je, thuis heb je een systeem wat dan, uh, geautomatiseerd, uh, vertelt: hey, by the way, je moet nog boodschappen doen.
En, uh, vorige keer zei je dit tegen me, of afgelopen week zei je dit tegen me. En, uh, wil je trouwens dat ik, uh, alles sorteer op afdeling? Uh, ik ga het niet eens vragen, ik heb het al voor je gedaan.
En hij weet precies wanneer hij dat bericht moet sturen en dan kom je op je werk en dan moet je alles handmatig doen, omdat het niet mag van een, van een CISO-figuur. Ja, is natuurlijk heel irritant. Ja, uh.
[lacht] Ja, maar sorry. Ja, ik, ik, e-even vanuit die kant gezien snap ik dat. Ja.
Uhm, het is, het is ook, tuurlijk, nu, nu moet er een soort, net als wat, wat, wat, uh, wat de CEO zegt van: je wil een, uh, Jensen zegt: je wil een, uh, strategie hiervoor hebben.
Daarmee zegt hij eigenlijk: je moet een antwoord hebben op dit verzoek. Ja. En je moet een gedegen antwoord hebben. Ja. Nou, dan geeft hij met zijn product dat antwoord. Ja. Prima.
Het is grotendeels een fork van OpenClau, want het is een open source gevipe code project, uhm, en, uh, is inderdaad in een doosje te draaien ergens. Dus het is niet niks wat ze hebben aangekondigd.
Uhm, het is best wel slim ook om het op deze manier aan te kondigen. Ik denk wel dat, waar ik nog op wacht, uh, mocht je je dat afvragen, is n-nog één stap verder.
Dus dat we niet zeggen: we pakken wat OpenClau is, we zetten daar allemaal, uh, muren omheen en we zetten er allemaal controlesystemen naast om die chaos agent als het ware te temmen.Ik zou liever iets hebben wat vanaf de grond wordt gebouwd, stap voor stap, waar wordt gezegd: laten we die features nu één voor één toevoegen en aan die wens gaan voldoen.
In plaats van dat houtje-touwtjeproject wat OpenClaw gewoon is, uh, ombouwen en inpakken in een soort veiligheidslaagje.
Ja, ondertussen heeft OpenClaw natuurlijk wel wat losgemaakt, want je kan je voorstellen dat zoiets ook in ChatGPT ingebouwd gaat worden, wat nog niet het geval is.
Maar Anthropic is, heeft wel al haar antwoord gegeven door in, uh, uh, uh, Cowork, wat hun, ja, soort mix tussen chat en Co-Cloud code is. Ik weet niet hoe ik dit moet uitleggen. Het is gewoon, wat is Cowork?
Hoe moet je Cowork uitleggen? Nou, ik denk dat, uh, wij zijn nerdy. Uh, wij zijn allemaal enthousiast.
In ieder geval, als je deze podcast wat langer luistert, ben je op zijn minst nieuwsgierig naar Cloud Code, namelijk de belofte dat je je eigen appjes kan maken zoals Alexander en ik aan het doen zijn.
Daarbuiten is een gigantische groep mensen, veel meer dan dat kleine clubje nerds- Ja...die ook wel dingen op de achtergrond wil laten uitvoeren, een hele map met foto's wil laten analyseren, et cetera.
Dus wat heeft eigenlijk Anthropic gedaan met Cowork? Gezegd: we pakken de meest krachtige stukjes uit Cloud Code en die voegen we toe aan de standaard chat.
En er zit nu een product tussen, namelijk Super Cloud, namelijk Cloud Cowork, die toegang heeft tot mappen op jouw computer- Ja...als het moet.
Uh, en dus sinds vandaag, sinds gisteren, ook dingetjes op de achtergrond voor jou kan gaan doen. Ja, want ze zijn eigenlijk dat Cowork, wat dus in feite een systeem is bovenop cl-gewone cloud waar je mee kan chatten.
Een systeem daarbovenop die ook nog eens een keer al jouw andere tools kan gebruiken en jouw bestanden kan gebruiken en dan vervolgens in een,
zich een to-dolijst voor zichzelf kan maken als jij een complexe opdracht hebt gegeven over hoe hij dat gaat uitvoeren.
Dat basissysteem, wat in zichzelf heel krachtig is, daar hebben ze scheduling aan toegevoegd een paar weken geleden.
Dat is een, één puzzelstukje om dichterbij OpenClaw te komen, namelijk een ding wat op de achtergrond checks uitvoert. Bijvoorbeeld, ik zal jou een praktisch voorbeeld geven.
Ik moet, uh, vaak sponsorkalls doen met bedrijven die deze podcast willen sponsoren. Dat moet ik voorbereiden, die calls en er moet een contract uitkomen.
En ik heb dus zo'n scheduling ding die bijhoudt of in mijn agenda zo'n sponsorkall staat. En zo ja, stuurt hij mij een e-mail om mij te preppen. Om maar een voorbeeld te noemen. Dat is wat scheduling doet.
Dus het AI-systeem die zelf mij berichten stuurt en daar is bovenop Dispatch op uitgekomen. Dat is gisteren geweest.
Waarmee je een ander puzzelstukje om dichter bij die OpenClaw-ervaring te komen, namelijk een, ja, Telegram-, uh, WhatsApp-achtige chatomgeving waarbij je niet in projecten hoeft te werken, waarbij je niet op je computer hoeft te zitten, maar waarbij je gewoon op je telefoon kan zeggen: hey, ik heb binnenkort die call.
Uh, wat is dat cijfer van vorig kwartaal ook alweer? En dan zoekt hij zelf op in Cloud Cowork op jouw computer.
Dus niet een of andere servermeuk ergens verderop, op jouw computer, op wat het antwoord is op de vraag en krijg je het via chat terug. En daarmee komt eigenlijk Cloud ook steeds dichter bij die hele OpenClaw-ervaring.
Ja, en daarom denk ik ook dat, dit doet me ook denken aan het moment dat Steve Jobs bij Xerox, Xerox PARC langsging om daar de muis, een grafische interface, mappen, sch—windows in beeld.
Hij heeft het daar allemaal gezien met zijn team toen. Ja. Een geschiedenis, stukje Apple-geschiedenis. Toen zijn zij weggegaan en hebben ze dat allemaal herbouwd in de besturingssystemen van Apple.
Wat je nu eigenlijk ziet is dat, uh, OpenAI ervoor kiest om de founder van OpenClaw naar binnen te trekken- Ja...en Anthropic ervoor kiest om te kijken: wat vinden mensen nou zo interessant en gaaf aan OpenClaw?
En kunnen we die puzzelstukjes één voor één op een, in mijn ogen, iets verantwoorder wijze toevoegen als een featureset, waardoor we-- kijk, ik, uh, uh, het stond heel mooi, uh, voor mij was het Ethan Mollick toevallig, die zei, uh: dit is pretty much, uh, Anthropic Claw.
Ja. Die gewoon zonder fa-fanfare, zonder trompetgeluid, uh, stukje voor stukje nu gebouwd is.
En ik denk dat heel veel mensen die nieuwsgierig zijn naar OpenClaw best wel al wat van dat gevoel van, uh, ik krijg dingetjes vanaf mijn eigen computer terwijl ik niet thuis ben. Ja.
Uh, hij doet dingetjes naar me sturen terwijl ik er niet om gevraagd heb. Dat proactieve en lokale persoonlijke contextgevoel van OpenClaw is nu beschikbaar buiten OpenClaw. Dat is best wel tof.
Ja, Mollick zei: of nee, dit was Ben Thompson, die zei, uh, we, we hebben eigenlijk met z'n allen nu een aantal paradigma doorgemaakt, waarbij dit de laatste is.
De eer-, de eerste was gewoon tekstmodellen, gewoon, uh, tokens en die tekst genereren. De tweede was reasoning modellen, dus met de introductie van O1 bij, bij ChatGPT.
Dus een, een taalmodel wat zichzelf gaat heroverwegen en daardoor met hoge kwaliteit antwoorden komt. Die, die zie je nadenken: klopt het wel wat ik zeg? Of moet ik hier nog verder over nadenken?
En dan vervolgens de derde stap, die we nu heel, die nu heel visceral aan het worden is, heel zichtbaar en tastbaar aan het worden is, namelijk: wat als je rea-, als je meerdere reasoning modellen tegelijkertijd kan aanspreken en in ketens dingen voor jou kan laten doen, echt met jouw bestanden?
En de, dat, ja, dat is theoretisch. En waar we eigenlijk achter komen in de cultuur, in hoe wij als mensen erover praten en met die software omgaan, hoe het echt impact heeft, is dus blijkbaar een chatapp.
Want in, on-, tus-tussen, soort van een chatapp die maakt dat we, zonder dat we,
ja, al te veel hoeven te begrijpen ervan, allerlei vragen kunnen stellen die op de achtergrond allerlei shit raadpleegt en uitvoert voor je. Het is ook boeiend, hè.
Ik krijg ook heel vaak de, de, soort tegengas van mensen die tegen mij zeggen: je hebt het steeds over: zorg ervoor dat je weet wat, uh, deze AI-systemen zijn en zorg ervoor dat je begint te begrijpen hoe ze werken, want je zal je op een bepaalde manier moeten gaan verhouden hiertoe.
En dat ze, dat ze dan zeggen: ja, maarHet voelt voor mij alsof deze systemen zo, uh, gebruiksvriendelijk aan het worden zijn Ja. dat ik gewoon alleen maar hoef te wachten Ja. tot ik ze kan gebruiken Is ook zo, toch?
op een manier zoals ik nu naar mijn collega's communiceer. Ja. Dus welke training moet ik volgen? Nee, we zitten in een raar tussen-tussenfase. Ja. Ja. Oké, gerelateerd hieraan:
ik zat artikelen te lezen op een website, heet Algorithmic Bridge. Die ben ik gaan volgen omdat jij me die ooit hebt aanbevolen. Het is een, een nieuwsbrief van iemand die heet Alberto Romero en die schrijft goede,
ja, soort van analyses over, over AI, vind ik. En hij had deze week twee stukken die elkaar in korte tijd opvolgden en die een beetje zijn blijven hangen in mijn, uh, hoofd.
En hij begint met, uhm, de artikelen gaan over hoe wij ons verhouden tot, uh, tot ons werk, hoe AI de verhouding tot werk aan het veranderen is.
En hij zegt: de, de manier waarop mensen nog steeds over de impact van AI op werk denken, is wat hij noemt het ATM-denken, de geldautomaat, uh, in Amerika heet het een ATM, het ATM-denken.
En dit is hoe, uh, veel mensen praten over de impact van AI op ons werk. Zij zeggen: vroeger, toen er nog bankfilialen waren, toen kwam er op een gegeven moment de ATM
en mensen dachten toen dat bankfilialen zouden verdwijnen. Maar toen kwamen die ATM's en mensen gingen die op grote schaal gebruiken om geld uit de muur te trekken in plaats van naar het filiaal te gaan.
En je zou zeggen: er zouden minder bankmedewerkers vervolgens zijn. Maar wat bleek? Na de introductie van geldautomaten gingen er meer mensen bij filialen werken.
Oftewel: de voorspelling van automatisering is gewoon niet uitgekomen rondom die ATM's.
En daarmee, mensen trekken dan die parallel met AI en zeggen dan: ja, puur het feit dat er een extra stuk gereedschap is uitgekomen betekent nog niet dat er minder werk is voor mensen.
Sterker nog, er is meer werk gekomen voor die mensen. En misschien als voorbeeld: we hebben net gevraagd of iemand ons wil helpen met de nieuwsbrief.
Ook ironisch dat wij natuurlijk om mensen aan het vragen zijn in deze podcast. Ja, ja, ja. En, en, en, en, en, en, ja, nee, inderdaad. En, uhm,
maar vervolgens zegt hij: eigenlijk is dat een beetje een, een soort van vergelijking waarmee je jezelf in slaap praat.
Uhm, want daarmee zeg je eigenlijk: zoveel verandert er, er verandert een hoop, maar uiteindelijk hebben we allemaal werk.
Maar hij zegt: het is niet de goede vergelijking met ATM's, want de vergelijking die je moet maken is de vergelijking met de iPhone. Want de iPhone heeft er wel voor gezorgd dat al die bankfilialen zijn verdwenen.
Dat is gewoon gebeurd. Dit is waarom oudere mensen nu klagen over dat, dat er alleen nog maar, uh, dat, dat al die dingen die, die, de postkantoren en al die, v-, zijn gewoon verdwenen door de iPhone. Dus het was niet
dat die bankfilialen gingen verdwijnen door nieuwe technolo-, door nieuwe technologie, uhm, in het geval van het ene ding.
Maar het is wel zo dat op het moment dat er een andere technologie werd uitgevonden, uh, de, de grond begon te schudden en daadwerkelijk bankfilialen erin flikkerden, in de, in de krach- Net als paarden, paarden zijn niet vervangen door snellere paarden, maar door auto's.
Precies. Dus, dus het gevoel bij die ATM was ergens wel juist. Alleen het was niet de ATM, het was een heel ander paradigma Precies. wat voor die verschuiving ging zorgen. Precies.
En hij zegt dus eigenlijk dat mensen die, uh, kijken naar AI als, uh, het is de ATM van, ten opzichte van de bank.
Dat is dezelfde soort visie die denken dat AI het mogelijk gaat maken om zogenaamde drop-in remote workers te krijgen. Dat heb jij ook vaak gezegd. Soort van AI zorgt ervoor dat je, je hebt dan nu het werk van een mens.
En wat we eigenlijk gaan krijgen is een AI-agent die eigenlijk die mens gaat emuleren en die je bij wijze van spreken zo kan droppen in een, in een corporate omgeving en die dan mee gaat werken met de mensen alsof je een medewerker aanneemt.
En mogen we daar nog even toevoegen: als dat een chat-gebaseerde, grotendeels virtuele omgeving is, niet een letterlijke robot van vlees en bloed. Nee, ook niet een fabriek. Nee.
Maar, maar stel je voor bij een accountantsfirma en ze zoeken, uh, iemand, dat je bewijst, dat, dat nu het, het i-, het idee leeft: wij gaan naar een wereld toe waarin je in een HR-systeem op een plusje kan klikken en dan klik je een robot aan en dan heb je een robotmedewerker erbij in je organogram.
Dat is een manier van over AI nadenken waarin wij mensen nog best belangrijk zijn, want het is in een bestaand bedrijf waar ook al mensen werken.
En het probleem met deze analogie is, hij zegt: dit werkt in de praktijk nog niet zo goed. AI is onbetrouwbaar, te onbetrouwbaar en te mak-, te moeilijk om aan de praat te krijgen.
En, uhm, in de praktijk zien we dat er echt niet zoveel mensen, uh, ontslagen kunnen worden als dat sommigen aannemen op dit moment. En, uh. En dan gaat het er niet over of ze ontslagen mogen worden juridisch.
Nee, nee, nee. Maar of ze daadwerkelijk gemist kunnen worden. Ja, het lukt gewoon niet. Precies. De implementatie is, blijkt dan lastig te zijn.
En dit is, dit zie je dan ook in eens in de zoveel tijd als er dan weer zo'n rapport uitkomt over wat is de AI-impact op bedrijven.
Dat dan CEO's zeggen: ja, nou, het lukt toch niet om, uh, op grote schaal met AI mensen weg te automatiseren. En dat zit hem hierin.
En daarnaast hebben we een, ook een, een weefsel in, in, in onze samenleving waarbij wij het heel belangrijk vinden dat we mensen aan het werk houden.
Dit, zeg maar een traditionele organisatie zit er niet op te, zeg maar individuen in een traditionele organisatie zitten er niet op te wachten om vervangen te worden door een AI.
Dus die gaan ook, het is als een virus waar je je tegen gaat wapenen. Je gaat je keren daartegen.
Dus het, als jij een bedrijf hebt, kan je ook niet verwachten dat, dat mensen gaan meehelpen aan het overbodig maken van hun eigen baan.
Om het concreet te maken: wil, Alexander, wil je even meehelpen aan het creëren van deze skill in Claude, uh, die nagenoeg al jouw skills bevat Ja.
zodat we jouw institutionele geheugen kunnen uploaden naar een Claude Skill. Ja. En dat jij dan zegt: ik ga vanmiddag toch even fietsen, denk ik, in plaats van die Claude Skill maken.
Ja.Dus, uh, dit, dit, deze manier van denken werkt niet.
Niet alleen omdat het technisch nog steeds te ingewikkeld is, maar ook omdat het heel veel wrijving en traagheid in de echte wereld, die eigenlijk proberen te wapenen tegen deze, uhm, golf.
Dus dat zijn twee redenen waarom er veel knelpunten zijn, waarom die tech, die, die, dit toch niet zo gaat. Het kan nog niet. En de incentive structuren binnen organisaties duwen het precies de andere kant op.
Nou, en hij zegt dus: maar dat is de verkeerde manier om naar AI en werkgelegenheid te kijken. En hij, hij, uh, haalt dan een aantal dingen aan.
Eén, hij zegt: we gaan de opkomst krijgen van bedrijven die niet al bestaan uit heel veel mensen.
Dus, uh, uh, een bedrijf wat niet al een hele grote organisatie is, maar het idee van één persoon die heel veel bedrijven runt. En hij, hij neemt dan het voorbeeld van Nat, uh, Eliason.
Dat is een, ja, een ondernemer die, die op iedere hype mee, uh, uh, surft, zeg ik maar even gelijk erbij.
Maar die heeft wel een grappig experiment uitgevoerd, namelijk rond de kerst heeft hij een AI-agent gemaakt genaamd Felix. En hij gaf Felix, deze AI-agent, uh, zijn eigen bedrijf.
En dan niet figuurlijk, maar hij gaf hem echt een rechtsvorm, een Stripe-account, een bankrekening, een X-account, een Mac Mini om 24 uur per dag te draaien met de opdracht: verdien $ 1 miljoen voor mij.
En Felix bouwde in de nacht een website, schreef een gids over hoe je zelf AI-agents kan draaien van zes, uh, kan maken van 66 pagina's, zette die te koop, maakte een marktplaats waarop mensen die gids vervolgens kunnen kopen, uh, en begon met het aanbieden van allerlei op maat gemaakte AI-implementaties aan bedrijven.
Lang verhaal kort: zijn kosten zijn € 1.500 per maand en zijn omzet tot nu toe is $ 165.000. En hij is dus onderweg naar dat eerste miljoen.
Dit is het idee van, uh, niet een, uh, bestaand bedrijf, uhm, ver-AI-AI-ficeren, maar een nieuw bedrijf opbouwen met AI, met als doel om één medewerker te hebben. Dat is deel één.
Deel twee is dat, uh, dit steeds makkelijker gemaakt gaat worden doordat, uhm, er een, uh, weet je, bij eerdere technologische grote veranderingen moesten mensen, uhm, uh, een nieuw systeem gaan bouwen.
Dus als jij een fabriek had en je was gewend dat dat met stoommachines werkte, dan, dan duurde het wel een paar decennia voordat je die fabriek had omgebouwd naar elektromotoren.
Dit vorige, uhm, technologische verandering ging daardoor best wel traag, omdat mensen nodig zijn om de verandering te maken.
Maar hij zegt: dit is een hele andere soort revolutie, want AI kan zelf zijn eigen verandering maken. En hij haalt daarvoor Karpathy aan. Uh, de, ja, hoe moeten we Karpathy duiden?
Ja, een van de grondleggers van, uh, dit hele avontuur waar we nu in zitten met elkaar.
Ja, een, een, een AI-wizard die, uh, recentelijk een soort van zwerm van AI-agents twee dagen la-, achter elkaar autonoom losliet op een project.
Die agents die draaiden 700 experimenten en ver-, vonden 20 echte verbeteringen in het ding wat Karpathy probeerde te bereiken, die hij met zijn 20 jaar ervaring had gemist.
En die zel-, die, die dingen die hij had gevonden leverden hem 11% prestatiewinst op. En dat noemt hij auto research. Hij heeft een Git, uh, GitHub-project online gezet waardoor iedereen dit kan gebruiken.
En dit zijn, dit is dus eigenlijk een systeem waarbij je zegt: ik heb een complex probleem. Ga, dit is je doel, je doelstelling, ga het oplossen.
Gebruik zoveel compute als je wil en ga net zo lang door totdat ik het zeg. En dan blijkt dat dus hele goede resultaten op. Ja, en, en misschien om het, om het nog één stapje concreter te maken.
Uh, ik las gisteren een artikel van iemand die zei: ik heb allemaal cloud skills en ik heb nu een dispatch gedaan met een achtergrondtaak scheduled, uh, die heet The Night Shift, dus die draait 's nachts.
Dan zijn de tokens ook vaak wat goedkoper. [lacht] Is dit echt waar? Ja, en die doet zijn skills verbeteren iedere nacht.
Dus die loopt door de hele skill library heen, gaat online zoeken naar de nieuwste inzichten, het nieuwste nieuws, GitHub repositories, et cetera, en verbetert zijn skills. En hoe verbetert hij die skills?
Hij kijkt naar de skill, test de skill, verbetert de skill, test de skill, verbetert de skill. En daar moet hij dan na een paar uur en een bepaald tokenbudget mee stoppen.
Maar deze persoon wordt dus iedere ochtend wakker.
Zijn, s-zijn bestaande, uh, gereedschapskist is 's nachts opgewaardeerd en deze persoon schrijft dus ook in zijn artikel: volgens mij hebben we met elkaar nog niet helemaal door wat hier aan het gebeuren is.
Juist, juist. Dat is volgens mij ook een beetje wat jij aan het zeggen bent. Ja, dat is de grondtoon die in dit, in dit stuk zit. Dus je hebt die, die eenpersoonsbedrijven.
Je hebt inderdaad deze zelf, ja, zelfversterkend organisme-achtig ding. Ja, Recursive Self-Improvement voor de luisteraars die erop willen zoeken.
RSI is een beetje nu ook wat binnen Silicon Valley, letterlijk in koffietentjes, het hoofdonderwerp is, iets wat zichzelf als het ware kan verbeteren.
Ja, en, en wat Karpathy dus met zo'n project je eigenlijk in de praktijk laat zien. Soort van: dit is iets wat zichzelf verbetert. Ik heb alleen maar een doel verteld.
Ja, en ook twee dingen gevonden heeft die Karpathy dus zelf niet gevonden heeft. En het is wel, uh, als iemand het weet, dan is het Karpathy, zeg maar.
Uh, dus het is eigenlijk een, uh, junior onderzoekscollega van hem geworden. Nou, en dat eerste ding dat die Nat Eliason, dat is natuurlijk, dat is gewoon een grifter die, de vorige keer zat hij op de blockchain.
Volledig autonome grifterorganisatie heeft hij gebouwd. Ja, dus het is ook een soort van moeilijk om serieus te nemen, want het is gewoon een, bijna een soort piramidespel.
Het is een AI-agent die vertelt hoe jeAI-agenten moet bouwen voor jezelf en daar vervolgens geld mee verdient.
Het is moeilijk echt om serieus te nemen Maar tegelijkertijd, net als bij OpenClaw, waar ik dan heel erg salty en cynisch over doe.
Ik moet mezelf iedere keer ook uitdagen om te zien: wat zit hierin dan wat wel interessant is? En dat is ook jouw punt. En dat is de, de combinatie van deze dingen.
En dat is, uh, het, het derde ding, het idee van volledig geautomatiseerde bedrijven.
En, ied, uh, Romero bouwt voort op een stuk van Dwarkesh Patel van januari vorig jaar, waarin hij beschreef wat er eigenlijk nu begint te gebeuren, namelijk: hij betoogde toen dat iedereen, inclusief de AI, uh, labs, zich richt op individuele AI-capaciteiten, namelijk: hoe slim is het model?
Dit is waar benchmarks voor zijn, dus we zijn de hele tijd aan het kijken naar, uh, hoe presteert Opus 4.6 ten opzichte van Gemini 3,5 Pro.
Maar hij zegt: eigenlijk moet je veel meer kijken naar, uhm, een soort van de eigenschappen die hierdoor ontstaan, namelijk AI-agenten die in, ja, een soort van schillen om die modellen heen elkaar kunnen kopiëren, specialiseren, opgeschaald, kunnen evalueren, zoals Karpathy eigenlijk, uh, of zoals jij net zegt in je, in je nightshift, waardoor je de beste ingenieur duizend keer kunt klonen en de kennis van een heel bedrijf in één nacht in he-, één model kunt gieten.
Een soort van evolutionaire selectie draaien op organisaties en de beste houden. En zoals een bacterie zichzelf kloont en een mens dat niet kan.
Dat we bedrijven gaan krijgen waarbij het niet voor te stellen is hoeveel beslissingen daar genomen zijn zonder dat daar nog een mens aan toegekomen is. Ja, en, en misschien iets wat eigenlijk nu al, uh, zou kunnen.
Uh, dit kan sowieso op bepaalde schaal, hè, als het om zelfhulpboeken gaat, een soort grifting-achtige dingen, maar het zou al breder kunnen. Uh, You-- binnen YouTube is het nu zo dat je je thumbnail kan testen.
Dus dat betekent wanneer je een YouTube video uploadt, die heb je als mens gemaakt, kun je meerdere thumbnails uploaden en het YouTube-algoritme vindt uiteindelijk uit welke de definitieve thumbnail wordt na een half uur of zo.
Zo werkt online advertising ook. Ja, en dat zit, dat is iets heel, dat lijkt iets kleins, maar dat zit er een soort evolutionair selectie dingetje in. Ja.
Nu kan je je natuurlijk voorstellen dat, uh, de thumbnails door Nano Banana Pro gemaakt worden voor jou als creator, hè, dus dan hoef je ze niet meer te uploaden, maar ze morfen honderdduizend versies en die gaan uiteindelijk naar één toe.
Dat is stap één. Dan kan je je afvragen: moet het script van de video die jij gaat maken niet al door Gemini klaargezet zijn? En dan is stap drie: is het niet eigenlijk Sora 2/Vio 4.0 die de content maakt?
En uiteindelijk, wat krijg je dan?
Een fully autonomous content creator op YouTube, uh, met een kanaal waarvan de thumbnail, de scripts en de video zelf op basis van allemaal experimenten naar de community toe, die worden uitgeserveerd tegelijk, uiteindelijk uitkomen op een soort, uh, op maat gemaakt, uh, hyperobject wat daar, uh, uh, beschikbaar is.
Ja, evolutieleer op YouTube. Ja, en dan zou je natuurlijk, uh, 't, uh, d-, en dan is de vraag, maar die moeten we nog even parkeren, denk ik: waarom doet YouTube dat dan gewoon niet zelf? Maar goed.
Ja, oké, maar dat, daar komen we wel op. Daar komen we wel even.
Maar hij zegt dus eigenlijk, uhm: als mensen zichzelf afvragen: gaat AI mij, uh, vervangen in mijn baan, dan is dat, dat ETM-denken, want het veronderstelt dat je baan en je bedrijf min of meer in de huidige vorm blijven bestaan.
Ja. En hij zegt: dat is onwaarschijnlijk, want de betere vraag is of AI zelf of iets dat AI bouwt je baan irrelevant, overbodig of zelfs contraproductief maakt. Oftewel: mensen vertragen de boel.
Ja, en ik denk dat, dat daarin, uh, het mensen vertragen de boel.
Kijk, in de markt, uh, waarin dan allerlei beweging is aan de hand van vraag en aanbod en een soort Hunger Games plaatsvindt tussen allerlei bedrijven die dezelfde diensten of soortgelijke diensten aanbieden.
Wat als je binnen dat spel autonome AI-organisaties toevoegt aan het spel die bijvoorbeeld, uh, bankieren gaan aanbieden of hypotheekadvies? Heel even de juridische zaken geparkeerd.
Die mogen dat dan ook, hè, want ze doen het trouwens supergoed. Stel. En dan kan jij zeggen: uhm, ik ben aan het nadenken over mijn baan, de taken die ik doe, m'n compe-competentieprofiel of m'n collega die AI gebruikt.
Terwijl op dat moment langzaam de marktpositie van de organisatie waar jou werkt, waar jij werkt, begint te ver-, uh, af te nemen en, uh, zwakker wordt, zeg maar, omdat die organisatie waar je werkt wordt weggeconcurreerd door een nieuwe autonome organisatie.
Van één persoon. Ja, en dat jij dus eigenlijk op het honkbalveld staat te kijken: waar landt die bal? En die klapt dan achter op je hoofd omdat je niet naar de goede kant zit te kijken. Precies.
En dat spreek je ook, ja, de waarschuwing in dit artikel. Ja. Van: als jij op het verkeerde abstractieniveau aan het kijken bent, hoe verandert dit mijn leven? Dan kan je zomaar eens een, uh, curveball krijgen. Ja.
Een, een, een bal die uit een hoek komt die je niet aan ziet komen.
En als je dit eenmaal aanneemt, en dit is een aanname natuurlijk, ik bedoel, niemand kan in de toekomst kijken, dan is dus het, het, zeg maar, je moet niet nadenken over AI, dat ze jou-- dat is iets, v-, zeg maar, dit stuk haalt veel dingen die mensen nu als memes tegen elkaar zeggen onderuit.
Dus mensen zeggen bijvoorbeeld: AI gaat geen banen, maar taken overbodig maken. Hij zegt: fucking bullshit. Uh, zeg maar, de toekomst van je baan is niet dat AI e-mails voor je schrijft.
Het, het, de, de toekomst van AI is dat die e-mails helemaal niet meer verstuurd zouden worden [lacht]. Dus, uh, als AI je baan overneemt door je taken te automatiseren, dan kun je dat zien aankomen.
Maar hoe, hoe verdedig je je tegen dit, uh, tegen dit idee?
En, en, en, en hoe bereid je je dan ook vo-- als je dit eenmaal aanneemt en de grond verschuift zo heftig onder je carrière uitDat het veel moeilijker is om woord te stellen en ook veel moeilijker is om je ertegen te wapenen.
En misschien, misschien ook goed nog heel even toe te voegen, want je gaat eigenlijk al toe naar: stel we nemen dit aan voor waar, hè, dus allerlei curveballs en je bent op het verkeerde abstractieniveau aan het kijken en, uh, het tapijt wordt op, onder je vandaan getrokken van een kant of op een manier die je niet aan ziet komen.
Die gaan we straks gewoon even als voor waar aannemen, zodat jij kan vertellen wat je dan moet doen.
Maar ik wil daar ook nog wel, uh, tussen toevoegen dat, uh, het best wel wat zegt over, uh, hoe we dit hele vraagstuk nu analyseren en vooral hoe we het monitoren.
Want zie het even voor je als, uh, als je een dashboard zou bou-bouwen om dit in de gaten te houden, dan zou je bijvoorbeeld gaan zeggen: uh, hoeveel individuen worden er ontslagen bij organisaties?
Daar moet je dus niet naar kijken. Je zit dus op het-- maar dat, dat betekent dus dat je op het verkeerde, de sensoren op de verkeerde plak, plek van de machine of de fabriek hebt geplakt. Ja.
En, en dit is ook een beetje, uh, hier gaan ook wel wat stemmen, uh, uh, voor op, uh, bij economen die zeggen: misschien zijn we de impact van AI ook wel verkeerd aan het meten.
Bijvoorbeeld, uhm, wanneer de, uh, GDP van een land, uh, stijgt, uh, terwijl er geen nieuwe banen bij komen. Ja. Dan, dat is al gaande.
Dat betekent eigenlijk dat er steeds meer v-welvaart of bedrijvigheid wordt gecreëerd door niet-mensen. Ja. En dan kan jij zeggen: nou, ik zie eigenlijk nog niet echt grote ontslagrondes.
Terwijl als je uitzoomt en zegt: maar hoe kan het dan dat het GDP wel aan het groeien is? Dat je op die manier als het ware een soort schaduwfenomenen in beeld kunt krijgen door het juiste abstractieniveau te kiezen.
Dus ik wou zeggen: er zit ook een soort boodschap in voor degene die de sensoren plaatsen en in de gaten houden: zitten ze wel op de juiste plek? Ja.
Maar goed, dan gaan we er even van uit, uh, en we, we nemen hem even aan, dat in ieder geval een substantiel, substantieel deel van onze, uh, samenleving, uh, en daarmee ook de economie die daar invloed op heeft, beinvloed, uh, invloed gaat voelen van deze soort autonome speedbootjes die al die olietankers gaan, uh, uh, aanvallen als het ware.
Wat, uh, kan je dan doen? Want er zit ook een soort advies in zijn artikel. In ieder geval, hij probeert het. Laat ik het zo zeggen. Ja, dit is gewoon- Een paar stappen. Prettig.
Kijk, het, het, er is een soort standaardadvies dat mensen elkaar nu vertellen. En heel eerlijk gezegd, wat ik ook de hele tijd tegen mensen zeg.
Dus bijvoorbeeld ik, als mensen hiermee zitten, dan, dan, dan probeer ik dingen te zeggen als: ja, je moet gewoon grote flexibiliteit op proberen te brengen. Dingen gaan veranderen.
Uhm, het is heel lastig om nu een IT-systeem in te kopen waarvan je weet dat je er vijf, de komende vijf jaar mee zou moeten doen. Je zou maar voor zo'n keuze staan op dit moment. Of dat je--
het is gewoon heel lastig denk ik om nu voor de, op, op de lange termijn keuzes te maken. Dus dan, te, dan probeer ik soort te zeggen: nou, als je een heel wendbare organisatie is dat goed.
Bereid je voor op het onbekende. Wees adaptief, leer hoe je moet leren, krijg AI-skills, weet je wel. Dat is gewoon, breng jezelf AI-vaardigheden toe.
Maar je hebt toch ook eigenlijk stiekem wel altijd gevoeld als je dit zei, dat er iets in jou aan het tingelen was van: hmmm. Ja, hij zegt gewoon: een scud-advies. Want het is alsof je tegen iemand die,
uh, soort van: wees flexibel. Ja, wat moet je met dat advies? Wees flexibel. Ik bedoel, waarschijnlijk is de persoon die zo'n advies geeft zelf aardig flexibel van aard.
Maar, w-hoe, hoe, wat moet je ermee als iemand die daar, die gewoon niet weet hoe je daarmee om moet gaan? En dan AI-skills krijgen. Wat is dat? Dit is alsof je in 1995 tegen iemand zegt: leer internet skills.
W-wat-wat betekent dat überhaupt? En waar moet je beginnen? En, uh, los daarvan, uh, dat is misschien wel, uh, best wel vals, uh, valse beloften of een verkeerd frame.
Want in het geval van internet skills kan je nog zeggen: joh, weet je hoeveel vraagstukken er gaan ontstaan door het internet, waardoor er allemaal nieuwe banen en allemaal nieuwe vragen is.
Ik, ik wil ook nog even met je mee in je verhaal.
Een van de dingen waar ik altijd een soort spidey sense, uh, intuïtie bij heb, dat ik, ik iedere keer moet uitleggen: ik snap dat ik geen econoom ben, dus misschien moet ik dit, moet ik hier niks over zeggen, maar toch voelt het niet goed.
Iedere keer als mensen tegen mij zeggen: er zijn altijd nieuwe banen gekomen, zeg ik: we hebben nog nooit de geest geautomatiseerd. Hou op.
Sorry, ik, ik ga er heel, sorry dat ik het zo zeg, maar ik ga er echt heel slecht op.
Volgens mij is het supergevaarlijk om er gewoon maar van uit te gaan: als je een beetje flexibel bent, dan hebben we even een transitieperiode. Ja.
Daarna ontploft de hoeveelheid nieuwe banen en taken en dan heb jij gewoon een nieuwe carrière als YouTube thumbnail influencer. [lacht] Ja, sorry man.
Ik, ergens, en ik denk dat er meer mensen zijn die luisteren, die ook zeggen: ergens voel ik hem gewoon niet helemaal. Ja. Het klo-het klopt niet. Ja. Uh.
Ja, maar, maar het is wel, kijk, want het handelingsperspectief wat, mensen die aanvoelen, die denken: het klopt niet. Wat is je handelingsperspectief?
Want dan, mensen denken dan: ja, oké, dus ik ga, ik, ik ga een, een cursus nemen, een AI-cursus nemen en die gaat mij leren hoe AI-modellen technisch werken. Of ik ga, uh, leren hoe ik prompts moet schrijven.
Soort van, uh, promptschrijfcur-- dit is gewoon, dit, het zijn manieren die wij nu, pr-, die ook op congressen door heel Nederland- Zeker.
Die mensen zichzelf nu, uh, ja, soort van, dit is dan, soort van, d-dit geeft ons het gevoel dat we nog iets kunnen doen. Maar tegelijkertijd is het- Dus uiteindelijk wil je mensen natuurlijk handelingsperspectief geven.
Precies. En daarom zeg je dat maar. Ja. Uitein-uiteindelijk is het niet helemaal eerlijk. Het is, het is functioneel leeg. Het is alsof je aan iemand vertelt die aan het verdrinken is dat hij moet zwemmen.
Maar ja, als je niet kan zwemmen, heb je niet zo heel veel aan dat advies. En ondertussen heb je die bazen van die AI-bedrijven die zeggen: ja, we maken je baan en je carrière overbodig.
Maar weet je, probeer flexibel te zijn. Probeer gewoon flexibel te zijn. Weet je wat, weet je wat wel boeiend is? Ik, dit, dit komt heel erg voor mij naar voren nu door wat je allemaal vertelt, is:
uh, het heeft ook, het heeft heel erg te maken met, uhm, het, het frame of, of, of, hoe, w-wat je denkt dat AI is. Jij, jij zei het heel mooi: pinautomaat versus iPhone.
Dat mensen denken: huh, hoe hebben die met elkaar te maken? Nou, de één maakte het drukker in de bank en de ander heeft de banken doen sluiten. Ja. Dat is het verschil. Ja.
En niemandBijna niemand had door dat die iPhone dat effect zou hebben. Nee. Dus mensen waren ook naïef over wat het effect zou zijn. Als we dat hier kijken, hebben we te maken met een Barbapapa-technologie AI.
Die kan een iPhone zijn en een zelfrijdende auto zijn en, en, en, en, en een softwareontwikkelaar zijn. Dus het is, het is niet alleen maar de orde van grootte van iPhone, maar ook nog eens een potentiële alleskunner.
Dus laat ik voor duidelijk zijn dat iPhone als gigantische technologie een compleet nieuw platform, veel grotere golfbewegingen maakt dan een simpele pinautomaat.
Dit is een ding wat platforms kan zijn, hè, dus dat is al bizarder.
En daarbij is, en dat, dat, ik merk dat ik in veel discussies, uh, uh, waar mensen deze vragen stellen, ook over hun kinderen, op de middelbare school en carrièreadvies.
En ik heb iemand die studeert rechten, uh, moet hij/zij dat nog wel doen? Et cetera, et cetera.
Dat ik dan ook van die, nou ja, gro-, deels lege, uh, uh, antwoorden en adviezen aan het geven ben uit een soort van- In een poging gerust te stellen.
Ja, want je wil ook iemand niet laten, laten verdrinken, dus dan ga je maar roepen: zwemmen! Of zoiets. Uhm, dat daarin zit, denk ik,
en dit vind ik toch wel even belangrijk om te zeggen, wat ik veel doe tijdens sessies waar we met elkaar in gesprek gaan, uh, uh, na een lezing ga ik dan nog even zitten met een kleinere groep.
Ik moet het er even uithalen, die, ik moet het even wegscopen, omdat als we dit meenemen in de discussie, dan wordt het een heel andere discussie. Wat bedoel ik daarmee?
We hebben nu nog, uhm, gigantische tekorten op allerlei plekken binnen de samenleving.
Als er mensen zijn die in de zorg werken die luisteren, denken echt: Alexander de Jager, waar heb je het over, met je, met je, met je, met je autono-autonome organisaties? Ja.
Dus daar zit nog een heel deel met delen van de samenleving waar ze letterlijk zijn, aan het schreeuwen zijn om een robot. Kom maar door met je superrobot. Echt waar. Liever gisteren dan vandaag.
Ja, of gewoon meer mensen. Ja. Daarnaast heb je een, uhm, deel van, uh, het bedrijfsleven, een deel van de samenleving, een heel groot deel waar AI ingezet wordt als een soort klassieke technologie.
Gewoon een hulpje, een dingetje, uh, die een samenvattingtje maakt of zo, die een Word-document omzet in een pdf. Taakjes helpt automatiseren. Ja, en dat is voor de meeste mensen die nu luisteren ook hun AI-gebruik. Ja.
AI als een soort iets koelere versie van een gemiddelde tool. Ja.
Uh, daarnaast heb je een deel van, uh, de mensen op deze planeet die, die AI een beetje autonomie aan het geven is en tooltjes aan het maken is met AI, zeg maar. Een beetje waar wij zitten.
Wij voelen al: jongens, dit is geen scheerapparaat meer nu, hè [lacht]. Uh, dit ding kan een eigen kapperszaak gaan openen. Ja. Er is even iets anders aan de hand. Ja.
Uh, dit, dit heeft een vorm van mee, die kan meedoen- Ja...in de economie op een hele andere manier dan een scheerapparaat dat kan. Ja. Daar zitten wij in onze gedachten.
Een stap daarna nog is: maar wacht even, als dit ding eigenlijk alles kan wat een mens kan, uh, uh, wat betekent dat dan voor een samenleving waar een afspraak is gemaakt: jij kan jouw arbeid omwisselen voor tokens die je bij de Albert Heijn kan uitgeven voor een broodje.
En ik scoop die laatste dus weg in gesprekken, niet met jou, dat vind ik hartstikke leuk, maar daarom dat ik zeg:
wij zitten hier nu nog binnen een organisatie in zo'n gesprek waar, uh, de documenten nog gefotografeerd worden om ingescand te worden en dan nog ergens op een Google Drive gaan, waar nog een Python-scriptje overheen rolt 's nachts.
Dat is de realiteit.
En deze discussie die we nu aan het houden zijn, gaat over, uh, post-labor economy, zoals ze dat noemen, waarin we eigenlijk zeggen, uh, hoe, hoe je als mens, als consument, burger, subject te verhouden tot een economie waarin jij eigenlijk geen waarde meer hebt.
Nee. En die moeten we ook, daar moeten we ook over praten. Ja. Kunnen we een beetje tegelijk doen, hè, dus ik wil hem hier niet wegscopen.
Maar i-ik heb dus gemerkt dat het, uh, de reden dat we het daar wel over moeten hebben, of, is omdat ik, en ik denk jij ook, toch wel het gevoel hebben dat dat post-labor verhaal wat dichterbij is dan veel mensen denken die dagelijks Copilot gebruiken.
Om even terug te- Met post-labor verhaal bedoel je: er is geen economische functie meer, v-, in, voor werk van mensen. Ja, en dat, en da-daar is, uh, dat is een hele belangrijke aanname in het spel van de economie. Ja.
In het spel van de markt die wij met elkaar spelen. Ja. Als die grondaanname valt, is het alsof zwaartekracht niet meer bestaat en alle voetbalspelers ineens boven het veld beginnen te zweven.
Nou, dan moet je, dan heb je niet alleen maar een nieuwe scheidsrechter nodig, maar echt heel andere spelregels. Dus het is, het is een fundamentele pijler onder het sociaal contract wat we met elkaar hebben. Ja.
Uh, economisch ook, uh, waarin we zeggen: jij wisselt, uh, je, uh, arbeid om voor tokens en daar doe je iets mee. En ik denk dat
ik het vaak ingewikkeld vind, net als nu, dat als ik zo'n artikel hoor, uh, ook met die, uh, tips erin.
En eigenlijk, misschien kunnen we ze nog even l-langslopen, want hij heeft best wel toch wat betere tips dan wij tot nu toe samen hebben gegeven. Dat vind ik wel prettig.
Want ik moet heel eerlijk zeggen, ik had ook een familielid van mij die zei: kan je misschien een soort P-pdf'je voor me maken van één pagina, gewoon met wat ding-- kan ik iets doen nu? Ja.
Zijn belangrijkste, zijn, zijn, het eerste punt wat hij echt laat vallen is: you're fucked. En, uh, en dat- En ga dat alsjeblieft eerlijk aankijken.
Ga dat alsjeblieft aankijken en ga niet langer doen alsof een beetje AI skilling, flexibel zijn, dat dat dat gaat oplossen.
En dat is een soort, dat is een soort van een, een inzicht wat eerst moet indalen voordat je door kan naar wat je daar dan vervolgens mee moet. Want inderdaad, daar heeft hij antwoorden op. Maar,
uh, ik heb, ik heb ook te ve-, ik heb, ik vind ook dat ik te veel blijf hangen in hoe wij bestaande organisaties of ons land zoals het nu is gaan aanpassen aan, alsof dat kan, alsof het een ATM-verandering is in plaats van een iPhone.
Dus dat is punt één.
En dat is iets wat, wat bij mij echt, uh, wat ik ook een bepaalde manier liever niet over nadenk, want het is allemaal heel complex, maar wat, waarvan het wel belangrijk is dat we de ruimte ervoor geven om dat te laten indalen.
EnHet is niet een gesprek wat gevoerd wordt in de krant, zeg maar.
Daar gaat het nog steeds over AI en fake news, AI en de ethische kanten van het trainen van modellen, AI en, uh, veiligheid, AI en, uh, uh, ergens een idee over werkgelegenheid en maakt het banen overbodig, maar niet op dit fundamentele niveau.
Dit is gewoon niet een gesprek wat echt plaatsvindt in ons land. Of anywhere for that matter.
Ja, en, en, uh, en wat je eigenlijk zegt is: als jij een paardenfokkerij hebt in een wereld waarin paarden heel erg belangrijk zijn voor allerlei taken binnen de samenleving, en dan daar een board meeting houdt en zegt: hoe gaan wij ons aanpassen [spreker 2 lacht] aan AI binnen de paardenfokkerij?
Nee, maar ik bedoel dat jij letterlijk zegt: jongens, de auto-industrie gaat jullie hele industrie wegblazen. Ja.
Dus je kan wel gaan proberen te tweaken binnen je bestaande industrie, maar je wordt op ze-- je wordt van het, uh, speelveld afgeduwd.
Uh, dus eigenlijk is de uitnodiging, denk ik, aan ons beiden en luisteraars om wel niet altijd die toekomst waarin, uh, organisaties aandeelhouders hebben die AI zijn en autonoom zijn, wat nu nog een soort grifter-achtige experimenten zijn, maar wat we wel langzaam zien ontstaan, om die niet altijd weg te bracketen uit discussies.
Want eigenlijk zijn we een beetje blind aan het varen anders, met een beetje wassen neus en valse adviezen- Ja...aan, uh, aan de mensen. Nou, hij heeft ook aanbevelingen.
Eén is het, ik, ik vind het best, het is allemaal best wel heftig, maar hij praa-- hij zegt: praat met mensen die, uh, eerder hun baan hebben zien verdwijnen. Het is niet voor het eerst dat dat gebeurt.
Uh, mensen die bijvoorbeeld, uh, in een drukkerij voor een krant werkten, uh, hebben dit meegemaakt. Illustratoren. Illustratoren maken dit mee. Copywriters, vertalers.
Als jij nu, als jij begi-, uh, programmeur, uh, uh, bent en je bent toch niet de beste ter wereld en opeens, uh, je, je, je had altijd, uh, werkgevers voor het oprapen en opeens is het best lastig geworden om werk te vinden.
Best wel veel mensen maken dit al mee. Maken dit nu mee. En, uh, die mensen die, uh, zijn zich gaan verhouden tot dat, hebben nieuw werk gevonden of hebben een andere invulling gevonden.
En, uhm, uh, dat is iets waar we van, uh, kunnen leren. Dat is een van de dingen die hij zegt. Dus zoek het bij andere mensen, want dat, zo is het al-, dat, dat helpt op het moment dat je dat, uh, doet.
Best intens, maar dat is, uh, advies één. Advies twee is: maak AI-vaardigheden niet te belangrijk. Het punt wat ik net maakte.
Uh, het is, uh, gewoon niet te doen om nu in de praktijk, uhm, uh, soort van voorop te lopen op de lange termijn, uh, omdat je toch ingehaald gaat worden.
En alle, er zijn, er is niet echt handelingsperspectief, uh, om je huidige baan vol te houden als je deze theorie gelooft.
Hij zegt: wat je kan doen is pak het saaiste, meest repetitieve, meest zieldoo-, zieldodende taak in je huidige werk en probeer een AI-tool dat te laten doen. Dat is je doel.
Als dat lukt, heb je meer AI-vaardigheden dan 99% van de mensen en de eerste paar keer zal je waarschijnlijk falen.
Dat is prima, maar je leert meer van die mislukkingen over wat AI wel en niet kan dan welke cursus dan ook. Maar hij zegt: uiteindelijk is dat, het is niet de kern van de zaak, AI leren gebruiken, zegt, uhm, Desmo.
Nou ja, je hebt jezelf daarmee niet veilig gesteld, want dat zou niet helemaal eerlijk zijn. Drie is: scheid je financiën en je carrière van je identiteit.
Dus het financiële vraagstuk is puur pragmatisch, namelijk: hoeveel runway heb je voor jezelf? Hoe lang kan je het uitzingen met spaargeld en flexibiliteit en vaardigheden die wel overdraagbaar zijn?
Maar het identiteitsvraagstuk is ingewikkelder, namelijk: je baan kan morgen verdwijnen, maar wie ben je zonder je baan? H-hoeveel, hoeveel van jouw zelfwaarde haal jij uit je werk?
En als dat zo is, dan is dat misschien iets waar je, uh, alvast over kan gaan nadenken. Wat het betekent voor je identiteit als werk, uh, niet per se verstrengeld is, uh, daarmee. Zijn advies is: vind een hobby [lacht].
Nou ja, goed, je kunt je afvragen of je moet wachten tot het water bij je handdoek is op het strand voordat je hem weghaalt. Als je hem aan ziet komen, ga alvast bewegen.
Ga alvast nadenken over: kan ik een stukje van mezelf gaan afbouwen als mens en ergens weer opbouwen, dat ik in ieder geval leer zien dat ik niet alleen maar, uhm, een financial controller ben.
Tip vier is: houd bewust één taak AI-vrij. Dus dat is een teg-, het tegenovergestelde van de aanbeveling over dat je AI s-skills, uh, uhm, soort van op, op een simpele manier, uh, doet voor de korte termijn.
Het is gewoon één, één ding is helemaal AI-vrij houden, omdat, uh, één ding volledig doen met AI geeft je een heel diep, diep begrip, zegt hij. Maar één ding volledig doen zonder AI geeft je een soort van verankering.
Uhm, je, je, je kent het wel. Je staat op het punt om iets te schrijven, een e-mail of een alinea of een document.
En voordat je hebt nagedacht wat je wil zeggen, schuif je het al in de richting van een schr- chatvenster.
Je, je, je, je, je, je besteedt je denken uit en, uh, dat is, uh, zonde, want we, we weten uit allerlei nieuw onderzoek dat je denken erop achteruit gaat op het moment dat je, uh, de machine, uh, uh, uh, het denkla-, het denkwerk laat doen.
Blijf sporten, anders sterven je spieren af. Precies, het is dat. Nou, en zo heeft hij nog een aantal andere aanbevelingen en de laatste is, uh, ik zou je aanbevelen om ze te lezen. Ik vind het echt hele goede stukken.
De laatste is: weet wanneer je moet st-, uh, stoppen. AI creëert een illusie, namelijk dat je altijd meer kan produceren.
Uh, het gevoel dat, uh, wat je nu in vier uur doet, vroeger acht uur kostte, betekent niet dat je opeens 16 uur per dag moet gaan werken. AI-burn-out is een soort ding aan het worden.
Ja, want je kan, als je heel- Kan Alexander je ook vertellen.
Zeker, je kan zes agents opspinnen en acht projecten tegelijkertijd doen en, en, en als gereedschap geen natuurlijk stoppunt heeft, uh, zegt hij, wat met AI is, dan moet je het zelf dus bouwen.
Je moet zelf bedenken wanneer het genoeg is, want dit ding gaat gewoon door. En, uhm, uh, dat isWe hebben nu een kans om dingen te krijgen waardoor we echt rijker worden.
Meer tijd met geliefden, meer boeken lezen, meer wandelingen maken, meer bewegen, meer reizen. Uhm, en dat is iets wat we zelf moeten bedenken.
Waar we, uh, waar we ons niet willen laten leiden door die, uh, door die technologie. Ik vind het een, een bijzonder stuk om over na te denken en ik, ik raad van harte aan om het, om het te lezen.
En Misschien kan ik nog als, als, als een soort, uh, afsluiting toevoegen dat, uh, dit gaat heel erg uit van het individu. Uh, dat geeft ook heel veel, uh, autonomie en een soort hoop van: je kunt iets doen.
Want we willen niet die lege adviezen geven, maar wat vollere adviezen. Het is ook zo, dit zeg ik tegen veel mensen om me heen de laatste maanden,
als de impact groot genoeg is van deze systeemtechnologie, dan wordt het een collectief probleem.
Daarmee bedoel ik te zeggen: je kunt constant rennen in een soort Hunger Games voor je eigen individuele carrière, maar op het moment dat een substantiële groep van Nederland, de wereld, de westerse wereld, whatever, uh, zonder werk of zonder taak of whatever komt te zitten omdat het bedrijf waar ze werkten niet meer bestaat door een of ander autonome AI-bedrijf, dan hebben we met een samenlevingspolitiek vraagstuk te maken.
Namelijk: hoe delen we dit hele spel opnieuw in? Dus kon, d-dus, hè, uhm, ja, als, als individu is er autonomie. Ik denk dat, dat, wat ik al zei, hoopvol is.
Tegelijkertijd, op een gegeven moment gaat het over zoveel mensen dat we er iets mee moeten in het totaalplaatje van wat we aan het doen zijn.
En niet, niet meer alleen dat jij constant aan een soort van AI-skills of niet of whatever aan het werken bent, zeg maar. Ook een geruststellend idee. Ja. Bedanken. Sam Hengeveld voor de edit. Bankra voor de vormgeving.
Als je een lezing wil van de heer Hagen of van mij, dan kan dat. Dan mail je ons op lezing@aireport.email.
Als je op de hoogte wil blijven van het laatste AI-nieuws, twee keer per week, dan kun je je aanmelden voor onze nieuwsbrief via aireport.nl. En als je dus wil, uh, werken met ons,
redacteur wil worden van deze fantastische podcast, dan kijken naar de link in de shownotes. Dank voor het luisteren en tot volgende week. Joe.
[afsluitend muziek]